info@energjia.al

“Republika e Maqedonisë është shumë e interesuar që të lidhet me gazsjellësin Trans Adriatic Pipeline”, kështu deklaroi CEO-ja i kompanisë maqedonase të Burimeve Energjetike të Shkupit Krste Miladinov.

“Sa i përket ndërlidhjes kërkesa i është drejtuar TAP AG Greece, por nuk ka ende një vendim final”, shtoi ai.

Miladinov tha se përfitimet e Maqedonisë nga realizimi i këtij projekti janë të mëdha pasi do të siguronin sasi të mjaftueshme gazi për tregun vendas nga burime të tjera përfshi këtu edhe zgjerimin drejt Serbisë dhe Europës Qendrore.

“Përmes këtij projekti do të diversifikohet siguria dhe furnizimi me gaz për të gjithë rajonin”, shtoi ai.

Revista Monitor,  24.05.2017

Sot shënohet përvjetori i parë i fillimit të ndërtimit të Gazsjellësit Trans Adriatik (TAP), një nga projektet më të mëdha dhe strategjike të infrastrukturës energjetike (gaz natyror) në Evropë, veprimtaritë në secilin nga tre vendet pritëse po zbatohen brenda afateve dhe brenda buxhetit.

Janë arritur shumë gjëra gjatë dymbëdhjetë muajve të fundit. Që nga fillimi i majit të vitit 2016:

“Për sa i përket historikut të sigurisë teknike në kantier, projekti ka nivelet më të larta botërore, ku shpeshtia e humbjes së kohës qëndron shumë më poshtë normave ndërkombëtare.

Kontraktorët e TAP-it kanë pastruar dhe sistemuar afërsisht 49% të gjurmës së projektit në Greqi dhe Shqipëri (371 km nga 765 km). Gjithashtu, 22.6% e tubave të salduara janë futur tashmë në tokë dhe janë mbuluar.

Në Itali, puna po vijon me grupin e parë të pemëve të ullirit që janë magazinuar përkohësisht në mënyrë që më vonë gjatë këtij vitit të nisë ndërtimi i mikro tunelit prej 1,5 km.

Rreth 68.5% e totalit prej 55.000 tubash, që do të përdoren për ndërtimin e tubacionit kanë mbërritur në Greqi, Shqipëri dhe Itali.

Më shumë se 5.200 persona kanë punuar për projektin në vendet pritëse të TAP-it, ku më shumë se 85% e tyre janë staf vendor.

TAP-i ka zbatuar një gamë të gjerë programesh për investime sociale dhe mjedisore (SEI) në komunitetet përgjatë gjurmës së tij. 70 projekte të tjera me një vlerë të përgjithshme prej rreth 15 milionë Euro do të prezantohen gjatë muajve në vijim. Gjithsej, TAP-i do të investojë më shumë se 55 milionë Euro në Greqi, Shqipëri dhe Itali në investime sociale dhe mjedisore”.

Drejtori i Përgjithshëm i TAP-it, Ian Bradshaw tha: “Jemi të kënaqur me performancën tonë. Për sa i përket ecurisë së përgjithshme të projektit, kemi përfunduar rreth 41% të tij, përfshirë këtu pjesën e inxhinierisë, prokurimit dhe ndërtimit. Jemi në rrugën e duhur për të shpërndarë sasitë e para të gazit nga Shah Deniz II në vitin 2020, duke u bërë kështu pjesë aktive e rrjetit energjetik evropian, duke furnizuar banesat dhe bizneset me energji më konkurruese dhe të sigurt. Jam me të vërtetë i kënaqur që sot rreth 173 km nga tubacioni i salduar, afërsisht 21 herë sa gjatësia e projektit tonë në Itali, janë mbuluar tashmë nëntokë në Greqi dhe Itali. TAP-i mbetet plotësisht i përkushtuar që të kthejë tokën në gjendjen fillestare, ose ta përmirësojë atë. Një projekt i kësaj shkalle dhe përmase do të përballet me sfida të përditshme, megjithatë, ne jemi në pozicionin e duhur për t’i trajtuar dhe administruar ato, duke punuar ngushtësisht me ekipet tona, me rrjetin tonë të furnizimit dhe bashkërisht me komunitetet”, shtoi Bradshaw.

TAP ka një program po kaq ambicioz të planifikuar për dymbëdhjetë muajt e ardhshëm. Vitin tjetër, në këtë kohë, TAP-i planifikon të përfundojë pastrimin dhe nivelimin e të gjithë gjurmës në Greqi dhe Shqipëri dhe të ketë futur në tokë (të ketë mbuluar) rreth 67% të tubave të salduar.

Rreth Gazsjellësit Trans Adriatik (TAP)

TAP-i do të transportojë gaz natyror nga fusha gjigante e Shah Denizit II, Azerbajxhan, në Evropë. Tubacioni, i gjatë 878 km, do të lidhet me Gazsjellësin Trans Anatolian (TANAP), në kufirin turko-grek në Kipoi, do të kalojë përmes Greqisë, Shqipërisë dhe detit Adriatik, përpara se të mbërrijë në brigjet e Italisë së Jugut.

Rruga që përshkon TAP-i mund të përmirësojë furnizimin me gaz të disa vendeve të Evropës Juglindore përfshirë Bullgarinë, Shqipërinë, Bosnjën dhe Hercegovinën, Malin e Zi, Kroacinë dhe vende të tjera. Dalja në tokë e TAP-it, në Itali, ofron mundësi të shumta për transportimin e mëtejshëm të gazit natyror të Kaspikut në disa prej tregjeve më të mëdha evropiane, si në Gjermani, Francë, Britani e Madhe, Zvicër dhe Austri.

TAP-i do të nxisë zhvillimin ekonomik dhe krijimin e vendeve të punës, gjatë gjithë gjurmës së gazsjellësit. Ai do të jetë një burim i madh investimesh të huaja direkte dhe nuk varet nga grante, apo subvencione. Pas fillimit të tregtimit të gazit në Gjeorgji dhe Turqi, synuar të nisë në fund të vitit 2018, sasia e parë e gazit do të mbërrijë në Evropë përafërsisht në fillim të vitit 2020.

Aksionarë të TAP-it janë: BP (20%), SOCAR (20%), Snam S.p.A. (20%), Fluxys (19%), Enagás (16%) dhe Axpo (5%).

Scan Tv,  17.05.2017

Një vit nga nisja, ndërtimi i gazsjellësit Trans Adriatic Pipeline (TAP), projekti më i madh infrastrukturor energjetik (gazi natyror) vlerësohet se po ecën sipas të gjitha parashikimeve.

Sipas deklaratave të bëra nga konsorciumi, projekti ka shënuar nivele të humbura kohore të frekuencave nën normat ndërkombëtare.

Rreth 49% e gjurmës që projekti do të ndjekë në Shqipëri dhe Greqi është pastruar (371 km nga 765 km). Rreth 22.6% e tubave janë tashmë të vendosur nën tokë.

Në Itali, puna vazhdon me grumbullimin e parë të pemëve të ullirit të magazinuara përkohësisht. Ndërtimi i mikro-tunelit prej 1,5 km mund të fillojë më vonë gjatë vitit.
Rreth 68.5% ose 55,000 tuba janë shpërndarë në Greqi, Shqipëri dhe Itali.
Më shumë se 5,200 njerëz po punojnë për projektin në të gjitha vendet pritëse të TAP-it. Mbi 85% e tyre janë punësime lokale.

Gjatë këtij viti TAP zbatoi një sërë projektesh me natyrë sociale. Janë rreth 70 projekte të tilla me një vlerë totale investimi prej rreth 15 milionë euro do të zbatohen në muajt e ardhshëm. Në total, TAP do të investojë mbi 55 milionë euro në projektet sociale në Greqi, Shqipëri dhe Itali.
Drejtori Menaxhues i TAP Ian Bradshaw tha se: “Ne jemi të kënaqur me punën tonë të deritanishme. Projekti ka pasur ecuri pozitive dhe mund të themi se afërsisht 41% e tij është realizuar duke përfshirë këtu aspektin inxhinierik, të prokurimit dhe ndërtimit. Ne jemi në rrugën e duhur për të ofruar sasinë e parë të gazit nga fushat e Shah Deniz II në vitin 2020, duke u bërë pjesë aktive e rrjetit europian të energjisë. Kjo do të mundësojë energji më konkurruese dhe më të sigurt për të gjithë rajonin.

Një vit nga nisja e punës për ndërtimin e gazsjellësit janë rreth 173 km tuba çeliku të salduara, rreth 21 herë sa gjatësia e projektit në Itali. Ato janë vendosur në Greqi dhe Shqipëri. TAP është i angazhuar për të bërë të mundur që toka të kthehet në gjendjen e saj origjinale. Një projekt i këtyre përmasave do të ballafaqohet me sfida të përditshme, megjithatë, ne sigurohemi që t’i adresojmë ato duke punuar ngushtë me ekipet, rrjetin e furnizimit, si dhe me komunitetet “, shtoi Bradshaw.
TAP parashikon që pas rreth një viti të ketë përfunduar pastrimin dhe klasifikimin e rrugës përgjatë Greqisë dhe Shqipërisë dhe të jenë vendosur në tokë rreth 67% e tubave të salduar.

Revista Monitor,  17.05.2017

Shqipëria, krejt rastësisht, ka një nga shanset e arta që mund të ketë një vend, që thjesht për hir të pozicionit gjeografik, të përfitojë disa miliarda në ekonomi. Gazsjellësi TAP është një nga këto raste. Trinomi Greqi-Shqipëri-Itali për herë të parë funksionoi pa hatërmbetje, çka imponohej nga përfitimi ekonomik.

E në fund të gjithë kësaj, tani që projekti ka marrë rrugën e zbatimit, mund të prekim konkretisht ndryshimin. Një studim i Oxford dha një bazë të dhënash interesante dy vjet më parë për përfitimet reale të ekonomive, por, kur këto përfitime janë të prekshme si rrugë të reja, investime në ura, punësim, kompani shqiptare që përveç ekonomikisht përfitojnë dhe në eksperiencë kjo është edhe më mirë.

Panorama e shifrave është optimiste. Ne total deri më 31 shkurt 2017, jane 86 kilometra nga korridori i kalimit përgjatë gjurmës së gazsjellësit që jane pastruar, 76 kilometra tuba të vendosur në varg përgjatë gjurmës dhe 60 kilometra tubacion është tashmë i salduar. Po ashtu 49 kilometra tubacion është ulur në kanal dhe 45 kilometra janë tashmë të mbuluara. Në një intervistë për SCAN Magazine,  Shkëlqim Bozgo, menaxher i projektit TAP, për Shqiperinë, jep edhe detajet mbi zbatimin e projektit, sfidat në terren dhe përfitimet ekonomike të vendit. 

Gazsjellësi TAP është padyshim projekti më i rëndësishëm që prek Shqipërinë. Ku jemi realisht sot me këtë projekt të paktën brenda territorit të vendit tonë? 

Punimet për ndërtimin e gazsjellësit në Shqipëri përbëhen nga katër grupime kryesore; i) përmirësimet e rrugëve dhe urave që në vetvete ndahen në dyfaza ii) punimet për tubacionin iii) punimet për ndërtimin e stacionit të kompresoreve në Fier dhe atij të matjes në Bilisht dhe iv) punimet në det. Të gjitha punimet po vijojnë sipas kalendarit të përcaktuar. Në dhjetor përfundoi faza e parë e përmirësimit të infrastrukturës rrugore, që përfshiu rindërtimin dhe rehabilitimin e rreth 58 km rrugë, ndërtimin e 2 urave të reja dhe rehabilitimin e 40 urave ekzistuese.

Përmirësimet e kryera që tani po i shërbejnë jo vetëm projektit, por edhe gjithë komuniteteve vendore të zonave ku janë kryer punimet. Fshatrat e largëta, si për shembull fshati Shtyllë në zonën malore të Korçës, apo Potom në zonën e Skraparit tashmë mund t’i transportojnë lehtësisht dhe në mënyrë të sigurt prodhimet e tyre apo të përfitojnë nga shtimi i numrit të vizitorëve apo turistëve. Ka filluar dhe po përparon me shpejtësi faza e dytë, e cila do të sjellë përmirësmin e mbi 120 kilometrave të rrugëve ekzistuese. Të gjitha punimet për rrugët dhe urat po kryhen me shumë cilësi nga kompani shqiptare. Edhe punimet për ndërtimin e tubacionit po përparojnë sipas planifikimit. Së pari, ardhje dhe transportimi i tubave po ecën me ritme të kënaqshme. Një ndihmë të madhe po jep Policia e Shtetit e cila po shoqëron kamionët e tubave duke shmangur shqetësimet e mundshme në trafikun rrugor.

Më shumë se 86% e tubave (179 km) dhe 83% e bërrylave (665 njësi) kanë mbërritur. Duke filluar prej gushtit të vitit të kaluar, u krye pjesa më e madhe e punimeve në segmentin nga Semani, Fier deri në dalje të qytetit të Beratit. Janë ende duke u kryer punime të specializuara sikurse shpimet horizontale për kalimin e lumit të Semanit, autostradës dhe rrugëve kombëtare me anë të shpimeve horizontale të drejtuara të njohura si HDD. Kjo është një prej teknikave më të avancuara në këtë fushë që po përdoret për herë të parë në Shqipëri. Ato evitojnë hapjen e kanaleve dhe minimizojnë efektet në mjedis si dhe në funksionimin normal të aktiviteteve të ndryshme ekonomike dhe jetësore.

Në total, deri më 31shkurt 2017, 86 km nga korridori i kalimit përgjatë gjurmës së gazsjellësit që janë pastruar, 76 km tuba janë vendosur në varg përgjatë gjurmës dhe 60 km tubacion është tashmë i salduar. Po ashtu, 49 km tubacion është vendosur në kanal dhe 45 km janë tashmë të mbuluara. Sapo ka nisur edhe kthimi i tokës në gjendjen e mëparshme. Kjo është një fazë shumë delikate, e cila ka qenë e kushtëzuar edhe nga kushtet atmosferike jo të favorshme.

Deri më tani është kthyer në gjendjen e mëparshme 1.4 km prej korridorit ku janë kryer punimet. Pas përfundimit të punimeve në zonën e sheshtë, do të fillohet me zonën malore dhe në luginën e Osumit. Krahas tubacionit, kanë nisur edhe punimet për ndërtimin e stacionit të kompresorit, në Fier, dhe stacionin e matjeve ne Bilisht. Punimet për pjesën e detit janë planifikuar për vitin që vjen, por natyrshëm ato do të jenë më pak të ndjeshme. 

Gazsjellësi TAP, edhe pse me gjurmë të mirëstudiuar, nuk i ka shpëtuar dot terreneve të vështira që kanë kosto më të larta. Deri më tani a ka ecur gjithçka sipas planit fillestar? A parashikoni rritje të kostos apo mendoni se do të jetë brenda limiteve të parashikuara?

Që në fillim dihej që pjesa e malore e Shqipërisë, që shkon deri në 1800 metra lartësi, do të ishte ndër segmentet më të vështira për t’u ndërtuar. TAP ka kontraktuar një ndër kompaninë ndërkombëtare me më shumë eksperiencë në ndërtimin e gazsjellësve, Spiecapag. Segmenti malor përbën edhe fazën finale të ndërtimit të gazsjellësit, pas përfundimit të zonës fushore në Fier, Berat dhe Korçë. Aktualisht, po bëhet edhe një vlerësim më i detajuar i gjurmës që do të ndjekë gazsjellësi.

Kjo nënkupton edhe mundësinë për të bërë ndryshime të gjurmës së gazsjellësit për t’ju përshtatur më mirë terrenit. Çdo ndryshim nga projekti apo vonesa të tjera gjatë ndërtimit kanë impaktin e vet në kostot e ndërtimit të cilat optimizohen me kujdes nga ekipet projektuese. 

Një ndër problemet kyçe që kanë investitorët në vendin tonë lidhet me pronësinë. Për TAP pretendimet për çështje pronësie ishin minimale dhe duket se nuk kemi konflikte? Si u arrit kjo dhe sa i kushtoi ky aspekt kompanisë?

Në procesin e sigurimit të tokës, ashtu si edhe në aspekte të tjera të projektit (si ato që kanë të bëjnë me mjedisin, trashëgiminë kulturore, etj.) TAP ka zgjedhur të zbatojë parimet e BERZH si dhe praktikat më të mira të industrise. Në këtë kuadër, qasja që TAP vendosi të ndiqte ishte ajo e negocimit të marrëveshjeve vullnetare me individët e prekur nga gjurma e projektit dhe aplikimi i shpronësimit vetëm si një instrument i fundit, në rastet kur marrëveshja vullnetare nuk mund të arrihej. Në një masë të madhe, edhe pse titujt mund të ishin të regjistruar, pronarët nuk kishin arritur të merrnin çertifikaten e pronësisë, për shkak të kufizimeve në regjistrim që lidheshin me problematika të ndryshme ligjore, të tilla si diferenca midis sipërfaqes në akt dhe asaj në fakt, probleme me kufitarët apo mungesa të tjera në dokumentacion.

Për të realizuar qasjen e përmendur më sipër, në bashkëpunim me autorietetet përkatëse TAP investoi në kohë, burime njerëzore e teknologji në një proces të quajtur përmirësimi dhe përditësimi i kadastrës, duke identifikuar situatën e pronësisë së çdo parcele toke të prekur nga projekti, qoftë në zyrat e regjistrimit të pasurive, qoftë në terren;  asistuar secilin prej pronarëve të prekur të përgatiste dokumentacionin e nevojshëm për të marrë çertifikatën e pronësisë; mbuluar çdo kosto që lidhej me këtë process, përfshi këtu tarifat e shërbimeve të ndryshme që nga noterët e deri tek tarifat e aplikimit në ZRPP; asistuar zyrat e regjistrimit me burimet e nevojshme për të përballuar fluksin e kërkesave për shërbime nga pronarët e prekur nga projekti.

Në përfundim të këtij procesi, mbi 80% e pronarëve të ndikuar arritën të merrnin dokumentacionin e pronësisë dhe të nënshkruanin kontrata vullnetare me TAP dhe aktualisht pagesa e tyre është realizuar 100%. Për pjesën e mbetur, prej 20%, toka është siguruar nëpërmjet shpronësimit me Vendim të Këshillit të Ministrave dhe kjo për arsye se  rregullimi i dokumentacionit të nevojshëm apo situatës ligjore të pasurive ishte jashtë mundësive të TAP dhe institucioneve përkatëse (çështje ligjore nën trajtim nga gjykata, mungesa e bashkëpronarëve për arsye migrimi apo emigrimi, bllokime të pasurive nga bankat, etj.). Megjithatë, edhe pas sigurimit të aksesit ligjor nëpërmjet VKM-ve, TAP ka vazhduar të ndihmojë pronarët e shpronësuar për sigurimin e dokumentacionit të pronësisë dhe si rezultat më tepër se 50% e tyre kanë marrë kompensimin.

Në çdo rast, vlera e kompensimit nëpërmjet shpronësimit është plotësisht e njëjtë me vlerën që pronarët do të merrnin nëse do të nënshkruanin një kontratë vullnetare dhe pronarët e ndikuar nuk e humbasin asnjëherë të drejtën e marrjes së kompensimit. 

Qeveria shqiptare dhe TAP vetëm pak kohë në një dalje publike bënë me dije se u rishikuan kushtet për përfitim dhe u renditën disa aspekte pozitive. Çfarë përfitoi TAP nga kjo marrveshje e re dhe pse ra dakord për të rritur përfitimet për palën shqiptare?

TAP është një projekt afatgjatë në Shqipëri e për këtë arsye e ka të parashikuar në politikat e kompanisë krijim e marrëdhënieve sa më të qëndrueshme me komunitetet fqinje me gazsjellësin. Amendimi i Marrëveshjes me Qeverinë e Vendin Pritës në Shqipëri në dhjetor të vitit 2016 ishte vetëm ndjekja e logjikshme e angazhimit të TAP për të përmirësuar kushtet e jetesës së komuniteteve që ndikohen më shumë gjatë periudhës së ndërtimit.  Kjo tregon përkushtimin për të investuar në projekte sociale dhe mjedisore që sjellin përmirësime të qëndrueshme në cilësinë e jetës të komuniteteve që jetojnë pranë gjurmës së gazsjellësit në Shqipëri. 

Çfarë përfiton nga TAP një qytetar i thjeshtë përveç pjesës së zinxhirit, (pra taksat që arkëtohen shkojnë në buxhet dhe kthehen në të mira publike)? Çfarë tregojnë shembujt e ngjashëm në botë, a kemi energji më të lirë, produkte më të lira si efekt i prezencës së një gazsjellësi?

TAP përbën një projekt shumë të rëndësishëm për Shqipërinë dhe shqiptarët pasi për herë të parë vendi përfshihet në hartën evropiane të gazit natyror. Kjo ja rrit rëndësinë rajonale dhe gjeo-strategjike të vendit dhe kontribuon në integrimin tregtar dhe fizik të Shqipërisë në Evropë. Tashmë që punimet kanë nisur TAP është një realitet i prekshëm në Shqipëri për pasojë edhe mundesitë për ndërtimin dhe zhvillimin e rrjetit të brendshëm dhe tregut të gazit në vend janë më reale se kurrë. Vetë prania dhe mundësia për të marrë gaz nga TAP lehtëson zhvillimin e infrastrukturës energjetike të vendit dhe të tregut të brendshëm të energjisë.

Ministria e Energjisë së fundmi ka përfunduar Master Planin e Sektorit të Gazit, pjesë e të cilit është edhe evidentimi i disa projekteve prioritare. TAP ka si pjesë të angazhimeve të veta dhënien e ndihmës për rritjen e kapaciteteve vendase për zhvillimin e sektorit të gazit dhe për këtë qëllim jemi në bashkëpunim të vazhdueshëm me Ministrinë dhe “AlbGaz”. Zhvillimi i sektorit të gazit natyror është një investim i konsiderueshëm. Ai fillimisht ndodh me konsumatorët e medhenj si TEC-et apo industri të tjera. Kjo mundëson më tej furnizimin e bizneseve me të vegjel dhe sektorin rezidencial. Punimet për ndërtimin e kësaj infrastrukture do të krijojnë një sërë oportunitetesh, ndërkohë prania e gazit do ta bëjë furnizimin me energji më konkurues dhe me gjasa edhe më të lirë për konsumatorin fundor.

Ka një theks të vazhdueshëm për gazifikimin e vendit, por kostot janë të jashtzakonshme. A është konsultuar edhe me ju qeveria për të rezervuar një sasi gazi të nevojshëm?

Është një pritshmëri e natyrshme sigurimi i furnizimit me gaz nga TAP, por është po ashtu shumë e rëndësishme të kuptohet thelbi i modelit të funksionimit të tregut të energjisë në Bashkimin Europian dhe në Shqipëri, mbi bazën e të cilit TAP duhet të funksionojë. Me qëllim minimizimin e efektit monopol që kanë infrastrukturat energjitike, sektori është riformësuar në një mënyrë të atillë që pronarët e infrastrukturave të mos të munden të imponojnë apo kontrollojnë çmimet e energjisë. Për analogji, pronarët e një sistemi transmetimi ose shperndarjeje të energjisë elektrike apo gazit nuk e kanë të mundur të shesin apo blejnë energji.

Biznesi i tyre është të ofrojnë mundësinë e transmetimit dhe shpërndarje së energjisë, në formë elektrike apo gaz, dhe për këtë të marrin tarifën përkatëse sikurse miratuar nga rregullatorët e energjisë. Për pasojë, TAP nuk mundet të ofrojë sasi gazi, por nëpërmjet TAP, çdo palë e interesuar e cila është e gatshme të blejë apo shesë gaz, mundet ta bëjë këtë, duke i paguar TAP tarifën përkatëse për shërbimin e marrë.

Përfitimet ekonomikë nga gazsjellësi kanë nisur të konkretizohen që me ndërtimin e tij, punësimi, infrastruktura e re apo edhe aspekte të tjera të lidhura më të. Kur do të jetë boom-i  i përfitimit ekonomik në vend?

Ndikimi pozitiv i ndërtimit të gazsjellësit Trans Adriatik në Shqipëri është i ndarë normalisht në dy faza: përfitimet gjatë ndërtimit dhe përftimet pasi gasjellësi të jetë në punë. Gjatë fazës së ndërtimit, parashikohet që ky vit dhe viti tjetër, pra 2017 dhe 2018, të jenë edhe vitet me intensitetin më të madh të ndërtimeve dhe, për rrjedhojë, edhe të investimit duke ardhur duke u ulur deri në vitin 2020 kur gazsjellësi do të vihet në punë.

Impaktet pozitive të punimeve të TAP janë tashmë evidente në ekonominë shqiptare, pozitivisht, qoftë nga përfshirja e kompanive vendase si nënkontraktore ashtu edhe nga punësimi direkt apo indirekt. Këto janë shumë më të ndjeshme në zonat ku kryhen punimet përgjatë korridorit të tubacionit, por jo vetëm. Ndërsa investimet në projektet sociale që kanë nisur që para dy vitesh do të shoqërojnë intensitetin e punimeve për ndërtimin e gazsjellësit, por nuk do të kufizohen në kohë deri në përfundim të ndërtimit, por të vijojnë edhe më tutje në kohë. Pas ndërtimit, efektet në ekonominë shqiptare do të jenë më së shumti të lidhura me ofrimin e një burimi tjetër energjie, tërheqjen e investimeve të huaja, rritjen e rolit strategjik të vendit, etj.

Për kompani të mëdha përgjegjshmëria sociale është kthyer në një element shumë të rëndësishëm që i shërben edhe për marketim. A mund të kemi dy detaje mbi përgjegjshmërinë sociale të TAP nga momenti i prezencës në vend dhe në vazhdim?

Përgjegjësia sociale është një komponent i rëndësishëm i aktivitetit të TAP. I ndërgjegjshëm për nevojat e komuniteteve përgjatë tubacionit, TAP ka ndërrmarrë prej kohësh një seri konsultimesh me aktorë lokale dhe qendrorë për të dakordësuar projektet dhe ndërhyrjet brenda kuadrit të Përgjegjësisë Sociale.  Aktualisht TAP ka përfunduar ose është në përfundim të punimeve për rehabilitimin apo rindërtimin e disa shkollave, si në Seman (Fier), Grecalli (Fier), Strumë e Bilisht.

Gjithashtu, ka përfunduar rindërtimi i urës së Çorovodës dhe janë drejt përfundimit dy pikat panoramike të kanionit në lumin Osum. Janë shumë pranë fillimit punimet për një sërë objektesh të tjera të infrastrukturës sociale, të tilla si rehabilitimi i ujësjellësit të Mbrostarit, rindërtimi i dy shkollave dhe ndërtimi i një kopshti të ri në Urën Vajgurore, rindërtimi i dy shkollave dhe një kopshti në Berat, rehabilitimi i një ndërtese muzeale në Korçë. Si pjesë e programit të përgjegjësisë sociale, TAP ka ndërmarrë herë pas here edhe nisma në formën e ndihmës humanitare duke u ardhur në ndihmë komuniteteve në situata të vështira të shkaktuara nga fatkeqësitë natyrore.

Këtu mund të përmend ndihmën për banorët në zonën e Otllakut, Berat, pas përmbytjeve apo shpërndarja e pakove ushqimore për rreth 1,300 familje në zonat përgjatë tubacionit të cilat këtë dimër mbetën të izoluara si shkak i dimrit të egër. Po si pjesë të përgjegjshmërisë sociale, TAP ka krijuar një program për praktikë profesionale, duke ju dhënë mundësinë një grupi studentësh të ekselencës të trajnohen në projekt në fusha të ndryshme të veprimtarise se tij.

Programi është pjesë e një objektivi më të gjerë që ka TAP për të punësuar sa më tepër individë nga Shqipëria dhe për të ndihmuar krijimin e kapaciteteve lokale në fusha të ndryshme që lidhen me sektorin e naftës dhe gazit (aktualisht me teper se 80% e të punësuarve në projekt janë shtetas shqiptarë). Së fundi, TAP do të nisë së shpejti edhe programe të tjera në fushën e bujqësisë, turizmit dhe granteve te vogla të orientuar drejt rritjes së punësimit në zonat e prekura nga projekti.

Scan Tv,  29.04.2017

Fillimi i punimeve për seksionin detar të gazsjellësit Trans-Adriatik do të fillojë vitin e ardhshëm, deklaron kompania “Saipem”, përgjegjëse për punimet e seksionit nënujor. “Saipem” deri më tani nuk është përfshirë në asnjë fazë të punimeve.

Seksioni nënujor në shtratin e detit Adriatik që do të lidhë Shqipërinë me rajonin e Puglias në Itali, do të jetë i gjatë 105 kilometra dhe në thellësinë më të madhe do të prekë 820 metra.

Aktiviteti i Saipem do të fillojë kur zona e mikro-tunelit të jetë e gatshme dhe në jemi të interesuar që kjo zonë të jetë e gatshme në mënyrë që të organizojmë operacionet. Po e ndjekim projektin me kujdes të veçantë“, deklaroi një burim pranë kompanisë.

Kompania është përgjegjëse për projektimin inxhinierik, prokurimin, ndërtimin dhe instalimin e gazsjellësit në seksionin nënujor, që do të jetë edhe faza përfundimtare  e gazsjellësit.

Në pjesën tjetër, atë tokësore, punimet po ecin me ritme të shpejta, dhe në Shqipëri e Greqi është mbyllur faza e parë për gjysmën e projektit, ndërkohë që në Itali janë zhbllokuar punimet për pjesën prej 8 kilometrash.

Scan Tv,  26.04.2017

Naskë Afezolli është një nga dy personat që kanë ideuar gazsjellësin TAP. Prej vitesh ai jeton dhe punon në Zvicër, për një nga kompanitë kryesore të energjisë në këtë vend, “EGL”, e cila është edhe një nga aksioneret kryesore të gazsjellësit TAP.

Sot kur ky projekt është realitet, Afezolli ka disa pengje për mënyrën sesi pala shqiptare ka negociuar këtë marrëveshje.

“Të gjitha linjat e gazit kanë fitime shumë të mëdha nga tranziti. Për fat të keq, këto të gjitha që unë i kisha ëndërr për t’u realizuar për Shqipërinë, pas vitit 2013 kur u bënë marrëveshjet, në këto marrëveshje përfaqësuesit e TAP ishin shumë të mobilizuar që Shqipërisë mos t’i jepnin ‘fee’ tranziti, ose element të tranzitit, kështu që Shqipëria faktikisht nuk përfiton tranzit. Megjithatë përfitimet prapë janë të mëdha. Por në ‘Host Government agreement’ që u krye, unë prisja që të ishin marrëveshjet më pozitive ndaj Shqipërisë, që t’i jepej Shqipërisë më shumë gaz dhe më shumë ‘Exit points’”, tha Naskë Afezolli, ideator i gazsjellësit TAP.

Ai ndalet dhe te taksa e tranzitit, duke shpjeguar arsyet se pse Greqia nuk ka të drejtë ta përfitojë atë, ndërsa Shqipëria po.

“Greqia nuk ka të drejtë të kërkojë kosto tranziti, sepse është anëtare e BE-së. Pra kur vjen puna te anëtarësimi në BE, Greqia e luan shumë mirë rolin e BE-së, ndërsa Shqipëria duke mos qenë anëtare e BE-së, përsëri i takonte të merrte diçka për tranzitin”, tha Naskë Afezolli.

Afezolli sjell në vëmendje edhe një tjetër investim që lidhet po me TAP.

“Qeveria zvicerane ka dhënë 6-7 mln euro fond ndihme Ministrisë së Energjisë dhe Industrisë. Ky fond është ekzaktësisht për të përgatitur infrastrukturën, ekspertët përsa i përket krijimit të të gjithë departamenteve në ministritë përkatëse, në mënyrë që të zhvillohet edhe infrastruktura e gazit, e përveç kësaj, një pjesë e këtij fondi do të shkojë edhe për të përgatitur një studim fizibiliteti edhe për një tubacion që do të ndërtohet nga TAP-i do të shkojë në Vlorë, në TEC-in e Vlorës”, tha Naskë Afezolli.

E në fund, Afezolli vlerëson interesin e kompanisë azere “SOCAR” për ndërtimin e sistemit të shpërndarjes së gazit në Shqipëri, por ai kërkon që edhe kompanitë europiane të përfshihen në këtë proces.

Top Channel,  26.04.2017

Flet Guillaume Batut, menaxher projekti i Spiecapag në Shqipëri

Me disa përjashtime që do të ndërtohen vitin e ardhshëm, i gjithë segment i gazsjellësit TAP midis Fierit dhe Beratit ka përfunduar, ndërsa aktiviteti kryesor i ndërtimit është përqendruar tani në zonën e Devollit, Maliqit dhe Korçës. Pas përfundimit të kësaj faze, do të nisë ndërtimi në zonat e vështira malore, ku është edhe pjesa më sfiduese.
Guillaume Batut, menaxher projekti i Spiecapag në Shqipëri, – kompanisë që fitoi të drejtën për të qenë kontraktor i projektit TAP për të ndërtuar segmentin tokësor të gazsjellësit në Shqipëri, 215 km- në një intervistë për Monitor flet lidhur me ecurinë e projektit të gazsjellësit.

Gati një vit më parë, kompania Spiecapag fitoi të drejtën për të qenë kontraktor i projektit TAP për të ndërtuar segmentin tokësor të gazsjellësit në Shqipëri, 215 km. Cila është rëndësia e kësaj kontrate për Spiecapag dhe cili është progresi aktual i punimeve?

Spiecapag ka mbi 90 vjet përvojë në ndërtimin e tubacioneve dhe objekteve përçuese në të gjithë botën. Kompania Spiecapag ka ndërtuar mbi 50,000 km tubacione në mbi 60 vende. TAP është një projekt i rëndësishëm i infrastrukturës së naftës gazit. Ndërtimi i tubacioneve në terrene të vështira, me profile sfiduese dhe me afate të përcaktuara, janë fusha të ekspertizës së Spiecapag. Ne synojmë që emri ynë të lidhet me projekte prestigjioze dhe TAP është një nga ato mundësi që nuk duhej humbur.
Sot, pothuajse i gjithë projekti inxhinierik ka përfunduar, ndërsa ka nisur procesi i prokurimit. Ne jemi ende duke adresuar disa rregullime për shkak të disa ndryshimeve në kushte, por ato nuk do të ndikojnë në aftësinë tonë për të vazhduar me ndërtimin.
Aktualisht punimet paraprake, duke përfshirë përgatitjen për magazinimin e tubave, platforma e kampit, si dhe një pjesë e mirëmbajtjes së rrugëve ka përfunduar në masën 30%, në përputhje me nevojat e ndërtimit të tubacionit.
Për ndërtimin e tubacionit, ne jemi mobilizuar plotësisht dhe aktualisht kemi arritur të realizojmë 15% të punimeve të ndërtimit.
Me disa përjashtime që do të ndërtohen vitin e ardhshëm, i gjithë segmenti midis Fierit dhe Beratit ka përfunduar, ndërsa aktiviteti kryesor i ndërtimit është përqendruar tani në zonën e Devollit, Maliqit dhe Korçës. Pas përfundimit të kësaj faze, ne do të nisim me ndërtimin në zonat e vështira malore, ku është edhe pjesa më sfiduese.

A kanë arritur kontraktorët/nënkontraktorët lokalë të angazhuar në ndërtimin e tubacionit ose objekte të tjera të përmbushin pritshmëritë tuaja? A zbatojnë ata standardet e kërkuara ndërkombëtare? Cilat janë kompanitë më të mëdha shqiptare që janë të kontraktuara nga Spiecapag?

Ne kemi pritshmëri të lartë për standardet QHSE që ua kërkojmë edhe nënkontraktuesve tanë t’i përmbushin. Çdo herë që ne angazhojmë një nënkontraktor, i japim mbështetje dhe trajnime të rëndësishme, duke i integruar në ekipin tonë sa më shumë që të jetë e mundur. Kompanitë me të cilat kemi punuar janë të përgjegjshme, tregojnë vullnet për t’u angazhuar, si dhe qasje pozitive. Ndërsa lista e kompanive shqiptare me të cilat ne punojmë është e gjatë, ku mund të përmendim: Salillari, Albstar, Emante, Sterkaj, Diamant, Nazzeri, etj.

Sa punonjës janë të punësuar nga Spiecapag? Sa prej tyre janë shqiptarë dhe se si do ta vlerësonit performancën e tyre?

Aktualisht, ne kemi të punësuar direkt rreth 700 punëtorë shqiptarë. Nënkontraktuesit tanë gjithashtu kanë të punësuar përafërsisht të njëjtën shifër.
Ne kemi konstatuar se punëtorët shqiptarë janë të përkushtuar dhe punojnë fort, janë mendjehapur ndaj qasjeve që mund të mos jenë të zakonshme për ta, duke përfshirë standardet e shëndetit dhe sigurisë. Ne ofrojmë trajnime në klasa, por edhe në terrenin e punës për të rritur aftësitë dhe kualifikimin e punëtorëve shqiptarë. Kjo do t’i ndihmojë ata që standardet t’i zbatojnë edhe në të ardhmen në përvoja të tjera.

Cilat janë problemet kryesore me të cilat Spiecapag është ndeshur në Shqipëri?

Ne po përballemi me disa kushte të vështira gjeologjike, gjeoteknike, por edhe aksesi në Shqipëri. Kemi shpenzuar kohë dhe përpjekje për të siguruar një rrugë finale të tubacionit, për ta ndërtuar në mënyrë të sigurt dhe për t’i garantuar jetëgjatësi tubacionit. Nga mesi i vitit 2017, ne do të përfundojmë ndërtimin në zonat e ulëta dhe fushore e më pas do të nisim me ato malore. Për ne, sfida jonë më e madhe është të arrijmë të instalojmë të sigurt tuba me diametër 48″, në një terren të pjerrët dhe shkëmbor.

Qeveria shqiptare ka paraqitur planin e saj ambicioz të gazifikimit, a shikoni ju mundësi për t’u përfshirë në projekte të tjera në Shqipëri?

Çdo gazsjellës është një mundësi për ne. Në këto kushte, edhe plani i gazifikimit të Shqipërisë është padyshim një mundësi për ne. Ne besojmë se përvoja jonë gjatë punës në Shqipëri mund të jetë një mbështetje e rëndësishme për këtë projekt.

A besoni se Spiecapag do të lërë një trashëgimi në Shqipëri?

Të gjithë punëtorët, të cilët punojnë me ne, po trajnohen si me kurse, ashtu edhe në terren. Pjesë e trashëgimisë është edhe ajo çfarë kanë arritur këta punëtorë me njohuritë dhe aftësimin e tyre, të cilët do të jenë në gjendje të mbështetin në të ardhmen zhvillimin e Shqipërisë. Nga ana tjetër, si pjesë e objektivave tona, duhet të theksojmë edhe faktin se ne kemi 78 km rrugë për të ndërtuar dhe për të mirëmbajtur. Por, trashëgimia më e madhe dhe më kryesore është vetë gazsjellësi që do të jetë pjesë e infrastrukturës kryesore të Shqipërisë.

Revista Monitor,  22.04.2017

Telashet për gazsjellësin trans-adriatik në Itali duket se nuk kanë të sosur. Pasi u duk se çdo gjë mori fund pas vendimit të Këshillit të Shtetit, tashmë ka ndërhyrë gjykata administrative e Lazios, duke pezulluar punën në kantier, të paktën deri në datën 18 prill kur do të mbahet seanca e radhës.

Gjykata ka vendosur të marrë parasysh kërkesës e rajonit të Puglias, se punimet në zonë mund të gjenerojnë një dëm të parikuperueshëm. Rreth 211 rrënjë ullinj janë kthyer në mollën e sherrit, dhe gjatë javëve të fundit ka pasur përplasje të shumta me forcat policore që kanë shkuar deri në përdorimin e dhunës.

Jo vetëm banorët kundërshtojnë shpërnguljen e ullinjve por edhe protestues të tjerë, të cilët pretendojnë se gazsjellësi do të sjellë dëme ambientale. Plot 94 kryetarë komunash i kanë bërë apel edhe presidentit të republikës duke shpresuar se punimet do të pezullohen.

Ndërkohë, protestuesit kanë vendosur të bllokojnë disa segmente rrugore në mënyrë që ta bëjnë të pamundur për kamionët që të shkojnë në kantier. Gazsjellësi trans-adriatik, më shumë se 800 kilometra i gjatë, do të përfundojë pikërisht në rajonin e Puglias, dhe pavarësisht se bëhet fjalë për vetëm 8 kilometra gazsjellës në fund të rrugëtimit, situata është komplikuar së tepërmi.

Por, nga ana tjetër, gazsjellësi duket se ka mbështetjen e plotë të qeverisë italiane. Ministri italian i ekonomisë, Carlo Calenda, deklaroi se projekti është një prioritet për qeverinë.

“Qeveria italiane beson se, implementimi i TAP është mjaft i rëndësishëm, dhe se duhet siguruar që të mos ketë asnjë shtysë në ketë proces”-deklaroi ai.

Scan Tv,  07.04.2017

Ministri italian i Mjedisit Gian Luca Galletti është shprehur se po shqyrtohen 14 opsione të ndryshme për pjesën e gazsjellësit TAP që do të takojë me bregdetin italian.

Për të shmangur çfarëdo impakti në plazhin e San Foca-s në Itali, TAP po ndërton një mikrotunel 1.5 km të gjatë. Kjo vepër inxhinierike minimizon dëmet në natyrë dhe e bën gazsjellësin të padukshëm.

Për të nisur punimet e mikrotunelit, fillimisht duhet të zhvendosen 231 pemë ullinjsh, në një zonë 800 metra larg nga plazhi.

Ndërkohë, sa i përket prostestave në Puglia për heqjen e ullinjve, ministri u shpreh i bindur se logjika në fund do të mbizotërojë. Sipas tij, pasi punimet të kenë përfunduar në vitin 2019, këto pemë do të mbillen sërish.

Deklaratat e ministrit vijnë pas dritës jeshile për ndërtimin e TAP në vend, duke mohuar apelin e qeverisë rajonale të Puglia-s. Situata në kantierin e ndërtimit vazhdon të jetë e tensionuar.

Scan Tv,  30.03.2017

Ekspertët besojnë se faktori kryesor që po përcakton tendencën e kursit të këmbimit valutor është gazsjellësi TAP. Ilirjan Ligaçaj, drejtor i departamentit të Thesarit në Union Bank, shprehet se çmimi qëndrueshëm i lekut që nga viti i kaluar i detyrohet kryesisht një oferte të lartë të euros në tregun valutor.

Monedha e përbashkët europiane në fund të vitit të kaluar dhe në shkurt të këtij viti ka prekur nivelet më të ulëta në pothuajse një dekadë, duke ju afruar nivelit të 134 lekëve. Ulja e qëndrueshme e euros poshtë vlerës 140 lekë, që ka qenë një lloj reference gjatë viteve të fundit, ka ngritur diskutime lidhur me faktorët e këtij dobësimi.

Ky zhvlerësim sigurisht nuk përjashton edhe konjukturën ndërkombëtare, ku normat negative të interesit dhe programi stimulit sasior kanë krijuar një bollëk likuiditeti në monedhën e përbashkët të eurozonës. Megjithatë, ekspertët shprehen se kursi po ndikohet qartësisht edhe nga faktorë të brendshëm, sidomos të krahut të ofertës.

Zoti Ligaçaj shprehet se deri tani kursi nuk ka luhatje që mund të lidhen me faktorë të kërkesës, që, sipas tij, ngelet në nivele pak a shumë të zakonshme. Deri tani, operatorët e tregut nuk konstatojnë ende as ndonjë ndikim të madh nga Banka e Shqipërisë, përmes ankandeve për blerjen e valutës. Ndonëse një gjë e tillë është paralajmëruar, për momentin, ky nuk po rezulton si faktor përcaktues.

Ekspertët presin që kursi i këmbimit mes euros dhe lekut të vazhdojë të ruajë raporte të ngjashme edhe gjatë muajve në vazhdim, me përjashtim të skenarëve të paparashikuar. Oferta e lartë e euros është reflektuar qartë edhe në strukturën e depozitave të sistemit bankar. Vitin e kaluar e gjithë shtesa e depozitave erdhi nga euro, çka bëri që për herë të parë depozitat në valutë të mbizotërojnë, me rreth 52.5% të totalit.

Ekspertët besojnë se, një plan për uljen e euroizimit të ekonomisë, në thelb do të reduktojë kërkesën për euro dhe do të ndikojë në një forcim të mëtejshëm të lekut në kursin e këmbimit valutor.

Dobësimi i euros ndaj lekut në ekonominë shqiptare është bërë për herë të parë i qëndrueshëm që nga kriza e vitit 2008, kur u zhvendos nga niveli fillestar 125 lekë në rritje pranë nivelit 140 lekë. Për momentin, kursi është stacionuar në intervalin mes 135 dhe 136 lekëve dhe, sipas ekspertëve, ka pak të ngjarë të ketë luhatje të ndjeshme, sidomos në kahun rritës.

Një strategji për të reduktuar euroizimin, në funksion të uljes së ekspozimit të ekonomisë ndaj rrezikut të kursit të këmbimit dhe rritjes së efikasitetit të politikës monetare, në parim do të ndikonte në një zhvlerësim të mëtejshëm të euros dhe do ta forconte lekun. Për një ekonomi me deficit të pozicionit të jashtëm, si ajo shqiptare, në vija të përgjithshme një çmim i monedhës vendase do të kishte më shumë përfitime, sesa humbje.

Scan Tv,  16.03.2017