info@energjia.al

Shteti shqiptar do të përfitojë një tarifë fikse nga konsorciumi TAP për mirëmbajtjen e tubacionit të gazit në territorin shqiptar.

Mirëmbajtja e gazsjellësit do të kryhet nga kompania më e re publike e transmetimit dhe shpërndarjes së gazit, që sapo është krijuar duke u ndarë nga Albpetrol.

“Ne kemi filluar hapat e para të negociatave me TAP-in dhe kjo do të jetë një e ardhur shtesë që garanton të ardhura për shtetin shqiptar përsa i përket transmetimit të gazit përmes tubacionit të TAP-it në Shqipëri”, deklaron Klodian Gradeci, administrator i ALBGAZ.

Administratori i ALBGAZ thotë se ka disa kompani ndërkombëtare që kanë shprehur interes për të investuar në ngritjen e rrjetit të shpërndarjes së gazit në Shqipëri.

Projektet prioritare janë lidhja me gazsjellësin Jonian-Adriatik, ndërtimi i tubacionit që do të lidhë Shqipërinë me Kosovën, si dhe rrjeti i shpërndarjes së gazit fillimisht për industrinë.

“Shqipëria ka të trashëguar një rrjet shpërndarjeje kryesisht të gazit që shtrihet përafërsisht në 500 km. Ky është një rrjet tërësisht i amortizuar, është mbi 40-vjeçar, dhe aktualisht ne jemi duke bërë një vlerësim për të parë dhe për të vlerësuar kapacitetet transmetuese faktike të këtij tubacioni”, thotë Gradeci.

Synimi tjetër, ndonëse më afatgjatë, është rrjeti i shpërndarjes për konsum familjar, kryesisht për zonat e ftohta.

“Kemi sot një interes nga Bashkia e Korçës dhe disa kompani të huaja që kanë interes për të zhvilluar rrjetin e shpërndarjes, pasi Korça supozohet të jetë një nga vendet më të ftohta dhe që mund të ketë konsumin më të madh të gazit”, vijon drejtori i ALBGAZ.

Gazi i parë do të shpërndahet nga fushat e Shah Deniz drejt Europës në 2020-n. Ai nis në kufirin midis Turqisë dhe Greqisë, ku lidhet me Gazsjellësin TANAP. Përshkon Greqinë e veriut për 550 km dhe Shqipërinë për 215 km, ku nis edhe pjesa detare në Adriatik.

Kapaciteti fillestar i TAP është 10 mld meter kub gaz në vit dhe dyfishohet me futjen në punë të dy kompresorëve të rinj.

Top Channel,  30.03.2017

Autoriteti i Konkurrencës hapi procedurat për një hetim të thelluar në të gjitha segmentet e tregut të ngarkim shkarkimit, importit, depozitimit dhe shitjes me shumicë të produktit gaz i lëngshëm i naftës për konsum familjar dhe biznes”.

Komisioni i Konkurrencës, pas shqyrtimit të informacionit të paraqitur nga Sektori i Analizës dhe Studimeve “Mbi monitorimin e tregut të Gazit të Lëngshëm për konsumin familjar dhe biznesin”, si dhe Relacionit së Sekretarit të Përgjithshëm, në mbështetje për hapjen e procedurës së hetimit paraprak në të gjitha segmentet e tregut të importit, depozitimit, shitjes me shumicë, shpërndarjes dhe shitjes me pakicë të produktit gaz i lëngshëm për konsum familjar dhe biznes”.

Grupi i Punës gjatë periudhës së hetimit paraprak, procedoi me kryerjen e inspektimeve pranë ndërmarrjeve që ushtrojnë veprimtarinë e tyre në të gjitha segmentet e tregut të importit, depozitimit, shitjes me shumicë, shpërndarjes dhe shitjes me pakicë të produktit gaz i lëngshëm për konsum familjar dhe biznes.

Për shkak të karakteristikave që GLN-ja mbart në përfitimin e nxehtësisë për përdorim rezidencial, në industri, si karburant për automjetet, etj., si edhe të çmimeve të ulëta krahasuar me karburantet e tjera për shkak të trajtimit të ndryshëm për sa i përket taksimit në vend, GLN-ja paraqet një  zëvendësueshmëri të ulët nga ana e kërkesës konsumatore. Në këto kushte, vlerësojmë se treg përkatës i produktit në këtë rast është:

  1. Tregu i importit;
  2. Tregu i depozitimit;
  3. Tregtimit me shumicë dhe pakicë të produktit GLN. Për efekt të analizës në raport është pasqyruar edhe tregu i ngarkim – shkarkimit të GLN nga dy Portet që ofrojnë këtë shërbim.

Ndërmarrjet nën hetim e zhvillojnë veprimtarinë e tyre në të gjithë territorin e Republikës së Shqipërisë, pra treg përkatës gjeografik do të konsiderohet tregu i brendshëm.

Struktura e tregut

lmporti dhe tregtimi i GLN-së në territorin e Republikës së Shqipërisë funksionon si një treg i liberalizuar për sa i përket aktivitetit të importit, por kjo veprimtari realizohet vetëm nëpërmjet dy porteve të naftës në zonën gjeografike të ish Uzinës së Sodës PVC në Gjirin e Vlorës dhe në zonën gjeografike të Porto Romanos, Durrës, porte të cilat janë ndërtuar dhe funksionojnë mbi bazën e marrëveshjeve të koncesionit, duke pasur të “drejtën ekskluzive” për këtë lloj shërbimi në territorin gjeografik përkatës.

Porti “Porto Romano” i është dhënë me koncesion nga shteti Shqiptar, ndërmarrjes “Romano Port” SHA, me anë të Ligjit nr.9298, datë 28.10.2004, Për ratifikimin e “Marrëveshjes së Koncesionit, të formës “BOT” (ndërtim, shfrytëzim, transferim), për ndërtimin dhe shfrytëzimin e pontilit të naftës, gazit dhe nënprodukteve të tyre në zonën bregdetare të Porto-Romanos, Durrës”. Me anë të kësaj marrëveshjeve, kjo ndërmarrje ka marrë përsipër të ndërtojë dhe të shfrytëzojë pontilin e naftës, gazit dhe nënprodukteve të tyre, si dhe të infrastrukturës së nevojshme portuale, në funksion të depozitave bregdetare që do të ndërtohen në zonën bregdetare të Porto Romanos.

Referuar ekstrakteve të regjistrit tregtar, aksionari kryesor Pirro Bare, ndërmarrja e të cilit është përfituese e koncesionit të “ROMANO PORT” SHA, zotëron:

84% të aksioneve të ndërmarrjes “ROMANO PORT” SHA, që realizon shërbimin engarkim-shkarkimit;

50% të aksione në ndërmarrjen “INTER GAZ” SHA që ka ndërtuar depozita gazi pranë këtij Porti;

100% të aksioneve në ndërmarrjen A&V GAZ SHA.

Nëpërmjet ndërmarrjes A&V GAZ SHA zotëron edhe 100% të aksioneve në ndërmarrjen “AV Distribution” SHA, e cila ushtron veprimtarinë në tregun e shitjes me shumicë të GLN-së.

Në të gjithë strukturën e funksionimit të tregut të ngarkim shkarkimit, importit, depozitimit dhe shitjes me shumicë të GLN-së nga zona e Porto Romanos kemi ndërmarrje të integruara vertikalisht, e cila rrit fuqinë e këtyre ndërmarrjeve, dhe mund të çojë në kufizime të konkurrencës në zbatim të ligjit 9121/2003.

Porti “Vlora-1″ i është dhënë me koncesion nga shteti Shqiptar, ndërmarrjes “La Petrolifera ltalo Rumena” SPA, me anë të Ligjit nr.9231, datë 13.05.2004, Për ratifikimin e “Marrëveshjes së Koncesionit të formës “BOO” për ndërtimin dhe shfrytëzimin e terminalit bregdetar, për depozitimin e naftës dhe të nënprodukteve të saj në gjirin e Vlorës”, si dhe për ratifikimin e “Marrëveshjes së koncesionit të formës “BOT”, për ndërtimin dhe shfrytëzimin e infrastrukturës portuale në shërbim të terminalit bregdetar në gjirin e Vlorës”. Me anë të 2 (dy) marrëveshjeve të mësipërme, kjo ndërmarrje kishte marrë përsipër që brenda afateve të parashikuara në marrëveshje të ndërtonte dhe të shfrytëzonte terminalin bregdetar në portin “Vlora-1″ dhe të infrastrukturës portale të nevojshme në shërbim të terminalit bregdetar.

Referuar informacionit të ardhur nga Drejtoria e Përgjithshme e Doganave (DPD) për vitin 2016, si dhe nga informacioni i grumbulluar gjatë inspektimeve rezulton se tregu është strukturuar sipas niveleve të mëposhtme:

─ Në nivelin e parë (importit dhe shitjes me shumicë) bëjnë pjesë ndërmarrjet “A&V Gaz” SHA; “Kevin gaz” SHA; “AL- GAZ 2015″ SHA; “Kastrati” SHA; “KASTRIOT & PETROL” SHA dhe “Bena Gas” SHA.;

─ Në nivelin e dytë bëjnë pjesë ndërmarrjet e tregtimit me shumicë të GLN të cilat ushtrojnë veprimtarinë e tyre në përputhje me Ligjin Nr. 8450, datë 24.02.1999 “Për Përpunimin, Transportimin  d dhe Tregtimin e Naftës, Gazit dhe nënprodukteve te tyre”, të ndryshuar. Këto ndërmarrje themelohen në formën e shoqërive anonime dhe e ushtrojnë veprimtarinë e tregtimit me shumicë të GLN-së vetëm pas pajisjes me licencë tregtimi. Këto shoqëri kanë të drejtë të themelojnë apo të marrin pjesë në shoqëri të tregtimit me pakicë të GLN-së, si stacione të shitjes së karburanteve apo njësi të lëndëve djegëse;

─ Në nivelin e tretë bëjnë pjesë ndërmarrjet e tregtimit me pakicë të GLN-së të cilat janë të detyruara të furnizohen vetëm nga shoqëritë e tregtimit me shumicë, me qëllim shitje tek personat që janë konsumatorë fundorë.

Integrimi vertikal

Referuar ekstrakteve të regjistrit tregtar, një prej aksionerëve zotëron 99.84% të aksioneve të ndërmarrjes “ROMANO PORT” SHA, zotëron gjithashtu dhe 50% të aksioneve në ndërmarrjen “INTERGAZ” SHA që ka ndërtuar depozita gazi pranë këtij Porti. Gjithashtu ky aksionar zotëron 100% të aksioneve në ndërmarrjen A&V GAS SHA, e cila kryen veprimtari importi të GLN-së. Gjithashtu, ndërmarrja A&V GAS SHA zotëron 100% të aksioneve në ndërmarrjen “AV Distribution” SHA, e cila ushtron veprimtarinë në  tregun e shitjes me shumicë të GLN-së.

Në zonën e Portit “Vlora 1″, në bazë të marrëveshjes së Koncesionit, ndërmarrja “PIA” zotëron me koncesion Portin dhe infrastrukturën e ngarkim shkarkimit dhe depozitimit të GLN-së. I gjithë kapaciteti depozitues i GLN-së i janë dhënë me qera ndërmarrjes “FAM GAS”L.L.C.. Ndërmarrja Kevin Gaz SHA 100% të sasisë së importuar e realizon nga ndërmarrja “FAM Gas” L.L.C.. Aksioneri i ndërmarrjes “Kevin Gaz” SHA zotëron 100 % të aksioneve në ndërmarrjen “Manual Gas” SHPK.

Vlerësimi i pozitës dominuese

Një nga kriteret kryesore, që përcaktojnë pozitën dominuese në treg është pjesa e tregut që zënë  ndërmarrjet në tregun përkatës. Përvoja e vendeve të Bashkimit Europian udhëzon, që pozita dominuese nuk është e mundur nëse pjesa e tregut përkatës të ndërmarrjes është më e vogël se 40%. Eksperienca sugjeron se sa më e madhe të jetë pjesa e tregut dhe sa më e gjatë periudha që ndërmarrja zotëron një pjesë të tillë tregu, aq më e mundur është që ky element të jetë një tregues i rëndësishëm për një pozicion dominues dhe të justifikojë në rrethana të caktuara ndërhyrjen e Autoritetit.

Ndërmarrja “A&V GAS” SHA për vitin 2016 zotëron një pjesë tregu prej 36.9%, kurse ndërmarrja Kevin Gaz SHA për vitin 2016 zotëron një pjesë tregu prej 36.4%.

Treguesi i përqendrimit në import mbetet i lartë për shkak të numrit të ulët të operatorëve (2) të cilët zotërojnë pjesët kryesore të tregut.

Në përfundim të analizës së pjesëve të tregut për një periudhe gati 5 vjeçare, rezulton se dy ndërmarrjet “A&V GAS” SHA dhe “KEVIN GAZ” SHA, kanë zotëruar mbi 70% të tregut, dhe në fund të vitit 2016 kanë përkatësisht: 36.9% A&V GAS SHA dhe 36.4% Kelvin Gaz SHA. Kështu të dy ndërmarrjet zotërojnë një pjesë të madhe tregu të cilën edhe e mbajnë për një kohë të gjatë, duke u bërë partnerë të paevitueshëm për importuesit e GLN-së, dhe për pasojë duke iu siguruar “dominimin” në tregun përkatës.

Vlerësimi i kufizimeve të mundshme në treg

Ndërmarrjet importuese dhe shitëse me shumicë “A&V GAS” SHA dhe “KEVIN GAZ” SHA, kanë një sjellje të bashkërenduar përsa i përket çmimit të shitjes me shumicë të GLN-së fhe ndarjes gjeografike të burimeve të furnizimit, çka mund të përbëjë një praktikë të bashkërenduar/marrëveshje të ndaluar në shkelje të nenit 4, pika 1,të Ligjit 9121/2003.

Mesatarja e diferencës çmim blerje – çmim shitje për periudhën objekt hetimi është shumë e ngushtë dhe thuajse simetrike, duke paraqitur sjelljen e njëjtë që kanë ndërmarrjet “A&V GAS” SHA dhe “KEVIN GAZ” SHA, gjë e cila në kuptim të nenit 4 të Ligjit 9121/2003, mund të përbëjë një praktikë të bashkërenduar/marrëveshje të ndaluar midis këtyre 2 (dy) ndërmarrjeve.

Në të gjithë strukturën e funksionimit të tregut të ngarkim shkarkimit, importit, depozitimit dhe shitjes me shumicë të GLN-së nga zona e Porto Romanos kemi ndërmarrje të integruara vertikalisht, e cila rrit fuqinë e këtyre ndërmarrjeve, dhe mund të çojë në kufizime të konkurrencës në zbatim të ligjit, pohoi ne përfundim te hetimit paraprak Autoriteti i Konkurrencës.

Revista Monitor,  25.03.2017

Enti Rregullator i Energjisë i ka hapur dritën jeshile procedurave për certifikimin e kompanisë me kapital 100% shtetëror të gazit natyror “Albgaz sh.a.” Vendimi i cili tashmë ka hyrë në fuqi lejon që  me regjistrimin në Qendrën Kombëtare të Biznesi, shoqërisë “Albgaz sh.a.” i hapet rruga për të aplikuar pranë Entit Rregullator të Energjisë për certifikimin si operator transmetimi, bazuar kjo edhe në ligjin “Për sektorin e gazit natyror”, si dhe për pajisjen me licencë për transmetimin e shpërndarjen e gazit natyror, në përputhje me procedurat e përcaktuara në nenet 22, 23 dhe 24, të ligjit nr. 102/2015.

Vetëm pak ditë më parë TAP Shqipëri ndërmjetësoi takimin e parë zyrtar midis AlbGaz, shoqërisë së krijuar për operimin e sistemit të transmetimit dhe shpërndarjes së gazit natyror, dhe DESFA-s, operatori grek i sistemit të transmetimit të gazit, në Selanik të Greqisë.

Në dhjetor të 2016-ës qeveria shqiptare miratoi krijimin e kompanisë së re të quajtur “Albgaz”, e cila do të jetë me kapital 100% shtetëror. Kjo kompani sipas vendimit të qeverisë, do të funksionojë si një operator i kombinuar duke kryer veprimtarinë e Operatorit të Sistemit të Transmetimit dhe Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes të gazit natyror.

Kapitali fillestar për krijimin e shoqërisë “Albagaz”, sh.a., do të jetë 359, 068, 000 lekë.

Deri në fund të vitit 2017, aktiviteti i shoqërisë do të financohet nëpërmjet fondeve që do të sigurohen nga  marrëveshja e huas, e lidhur me shoqërinë “Albpetrol”, sh.a. dhe/ose fondet që siguron mbi bazën e marrëveshjeve me institucione financiare dhe/ose donatorë vendas apo ndërkombëtarë.

Revista Monitor,  24.03.2017

Ekspertët besojnë se faktori kryesor që po përcakton tendencën e kursit të këmbimit valutor është gazsjellësi TAP. Ilirjan Ligaçaj, drejtor i departamentit të Thesarit në Union Bank, shprehet se çmimi qëndrueshëm i lekut që nga viti i kaluar i detyrohet kryesisht një oferte të lartë të euros në tregun valutor.

Monedha e përbashkët europiane në fund të vitit të kaluar dhe në shkurt të këtij viti ka prekur nivelet më të ulëta në pothuajse një dekadë, duke ju afruar nivelit të 134 lekëve. Ulja e qëndrueshme e euros poshtë vlerës 140 lekë, që ka qenë një lloj reference gjatë viteve të fundit, ka ngritur diskutime lidhur me faktorët e këtij dobësimi.

Ky zhvlerësim sigurisht nuk përjashton edhe konjukturën ndërkombëtare, ku normat negative të interesit dhe programi stimulit sasior kanë krijuar një bollëk likuiditeti në monedhën e përbashkët të eurozonës. Megjithatë, ekspertët shprehen se kursi po ndikohet qartësisht edhe nga faktorë të brendshëm, sidomos të krahut të ofertës.

Zoti Ligaçaj shprehet se deri tani kursi nuk ka luhatje që mund të lidhen me faktorë të kërkesës, që, sipas tij, ngelet në nivele pak a shumë të zakonshme. Deri tani, operatorët e tregut nuk konstatojnë ende as ndonjë ndikim të madh nga Banka e Shqipërisë, përmes ankandeve për blerjen e valutës. Ndonëse një gjë e tillë është paralajmëruar, për momentin, ky nuk po rezulton si faktor përcaktues.

Ekspertët presin që kursi i këmbimit mes euros dhe lekut të vazhdojë të ruajë raporte të ngjashme edhe gjatë muajve në vazhdim, me përjashtim të skenarëve të paparashikuar. Oferta e lartë e euros është reflektuar qartë edhe në strukturën e depozitave të sistemit bankar. Vitin e kaluar e gjithë shtesa e depozitave erdhi nga euro, çka bëri që për herë të parë depozitat në valutë të mbizotërojnë, me rreth 52.5% të totalit.

Ekspertët besojnë se, një plan për uljen e euroizimit të ekonomisë, në thelb do të reduktojë kërkesën për euro dhe do të ndikojë në një forcim të mëtejshëm të lekut në kursin e këmbimit valutor.

Dobësimi i euros ndaj lekut në ekonominë shqiptare është bërë për herë të parë i qëndrueshëm që nga kriza e vitit 2008, kur u zhvendos nga niveli fillestar 125 lekë në rritje pranë nivelit 140 lekë. Për momentin, kursi është stacionuar në intervalin mes 135 dhe 136 lekëve dhe, sipas ekspertëve, ka pak të ngjarë të ketë luhatje të ndjeshme, sidomos në kahun rritës.

Një strategji për të reduktuar euroizimin, në funksion të uljes së ekspozimit të ekonomisë ndaj rrezikut të kursit të këmbimit dhe rritjes së efikasitetit të politikës monetare, në parim do të ndikonte në një zhvlerësim të mëtejshëm të euros dhe do ta forconte lekun. Për një ekonomi me deficit të pozicionit të jashtëm, si ajo shqiptare, në vija të përgjithshme një çmim i monedhës vendase do të kishte më shumë përfitime, sesa humbje.

Scan Tv,  16.03.2017

Gazrat helmues dhe ujërat e ndotur nëntokësorë në zonën naftënxjerrëse të fshatit Mërtiraj të Vlorës prej vitesh janë kthyer në rrezik për shëndetin e banorëve.

Ata ankohen për sëmundje vdekjeprurëse të shkaktuara nga gazrat dhe ujërat që përfundojnë në kanalet e kullimit.

Më tej këto ujëra derdhen në lumin e Vjosës duke u përhapur në gjithë zonën.

“Ndotja është e ujit, e ajrit, ngordhin bagëtitë. Është ambienti shumë i rëndë dhe kemi kërkuar qindra herë të na ndihmojnë për këto raste por nuk mban përgjegjësi askush.”

“Shumë afër këtu, ka  ndodhur që kanë ngordhur bagëtitë, e ka zënë edhe çobanin gazi. Këtu më tutje ka vdekur edhe një njeri. Ne do  të vazhdojmë me protesta siç dhe kemi bërë edhe herë të tjera. Do të vazhdojmë deri në pezullimin e punës, nuk do lejojmë marrjen e  prodhimit që del këtu”, shprehen banorët.

Shqiptarja.com  13.03.2017

Një shtëpi është përfshirë nga flakët mesditën e kësaj të premteje, si pasojë e shpërthimit të bombolës së gazit. Ngjarja ka ndodhur në afërsi të Spitalit të Vlorës, ku ka shkaktuar dëme të konsiderueshme materiale.

Fatmirësisht në momentin e rënies së zjarrit nuk ka pasur njerëz në banesë. Zjarrfikëset kanë shkuar menjëherë në banesë ku kanë bërë të mundur shuarjen e flakëve të zjarrit.

Shqiptarja.com  10.03.2017

Rritja e përgjithshme çmimeve në muajin shkurt kaloi objektivin e poshtëm të Bankës së Shqipërisë duke shënuar 2,2 për qind rritje, të ndikuara nga çmimet më të larta të gazit për ngrohje dhe ato të ushqimeve.

Sipas të dhënave të INSTAT ndikimi i grupeve kryesore në ndryshimin vjetor të indeksit të çmimeve të konsumit. Rritja vjetore e çmimeve në muajin shkurt është ndikuar kryesisht nga grupi “Ushqime dhe pije joalkoolike” me +1,57 pikë përqindje.

Çmimet e grupit “Transporti” kanë kontribuar me +0,20 pikë përqindje. Çmimet e grupit “Mallra dhe shërbime të ndryshme” kanë kontribuar me +0,14 pikë përqindje.

Çmimet e grupit “Qira, ujë, lëndë djegëse dhe energji” me +0,12 pikë përqindje. Çmimet e grupit “Argëtim e kulturë” kanë kontribuar me +0,07 pikë përqindje.

Çmimet e grupeve “Pije alkoolike dhe duhan” dhe “Shërbimi arsimor” kanë kontribuar secili me nga +0,02 pikë përqindje. Çmimet e grupeve “Shëndeti” dhe “Hotele, kafene dhe restorante” kanë kontribuar secili me nga +0,01 pikë përqindje. Çmimet e grupit “Veshje dhe këpucë” kanë kontribuar me -0,02 pikë përqindje.

Krahasuar me muajin Shkurt 2016, rritja më e madhe e çmimeve vërehet në grupin “Ushqime dhe pije joalkoolike” me 3,9 %, pasuar nga grupet “Transporti” me 3,2 %, “Mallra dhe shërbime të ndryshme” me 3,0 %, “Argëtim dhe kulturë” me 2,8 %, “Shërbimi arsimor” me 0,7 %, etj.

Brenda grupit të ushqimeve çmimet e nëngrupit “zarzavate përfshirë patatet“ u rriten me 12,9 %, pasuar nga nëngrupet “fruta” me 6,1 %, “sheqer, reçelra e ëmbëlsira” me 6,4 %, “qumësht, djathë e vezë” me 6,0 %, etj.

Nga ana tjeter çmimet e nëngrupit “vajra dhe yndyrna” u ulën me 1,6 %. Ndryshimi mujor i indeksit është +0,5 %.

Krahasuar me muajin Janar 2017 rritja më e madhe mujore e çmimeve vërehet në grupin “Ushqime dhe pije jo alkoolike” me 1,5 %. Ulja më e madhe mujore e çmimeve vërehet në grupin “Veshje dhe këpucë” me -2,3 %.

Revista Monitor,  08.03.2017

Rreth 20% e financimeve të Komisionit Europian do të përdoren për krijimin e masave lehtësuese në këtë sektor.

Sipas një raporti të Komisionit Europian, më shumë se 100 milionë dollarë amerikanë do të përdoren në mbështetje të një terminali të ri të gazit të lëngshëm natyror në ishullin kroat.

Liderët europianë deklaruan mbështetjen e tyre për financime në shifrën 472 milionë dollarë për projektet e rëndësishme në fushën energjetike në këtë komunitet. Rreth 20% e këtij fondi do të përdoret për ndërtimin e një terminali të ri të gazit të lëngshëm natyror në Kroaci. Ky fond është pjesë e një përpjekjeje në kuadër të ndërtimit të një sektori energjetik të qëndrueshëm europian me emetime sa më të ulëta të karbonit.

Këto janë projekte të një rëndësie shumë të madhe dhe mbi të gjitha me pasoja ndërkufitare, u shpreh në një deklaratë për shtyp, Maros Sefcovic, zëvendëspresident i sektorit të Energjisë në Bashkimin Europian. Dy vjet më parë, Komisioni nënshkroi një memorandum mirëkuptimi në Kroaci me vendet e Europës Qendrore dhe Jugore, ku një ndër pikat kryesore ishte reduktimi në maksimum i humbjeve të gazit në rajon.

Vitin e kaluar, Komisioni mbështeti planet e Finlandës në dhënien e 31.5 milionë dollarëve për të ndërtuar një terminal të gazit të lëngshëm natyror në portin Hamina në bregdetin jugor të vendit. Sipas Komisionit, strategjia që po ndiqet është në përputhje me përpjekjet e rajonit për të përmirësuar sigurinë e sektorit të energjisë në rajon. Janë të shumta vendet e Bashkimit Europian të cilat mbështeten te Rusia për furnizimin e tyre me gaz natyror. Këtu mund të përmendim shtetin e Finlandës, i cili mbështetet tërësisht te Rusia për plotësimin e nevojave të saj me gaz natyror.

Europa po përparon në përpjekjet e saj për t’u shkëputur nga kthetrat ruse në sektorin e energjisë. Strategjia e Sektorit të Energjisë në BE ka në qendër të saj uljen e emetimeve të karbonit dhe sigurimin e ekonomisë konkurruese.

Ndërlidhjet e duhura të linjave të energjisë elektrike dhe tubacioneve të gazit formojnë shtyllën kryesore të një tregu energjetik europian të integruar.

Revista Monitor,  05.03.2017

Një raport i ri i Parlamentit Europian thotë se vendet anëtare nuk kanë bërë mjaftueshëm për të reduktuar shkarkimet e gazeve të automjeteve.

Raporti vjen pas hetimit të skandalit për provat e shkarkimit të Volkswagen-it.

Ligjvënësi holandez Gerben-Jan Gerbrandy mori pjesë në hartimin e raportit të ri.

“Skandali me diezelin do të ishte shmangur nëse shtetet anëtare dhe Komisioni do të kishin ndjekur ligjin europian. Le t’a drejtomë gishtin aty ku duhet,” tha Gerbrandy.

Në përpjekje për të parandaluar përsëritjen e skandalit VW-së, Komisioni Europian propozoi rishikimin rregullave të licensimit të automjeteve dhe kryerjen e provave ndaj tyre.

Një projektligj mbi mbikëqyrjen tashmë ka marrë mbështetjen e Komitetit të Tregut të Brendshëm të Parlamentit Europian.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  02.03.2017

Master Plani i Gazit për Shqipërinë (MPG) dhe Plani i Identifikimit të Projekteve (PIP) janë përgatitur me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian (BE) prej 1,100,000 euro nëpërmjet Kuadrit të Investimeve të Ballkanit Perëndimor (ËBIF). Projektet më premtuese për investime, dakordësuar me Ministrinë e Energjisë dhe Industrisë, janë zhvilluar më tej, si Projekte të Investimeve Prioritare. Ato përfshijnë i) tubacionin nga TAP, afër Fierit, deri në Termocentralin e Vlorës, ii) tubacionin nga TAP në Fier dhe Ballsh, dhe iii) tubacionin nga Tirana në Durrës. Këto projekte janë zhvilluar në nivelin e Studimit të Para-Fizibilitetit dhe Qëndrimit ndaj Vlerësimit të Ndikimit në Mjedis dhe mund të zbatohen në periudhën 2018-2020.

Projekti i Masterplanit të Gazit shqyrton të gjithë aspektet afatshkurtra, afatmesme dhe afatgjata të furnizimit me gaz natyror duke përfshirë dhe çështjet teknike, ligjore, rregullatore, ekonomike, tregtare, mjedisore, dhe sociale që lidhen me futjen e gazit në Shqipëri. Raporti i MPG-së u përfundua në Nëntor 2016, kurse raporti i Vlerësimit Strategjik Mjedisor (VSM) në Janar 2017, në bashkëpunim të ngushtë me përfituesit kryesorë dhe aktorët e interesit.

Masterplani i Gazit gjithashtu ka shqyrtuar kërkesën dhe ofertën për gazifikimin e mundshëm të të gjithë qyteteve të mëdha dhe konsumatorëve të mëdhenj industrialë, duke përfshirë impiantet e prodhimit të energjisë elektrike nga djegia e gazit natyror dhe perspektivën e magazinimit të gazit pranë Dumresë në periudhën 2020 deri 2040.

Një nga gjetjet kryesore dhe rekomandimet e këtij studimi është se infrastruktura e gazit duhet të zhvillohet duke filluar nga TAP dhe trekëndëshi Fier-Vlorë-Ballsh, ku janë vendosur disa prej përdoruesve më të mëdhenj industrialë.

Projekti është i lidhur ngushtësisht me projekte të tjerë të financuar nga BE-ja si Studimi e Fizibilitetit të përfunduar tashmë të Gazsjellësit Jonian Adriatik (që lidh Kroacinë, Bosnjë-Hercegovinën, Malin i Zi, dhe Shqipërinë), me Master Planin e Gazit për Malin e Zi, me Studimin për Unazën e Gazit të financuar nga Bashkimi Evropian, si dhe me përgatitjes së Projekt-idesë të Gazsjellësit Jonian Adriatik në Shqipëri dhe Mal të Zi, dhe Studimi i Para-fizibilitetit për Gazsjellësin Shqipëri-Kosovë.

Vlera e përgjithshme e investimit për rrjetin e transmetimit të Shqipërisë do të jetë rreth 185 milion euro dhe gjatësia e përgjithshme e tij do të jetë rreth 625 km. Nga këto, rreth 87 milion euro dhe 168 km i përkasin gazsjellësit IAP. Shtylla kryesore e rrjetit shqiptar të transmetimit do të jetë IAP, për të cilin ËBIF ka dhënë një grant prej 2.5 milion euro për projektin paraprak dhe për përditësimin e VNM-së, për pjesën që përshkon Shqipërinë dhe Malin e Zi.

Projekti i parë prioritar

Një nga projektet prioritare me rëndësi, midis atyre të identifikuar nga Masterplani është dega TAP CP1 – Fier – Vlorë, për të cilën u përgatit studimi i para-fizibilitetit si edhe studimi mjedisor. Kjo degë mbulon një zonë me kërkesa prej rreth 250 milion m3/vit. Nga kjo sasi, rreth 190 milion m3/vit do të jenë nevojat e TEC-it ekzistues të Vlorës (100MË) dhe atij të mundshëm (200MË). Zëvendësimi i naftës me gaz natyror në TEC-in ekzistues do të shmangë ndotjen. Linja e transmetimit PIP1 do të jetë rreth 40 km e gjatë, do të kushtojë rreth 15 milion euro dhe është parashikuar të ndërtohet brenda tre vjetësh. Rrjeti i shpërndarjes së gazit në qytetin e Vlorës është parashikuar të jetë rreth 230 km i gjatë dhe do të kushtojë rreth 32 milion euro. Kjo degë transmetimi do t’i nënshtrohet studimit të fizibilitetit dhe VNM-së së plotë, me mbështetjen e projektit të asistencës teknike të ofruar nga SECO.

Projekti i dytë prioritar

Projekti tjetër prioritar me rëndësi të madhe është ai i degës TAP CP1-Fier-Ballsh. Kjo degë transmetimi mbyll furnizimin me gaz të trekëndëshit industrial Fier-Vlorë-Ballsh, me një kërkesë të mundshme prej rreth 600 milion m3/vit. Linja e transmetimit PIP2 do të jetë rreth 39 km e gjatë, do të kushtojë rreth 11 milion euro dhe është parashikuar të ndërtohet brenda tre vjetësh. Kjo degë do të furnizojë disa konsumatorë të mëdhenj, si rafineritë e naftës në Fier e në Ballsh dhe industrinë e nxjerrjes së naftës në Patos-Marinëz, si dhe industri të tjera, për një total prej rreth 330 milion m3/vit. Rrjeti i shpërndarjes në zonat urbane të kësaj dege është vlerësuar rreth 69 milion euro.

Projekti i tretë prioritar

Projekti i tretë i rëndësishëm i studiuar në nivelin e para-fizibilitetit është dega e transmetimit për Tiranën dhe Durrësin. Ky rrjet do të furnizojë me gaz sektorin industrial, të shërbimeve dhe rezidencial dhe sipas parashikimeve të Masterplanit, në vitin 2040, kërkesa e tyre do të jetë rreth 740 milion m3/vit. Kostoja e këtij rrjeti transmetimi do të jetë rreth 11 milion euro, për një gjatësi prej rreth 35 km.

energjia.al  28.02.2017