info@energjia.al

Ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Greg Delawie, tha se sektori energjetik në Kosovë mbetet ende i brishtë për shkak të dy termocentraleve të amortizuara.

Sipas tij investimet e realizuara pritet të sjellin përmirësime për jetën e qytetarëve. “Viti 2017 duhet të jetë një vit kthese për sektorin e energjisë pasi Kosova duhet të vazhdojë të punojë për përmbushjen e standardeve të Bashkimit Evropian. Kjo ka të bëj me zhvillimin ekonomik por edhe me përmirësimin e cilësinë e jetës. Miratimi i ligjeve të reja për energji elektrike si dhe strategjia për energji elektrike janë të arritura kaq të rëndësishme për krijimin e themeleve për të gjitha zhvillimet në sektorin energjetik”, tha ambasadori amerikan në Prishtinë.

Që prej përfundimit të luftës në Kosovë, vendi është përballur me mungesën e energjisë elektrike për shkak të, siç është vlerësuar, ‘termocentraleve të vjetruara dhe problemeve me rrjetin energjetik’.

Zyrtarisht thuhet se prej vitit 2003 deri më 2016, në termocentrale janë investuar mbi 400 milionë euro, por vlera e donacioneve të huaja nuk është bërë e njohur.

Qeveria e Kosovës dhe partnerët ndërkombëtarë në Kosovë thanë se sektori energjetik mbetet prioritet dhe një “Strategji e Energjisë për vitin 2017 -2026”, synon që ta stabilizojë furnizimin me energji elektrike në vend, me kosto të përballueshme, me rritje të pjesëmarrjes së burimeve të ripërtëritshme, si dhe integrim në tregun regjional.

Kryeministri i Kosovës, Isa Mustafa tha se miratimi i strategjisë ka qenë hap i domosdoshëm, pasi energjia paraqitet një ndër prioritetet kryesore për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe social të Kosovës.

“Dhe ky është treguesi më i mirë që ne mund të arrijmë rezultate të cilat i synojmë, që Kosova është një vend dhe shtet stabil, një shtet ku mund të zhvillohen investime të volitshme, një shtet miqësore për investime. Dhe një shtet që mund të sigurojë të gjithë investitorët që të vijnë dhe të tregojnë vetëm këtu”, tha kryeministri Mustafa.

Në anën tjetër, ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci, ka thënë se reforma e sektorit të energjisë, që mundëson transformimin e tij dhe vënien e bazës së qëndrueshme për zhvillimin ekonomik, është e vizionuar në pesë objektiva, që sjellin investime prej 3 miliardë eurosh.

Ndërkaq, si lajm pozitiv për këtë sektor ministri Stavileci, e vlerësoi miratimin e pakos se tretë të ligjeve për energji vitin e kaluar në Kuvendin e Kosovës. Sipas tij, këto ligje, janë në përputhje të plotë me direktivat e Bashkimit Evropian dhe i hapin rrugë liberalizimit të tregut.

“I hapin rrugën që të liberalizohet tregu, të liberalizohen çmimet dhe krijon mundësi që ne të kemi një treg konkurrues të energjisë elektrike gjë që është synim jo vetëm i Kosovës por i gjitha shteteve të rajonit”.

Ndryshe, përkrahje autoriteteve vendore, sa i përket investimeve në sektorin energjetik, konkretisht në ndërtimin e kapaciteteve të reja gjeneruese, siç është projekti i Termocentralit “Kosova e Re”, i ka dhënë Banka Botërore dhe përfaqësues të zyrës se Bashkimit Evropian në Kosovë.

Autoritetet në Kosovë kanë nisur prej vitesh një projekt për ndërtimin e një termocentrali të ri me një kapacitet prej afro 500 megavatësh. Ndërtimi i termocentralit ‘Kosova e Re’ pritet të nisë vitin e ardhshëm, dhe ka pasur paralajmërime se ai do ta nxjerrë nga përdorimi Termocentralin ‘Kosova A’, i cili është ndërtuar në vitet e 60-ta të shekullit të kaluar.

Telegrafi,  19.04.2017

Me vendim të Ministrisë së Tregtisë dhe Industrisë kompetencat për inspektimin e cilësisë së karburanteve të naftës iu bartën Doganës së Kosovës, me qëllim të rritjes së kontrollit në pikat doganore për naftën e importuar në Kosovë.

Për të diskutuar mbi dispozitat e Udhëzimit Administrativ për Cilësinë e Karburanteve të Naftës, Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë organozi një diskutim me Drejtorin e Përgjithshëm të Doganës së Kosovës dhe kompanitë e shpërndarjes së naftës.

Drejtori i Përgjithshëm i Doganës, Bahri Berisha tha se bashkëpunimi i Doganës me sektorin privat është i një rëndësie të veçantë sidomos në aspekt të zbatimit të mirëfilltë të ligjit, zbatim i cili poashtu do të mundësohet përmes laboratorëve të sofistikuar me të cilët është pajisur Dogana dhe bashkëpunimit me institucionet ndërkombëtare.

Berisha theksoi se të gjitha kompanitë e shpërndarjes së naftës fillimisht duhet të jenë të pajisura me deklaratën e konformitetit dhe të cilësisë, 3% e të cilave do t’u nënshtrohen kontrollimit të cilësisë brenda ditës.

Kompanitë e shpërndarjes së naftës u njoftuan nga zyrtarë të Doganës mbi procedurat përkatëse për kontrollimin e cilësisë së naftës së importuar në Kosovë, duke shprehur nevojën edhe për një trajnim të veçantë i cili do t’iu lehtësojë kryerjen e këtyre procedurave dhe si rezultat zbatimin e mirëfilltë të ligjit.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  13.04.2017

K151 familje të fshatit Ruvc të Lipjanit tashmë kanë rrjet të ri elektrik, që mundëson rryma të jetë më e fortë, shërbimet më kualitative dhe të bëjnë  biznes më lehtë.

Tensioni i ulët, shtyllat elektrike, rrjeti i vjetër, nuk do të jetë më problem për banorët e fshatit Ruvc i Vjetër të Lipjanit. Me punimet në rrjetin energjetik që ka bërë KEDS-i, problemi është zgjidhur për shumë dekada të ardhshme.

Gjithkund të bien në sy shtyllat e reja dhe përçues të fortë elektrik. Me këtë pamje të re energjetike, tash “Ruvci nuk është më i vjetër, por i ri”.

Asgjë nuk është si më parë, shprehen të gëzuar banorët.

“Ndryshimi është 100 për qind, rrjeti është i ri, rryma ma e fortë dhe biznesin e punojmë më lehtë. Më parë na është dashur që lopët t’i mjelim me dorë, tash po përdorim makinën dhe qumështin e dërgojmë me kohë të kompania e qumështit Bylmeti, është puna me të cilën ne jetojmë”, thotë Liridon Hajdini, banor i fshatit.

Gjatë realizimit të punimeve në projektin Ruvc i Vjetër është bërë implementimi i shtyllave të tensionit të ulët, 20 shtylla të tensionit të mesëm, 6363 m rrjet i tensionit të ulët, 800m rrjet i tensionit të mesëm, 1 trafoblindë me fuqi të transformatorit 630 kVA.

Me vendosjen e kabllove bistek është rritur edhe siguria e konsumatorëve për tensionin e ulët.

Numri i familjeve të cilët kanë përfituar nga realizimi i këtij projekti është 151.
Gjatë këtij projekti është bërë edhe demontimi i rrjetit të vjetër që kanë qenë më parë.

Kompania Kosovare për Distribuim dhe Furnizim me Energji Elektrike, sikur në tërë Kosovën edhe në këtë rast po aplikon MasterPlanin 10-vjeçar, që u jep përparësi zonave me rënie të mëdha të tensionit. Edhe ky investim është në kuadër të përmirësimit të shërbimeve kualitative të konsumatorëve dhe zvogëlimin e humbjeve.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  11.04.2017

Ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci tha se synohet krijimi i një sektori të qendrueshëm të energjisë i cili e favorizon mbrojtjen mjedisit dhe shëndetin. Kjo do të ndikojë në një zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe mirëqenie të përgjithshme shoqërore.

“Me konsensusin e plotë të të gjitha palëve hartuam strategjinë me objektiva të qarta e projekte konkrete që në dhjetë vitet e ardhshme Kosova të ketë furnizim të sigurtë me energji elektrike, me kosto të përballueshme, me ulje të nivelit të emisionimit, me rritje të pjesëmarrjes së burimeve të ripërtëritshme, si dhe integrim në tregun regjional. Dhe sot bëmë hapin më të rëndësishëm, miratuam Strategjinë e Energjisë 2017-2026”, ka shkruar Stavileci në profilin tij, në rrjetin social Facebook.

Sipas tij, siguria e furnizimit me energji elektrike është kusht për një zhvillim të qëndrueshëm ekonomik.

“Diversifikimi i burimeve të gjenerimit dhe rritja e investimeve në masat e efiçiencës është kusht për një mjedis më të shëndetshëm”, thekson ministri i MZHE-së Blerand Stavileci.

Telegrafi,  08.04.2017

Drejtori i misionit të USAID-it James Hope do të marrë pjesë në përurimin e trafostacionit të ri me fuqi 630kW në ndërmarrjen Rroni Fer në Gjakovë si pjesë e mbështetjes nga ana e USAID-it të bizneseve anembanë Kosovës përmes aktivitetit Fuqizimi i Sektorit Privat.

Rroni Fer është prodhuesi kryesor kosovar i telit të tërhequr të ftohtë dhe shiritave të ngushtë të shtypur të ftohtë.

Sipas pritjeve, trafostacioni i ri do të rrisë kapacitetet prodhuese të Rroni Fer duke i mundësuar zgjërimin e linjës prodhuese të telit dhe përmbushjen e kërkesave në rritje në tregun vendor dhe atë të eksportit.

Ky investim do të kontribuojë në krijimin e 71 vendeve të reja të punës gjatë tre viteve të ardhshme.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  06.04.2017

Kompania e njohur turke në sektorin minerar ESAN me iniciativë të Ministrit të Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci ka prezantuar sot para Komisionit Ndërministror mundësitë dhe planet e saj investive në Republikën e Kosovës dhe akterëve tjerë institucionalë që mund të prekin këto investime potenciale.

Në hapje të takimit, Ministri Stavileci tha se hyrja në fuqi e Ligjit për Investime Strategjike, sektori minerar dhe sektorët të tjerë kanë një dritare të re mundësish për investitorët që duan të investojnë këtu, me çka krijohen shumë vende pune.

Kreu i MZHE-së tha se aktualisht është duke u punuar paralelisht në dy iniciativa ligjore mjaft të rëndësishme, të cilat e kompletojnë kuadrin ligjor  të sektorit minerar siç është amandamentimi i Ligjit për Miniera dhe Minerale dhe Ligji për Mbetjet Industriale nga MMPH, çka shkon në drejtim të krijimit të kushteve për investime në sektorin minerar.

Stavileci përsëriti se çdo investim duhet t’i plotësojë tri kriteret kryesore atë ekonomik ambiental dhe mjedisor.

Nga ana e tij, Ministri i Mjedisit dhe planifikimit Hapësinor, Ferat Shala tha se Kompania “ESAAN” ka vite që vepron në këto zona dhe gjatë këtyre viteve ka arritur rezultate të matshme.

Ai tha se është i interesuar t’i gjejë modalitetet e mundshme legjislative që zonat e interesit të jenë të gatshme për investime, qoftë në modelin e investitorit strategjik, qoftë në modelin e investitorëve të tjerë në mënyrë që këto zona të jenë në funksion të shkencës, të hulumtimit por edhe të zhvillimit të vendit.

Më pas, Drejtoresha e ESAN, Serpil Demirel duke prezantuar profilin dhe planet e kompanisë për Kosovë, tha se nëse hulumtimet e rezerva rezultojnë të suksesshme janë të gatshëm të investojnë më shumë se 100 milionë në këtë sektorë.

Ajo tha se me licencat e hulumtimeve që kanë marrë në vendit tonë, po kërkojnë Plumb dhe Zink, pasi çmimet e këtyre metaleve në treg janë rritur. “Në ESAN, politikat lokale të punësimit janë diçka që ne i kushtojmë rëndësi  dhe kudo që ne shkojmë për investime ne punësojmë njerëz nga aty dhe kemi programe speciale edukative për trajnimin e punëtorëve, e veçanërisht përfshirjen e grave”, tha Demirel.

Drejtori për hulumtime në ESAN, Ali Can Akpinar duke prezantuar aktivitetet e kompanisë përgjatë pesë viteve në Kosovë, ka theksuar se këtu kanë parë
potencial, prandaj kanë kryer hapin e parë që ka qenë eksplorimi.

“Në vitin 2015 dhe 2016 ne kemi bërë shpime diku 8 mijë metra në Bellaqicë.

Në këtë periudhë pesëvjeçare ne kemi shpenzuar 5 milion euro. Në hapin tjetër ne kemi marrë harta dhe në kemi parë potencial për plumb dhe zink në tri zona me interes siç janë: Karaqa e Gumnishta (Vushtri) dhe Bresalci (Gjilan)”, tha Akpinar.

Sipas tij, në zonën e Gumnishtës kanë parë potencial për Plumb, Zink dhe Argjend ndërsa në Bresalc kanë hasur potencial për Ari dhe Plumb. Akpinar shtoi se ESAN planifikon të investojë 43 milionë dollarë  dhe angazhimin e 410 punëtorëve.

Nismat për investime në këto zona i kanë mirëpritur edhe drejtuesit e komunave ku gjendet këto resurse siç janë Vushtrria dhe Gjilani.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  06.04.2017

“Rruga e Bujanocit”, “Rruga Qarkore”, “Veleknica”, “28 Nëntori”, janë vetëm disa nga projektet e përfunduara investive në rrjetin elektrik të komunës së Gjilanit.

Problemet e Gjilanit me energji për shkak të rrjetit të stërvjetëruar ishin të kahmotshme. Kështu deklaron numri një i kësaj komune, Lutfi Haziri.

“Mund të themi se KEDS gjatë vitit 2016 ka realizuar 11 projekte në komunën e Gjilanit që përfshijnë vendosjen e trafove të reja, investime në rrjetin e tensionit të ulët dhe të tensionit të mesëm, siç janë: në Kuvcë, te tregu i automjeteve, në fshatin Velekincë, në Livoq të Ulët, në rrugën Gjilan –Bujanoc, sikurse edhe investime të tjera në Shillovë të Muhaxherëve, Përlepnicë, Livoq i Epërm etj”, thotë Haziri.

Ai kërkon që investime të tilla të vazhdojnë meqë kërkesat e qytetarëve janë të mëdha.

“Kemi qindra raste kur qytetarët i drejtohen Komunës së Gjilanit me kërkesa për ndërrim të rrjetit të tensionit të lartë, zhvendosje të rrjetit për shkak të rrezikshmërisë”, thotë i pari i Gjilanit.

Haziri potencon edhe bashkëpunimin e mirë që Komuna ka me Kompaninë Kosovare për Distribuim dhe Furnizim me Energji Elektrike KEDS.

“Ne kemi pasur bashkëpunim gjatë realizimit të projekteve të Komunës që i kemi bërë në infrastrukturë publike. Natyrisht, presim nga menaxhmenti i KEDS-it që do të bëjë investimet e domosdoshme sepse është obligim i tyre që t’ua përmbushin nevojat qytetarëve”, thotë kryetari i Gjilanit.

Sipas tij Gjilani dhe Anamorava ka nevojë urgjente për investime të mëdha në rrjet.

“Kemi disa projekte në periudhën afatmesme në renovime dhe rindërtime të rrjetit, që kapin shumën e miliona eurove. Gjilanasit janë pagues të rregullt dhe meritojnë prioritet”, thotë Haziri.

Krejt këto investime kanë ndikimin parësor në kualitetin dhe stabilitetin e furnizimin për ekonomitë familjare ndërsa minimizon ekspozimin ndaj rrezikshmërisë.

“Investimet ndikojnë drejtpërdrejt në furnizimin me tension stabil e kualitativ ndërsa që teknologjia e vënë është e standardeve më të larta europiane të kohës”, thonë në KEDS.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  06.04.2017

Tregjet e hapura apo të liberalizuara të energjisë elektrike do të sjellin rritje të konkurrencës në mes të aktorëve në tregun e Kosovës, duke ndikuar kështu edhe në ngritje të cilësisë, thonë përfaqësues të Zyrës së Rregullatorit për Energji (ZRRE).

Liberalizimi i tregut energjetik në Kosovë ka nisur në fillim të këtij muaji.

Këtij procesi i ka paraprirë miratimi i pakos së tretë të ligjeve për energji në Kuvendin e Kosovës vitin e kaluar, ligje këto në përputhje të plotë me direktivat e Bashkimit Evropian.

Adelina Murtezaj Bajrami, zyrtare për marrëdhënie me publikun në Zyrën e Rregullatorit për Energji, në një përgjigje dërguar përmes postës elektronike, i ka thënë Radios Evropa e Lirë se liberalizimi i tregut i mundëson konsumatorëve që të zgjedhin në mes furnizuesve (operatorëve) të ndryshëm që operojnë në treg.

“Gjenerimi i energjisë dhe furnizimi do t’i nënshtrohen tregut të lirë dhe roli i Rregullatorit do të jetë mbikëqyrës, duke siguruar se të gjithë aktorët zbatojnë rregullat e tregut të lirë dhe nuk lidhin marrëveshje në dëm të interesit të konsumatorëve. Me këtë qëllim, tashmë ZRRE ka licencuar edhe dy furnizues të tjerë përveç KESCO Sh.A,HEP sh.a dhe GSA sh.a”, thekson Murtezaj – Bajrami.

Ndërkohë distribuimi dhe transmisioni si bartës të energjisë elektrike janë funksione monopolistike dhe do të jenë gjithmonë të rregulluara. Përderisa prodhimi dhe furnizimi i energjisë do të jenë funksione që i nënshtrohen tregut të lirë.

“Për operatorin e transmisionit dhe distribucionit, ZRRE do të vazhdojë të përcaktojë të hyrat e lejuara maksimale, në mënyrë që të sigurohet se konsumatorët janë të mbrojtur dhe ngarkohen vetëm për funksionet që këto kompani kryejnë sa i përket transmetimit dhe distribuimit të energjisë. KEDS si operator i rregulluar do të jetë i obliguar me ligjet, rregullat dhe kushtet e licencës, që të ofrojë kushte të njëjta për të gjithë operatorët që janë licencuar dhe dëshirojnë të kryejnë funksionet e furnizimit me energji elektrike”, ka theksuar Muretzaj-Bajrami.

Iniciativën për fillimin e liberalizimit të tregut në fushën e energjisë e ka përkrahur edhe Autoriteti Kosovar i Konkurrencës.

Megjithatë, ata kanë kërkuar që gjatë licencimit të operatorëve të rinj, të konsultohet Ligji për mbrojtjen e konkurrencës, i cili ndalon marrëveshjet në mes ndërmarrjeve, të cilat, në veçanti kanë të bëjnë me përcaktimin e çmimit në mënyrë të drejtpërdrejt apo të tërthortë.

Valon Prestreshi, kryetar i Komisionit të Autoritetit Kosovar të Konkurrencës i ka thënë Radios Evropa e Lirë se ky liberalizim i jep mundësi konsumatorëve të përzgjedhin kompaninë e cila është më e favorshme për ta.

“Me liberalizim nënkuptohet mundësia që konsumatori të ketë mundësi zgjedhjeje të kualitetit dhe çmimit më të arsyeshëm, në të kundërtën fiksimi i çmimit dhe ndarja e tregut nuk janë dhe nuk konsiderohet liberalizim i tregut”, ka theksuar Prestreshi.

Në anën tjetër Rinora Gojani, menaxhere e programit në Konsorciumin Kosovar të Shoqërisë për Energji, thotë se një treg i liberalizuar i energjisë elektrike ju krijon konsumatorëve një siguri më të madhe për furnizim.

“Kosova është një vend i cili mbështetet shumë nga energjia nga thëngjilli dhe kjo do të bëjë që të kemi një energji të diversifikueshme. Është një hap që është dashur të fillonte më parë, por mirë që po fillon edhe tani. Liberalizimi i tregut nuk është një event i cili ndodh një herë, por është një procedurë, kështu që kemi shumë për të bërë në këtë proces”, thekson Gojani.

Sa i përket çmimeve të energjisë elektrike Gojani thonë se nuk duhet pritur ulje të çmimit, pasi që energjia është një produkt i shtrenjtë, por sipas saj është e rëndësishme që çmimet që ofrohen të jenë të arsyeshme, transparente dhe të reflektojnë koston e shërbimit.

Aktualisht 85 për qind e konsumit të përgjithshëm të energjisë elektrike varet nga prodhimi i thëngjillit. Kosova vlerësohet si një ndër vendet më të pasura në botë më linjit. Prodhimi mesatar i thëngjillit, në Korporatën Energjetike të Kosovës, është rreth 8 milionë tonë në vit.

Telegrafi,  05.04.2017

Në Kosovë nisi liberalizimi i tregut të çmimeve të energjisë elektrike duke pësuar ndryshime thelbësore të rregullimit të këtyre çmimeve.

Zyra e Rregullatorit të Energjisë (ZRRE) nga sot do të jetë rregullues i çmimeve të energjisë vetëm për furnizuesit, ndërsa për gjeneruesin, në këtë rast KEK-un, çmimet do t’i rregullojë tregu.

Ushtruesi i detyrës së kryesuesit të Bordit në ZRRE, Krenar Bujupi ditë më parë ka bërë të ditur se Kosova ka aprovuar ligjet përkatëse për liberalizimin e tregut, që nënkupton rregullimin e çmimeve të energjisë elektrike, edhe pse sipas tij nuk do të ketë ndryshime rrënjësore të çmimeve.
Sipas Bujupit, Kosova ka çmime të lira të energjisë elektrike sesa Maqedonia dhe Shqipëria.

KosovaPress,  01.04.2017

Deputetët e Kuvendit të Kosovës, me 93 vota për dhe as një kundër kanë miratuar marrëveshjen e bashkëpunimit Kosovë – Shqipëri në Fushën e energjetikes.

Ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci, duke prezantuar projektligjin për ratifikimin e marrëveshjes së bashkëpunimit ndërmjet Qeverisë së Kosovës dhe asaj të Shqipërisë, për shkëmbimin dhe ndarjen e rezervës rregulluese ndërmjet operatorit të sistemit të transmetimit OST dhe KOSTT-it, ka thënë se me këtë do të rritet siguria në energjinë elektrike.

Ai tha se ky projektligj përkufizon saktë bashkëpunimin në mes qeverisë së Kosovës dhe Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë, ku objektivi kryesor është krijimi i zonës rregulluese dhe integrimi në mekanizmin regjional, i cili do të ndikonte në realizimin e tregtisë ndërkufitare, duke rritur kështu likuiditetin e tregut të energjisë elektrike.

“Me këtë pritet të rritet siguria e energjisë elektrike në përmbushjen e direktivave të BE-së”, tha Stavileci.

Ndërkaq, kryetari i Komisionit për Zhvillim Ekonomik, Muhamet Mustafa ka thënë se komisioni e ka shqyrtuar ketë marrëveshje dhe i rekomandon Kuvendit që të miratojë, e cila i kontribuon stabilizimit të dyja sistemeve energjetike si dhe rrit edhe furnizimin me energji elektrike.

Sipas tij, qeveritë e të dyja vendeve duhet të marrin masa që Serbia mos ta pengojë KOSTT-in.

Telegrafi,  31.03.2017