info@energjia.al

Në Shqipëri janë rritur aplikimet për ndërtimin e centraleve të prodhimit të energjisë nga panelet diellore. Kërkesa konkrete janë depozituar në Ministrinë e Energjisë për një central në zonën e Topojës në Fier. Bëhet fjalë për investime private me një fuqi të instaluar deri në 2 megavat, pothuajse sa një hidrocentral i vogël.

“Janë bërë dy aplikime deri tani dhe po vazhdon një i tretë. Janë deri në 2 megavat, brenda pritshmërisë që kemi ne, të cilat i kemi në përpunim e sipër”, thotë Gjergj Simaku, drejtor i Energjisë së Rinovueshme, MEI.

Autoritetet synojnë të tërheqin investime të mëdha me fuqi të instaluar prej qindra megavatësh. Por në çdo rast kërkohet që, sipërfaqet që do të mbulohen me panele të jenë toka jobujqësore, ose me prodhimtari të ulët.

“Nëse Shqipëria ka të disponueshme një sasi toke, që mund të jetë një tokë e kripur diku, dhe është e bindur që aty mund të vendosen panelet fotovoltaikë të një niveli më të lartë sesa 2 MË, atëherë organizohet një ankand. Ankandi nuk ka kuptimin e tenderit, por kuptimin e përfitimit të çmimit të ulët të shitjes së energjisë”, thekson më tej Gjergj Simaku.

Por energjia nga dielli mund të kthehet në një opsion të leverdisshëm edhe për qytetarët. Një çati me panele diellore mund të mbulojë një konsum mesatar mujor prej 500 kilovatësh. Prodhimi zgjat deri në 25 vite dhe kostoja mbulohet brenda 8 viteve të para. Për investime të tilla nuk nevojitet licenca nga ERE, madje energjia e tepërt mund të hidhet në rrjetin e OSHEE-së.

Top Channel,  19.04.2017

Konsumi global i Qymyrit ka rënë në mënyrë të ndjeshme. Në vetëm një vit numri i impianteve dhe projekteve në sektor ka rënë me plot 48%, pra thuajse është përgjysmuar. Kjo vjen kryesisht falë Kinës dhe Indisë, që kanë kthyer sytë drejt burimeve të rinovueshme.

Të dy këto vende, janë gjithashtu dy vendet më të mëdha konsumatore të Qymyrit në nivel global. Të dyja sëbashku janë përgjegjëse për 86% të Qymyrit që digjet në botë për të prodhuar energji. Për shkak të politikave që po ndjekin dy gjigandët, numri i projekteve të çentraleve të reja të Qymyrit ka rënë në mënyrë të paprecedentë.

Pas një rritje pandërprerje për plot 10 vite, mes Janarit 2016 dhe Janarit 2017, numri i tyre ka rënë me 48%. Shifra i referohet vetëm atyre projekteve që ishin njoftuar dhe që më pas u anuluan për shkak të krizës globale.

Në vitin 2016, impiantet përktheheshin në 1100 gigavat fuqi, ndërsa sot në vetëm 569 gigavat fuqi. Në vetëm një vit në kontinentin e vjetër ndaluan punën rreth 120 impiante të vogla dhe të mesme, që prodhonin rreth 65 gigavat.

Scan Tv,  27.03.2017

Kalon afati i vënë nga qeveria për plotësimin e kushteve nga rafineritë dhe impiantet e naftës. Duke nisur që nga java e ardhshme, burime nga Ministria e Energjisë dhe Industrisë deklaruan dje për “Shqip” se, përmes Inspektoratit Qendror Teknik do të pezullojë aktivitetin e mbi 20 impianteve ekzistuese të përpunimit të nënprodukteve të naftës bruto. Këto subjekte, pjesa më e madhe e të cilave ndodhen në Qarkun e Fierit, sipas Ministrisë së Energjisë, rezulton të mos kenë respektuar periudhën tranzitore prej 6 muajsh të caktuar në ndryshimet e fundit në ligjin “Për Përpunimin, Transportimin dhe Tregtimin e Naftës, Gazit dhe Nënprodukteve të tyre”. Ky afat, i cili përfundoi më 23 shkurt, i detyronte të gjitha këto subjekte, deri më tani në një aktivitet gjysmë ilegal, të plotësojnë dokumentacionin e kërkuar dhe të aplikojnë për marrjen e licencës së përpunimit. Një kërkesë e re kjo, e parashikuar në ndryshimet e fundit ligjore me qëllim vendosjen e këtyre subjekteve nën kontroll të rreptë për produktet që përpunojnë, cilësinë e tyre apo ndotjen e mjedisit. Autoritetet shtetërore dyshojnë se pikërisht këto impiante, të cilat ligjërisht deri më tani nuk kishin nevojë të merrnin një licencë të posaçme, përpunonin naftë bruto të cilën e hidhnin në treg në kundërshtim me parashikimet ligjore. Ligji i ri detyron subjektet që nëse kërkojnë të përpunojnë naftë bruto duhet të plotësojnë kriteret e një rafinerie, pasi impiantet mund të përpunojnë vetëm nënprodukte të naftës. Burimet nga Ministria e Energjisë dhe Industrisë i thanë gazetës “Shqip” se brenda afatit ligjor numri i impianteve ekzistuese që kanë aplikuar për licencë ka qenë shumë i vogël. Paralelisht me aksionin në terren për bllokimin e aktivitetit të këtyre impianteve është bërë ndërprerja e furnizimit të tyre me lëndë të parë nga subjektet e tjera hidrokarbure. “Shqip” disponon një shkresë që Ministria e Energjisë dhe Industrisë ia ka dërguar kompanive të naftës: Albpetrol, Bankers Petroleum, Sherwood Petroleum, Transoilgroup, Phoenix Petroleum dhe Stream Oil & Gas. Përmes letrës, këtyre subjekteve u bëhet e qartë se impiantet e përpunimit të nënprodukteve të naftës janë të ndaluara nga furnizimi dhe përdorimi i naftës bruto për përpunim dhe përfitim të produkteve të gatshme. Në bazë të ligjit, tregtimi i naftës bruto të prodhuar nga shoqëritë që kryejnë veprimtari kërkimi e prodhimi, te subjekte të ndryshme nga ato të përcaktuara në ligj (rafineritë) dënohet me gjobë prej 5,000,000 lekësh.

Gazeta Shqip, 02.03.2015

Cilësia e naftës që ble konsumatori vihet gjithmonë e më shumë në pikëpyetje. Vetë ministria e energjisë pranon se ka gjetur në këtë sektor një situatë kaotike ku impiante të shumta përpunojnë naftë bruto, gjë e cila nga pikëpamja teknike është pamundur, nafta bruto përpunohet vetëm në rafineri. Dritan Spahiu thotë se sektori i impianteve të naftës dhe gazit, apo rafinerive ka qenë më informali deri më sot. Nuk ka asnjë të dhënë se sa është numri i impianteve përpunuese në Shqipëri, edhe pse mendohet se janë me dhjetëra. Për këtë arsye me ligjin e ri Ministria e Energjisë ka vendosur të licencojë të gjithë këto biznese.

Afati i fundit për tu pajisur me licencë është data 23 shkurt, pas kësaj date të gjitha rafineritë dhe impiantet do të mbyllen. Kompanitë private duhet të paraqesin dokumentacionin teknik në Ministrinë e Energjisë dhe lejen mjedisore, pasi ka shumë raste ku impiantet e përpunimit ndodhen në zona të banuara. Vetë ministria pranon se deri tani numri i bizneseve që kanë kërkuar të licencohen është mjaft i ulët.

Vizion Plus,  30.01.2015

Shumë impiante të përpunimit të naftës operojnë jashtë sferës së monitorimit të shtetit, duke mashtruar qytetarët kur përpunojnë naftë bruto dhe e hedhin në treg për konsumatorët, apo duke dëmtuar mjedisin në zonat ku operojnë.

Duke synuar vënien nën kontroll të këtij sektori ilegal, ligji i ri për përpunimin e naftës rivendos kriterin për licensim të aktivitetit të impianteve të naftës duke i detyruar ato të pajisen me leje mjedisore dhe plotësuar një sërë detyrimesh të tjera.

“Kush do të funksionojë si impiant i përpunimit të hidrokarbureve ose duhet të licensohet si i tillë ndryshe do të mbyllen që të gjithë, ka qenë problem i vazhdueshëm, janë evidentuar dhe shkurti është afati i fundit, përndryshe vepron ligji”, tha ministri i Energjisë dhe Industrisë, Damian Gjiknuri.

Ligji i miratuar në muajin korrik, parashikon një periudhë tranzitore prej 6 muajsh, në mënyrë që impiantet ekzistuese të plotësojnë dokumentacionin dhe të aplikojnë për marrjen e licensës së përpunimit, afat që përfundon më 23 shkurt.

Impiantet e përpunimit të naftës kanë qenë shqetësim vecanërisht për zonën e Fierit ku qytetarët janë ngritur shpesh dhe në protesta kundër vënies së tyre në funksion, për shkak të sasisë së madhe të gazrave që lëshojnë në mjedis.

Top Channel,  29.01.2015

Ministria e Energjisë, gati draftin: Lejet e karburanteve i përcakton qeveria

Penaliteti - Në rast se subjekti nuk respekton kushtin e bllokimit të përkohshëm të veprimtarisë ose përsërit shkeljen, propozohet te ministri heqja e licencës.

Falsifikimi - Falsifikimi është ndërhyrja në nënproduktet e naftës, duke shtuar nënprodukte të tjera naftë apo produkte të tjera të huaja, që prishin standardin fillestar të tyre.

Gjobat - Për kryerjen e falsifikimeve, duke filluar nga rafineritë e deri te stacionet e shitjes me pakicë, masa e gjobës është shumëfishuar.

Fund monopoleve dhe mashtrimeve në tregtimin e naftës dhe gazit. Ministria e Energjisë dhe Industrisë po përgatit një ligj të ri për përpunimin dhe tregtimin e hidrokarbureve, të cilin e ka në fazën e diskutimeve. Thelbi është te rivendosja e kriterit të licencimit për impiantet e përpunimit, ku ka ndodhur fenomeni i abuzimit me naftën bruto. Ndërkaq, ndryshon mënyra e miratimit të lejeve për vendosjen e pikave të karburanteve. Sipas ligjit të ri, leja nuk do të jepet vetëm nga pushteti vendor, por përmes shqyrtimit nga disa institucione që do të përcaktohen me vendim të qeverisë. Licencimi i karburanteve është vetëm një nga ndryshimet në ligjin për përpunimin, transportin, tregtimin e naftës dhe gazit. Ndërkaq, drafti i ri rivendos detyrimin për licencim edhe për impiantet e përpunimit të naftës dhe nënprodukteve të saj. Pak vite më parë, qeveria “Berisha” zbuti detyrimin e impianteve të naftës për licencim, duke bërë një ndryshim në ligj. Por ky ndryshim çoi në përhapjen e impianteve të riciklimit, të cilët mashtronin konsumatorët, duke përzier naftën bruto dhe duke e shitur atë në treg. Një problem ky që është denoncuar disa herë edhe nga vetë ministri Damian Gjiknuri.

Impiantet dhe falsifikimi

Rivendosja e kërkesave për licencimin e impianteve të përpunimit të nënprodukteve të naftës sjell edhe përcaktimin nga pikëpamja teknike të ndryshimeve ndërmjet rafinerisë dhe impianteve të përpunimit. Duke marrë në konsideratë se aktualisht rezultojnë subjekte që funksionojnë si impiante përpunimi, është parashikuar edhe një dispozitë tranzitore për këto impiante. Impiantet e përpunimit kanë të drejtë të tregtojnë prodhimet e tyre vetëm te shoqëritë e tregtimit me shumicë, shoqëritë e tregtimit me pakicë dhe konsumatorët e mëdhenj.

Leja e përpunimit jepet nga ministri përgjegjës për hidrokarburet për 15 vjet, me të drejtë rinovimi. Impianteve të përpunimit u ndalohet që të shesin te subjekte të tjera produkte te të cilat është kryer falsifikim.

Rafineritë

Sipas projektligjit, rafineritë nuk mund të shiten pa lejen e ministrisë dhe licenca e tyre do të ketë kërkesa të reja, të cilat synojnë të vendosin rregull në këtë sektor. Drafti përcakton detyrimet e rafinerive për të zbatuar kushtet teknike të projektit dhe domosdoshmërinë e miratimit nga ministria përgjegjëse të hidrokarbureve, për çdo ndryshim të mundshëm të projektit fillestar, për të cilën ishte dhënë leja përkatëse. Lidhur me tregtimin, rafineritë e naftës kanë të drejtë t’i shesin prodhimet e tyre në vend te shoqëritë e tregtimit me shumicë dhe impiantet e përpunimit, si dhe t’i eksportojnë.

Tregtimi

Shoqëritë e tregtimit me shumicë janë të detyruara të garantojnë furnizim normal dhe jo diskriminues e në përputhje me nevojat. Ato kanë të drejtë të furnizojnë me naftë bruto rafineritë e naftës, me nënproduktet e naftës impiantet e përpunimit, shoqëritë e tregtimit me pakicë të pajisura me licencë tregtimi, mjetet detare dhe ajrore, si dhe konsumatorët e mëdhenj. Shoqëritë e tregtimit me shumicë të gazit të lëngshëm të naftës, përgjigjen për kryerjen e kontrollit teknik dhe mbushjen e bombolave me GLN. Përpara përdorimit, bombolat duhet të kenë të evidentuar markën tregtare të shoqërisë, peshën neto, peshën bruto, vitin e prodhimit, datën e kontrollit teknik, si dhe udhëzimin për përdorimin e sigurt të tyre. Shoqërive të tregtimit me shumicë u ndalohet që të shesin te subjekte të tjera produkte te të cilat është kryer falsifikim.

Gazeta Shqip, 21.04.2014

Kompania italiane e energjisë së rinovueshme, Enel ka lidhur tre impiantet më erë në rajonin Dobrogea të Rumanisë në rrjetin kombëtar duke filluar kështu operacionet komerciale.
Me një kapacitet total të instaluar prej 206 MW, Elcomex Eol (Zephir I), Targusor (Zephir II) dhe mullinjtë me erë Gebelesis, pritet të gjenerojnë 560 milion kWh në vit në prodhim të plotë.

Revista Monitor, 05.01.2013