info@energjia.al

Kryetari i komisionit parlamentar të ekonomisë, Erjon Braçe kërkoi shpjegime nga ministri i Financave për borxhet e mëdha që kompania ARMO ka ndaj Tatimeve.

“Me 24.5 miliardë lekë borxh i trashëguar doganor, ku mbi 55 për qind e tij zotërohet nga 6 kompani të përpunimit dhe tregtimit të naftës. Tre emra këtu lidhen me një grup, ARMO-n”, deklaroi Brace.

“Kryesori në atë borxh është ARMO për shkak të trashëgimisë dhe kjo erdhi si rezultat i një privatizimi aspak të duhur dhe produktin po e vuajmë edhe sot”, u përgjigj Ahmetaj.

Në fund të vitit të kaluar borxhet e ARMO ndaj shtetit arritën 160 milionë euro. Një pjesë e madhe e këtyre detyrimeve tashmë janë në procese gjyqësore, ndërkohë që borxhet para 2010-s janë fshirë nga amnistia.

Por ARMO nuk është e vetmja kompani e naftës që përbën problem për qeverinë. Edhe “Albpetrol” do t’i nënshtrohet një ristrukturimi të fortë.

““Albpetrol” do të reduktohet, do jetë një njësi teknike, shumë asete që kanë mbetur do t’u jepen investitorëve të huaj dhe pjesa tjetër e punëtorëve do të trajnohen në periudhë tranzitore me pagesë. Ne nuk mund të mbajmë më një kompani që konsumon të ardhura që vijnë nga nafta dhe nuk sjellin ndonjë gjë të madhe për publikun shqiptar”, tha ministri i Energjitikës dhe Industrisë, Damian Gjiknuri.

Aktulisht “Aplbetrol” ka mbi 2 mijë punonjës. Ndërkohë, kontratat e reja në nxjerren e naftës dhe gazit në Shqipëri do të bëhen sipas një modeli të ri, ku përfitimi i palës tonë të jetë që në hapat e parë. Me ndihmën direkte të qeverisë amerikane, Shqipëria do të përmirësojë ligjet për këtë sektor.

Top Channel,  08.11.2017

Flet Agron Hetoja, Administrator i Korporatës Elektroenergjetike Shqiptare (KESH)

Viti 2016 ka qenë pozitiv për Korporatën Elektroenegjetike Shqiptare, sipas administratorit të saj, Agron Hetoja, si rrjedhojë e mirëmenaxhimit dhe kushteve të mira hidrike.
Por, Z.Hetoja thotë se se viti 2017 të ketë një rezultat krejtësisht të ndryshëm nga ai i një viti më parë për shkak të thatësirës dhe “rregullimit” që i është bërë veprimtarisë së shoqërisë KESH sh.a. duke e projektuar të gjithë veprimtarinë e saj si një detyrim për shërbim publik në funksion të OSHEE.

Si e vlerësoni ecurinë e treguesve financiarë të kompanisë KESH për vitin 2016 dhe periudhën e deritanishme e 2017-s?

Mirëmenaxhimi, por edhe kushtet e mira hidrike, bënë që viti 2016 të mbyllej me një fitim prej 1.6 miliardë lekësh. Gjithsesi, në këtë vit u morën disa vendime, të cilat çojnë në ndryshime thelbësore në veprimtarinë e Korporatës Elektroenergjetike Shqiptare e që kanë të bëjnë me aktet nënligjore të miratuar në zbatim të ligjit të ri Për Sektorin e Energjisë Elektrike. Funksioni i Furnizuesit Publik me Shumicë u transferua nga KESH sh.a. tek operatori që ka përgjegjësinë direkte të furnizimit të klientëve fundorë (furnizuesi i shërbimit universal/OSHEE), gjë që i jep mundësinë KESH sh.a. të përqendrohet në kryerjen me eficiencë të veprimtarive primare të saj, prodhimin dhe shitjen/tregtimin e energjisë elektrike.

Ndaj shoqërisë KESH sh.a. u vendosën detyrimet e shërbimit publik për: (i) dhënien tek OST sh.a. të shërbimeve ndihmëse, shërbimin e balancimit dhe sasisë së energjisë të nevojshme për mbulimin e humbjeve në rrjetin e transmetimit, (ii) sigurimin e volumeve të energjisë elektrike për OSHEE në cilësinë e Furnizuesit të Shërbimit Universal (OSHEE/FSHU), volume të cilat duhet të zvogëloheshin sipas grafikut të liberalizimit të veprimtarisë së Furnizimit me Pakicë (sipas përcaktimeve në Modelin e Synuar të Tregut të Energjisë Elektrike).

Si rrjedhojë e thatësirës dhe “rregullimit” që i është bërë veprimtarisë së shoqërisë KESH sh.a. duke e projektuar të gjithë veprimtarinë e saj si një detyrim për shërbim publik në funksion të OSHEE/(FSHU), KESH sh.a. vlerëson se viti 2017 të ketë një rezultat krejtësisht të ndryshëm nga ai i një viti më parë. Përvoja e deritanishme tregoi se masa e Detyrimit të Shërbimit Publik të vendosur ndaj KESH sh.a. për të furnizuar OSHEE/FSHU, jo vetëm që nuk përbën kufizimin më të vogël dhe proporcional (neni 47) por është përtej kapaciteteve teknike dhe financiare të KESH, nuk i lejon KESH-it fleksibilitetin e duhur për të optimizuar burimet dhe portofolin e vet dhe shkakton kosto shtesë, të cilat nuk gjejnë pasqyrim në çmimin e lënë në fuqi nga ERE për KESH për detyrimin e shërbimit publik, çmim ky që në pikënisje nuk mbulonte kosto qartësisht të evidentuara dhe të nevojshme për përmbushjen e këtij detyrimi në masën e caktuar.

Thatësira që përshkoi vendin e përkeqësoi situatën financiare të KESH sh.a., por gjithsesi me një efekt jo më shumë se 2.4 miliardë lekë në uljen e të ardhurave të parashikuara për këtë vit. Si rezultat i projektimit të të gjithë veprimtarisë së KESH si një Detyrim për Shërbimin publik dhe lënies në fuqi të regjimit plotësisht të rregulluar të veprimtarisë së prodhimit, të ardhurat e KESH ulen në masën 3.9 miliardë lekë krahasuar me të ardhurat e planifikuara. Njëkohësisht, përmbushja e detyrimeve të shërbimit publik i dikton shoqërisë KESH sh.a. rritje shpenzimesh me 5.1 miliardë lekë si rrjedhojë e detyrimit për të kompensuar financiarisht OSHEE/FSHU për shkak të thatësirës dhe pamundësisë së prodhimit të sasisë kontraktuale të energjisë elektrike të përcaktuar nga ERE, si detyrim për lëvrim për OSHEE/FSHU, ndërkohë që shpenzimet (e paparashikuara) për importin e energjisë me financimin e Bankës Botërore në kuadrin e Rimëkëmbjes së Sektorit arrijnë në 2.9 miliardë lekë.

Nëse detyrimi për kompensimin e OSHEE/FSHU në rast mosfurnizimi nga ana e KESH synon të garantojë përmbushjen e detyrimit për shërbimin publik të KESH, mënyra se si është rregulluar zbatimi i këtij parashikimi ligjor, sidomos në rastin me kushte të pafavorshme hidrologjike, e kthen KESH-in në subvencionues të veprimtarisë së Furnizuesit të Shërbimit Universal/OSHEE.
Ka pasur edhe të tjera ngjarje të paparashikuara që ndikuan në rritjen e shpenzimeve të shoqërisë për vitin 2017. Vendimi i Gjykatës së Lartë deklaroi pavlefshmërinë e vendimit Nr. 143 dhe 144, datë 26/12/2014 të Entit Rregullator të Energjisë, për rishikimin e çmimit unik të shitjes së energjisë elektrike për të licencuarit për prodhimin e energjisë elektrike nga hidrocentralet ekzistuese dhe të rinj me fuqi të instaluar deri në 15 MW, për vitet 2013 dhe 2014.

Përcaktimi i çmimeve nga ana e ERE-s me efekte prapavepruese, shkaktoi problematikë me efekt zinxhir, e cila e ekspozoi shoqërinë përkundrejt shpenzimeve jo vetëm të paparashikuara në Programin fillestar Ekonomiko-Financiar të KESH sh.a., por të papasqyruara edhe në çmimin prej 1.45 lekë/kWh, të lënë në fuqi nga ERE. Efekti në rritjen e shpenzimeve për këtë arsye ishte në masën 860 milionë lekë.

Miratimi i tarifave të reja të përdorimit të ujit, tashmë të aplikueshme edhe për KESH sh.a., e ekspozojnë shoqërinë përkundrejt shpenzimeve të tjera të paparashikuara në Programin fillestar Ekonomiko-Financiar të KESH sh.a., por edhe të papasqyruara në çmimin prej 1.45 lekë/kWh të lënë në fuqi nga ERE. Efekti i llogaritur për prodhimin e parashikuar për vitin 2017 rrit shpenzimet me 39,2 milionë lekë.
Efekti i përgjithshëm i këtyre zhvillimeve në pasqyrën e të ardhurave dhe shpenzimeve parashikohet të gjenerojë një rezultat neto negativ prej afro 10.5 miliardë lekë.

2017

Efekti i përgjithshëm i këtyre zhvillimeve në pasqyrën e të ardhurave dhe shpenzimeve parashikohet të gjenerojë një rezultat neto negativ prej afro 10.5 miliardë lekë

Si ka qenë ecuria e realizimit të planit të investimeve dhe si është ndikuar ai nga thatësira?

Gjendja e përkeqësuar financiare e shoqërisë për arsyet e shpjeguara më sipër dhe totalisht jashtë kontrollit të drejtimit të shoqërisë KESH sh.a., natyrisht ka ndikuar edhe në realizimin e planit fillestar të investimeve të miratuar nga Këshilli Mbikëqyrës dhe përfaqësuesi i pronarit shtet (MEI). Këshilli Mbikëqyrës i KESH ka miratuar së fundmi planin e rishikuar të investimeve, i cili ulet me rreth 30%.

Investimet

Këshilli Mbikëqyrës i KESH ka miratuar së fundmi planin e rishikuar të investimeve, i cili ulet me rreth 30%.

Çfarë po ndodh me zinxhirin e borxheve që OST dhe OSHEE i kanë KESH?

Siç ju e dini, çështja e zinxhirit të borxheve mes kompanive të sektorit energjetik është e trashëguar ndër vite. Në kuadër të reformës në sektorin energjetik u ndërmorën edhe nismat për rakordimin e detyrimeve të ndërsjella dhe gjetjen e mundësisë për shuarjen me kompensim të detyrimeve të ndërsjella të KESH/OSHEE/OST në raport me detyrimet e prapambetura që këto shoqëri kanë krijuar ndaj Buxhetit të Shtetit. Pavarësisht ritmit pozitiv të përmirësimit të treguesve krahasuar me gjendjen ku u nis reforma, ende gjendja e detyrimeve ndaj KESH mbetet problematike. Falë rritjes së nivelit të arkëtimeve dhe reduktimit të humbjeve, OSHEE ka garantuar pagesën e faturave korente për KESH, duke mos krijuar borxh të ri për faturat korrente.

Gjithsesi mbetet ende jo në nivelin e dëshiruar pagesa e detyrimeve të prapambetura, që do të çonte në reduktim të stokut të borxhit, i cili aktualisht është në nivelin prej rreth 50 miliardë lekë. Gjendja e detyrimeve të prapambetura të OST përkundrejt KESH deri më 31 gusht 2017 është rreth 1 miliard lekë.

Duhet kuptuar se çdo mungesë likuiditeti e vë shoqërinë KESH në një pozicion të vështirë në raport me pagesën e shpenzimeve të interesave të overdrafteve (të papasqyruara në çmimin prej 1.45 lekë/kWh të lënë në fuqi nga ERE), të cilat janë marrë dhe me garanci qeveritare pikërisht për faturat e papaguara të energjisë ndër vite të shoqërisë së shpërndarjes.

Adresimi i mëtejshëm i problematikës së borxheve të ndërsjella e bën edhe më të detyrueshme thellimin e reformës në sektorin energjetik për të kaluar tashmë drejt hapave konkretë me synim eliminimin e ndërsubvencionimit ndërmjet veprimtarive të operatorëve, rritjen e vetë eficensës së tyre dhe konsolidimin e qëndrueshmërisë financiare të sektorit.

A do të kërkoni rishikim të çmimit në fund të vitit dhe me çfarë tendence?

KESH ka dokumentuar të gjitha kostot që lidhen me përmbushjen e Detyrimit të Shërbimit Publik, ato të parashikuara dhe të paparashikuara, të cilat do të analizohen me kujdesin e duhur. Në përfundim të këtij procesi dhe në koordinim dhe me Qeverinë do të merren masat përkatëse me synim garantimin e funksionimit normal të korporatës në frymën e përcaktimeve të ligjit të ri nr. 43/2015 për sektorin e energjisë elektrike që parashikon liberalizimin e tregut dhe derregullimin e segmentit të prodhimit të energjisë elektrike. Është ende herët për të folur konkretisht në lidhje me përmbajtjen e kërkesës që KESH do t’i bëjë Entit Rregullator të Energjisë.

Në çfarë faze është ristrukturimi i kredisë nga BERZH?

Marrëveshja e kredisë u nënshkrua me BERZH në qershor 2016, por fillimi i disbursimit të saj, pra dhe procesi i rifinancimit të borxhit afatshkurtër të KESH me një borxh me terma të buta dhe me afat maturimi prej 15 vitesh, është i lidhur me plotësimin e disa kushteve për bërjen efektive të kredisë. Ndërsa një pjesë e kushteve është plotësuar, ato kushte që lidhen me planin e reformave të sektorit të energjisë – aneks i marrëveshjes së kredisë, mbeten ende për t’u adresuar në nivelin e kërkuar. Plotësimi i këtyre kushteve ka të bëjë me projektimin e veprimtarisë së KESH, jo bazuar në parimet e rregullimit të së gjithë veprimtarisë së prodhimit të energjisë elektrike nga ERE, por bazuar në parimet e rritjes së eficensës menaxheriale, operacionale, si dhe në të drejtën për të operuar në tregun e energjisë elektrike.

Cili është rekomandimi juaj për të investuar në burimet e prodhimit të energjisë, në mënyrë që Shqipëria të mos përballet me situata si kjo e kësaj vere?

Për sa kohë që vendi është importues neto, është e qartë se nevojitet të instalohen kapacitete të reja, pse jo të mos shfrytëzohen potencialet ujore në vend, për ato projekte që rezultojnë me leverdishmëri tekniko – ekonomike. Shqipëria ka potenciale të energjive të rinovueshme dhe mund të konsiderohen potencialisht si kapacitete të reja, dhe në tërësi përbëjnë atë që quhet “flota e kapaciteteve gjeneruese” e vendit, e cila duhet të mbështetet nga një infrastrukturë dhe treg i mirëfilltë i energjisë elektrike.

Prandaj, në çdo rast, vetëm nëpërmjet zbatimit të reformave të sektorit që synojnë rritjen e konkurrencës, rritjen e transparencës, si dhe përdorimin më me efektivitet të kapitalit në segmentet problematikë të zinxhirit të shërbimeve energjetike, do të mund të arrihet liberalizimi i tregut të energjisë elektrike duke dhënë sinjalet e duhura se në cilat burime duhet investuar, e rrjedhimisht duke sjellë përfitime për ekonominë në tërësi dhe duke rritur mirëqenien sociale të qytetarëve shqiptarë.

Revista Monitor,  02.10.2017

Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike ka publikuar të dhënat e performacës për periudhën Janar-Gusht 2017.

Ashtu sikurse ka ndodhur edhe gjatë pjesës së parë të vitit, investimet në rrjet kanë mundësuar uljen e nivelit të humbjeve në rrjet, të cilat për tetëmujorin fiksohen në 27,5%,. Ndonëse kjo përbën një përmirësim prej vetëm 0,6% krahasuar me një vit më parë, shërben si tregues i vazhdimësisë së mirë.

Edhe niveli i arkëtimeve vijon të mbetet i lartë, ndikuar kryesisht nga skemat lehtësuese për abonentët debitorë, të cilat mundësojnë pagesën me këste të detyrimit. Në tetë muaj, ka patur rreth 42,7 miliardë lekë arkëtim.

Që prej zbatimit të reformës në Dhjetor të vitit 2014, OSHEE bën me dije se janë 339 mijë abonentë që kanë përfituar, për një vlerë totale prej rreth 200 milionë dollarësh të ulura në kamatvonesa.

Deri në Gusht është vënë re një trend në rritje i energjisë së shitur dhe asaj të faturuar. Në total, energjia e shitur kap një sasi në rritje me 2,7%, ose 1,2 miliardë lekë më shumë se një vit më parë.

Tërësia e faktorëve që kanë ndikuar pozitivisht në performancën e këtij institucioni ka sjellë për rrjedhorë reduktimin e borxhit për fatura 2007-2014, të cilat nga 67,8 miliardë lekë një vit më parë, zbriti në 49,5 miliardë lekë.

Scan Tv,  27.06.2017

Kompanitë në marrëdhënie kontraktore me rafinerinë e naftës ARMO kanë zbarkuar në gjykata dhe në përmbarim për të kërkuar arkëtimin e borxheve me forcë.

Një ditë më parë përmbaruesit e ALBASE shpallen njoftimin në QKR për zbatimin e urdhrit të ekzekutimit të një shumë borxhi prej 690 milionë lekësh ose 5 milionë eurosh që ARMO i ka kompanisë Izvor-99 me aktivitet në bitum.

Me ketë shpallje në Qendrën Kombëtare të Regjistrimit, brenda 10 ditësh nis arkëtimi me forcë i detyrimit.

Kompania ARMO është rivënë në punë në vjeshtën e vitit të kaluar dhe sipas të dhënave nga Ministria e Financave aktualisht furnizon rreth 35% të nevojave të tregut të brendshëm me naftë, teksa po vijon eksporti edhe në Kosovë dhe në Maqedoni.

Sipas të dhënave që ka nxjerrë më herët Ministria e Energjetikës, nëse ARMO vendos në punë të gjithë kapacitetin përpunues, atëherë nafta e gatshme për konsumin do të jetë 375 mijë tonë në vit, duke përmbushur gati 60% të konsumit në vend, i cili vlerësohet rreth 550-600 mijë tonë në vit.

Në shtator të 2016, Jonian Refining dhe Trading Co. –IRTC SH.A ka marrë në shfrytëzim rafinerinë problematike të naftës, ARMO. Kompania rezulton e regjistruar off-shore në ishujt britanikë Virgin.

Në të njëjtën periudhë, prodhuesi më i madh i naftës në vend Bankers Petroleum njoftoi se nënshkroi një marrëveshje me Jonian Refining dhe Trading për t’i shitur asaj deri në 65% të prodhimit të naftës bruto tek iRTC.

Një tjetër shqetësim është cilësia e naftës për të cilën nuk ka informacion nga autoritetet nëse është e një niveli të pranueshëm për t’u përdorur nga automjetet.

Revista Monitor,  20.09.2017

Ndonëse viti i kaluar ishte një ndër vitet më të mirë të prodhimit të energjisë, falë reshjeve të bollshme dhe hyrjes në treg të një numri jot ë vogël të operatorëve privatë, sërish sistemi energjetik në vend ngelet ende vulnerabël në drejtim të garantimit të cilësisë dhe kostos së shërbimeve ndaj qytetarëve.

Sistemi energjetik gjendet prej kohësh në një krizë financiare të trashëguar nga periudhat e mëparshme. Ai ka një mungesë të theksuar efiçense, si rezultat i detyrimeve të akumuluara midis shoqërive publike të sektorit dhe kredive të shumta të marra për përballimin e kësaj krize. Kjo mungesë efiçense ndikon në rritjen e kostove të shërbimit dhe rrjedhimisht sjell një impakt negativ mbi treguesit makro ekonomik.

Por, jo vetëm e kaluara ndikon mbi sektorin. Performanca e ulët e shoqërive publike të sektorit energjetik, ka sjellë rritje të nivelit të borxheve të ndërsjella ose, në rastin më të mirë, uljen me ritme shumë të vogla të tyre.

Detyrimet e të tretëve ndaj operatorit të shpërndarjes kanë ardhur në rënie, megjithatë ato mbeten nivele tepër të larta. Nëse në vitin 2013, ato ishin 117.8 miliardë lekë, në vitin 2016 janë pakësuar, por gjithsesi totali i tyre mbetet 105.2 miliardë lekë, ose 774 milionë euro.

Sipas një raporti të KLSH, detyrimet e ndërsjellta totale të KESH, OSHEE dhe OST, deri më datën 20 shtator 2016, llogariten në 80.6 miliardë lekë. Detyrimi i OSHEE ndaj KESH për blerjen e energjisë elektrike është 50.9 miliardë lekë (370 milionë euro). Detyrimi i OSHEE ndaj KESH për huatë afatgjata është 11.3 miliardë lekë.

Detyrimi i OSHEE ndaj OST për transmetim energjie, shërbime dhe kredi është 8.2 miliardë lekë. Detyrimi i OST ndaj KESH për energji, shërbime dhe kredi, është 10.2 miliardë lekë.

Në bazë të marrëveshjes për zgjidhjen me mirëkuptim, detyrimi i mbetur i OSHEE ndaj CEZ AS, deri më datë 20 shtator 2016, ishte 5.8 miliardë lekë, konstaton KLSH.

Për herë të parë që nga viti 2010, Shqipëria rezultoi vjet eksportuese neto e energjisë elektrike. Arsyet lidhen me reshjet e bollshme, rënien e konsumit në vend dhe me rritjen e prodhimit nga objektet prej investitorëve privatë.

KESH ka njoftuar se vitin e kaluar ka eksportuar 700 milionë kilovatorë energji.
Konsumi i energjisë elektrike u ul me 2.3% në vitin 2016 sipas të dhënave të Entit Rregullator të Energjisë. Por, nga të dhënat krahasuese, shihet se është ulur në mënyrë të ndjeshme konsumi në konsumatorët e tensionit të lartë. Këto kategori janë kryesisht biznese, konsumi i të cilave ra me 17% më 2016. Nga 610 milionë kilovatorë që konsumoi kjo kategori në vitin 2015, vitin e kaluar ka konsumuar 503 milionë kilovatorë.

Borxhet
Detyrimet e të tretëve ndaj operatorit të shpërndarjes kanë ardhur në rënie, megjithatë ato mbeten nivele tepër të larta. Nëse në vitin 2013, ato ishin 117.8 miliardë lekë, në vitin 2016 janë 774 mln euro

Prodhimi
Për herë të parë që nga viti 2010, Shqipëria rezultoi vjet eksportuese neto e energjisë elektrike. Arsyet lidhen me reshjet e bollshme, rënien e konsumit dhe me rritjen e prodhimit nga objektet e privatëve

Konsumi
Konsumi i energjisë elektrike u ul me 2.3% në vitin 2016 sipas të dhënave të ERE-s. Por, shihet se është ulur në mënyrë të ndjeshme konsumi nga klientët biznese, konsumi i të cilave ra me 17% më 2016

Bilanci
Të ardhura rekord nga turizmi më 2016.Shqipëria përfitoi mbi 1.5 miliardë euro nga turizmi në vitin 2016. Shifra, e cila përbën nivelin më të lartë të të gjitha kohërave, u raportua nga Banka e Shqipërisë. Sipas të dhënave që Banka publikoi në bilancin e pagesave, rezulton se krahasuar me vitin 2015 të ardhurat nga turizmi u rritën me 13 për qind duke i sjellë ekonomisë kombëtare 175 milionë euro më shumë. Dalja e Eurozonës nga kriza, por edhe rritja së fundi e interesit për Shqipërinë në tregun turistik, e ka shndërruar turizmin në sektor udhëheqës të rritjes ekonomike.

Shqiptarja.com  03.04.2017

Agjencia Kombëtare e Burimeve Natyrore ka njoftuar në kuadër të analizës vjetore për vitin 2016 se kompanitë që shfrytëzojnë me koncesion fushat naftëmbajtëse në vendin tonë nuk kanë bërë transparente dokumentet financiare sipas detyrimeve ligjore.

Miratimi i planeve të zhvillimit dhe buxheteve për vitin 2017, por edhe te dokumenteve të tjerë të rëndësishëm, ende nuk është bërë. Për vitin 2017, është miratuar vetëm buxheti i kompanisë Sherwood International, ndërsa kompanitë e tjera ende nuk e kanë finalizuar.

“Duhet të evidentojmë faktin që këto programe duhej të ishin dërguar për miratim pranë AKBN qysh në fund të muajit Tetor 2016. Me gjithë përpjekjet tona, duke përsëritur kërkesën disa herë, ende nuk është bërë e mundur të konkludohet me këto miratime. Përgjegjësi në këtë proces ka kompania Albpetrol, e cila në të gjitha rastet dhe gjatë gjithë kohës, nuk ka respektuar afatet e përcaktuara në marrëveshje. Mendojmë se duhet t’i kërkohet me forcë MEI që të detyrojë Albpetrolin zbatimin e kërkesave të marrëveshjeve dhe licencave për afatet. Asnjëherë vonesat nuk kanë ardhur nga AKBN” thuhet në raportin e analizës vjetore.

AKBN sqaroi se në më mungesë të “Programeve të Punës dhe Buxhetit 2016” të kompanive, Sektori I Monitorimit të investimeve në Agjenci, planifikoi planin e monitorimeve të investimeve duke u mbështetur në raportimet mujore dhe tremujore, të kompanive.

AKBN vuri në dukje se shlyerja e detyrimeve reciproke midis kompanive që janë në marrëveshje hidrokarbure është edhe konflikti kryesor që ka lindur deri tani në marrëdhëniet midis Albpetrolit dhe këto kompani si palë në marrëveshje.

“Nga ana jonë, jemi përpjekur maksimalisht dhe kemi kërkuar shlyerjen në kohë të këtyre detyrimeve pa lejuar akumulimin e tyre. Rasti i fundit është vendimi i marrë nga Albpetrol për mbylljen e marrëveshjeve hidrokarbure që kjo kompania ka nënshkruar me kompaninë TransAtlantic për vendburimet Ca-Mo dhe Go-Ko, ku konflikti kryesor ka qenë dhe mbeti pamundësia financiare e kompanisë TransAtlantic për shlyerjen e menjëhershme të detyrimeve te akumuluara në kohe, për një periudhë të gjatë” sqaroi më tej AKBN.

Revista Monitor,  03.03.2017

Këshilli Administrativ i Institutit të Sigurimeve Shoqërore i ka propozuar qeverisë faljen e borxheve, të krijuar për një kategori minatorësh dhe invalidësh, të cilët paralelisht me pensionin kanë zhvilluar aktivitet ekonomik si të punësuar”. Gjithçka bëhet me dije nga nëndrejtori i ISSH-së, Ali Emini, i cili përmes kësaj interviste dhënë për “Gazeta Shqiptare” shpjegon në detaje se cilët janë përfituesit nga vendimi i marrë në datën 23 dhjetor, të vitit që lanë pas.

Z. Emini, 3 javë më parë Këshilli Administrativ i ISSH-së miratoi vendimin “Për faljen e detyrimeve ndaj fondit të sigurimeve shoqërore, të invalidëve dhe ishminatorëve, që përfitojnë sipas ligjit nr. 150/2014”. Çfarë parashikon konkretisht ky vendim?
Në muajin dhjetor Këshilli Administrativ i Institutit të Sigurimeve Shoqërore mori një vendim që t’i propozojë Këshillit të Ministrave dhe më tej, Kuvendit, për një falje të disa borxheve që janë krijuar në llogaritë e pensioneve të disa invalidëve dhe disa ishminatorëve që kanë marrë pension si minatorë, por që kanë marrë pension në moshën 55 vjeç.

Përse ishin krijuar këto debi?
Historiku i krijimit të këtyre debive është i tillë për grupin e minatorëve. Një minator që del në moshën 55 vjeç nuk ka të drejtë që të marrë pensionin dhe njëkohësisht të punojë. Për këtë, të gjithë këta persona, kur kanë dorëzuar dokumentet pranë sigurimeve shoqërore, përveç dokumenteve që kanë provuar vjetërsinë e punës, etj. kanë dorëzuar dhe një dokument ku thuhet se nuk zhvillojnë aktivitet ekonomik. Faktikisht, një pjesë e tyre kanë zhvilluar aktivitet ekonomik. Ata që kanë dalë në pension janë rreth 3200 persona, por për një pjesë të tyre ka rezultuar se përveçse kanë marrë pension, kanë marrë dhe pagë nga puna. Kjo ka ardhur si pasojë e luftës kundër informalitetit, të ndërmarrë nga qeveria shqiptare ku midis të tjerash është edhe lufta kundër punës së zezë. Kështu që, të gjithë punëdhënësit kanë qenë të detyruar të deklarojnë punëmarrësit e vet.

Për çfarë periudhash flasim, pra kur janë krijuar këto debi?
Flitet për persona që kanë punuar në vitin 2016, për disa muaj ose përgjatë gjithë vitit.

Sa është masa e borxhit, që iu falet?
Borxhi i tyre vjen në nivelet që nga 15 mijë lekë të reja deri në 150 mijë lekë të reja.

Përse vjen ky propozim nga ana e ISSHsë?
Fakti që ISSH ndërmori këtë hap nuk ishte fakti që s’kishte dokumente që të provonim shkeljen e dispozitave ligjore nga këta persona, por jemi përpara kushteve kur këta janë një grup shoqëror me të ardhura të kufizuara, megjithëse janë në moshë të re sepse një burrë del 65 vjeç në punë. Sidoqoftë, duke qenë se janë pensionistë dhe kanë të ardhura të kufizuara, ndërkohë që edhe dispozitat ligjore janë të reja dhe ndoshta nuk e kanë fituar qytetarinë dhe nuk njihen mirë nga ata që e marrin këtë pension, u gjykua që t’i bëhet një propozim qeverisë dhe më pas Kuvendit, që të bëjë një amnisti vetëm për këtë periudhë. Ky është një propozim për të marrë një masë sociale, për të ndihmuar këta njerëz.

Po në rastin e invalidëve, përse janë krijuar borxhet?
E njëjta gjë ka ndodhur edhe me invalidët: të plotë apo të pjesshëm. Nëse një person merr pension invaliditeti dhe është komisionuar në Komisionet Mjekësore të Caktimit të Aftësisë për Punës (KMCAP), duke u përcaktuar si invalid që nuk mund të kryejë asnjë lloj pune, ky njeri absolutisht nuk ka të drejtë të punojë. Megjithatë ai mund të gjejë një punë të përshtatshme, sepse për shembull një invalid mund të mos ketë dy këmbët, por mund të punojë në një punë që është me karrige. Nëse kjo kategori personash e gjejnë një punë të përshtatshme, atëherë ata duhet të deklarohen pranë sigurimeve shoqërore, që t’u ndërpritet invaliditeti i plotë dhe t’u jepet një invaliditet i pjesshëm. Ata invalidë dhe të sëmurë janë dhe diçka duhet të marrin nga sigurimet shoqërore, por nuk mund të marrin një pension të plotë, i cili jepet vetëm atëherë kur nuk zhvillon aktivitet ekonomik.

Sa është numri i përfituesve nga ky vendim?
Ka pasur mjaft raste. Kanë qenë invalidë të plotë dhe janë verifikuar nga sigurimet shoqërore që realisht janë invalidë, por që kanë gjetur një punë të përshtatshme që mund ta bënin edhe pse ishin invalidë. Edhe për këta persona është propozuar që të ketë një falje të detyrimit të krijuar, i cili është në masën e pensionit të 2-3 muajve, dhe që shkon në masën e 4-5 mijë lekë të reja, por ka dhe invalidë që kanë edhe disa vite që punojnë.

Këtyre personave iu mbahet nga pensioni ky detyrim i krijuar?
Aktualisht ata janë në proces për t’iu mbajtur nga pensioni ose për të shkuar edhe te paditë, por është menduar që të propozohet kjo amnisti, sepse ata faktikisht janë invalidë dhe diçka duhet të përfitojnë nga sigurimet shoqërore. Ata nuk kanë qenë plotësisht të ndërgjegjshëm se çfarë veprimesh duhet të bënin pavarësisht se në dosjen e tyre është deklaruar që nuk zhvillojnë aktivitet ekonomik. Përveç këtyre janë dhe një kategori personash, jo e vogël, të cilët janë në kushtet e invaliditetit të pjesshëm dhe nga KMCAP është përcaktuar që duhet të punojnë me orar të reduktuar: në arsim, shëndetësi, ndërmarrje të ndryshme etj. Këta persona, megjithëse në kohën e komisionimit janë sjellë dokumente që punojnë me kohë të pjesshme, nga kontrolli që është bërë tani, ka rezultuar që këta persona kanë marrë pension të pjesshëm invaliditeti dhe ndërkohë kanë marrë dhe pagën e plotë. Nga studimi që i është bërë kësaj kategorie është konstatuar se ka arsimtarë që punojnë në fshatra, që nuk e kanë normën e plotë në arsim, pavarësisht se rrogën e marrin të plotë. Këta persona duhet të deklarohen se marrin rrogë për 6 orë, por faktikisht këtu kemi përplasjen që ai është invalid dhe duhet të marrë pensionin e invaliditetit, por edhe rrogën, sepse punon. Faktikisht, jemi në kushte kur përdorim fonde publike dhe natyrisht që fondet publike janë të harmonizuara me njëri-tjetrin. Për të gjitha këto, u mor vendimi nga Këshilli Administrativ i ISSH-së. Kjo masë, duke u kthyer dhe në ligj ndihmon këta persona që t’iu shkarkojë debitë e momentit, por ama krijon dhe një precedent që ndihmon këtë kategori, por që nuk duhet të përsëritet në të ardhmen.

Kjo është arsyeja që do të falen debitë e krijuara deri më datë 31 dhjetor 2016 dhe jo ato që krijohen pas kësaj date?
Po, nuk do të ketë më falje për debitë e krijuara pas kësaj date.

Keni informacion se kur do të kalojë për shqyrtim nga ana e qeverisë, propozimi juaj?
Jemi në kushtet e një propozimi nga Këshilli Administrativ, që më parë duhet të miratohet nga qeveria. Që ky propozim të shkojë në qeveri për t’u shqyrtuar duhet të merren mendimet e ministrive. Më konkretisht nga Ministria e Mirëqenies Sociale dhe Rinisë, e Financave dhe ajo e Drejtësisë dhe më pas do të shkojë në qeveri. Ndërkohë që, nëse miratohet në qeveri ajo do të jetë objekt shqyrtimi në parlament, sepse gjithmonë amnistitë miratohen me ligj.

Shqiptarja.com  16.01.2017

54 prona të ARMO-s kanë përfunduar në ankand për shkak të borxheve të pashlyera ndaj një banke. Ankandi do të zhvillohet me 28 tetor dhe vlera totale e pronave llogaritet 25 milionë dollarë. Praktikisht në shitje kanë dalë të gjitha trojet e objektet e rafinerisë së Ballshit në pronësi të ARMO, duke nisur nga ndërtesat e magazinat, te zyrat, repartet, qendra shëndetësore madje dhe rrugët e Kombinatit të Thelluar të Përpunimit të Naftës. Sipas shoqërisë përmbarimore që ka organizuar ankandin, as ARMO dhe as shoqëria dorëzanëse ANIKA MERCURIA REFINERY ASSOCIATED OIL nuk kanë respektuar në asnjë rast detyrimin për shlyerjen e kredisë ndaj një banke tregtare.

Ankandi për shitjen e rafinerisë së Ballshit vjen vetëm pak javë pasi Qeveria ia kaloi atë kompanisë Ionian Refining dhe Trading Company me qëllim riaktivizimin e saj. U pretendua se Ionian Refining dhe Trading Company, ka arritur të gjejë gjuhën e përbashkët me bankat kreditore të ARMO-s si dhe punonjësve të saj për rifillimin e punës nga 1 shtatori. Por, po në këtë muaj disa zyra përmbarimore janë vërsulur për bllokimin apo ekzekutimin e llogarive dhe pasurive të kompanisë për llogari të kreditorëve të saj.

Sipas vlerësimeve, borxhet e ARMO-s arrijnë në total rreth 250 milionë euro, 200 milionë ndaj bankave, dhe rreth 50 milionë euro detyrime ndaj tatimeve. Aktualisht 85 % e kompanisë zotërohet nga një grup azer i quajtur Heni Asets dhe 15 % nga shteti shqiptar.

Grupi azer e bleu kompaninë nga Rezart Taçi, por u largua sërish pasi u njoh me situatën e borxheve të saj. Aktualisht vetëm njëra prej dy rafinerive të saj është në gjendje funksionale, por pa arritur as të mbulojë shpenzimet e pagave të punonjësve, të cilët kanë protestuar në vazhdimësi për shkak të mosshlyerjes së pagave.

Shqiptarja.com  27.10.2016

Deputeti i Lidhjes Demokratike të Kosovës, njëherësh kryetari i Komisionit Parlamentar për Zhvillim Ekonomik, Muhamet Mustafa, tha në Tribuna Channel se Serbia i ka borxhe të mëdha Kosovës.

Vetëm për Trepçën, sipas tij, Serbia ka jo më pak se 20 miliardë dollarë borxhe.

Mustafa ka kujtuar se Serbia, pos për Trepçën dhe dëmet e luftës, ka edhe borxhe të tjera të cilat asnjëherë deri më tani nuk ka marrë mundin që t’i shlyejë.

Në këtë kontekst, ai ka thënë se Serbia në vend që të merret me çështjen e ligjit për Trepçën, më mirë do të ishte të merrej me obligimet që ka ndajë Kosovës.

Çështja e borxheve, sipas tij, është hapur qysh në bisedimet e Vjenës.

Gazeta Tribuna,  20.10.2016

Në muajin korrik të këtij viti, Koorporata Elektroenergjtike Shqiptare nënshkroi një marrëveshje kredie për ristrukturim borxhi me Bankën Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim.

Përmes kësaj marrëveshjeje, BERZH do të blejë borxhin e KESH në bankat shqiptare, për një shumë prej 218 milionë eurosh, duke ofruar kushte më të favorshme krahasuar me ato të ofruara nga bankat tregtare.

KESH ka një ekspozim të konsiderueshëm në sistemin bankar shqiptar, që në mesin e këtij viti kishte shumën e 30.4 miliardë lekëve ose rreth 220 milionë euro. Kreditë janë marrë me qëllim blerjen e energjisë dhe mbulimin e nevojave të kompanisë për likuiditet, pas krizës financiare që përfshiu sistemin energjetik dhe që kulmoi me paralizimin e operatorit të shpërndarjes, tre vjet më parë.

Përgjithësisht, këto kredi janë mbartur prej vitesh dhe janë rinovuar në momentin kur maturoheshin, falë garancisë së dhënë nga qeveria shqiptare. Por, pas marrëveshjes me BERZH, këto kredi nuk do të rinovohen më, çka do të lirojë sasi të mëdha likuiditeti në tregun bankar.

Vetëm në fund të muajit shtator të këtij viti, janë maturuar pesë kredi të KESH pranë Raiffeisen Bank, për një vlerë totale rreth 21 miliardë lekë ose rreth 150 milionë euro. Me shumë të ngjarë, mosrinovimi i këtyre kredive do të reflektohet në një rënie të konsiderueshme të kredisë gjatë muajit shtator.

Largimi i kredive të KESH mund të bëhet një problem më shumë për sistemin bankar, në kushtet kur dobësia e ekonomisë dhe problemet e disa korporatave të mëdha e kanë vështirësuar kreditimin.

Alternativa ka qenë kreditimi i qeverisë dhe i koporatave të mëdha publike, si KESH. Tashmë që edhe kjo alternativë është mpakur ndjeshëm, bankat, sidomos ato më të mëdhatë, do të përballen me sfida të reja për menaxhimin e fondeve dhe gjetjen e mënyrave të leverdisshme për të investuar.

Pavarësisht masave rregulluese të Bankës së Shqipërisë, vitet e fundit bankat kanë zgjeruar ndjeshëm investimet jashtë vendit. Në mesin e këtij viti, 10% e totalit të kredisë mbahej nga debitorë jorezidentë në Shqipëri, ndërsa në total investimet e bankave jashtë përbënin 26% të totalit të aktiveve.

Scan Tv,  11.10.2016