info@energjia.al

Ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Greg Delawie, tha se sektori energjetik në Kosovë mbetet ende i brishtë për shkak të dy termocentraleve të amortizuara.

Sipas tij investimet e realizuara pritet të sjellin përmirësime për jetën e qytetarëve. “Viti 2017 duhet të jetë një vit kthese për sektorin e energjisë pasi Kosova duhet të vazhdojë të punojë për përmbushjen e standardeve të Bashkimit Evropian. Kjo ka të bëj me zhvillimin ekonomik por edhe me përmirësimin e cilësinë e jetës. Miratimi i ligjeve të reja për energji elektrike si dhe strategjia për energji elektrike janë të arritura kaq të rëndësishme për krijimin e themeleve për të gjitha zhvillimet në sektorin energjetik”, tha ambasadori amerikan në Prishtinë.

Që prej përfundimit të luftës në Kosovë, vendi është përballur me mungesën e energjisë elektrike për shkak të, siç është vlerësuar, ‘termocentraleve të vjetruara dhe problemeve me rrjetin energjetik’.

Zyrtarisht thuhet se prej vitit 2003 deri më 2016, në termocentrale janë investuar mbi 400 milionë euro, por vlera e donacioneve të huaja nuk është bërë e njohur.

Qeveria e Kosovës dhe partnerët ndërkombëtarë në Kosovë thanë se sektori energjetik mbetet prioritet dhe një “Strategji e Energjisë për vitin 2017 -2026”, synon që ta stabilizojë furnizimin me energji elektrike në vend, me kosto të përballueshme, me rritje të pjesëmarrjes së burimeve të ripërtëritshme, si dhe integrim në tregun regjional.

Kryeministri i Kosovës, Isa Mustafa tha se miratimi i strategjisë ka qenë hap i domosdoshëm, pasi energjia paraqitet një ndër prioritetet kryesore për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe social të Kosovës.

“Dhe ky është treguesi më i mirë që ne mund të arrijmë rezultate të cilat i synojmë, që Kosova është një vend dhe shtet stabil, një shtet ku mund të zhvillohen investime të volitshme, një shtet miqësore për investime. Dhe një shtet që mund të sigurojë të gjithë investitorët që të vijnë dhe të tregojnë vetëm këtu”, tha kryeministri Mustafa.

Në anën tjetër, ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci, ka thënë se reforma e sektorit të energjisë, që mundëson transformimin e tij dhe vënien e bazës së qëndrueshme për zhvillimin ekonomik, është e vizionuar në pesë objektiva, që sjellin investime prej 3 miliardë eurosh.

Ndërkaq, si lajm pozitiv për këtë sektor ministri Stavileci, e vlerësoi miratimin e pakos se tretë të ligjeve për energji vitin e kaluar në Kuvendin e Kosovës. Sipas tij, këto ligje, janë në përputhje të plotë me direktivat e Bashkimit Evropian dhe i hapin rrugë liberalizimit të tregut.

“I hapin rrugën që të liberalizohet tregu, të liberalizohen çmimet dhe krijon mundësi që ne të kemi një treg konkurrues të energjisë elektrike gjë që është synim jo vetëm i Kosovës por i gjitha shteteve të rajonit”.

Ndryshe, përkrahje autoriteteve vendore, sa i përket investimeve në sektorin energjetik, konkretisht në ndërtimin e kapaciteteve të reja gjeneruese, siç është projekti i Termocentralit “Kosova e Re”, i ka dhënë Banka Botërore dhe përfaqësues të zyrës se Bashkimit Evropian në Kosovë.

Autoritetet në Kosovë kanë nisur prej vitesh një projekt për ndërtimin e një termocentrali të ri me një kapacitet prej afro 500 megavatësh. Ndërtimi i termocentralit ‘Kosova e Re’ pritet të nisë vitin e ardhshëm, dhe ka pasur paralajmërime se ai do ta nxjerrë nga përdorimi Termocentralin ‘Kosova A’, i cili është ndërtuar në vitet e 60-ta të shekullit të kaluar.

Telegrafi,  19.04.2017

Viti 2016 solli rënien më të madhe që ka pësuar ndonjëherë industria e minierave në dekadën e fundit. Çmimet e ulëta në tregjet ndërkombëtare prekën edhe kompanitë në Shqipëri. 31 miniera u mbyllën, ndërsa qeveria është duke ulur taksat për ta shpëtuar këtë industri…

Nga Ola Xama

27 miliardë dollarë vlerësohet të jetë humbja që pësoi industria e minierave në mbarë botën, në 6 muajt e parë të këtij viti. Vlera e aksioneve për këtë sektor ra me 37%, në disa raste çmimi i mineraleve arriti në minimumet historike. Borxhi i lartë i kompanive ka detyruar disa prej tyre të falimentojnë dhe të nxjerrin në shitje asetet për të paguar punëtorët, ndërsa lufta për të ulur shpenzimet, duke shkurtuar vendet e punës, vazhdon. 40 kompanitë më të mëdha të minierave në botë arritën vlerën më të ulët të aksioneve të tyre, duke shënuar një rekord të ri botëror. Humbja në tregun e aksioneve kaloi vlerën e 400 milionë dollarëve, duke fshirë të gjitha fitimet e bëra gjatë kohës së lulëzimit të kësaj industrie.

Kjo ishte vlera më e ulët që kompanitë prekën në tregun e kapitaleve që prej vitit 2004, por kësaj here, humbja ishte më e dhimbshme. Në vitin 2015, investitorët e minierave kërkonin të rimerrnin veten pas tronditjes që pësuan çmimet dhe fitimet e tyre në krizën financiare botërore të 2008-s, e cila zgjati për ta deri në vitin 2011. Në klasifikimin që i ka bërë kompania audituese Price Water House Cooper 40 kompanive më të mëdha botërore, rezulton se në 2015-n, vlera e aksioneve të tyre është sa 1/3 e kohës së krizës ekonomike. Pas rënies të aktivitetit të tyre nga kriza, kompanitë rritën shpenzimet me shpresën për të rritur prodhimin e fitimin, por rënia e kërkesës bëri që çmimet të shkojnë në fund. Vetëm 9 prej 40 kompanive më të më mëdha në botë rezultuan me rritje të aksioneve në bursa. Nga këto, 4 kompani ishin të prodhimit të arit, duke reflektuar direkt performancën e mirë të çmimit të tij në tregjet ndërkombëtare.
2015-a ishte një vit pasues për rënien e çmimit të mineraleve. Mesatarisht, të gjithë çmimet e burimeve që nxirren nga nëntoka pësuan një goditje më të madhe, edhe se gjatë 2014-s. Performancën më të dobët e kishte nikeli, çmimi i tij u ul në tregjet globale me 41%, ndërsa hekuri ishte i dyti, duke ulur çmimin me 40%. Ari pësoi rënie modeste, në nivelet 145 në 2015-n, por mori sërish veten në tremujorin e parë të këtij viti.

Xhiro-e-disa-kompanive minerare

(Klikoni mbi tabelë për ta hapur)

Gjatë krizës globale, likuiditeti i kompanive të sektorit minerar ra shpejt dhe zgjidhja që ata gjetën ishte një plan i shpejtë për të rritur investimin në kohën që çmimet ishin të leverdishme. Borxhi i lirë u gjet për të financuar programet e investimit. Rënia e çmimeve sot ka bërë që jo të gjitha kompanitë të jenë të afta për të paguar detyrimet që kanë. Si pasojë e kësaj, tashmë problemi kryesor i aksionerëve të minierave është zgjidhja e situatës së huave. Në vitin 2015-n, borxhi total i sektorit të minierave u rrit me 3% duke kapur vlerën e 10 miliardë dollarëve. Kreditë afatshkurtra nga ana tjetër, të cilat kërkojnë shlyerjen brenda 12 muajve, janë rritur me 9%.

Përse u godit sektori minerar

Por çfarë ndikoi në rëniet kolosale dhe të menjëhershme të këtij sektori, i cili ishte një nga më premtuesit për investitorët? Përgjigjja që kushdo mund të japë në këto vite është e njëjtë për të gjithë degët dhe goditjet që merr ekonomia: rënia e kërkesës.
Kina, një nga vendet të cilat sot ka peshën më të madhe në industrinë nxjerrëse, sot po orienton ekonominë e saj mbi një bazë më afatgjatë të cilat bazohen mbi modelin e konsumatorit dhe shërbimet. Në një ekonomi globale, të gjitha rrugët mesa duket të çojnë në Kinë. Përpara një dekade, ekonomia e Kinës pati një rritje me shifra galopante, deri në 10% në një vit, çka solli një shtim të kërkesës konsumatore për materiale të ndryshme, specifikisht ato që kanë të bëjnë me ndërtimin. Minierat në mbarë botën hapën galeri të reja për të përmbushur kërkesën që vinte nga një popullatë me numrin më të lartë në botë. Zhvillimi i shpejtë i ekonomisë kineze krijoi një “super cikël” në çmime, të cilat u rritën po aq shpejt. Sot, rritja ekonomike e saj është moderuar në 6.5% në vit dhe orientimet e ekonomisë nuk janë bazike në apartamente, zyra, godina etj., por në rritjen e cilësisë dhe llojeve të shërbimeve.
Një tjetër arsye për rënien e çmimeve është edhe mbiprodhimi i mineraleve. Rënia e kërkesës nga Kina solli një sasi më të madhe të metaleve në treg, gjë e cila automatikisht bëri që aksionerët të ulnin çmimin. Çmimi i hekurit, i cili ishte metali kryesor që importonte Kina, ra me 40 dollarë për ton, vlera më e ulët që nga 2008-a.
Argument tjetër është edhe rritja e shpenzimeve, të cilat jo detyrimisht duhen bërë për shkak të koniunkturës së tregut. Nëse shumë kompani mund të ndërpresin për një periudhë prodhimin, sektori i minierave, ndryshe nga shumë të tjerë, nuk mund të pushojë prodhimin për një periudhë dhe të nisë rihapjen pas ngritjes së çmimit. Duhen disa muaj për të vënë minierën në punë dhe për të nxjerrë metalin të përpunuar. Gjendja e konservimit të tyre po ashtu kërkon shpenzime në mirëmbajtje dhe paga punëtorësh.

Minierat në Shqipëri

31 miniera në Shqipëri, sot janë në gjendje konservimi. Rënien më të madhe si pasojë e koniunkturës së tregut e patën ato të bakrit, të cilat kanë ndërprerë prodhimin e po ashtu edhe ato të nikelit dhe hekurit kanë ndërprerë kërkimin. Industria minerale ka pasur performancën më të ulët edhe në sektorin e eksporteve për gjatë këtij viti. Eksportet e grupit minerale dhe lëndë djegëse pësuan rënie në vlerën e 30 milionë dollarëve në shtator të këtij viti, krahasuar me një vit më parë. Ndërsa për të gjithë periudhën janar – shtator 2016, eksportet pësuan një rënie në vlerë prej 200 milionë dollarësh.

Në bazë të anketës strukturore të ndërmarrjeve, të publikuar nga Instituti i Statistikave, vërehet një rënie e shitjeve neto për bizneset e industrisë nxjerrëse me 25% dhe një përgjysmim i vlerës së investimit.
Pavarësisht kësaj situate, me tregun e minierave në Shqipëri, 4 kompanitë VIP të këtij sektori vijojnë të sigurojnë të ardhura të mira. Fitimi për dy prej tyre rezulton me rritje për vitin 2015, ndërsa për dy bizneset e tjerë ka rënie të fitimit, por jo në nivele të mëdha.
ALBchrome, pjesë e grupit Balfin, ka fituar 5.5 milionë dollarë nga 2.9 që mori në vitin 2014. Përgjysmim të fitimit pati fabrika e pasurimit të kromit në Bulqizë. Nga 120 mijë dollarë fitim, në 2015-n fitoi 71 mijë dollarë, ndërsa Euro Trade Mineral ka fituar 1.1 milionë dollarë nga 1.6 mln që kishte përfituar në vitin 2014. Të gjitha kompanitë raportojnë një rënie të gjendjes së likuiditetit të tyre, dhe pjesa më e madhe ka rritur detyrimet.

Masat e qeverisë

Rishikimi i nivelit të rentës minerare në vjeshtë të vitit 2013 rezultoi një lajm shqetësues për këtë industri. Çështja e përdorur edhe politikisht solli menjëherë në Kuvend ligjin për rishikimin e nivelit të rentës minerare që duhet të paguanin kompanitë nxjerrëse. Pavarësisht kundërshtimeve nga grupet e interesit, renta u dyfishua për pjesën më të madhe të kompanive që punonin me minierat. Por performanca e dobët e këtij sektori ka detyruar qeverinë që të rishohë dhe një herë taksat për këtë degë të ekonomisë. Tentativat filluan që në muajin qershor, por Ministria e Financave vendosi që këto ndryshime të hyjnë në fuqi në janar të vitit 2017. Industria e përpunimit të mineraleve metalore do të përfitojë një përgjysmim të rentës nga 6% në 3% të çmimit të shitjes së tij në eksport, duke pasur si referencë çmimin në tregjet ndërkombëtare të mineralit të papërpunuar. Ulje të rentës ka edhe për bitumin dhe materialet e ndërtimit, ndërsa gurët e çmuar, nafta dhe gazi nuk do të kenë ndryshim të pagesave që bëjnë për taksën që i paguajnë pushtetit vendor.

Revista Monitor,  12.12.2016

monitor 757.indd

(Klikoni mbi tabelë për ta hapur)

Ministri i Energjisë dhe Industrisë Damian Gjiknuri, Ministri i Brendshëm Saimir Tahiri, administratori i OSHEE-së Adrian Çela, Prefektja Etjona Hoxha dhe zyrtarë të Drejtorisë së Përgjithshme të Gjendjes Civile prezantuan sot nga qyteti i Vlorës nisjen e procesit të identifikimit dhe popullimit të adresës për çdo shtetas derë më derë në të gjithë territorin.

Gjatë këtij projekti do të mund të realizohet edhe evidentimi dhe saktësimi i të dhënave të abonentëve të Operatorit të Shpërndarjes së Energjisë Elektrike, adresa e saktë, mënyra se si janë lidhur klientët në rrjet nisur nga niveli i tensionit si dhe të dhënat për matësit.

Për llogari të Gjendjes Civile do të bëhet edhe përdorimi i bazës së deritanishme të të dhënave të Regjistrit Kombëtar të Adresave për aksesimin në terren të të dhënave të tipit gjurmë rrugësh me emërtimet përkatëse, gjurmën e ndërtesës dhe numërtimin përkatës të saj, për të bërë verifikimin dhe regjistrimin në terren të të gjithë bazës së të dhënave për sa i përket realizimit ose heqjes së gjurmës së ndërtesave si dhe shtimin e informacionit karakteristik të hyrjeve të ndërtesave, numërtimin e kateve për hyrjet përkatëse, numërtimin e apartamenteve.
Fjala e Ministrit të Energjisë dhe Industrisë Damian Gjiknuri në ceremoninë e mbajtur në Vlorë ku u lançua nisja e procesit të “Popullimit”.

Përshëndetje,

Ky proces padyshim ka qenë shumë i rëndësishëm për ne. Sektori energjitik, përmes kompanisë së shpërndarjes financon gjysmën e projektit dhe përmes tij do të bëhet edhe evidentimi i saktë i të dhënave të të gjithë konsumatorëve të energjisë elektrike. Në fakt, konsumatorët e energjisë elektrike janë të gjithë qytetarët shqiptarë, të gjitha familjet dhe bizneset. Ky proces u nis në fillim nga kompania e shpërndarjes por nuk eci pasi kishte vështirësitë e veta. Ndaj, menduam se përmes një kompanie të specializuar, me financimin tonë të mund të bëjmë të mundur që ky proces të plotësohet në kohë dhe të kemi të dhëna të plota e të sakta për të gjithë konsumatorët. Kjo do të ndihmojë në rradhë të parë konsumatorin, sepse ka patur shumë probleme edhe me natyrën e faturimit, ngatërresa në adresa, shpesh herë ndodh që faturat nuk vijnë në kohë. Në fund të fundit, kjo është një padrejtësi për qytetarët të cilët duan të jenë korrekt me pagesat e tyre dhe duan të dinë saktë e të marrin njoftimin në kohë në lidhje me faturat.

Së dyti, do ti vlejë shumë kompanisë dhe kur them këtë nuk e kam parasysh thjesht pikëpamjen ekonomike por do të ndihmojë të gjithë shtetin shqiptar. Evidentimi i plotë i të dhënave do të bëjë të evidentohet saktë se kush është klient familjar, kush është biznes apo kush është klient që nuk ekziston. Duhet ta pranojmë, ne kemi shumë të dhëna në sistem që janë fiktive dhe shpesh herë ka edhe specialist të OSHEE që sillen në mënyrë abuzive duke faturuar edhe persona që nuk ekzistojnë. Me këtë proces evidentimi do të kemi mundësinë që të luftojmë edhe këto lloj fenomenesh negative të cilat sa vijnë e bëhen edhe më të pakta.

Arritjet në sektor, nuk dua ti përsërish por janë jashtëzakonisht të mëdha. Nuk është thjesht një arritje për sektorin por një arritje për shtetin shqiptar, një element shumë i rëndësishëm shtetformues. Mjafton tu them se disiplinimi i pagesave dhe shtimi i likujditetit në sektorin energjitik bëri të mundur rritjen e rrogave dhe pensioneve. Pse ndodhi kjo? U mbyll një gropë e madhe në Buxhetin e Shtetit dhe bëri të mundur që ato para që dikur përdoreshin për të mbuluar gropat në energji, të shkojnë tanimë për rritje rrogash dhe pensionesh, ndërtim rrugësh e shkollash. Shërbime këto shumë të nevojshme për që fatkeqësisht, qytetarët e ndershëm nuk i merrnin pasi paguanin për hajdutët e energjisë.

Ndaj, sistemi i të dhënave nuk është thjesht një ushtrim  për të saktësuar një inventar të Operatorit të Shpërndarjes por është një element shumë i rëndësishëm shtetformues. Do kemi adresat të sakta, do të dimë qartë në çdo cep të Shqipërisë se kush jeton atje, cilët janë banorët dhe cili është konsumi i energjisë elektrike. Pra të bëjmë të mundur që përfundimisht të fshijmë të gjitha të dhënat parazitare nga sistemi elektroenergjitik dhe të gjitha këto përfitime do të shkojnë në funksion të qytetarëve. Pse? Sepse kompania do të jetë më e shëndoshë, shteti do të ketë më pak nevojë për të ndërhyrë në sistemin energjitik dhe pse jo në fund të fundit, atë që kanë merak të gjithë qytetarët përsa i përket tarifave. Në të ardhmen, sa më shumë efiçencë ekonomike të kemi aq më shumë të qëndrueshme do të jenë tarifat e energjisë elektrike e nuk do kemi rritje por përkundrazi mund të kemi ulje që bëjnë të mundur stabilizimin financiar të të gjithë sektorit elektroenergjitik. Pra, shteti të mos e ketë më barrë dhe ndërkohë sektori të arrijë siç e kemi thënë të ecë me këmbët e veta.

Meqenëse këtu kemi kryetarët e bashkive dhe autoritetet lokale, do të kërkoja bashkëpunimin e të gjitha institucioneve shtetërore pasi ky proces nuk bëhet i vetëm. Vërtet kompania e specializuar do të merret me mbledhjen dhe përpunimin e të dhënave por mbi të gjitha ajo do mbështetjen tonë. Mbi të gjitha është një proces qytetar dhe qytetarët duhet ta ndjejnë vet të parët se duke u formalizuar edhe në këtë drejtim si përsa i përket aspektit ekonomik, qoftë për sa i takon faturimit të energjisë por edhe përfitime të shumëfishta për shërbimet që do tu ofrohen në të ardhmen.

Dua të përgëzoj kompaninë, por mbi të gjitha edhe Ministrinë e Brendshme që e ndërmori këtë iniciativë për ta prezantuar me publikun. U angazhua me fonde konkrete për ta përfunduar sa më shpejt këtë proces. Plani është të përfundojë në pranverën e vitit të ardhshëm dhe kjo do të ishte diçka e jashtëzakonshme, që Shiqpëria të ishte si çdo vend tjetër evropian, një adresë ku dihet kush banon ku dhe të gjitha ato të dhëna do ti shfrytëzojmë gjithmonë për të mirën e publikut.

Ju uroj suksese të gjitha autoriteteve të përfshira në këtë proces, Operatorit të Shpërndarjes dhe Policisë së Shtetit e cila besoj se do të jetë një ndihmë e madhe ashtu sikurse ka qenë një ndihmë e madhe në reformën e sektorit elektroenergjitik.

Ju uroj suksese dhe ju falenderoj për mundësinë që të dhatë të komunikoj direkt me ju,

energjia.al  29.10.2016

Sektori i enegjisë elektrike ka qënë dhe më i “lakmuari” gjatë viteve të fundit. Krahas kompanive publike ka patur një interes në rritje të biznesit privat, duke parë dhe fitimet e mëdha të këtij sektori.

Sipas statistikave të disponuara nga TV SCAN, për 10 kompanitë më të mëdha të këtij sektori, të cilat zhvillojnë aktivitetin ekonomik në prodhim, shpërndarje dhe transmetim i energjisë, rezulton se xhiroja  për gjysmën e parë të vitit llogaritet në vlerën e 48.5 miliardë lekë.

Po sipas këtyre të dhënave, këtë “top listë” e kryesojnë kompanitë publike. Kështu në vend të parë renditet  “OSHE” me një xhiro prej 25.6 miliardë lekë, në vend të dytë “KESH” me 11.6 miliardë lekë, ndërsa në vend të tretë është  kompania private “GSA” me aktivitet ekonomik “tregti të energjisë elektrike” me një xhiro që llogaritet në 2.9 miliardë lekë.

Më pas renditet përsëri kompania publike “OST” me një xhiro prej 2.8 miliardë lekë. Top listën e 10 kompanive më  të mëdha në sektorin energjitik e  vijon “Aydiner Insaat” dhe “Energji Ashta” me aktivitet  prrodhim i energjisë elektrike, kompania “EFT Albania” dhe “Gen Tirana” me aktivitet tregti dhe transmetim energjie, ndërsa në vendet e fundit janë  kompanitë “Erdat Lura shpk” dhe Balkan Green Energjy” me aktivitet prodhim të energjisë elektrike.

Gjatë viteve të fundit ka patur një interes të madh në këtë fushë, sidomos në atë të ndërtimit të HEC-ve të vogla, për prodhimin e energjisë elektrike, çka në shumë raste është kthyer në debatin politik të ditës, por jo vetëm, dhe në atë me ambjentalistët.

Scan Tv,  11.10.2016

Edhe pse zhvillimi i bizneseve – të cilat për bazë kanë prodhimtarinë – do të gjeneronte vende të reja pune dhe do të ndihmonte zhvillimin ekonomik të shtetit të, ky sektor po përballet me probleme shumë të mëdha.

Sipas përfaqësuesve të bizneseve, ambienti i të bërit biznes në Kosovë nuk është përmirësuar, pasi ata ende përballen me telashe me energji elektrike, e cila është një faktor limitues për zhvillimin ekonomik.

Përgjithësisht, politikat jo të favorshme tatimore dhe energjia elektrike shihen si pengesat kryesore për prodhimin në vend.

Telegrafi,  19.09.2016

Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë ka organizuar tryezën me temë Shfrytëzimi i Burimeve Natyrore për Zhvillim Ekonomik, në fokus të së cilës ishin sfidat me të cilat përballen kompanitë e sektorit minerar, duke krijuar kështu një mekanizëm diskutimi para anëtarit të Komisionin e Pavarur për Miniera dhe Minerale dhe përfaqesuesve të Ministrisë së Zhvillimit Ekonomik.

Drejtori Ekzekutiv i Odës Amerikane tha se burimet natyrore të Kosovës janë të një rëndësie të veçantë, duke theksuar gatishmërinë e Odës Amerikane për të inicuar ndryshimet e nevojshme të akteve nënligjore apo edhe ligjeve të caktuara, ashtu që burimet natyrore të vihen në funksion të zhvillimit ekonomik të Kosovës.

Ndërsa Visar Hapçu nga Oda Amerikane argumentoi se strategjia minerare e Kosovës bazohet mbi vizionin e zhvillimit të burimeve minerale dhe avansimin e industrisë së prodhimit minerar për të garantuar zhvillim ekonomik të qëndrueshëm, hapjen e vendeve të punës dhe rritjen e mirëqenies qytetare, e cila do të mund të realizohej përmes një konize ligjore e cila përkrah investimet në sektorin minerar.

Infrastruktura jo e mjaftueshme ligjore dhe institucionale, mungesa e teknologjisë së avansuar, përceptmi i lartë i korrupsionit dhe potenciali i ulët i kapitalit vendor privat u cilësuan si sfidat kryesore me të cilat përballet sektori minerar në Kosovë.

I pyetur rreth  shndërrimit të KPMM-së në një “one-stop-shop”, kërkesë kjo e Odës Amerikane që nga viti 2013, anëtari i Komisionit të Pavarur për Miniera dhe Minerale Azem Rexhaj tha se me ligjin aktual parashihet që kompanitë të cilat aplikojnë në KPMM, duhet të marrin paraprakisht aprovimet edhe nga ministritë e tjera përkatëse, gjë që pamundëson funksionimin e KPMM-së si “one-stop-shop”.

Paul Nelles Drejtor Menaxhues në Peshter Mining  theksoi se pavarësisht supozimeve mbi pasuritë natyrore të Kosovës, kompanitë hulumtuese janë kyçe për përcaktimin e këtyre burimeve natyrore dhe gjetjen e investitorëve të huaj dhe vendor.

Burim Asllani Drejtor Ekzekutiv në E&E Experts tha se koordinimi më i mirë i ligjeve do të krijonte një mjedis më të favorshëm për të tërhequr kompanitë hulumtuese apo edhe investitorët e huaj.

Ndërsa, përfaqësues të Ministrisë së Zhvillimit Ekonomik u pajtuan se një “one-stop-shop” duhet të themelohet, sepse është në interes të tërheqjes së investitorëve të huaj dhe rritjes ekonomike, si rezultat.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  07.09.2016

Kredia e re për bizneset më në fund është kthyer në ritme pozitive të rritjes. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, për gjashtëmujorin e parë të vitit, u lëvruan kredi të reja për biznesin në vlerën e 92.4 miliardë lekëve.

Kjo shifër përfaqëson një rritje të lehtë me rreth 0.6% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Megjithatë, edhe kjo rritje duhet marrë me rezerva, kjo sidomos për një arsye: rritja e kredisë ka ardhur kryesisht falë një kredie afatshkurtër, por në vlerë të madhe, dhënë në muajin prill për një nga koorporatat publike të sektorit energjetik.

Pikërisht sektori i energjisë është i vetmi ndër aktivitete me peshë në ekonomi që paraqitet në rritje. Sipas Bankës së Shqipërisë, kredia për energjinë arriti në 10.2 miliardë lekë, rreth tre herë më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Përtej energjetikës, shumica e sektorëve që kanë një peshë të rëndësishme në kreditimin e ekonomisë paraqiten në rënie edhe këtë vit. Kështu, kredia për tregtinë është në rënie me 6.6%, për industrinë përpunuese me 13.7% dhe për ndërtimin me 13.8%.

Një ecuri pozitive shfaqin sektorët e hoteleri turizmit, transport-telekomunikacionet apo arsimit, por, të marra veçmas, këto degë kanë një peshë relativisht të ulët kundrejt portofolit total të kredisë së re.

Rënia e kredisë së re për shumicën e sektorëve ekonomikë tregon se kreditimi ngelet ende i zbehtë, pavarësisht sinjaleve pozitive të ekonomisë reale.

Scan TV,  23.08.2016

Potenciali minerar që ka Republika e Kosovës nuk është shfrytëzuar në kapacitet që ka, andaj Qeveria do të shqyrtojë të gjitha mundësitë që të krijojë kushte më të favorshme për kompanitë e sektorit minerar me qëllim të shfrytëzimit të këtyre resurseve dhe krijimin e vendeve të reja të punës, ka deklaruar Ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci.

Këto komente kreu i MZHE-së i bëri sot gjatë vizitës në Gjakovë, ku i shoqëruar nga Ambasadori i Republikës së Shqipërisë në Kosovës, Qemal Minxhozi u prit nga kryetarja e Komunës së Gjakovës, Mimoza Kusari dhe më pas së bashku vizituan Fabrikën për pasurimin e kromit – Deva.

Ministri Stavileci me këtë rast u njoh për së afërmi me punën e kësaj fabrike dhe sfidat me të cilat ballafaqohet aktualisht, ndërsa premtoi angazhimin e Qeverisë që shqyrtojë të gjitha mundësitë për uljen e kostos operative dhe krijimin e lehtësirave tjera.

“Kjo fabrikë që përbën një nga shembujt e mirë se si mund të shfrytëzohen këto resurse. Andaj kjo fabrikë sikurse dhe disa tjera që operojnë vendin tonë do të duhet të shohin mundësitë se si të rrisin këto kapacitete, që lidhen me zgjerimin e burimeve, vëllimit të lëndës së parë dhe reduktimin e kostos operative”, tha Stavileci.

Kreu i MZHE-së , tha se në vend janë të identifikuar 11 zona minerare të interesit dhe Qeveria nuk do t’i ekspozojë tregut pa e ditur interesimin nga vet operatorët, por fillimisht do të shoh interesimin e operatorëve si në rastin e fabrikës së kromit Deva,  dhe pastaj të hyjë në partneritet me operatorët për zgjerimin e kapaciteteve të tyre.

Nga ana e saj, kryetarja e Komunës së Gjakovës, Mimoza Kusari –Lila tha se vizita ka për qëllim vlerësimin e mundësive të rritjes se kapaciteteve për miniera. “Ne jemi të interesuar të rritet numri i vendeve të punës dhe të shtohet aktiviteti ekonomik, por  bashkë me Qeverinë të shohim cilat janë mundësitë për hapjen e minierave të mëhershme në Komunën e Gjakovës por edhe bashkëpunimi me Shqipërinë”, tha ajo.

Ndërsa, Ambasadori Qemal Minxhozi vlerësoi se e rëndësishme është që të prodhohet e bashkëpunohet, që të rritet efektivitetit i kësaj fabrike, e cila ka siguruar një treg te sigurt në perëndim dhe ka krijuar një emër të mirë, mirëpo duhet të rritet bashkëpunimi në një shkallë më të lartë edhe me Shqipërinë.

Bukurosh Koçi drejtor i Fabrikës së kromit – Deva duke falënderuar ministrin Stavileci, Kryetaren Lila dhe Ambasadorin Minxhozi  për vizitën u shpreh i bindur se Qeveria ta ndihmojë në krijimin e qasjes më të lehtë në lëndën e parë në Shqipëri si dhe të hulumtohen rezervat e kromit në Kosovë duke shtuar kështu numrin e punëtorëve me krijimin e minierave të tilla.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  14.07.2016

Ka një ndryshim të mënyrës sesi po financohen sot sektorët e ekonomisë nga bankat në vend. Kjo patjetër është e lidhur me planet që bizneset respektive paraqesin që në shumë raste sikurse është nënvizuar nuk përmbushin gjithë elementët.

Por sjellja e bankave në kredtim duket se i është përshtatur kushteve të reja të ekonomisë. Të dhënat zyrtare të Bankës së Shqipërisë tregojnë se kredia e re e dhënë po financon sektorë të ndryshëm nga ato që janë financuar tradicionalisht.

Kështu surpriza e majit është grupi i hoteleve dhe restoranteve që për herë të parë të paktën që nga janari i vitit 2015 arrin në një nivel kreditimi prej 1.5 miliardë lekë në maj të 2016. Industria nxjerrëse e cila në fakt po vuan pasojat e çmimit të naftës apo edhe mineraleve është kredituar minimalisht gjatë pesë muajve të vitit 2016 me vetëm 9.7 milionë lekë në maj.

Gjatë vitit 2015 muaji më i mirë i kredisë së re për këtë sektor ishte korriku me 1 miliardë lekë dhe para tij janari me mbi 800 milionë lekë. Janar-maj 2016 muaji me financimin më të mirë të industrisë nxjerrëse është prilli me 310 milionë. E ndërsa industria nxjerrëse spo kalon ditë të mira me atë përpunuese po ndodh e kundërta.

Të dhënat zyrtare tregojnë se në pesë muaj të 2016 ka një qëndrushmëri në financim pothuajse të ngjashëm me vitin e kaluar. Mestarisht nga janari në maj kreditimi ka qenë mes 927 milionë dhe 2.9 miliardë lekë. Prodhimi, shpërndarja e energjisë elektrike, e gazit dhe e ujt ka marrë një pejsë të mirë të kredisë së re totale të dhënë nga bankat.

Duket se kjo është në një ritëm me nismat në sektorin energjetik por nuk përjashtohet as efekti që ka fakti që në Shqipëri tashmë do të kalojë një gazsjellës. Në muajin prill grupi i prodhimit shpërndsrjes së energjisë gazit dhe ujit përfitoi pjesën e luanit në kredinë e dhënë nga banakt duke marrë plot 5.9 miliardë lekë. Kjo është shifra më e mirë të paktën nga janari 2015.

Një vit më parë ky sektor muajin më të mirë të kreditimit ka pasur korrikun me 2.7 miliardë lekë. Ndërtimi ka mbetur një sektor stabël i kredituar pak a shumë njëlloj si në vitit 2015 ashtu edhe në pesë muajt e vitit 2016.

Në maj 2016 të dhënat trgojnë se ky sektor u krediua me 1.6 miliardë lekë. Tregtia, riparimi i automjeteve dhe artikujve shtëpiake duket se ka qenë po ashtu në nivele të qëndrueshme financimi në pesë muajt e vitit 2016 ku vetëm në maj janë 9.7 miliardë lekë kredi e re e dhënë për këtë sektor.

Ndërmjetësim monetar dhe financiar ka shënuar nivelin më të ulët të kredisë së dhënë për të në harkun e 17 muajve ku në maj ky nivel ishte 140 milionë lekë. Bujqësia nga ana tjetër shfaqet e qëndrushme në kreditim nga bankar gjatë vitit 2016 por disi me financim më modest nëse krahasimin e bëjmë me vitin e kaluar.

Në prill është edhe niveli më i lartë i kredisë dhënë këtij sektori gjatë vitit 2016 me 428 milionë lekë kurse më i dobëti marsi me 100 milionë lekë që është edhe vlera më e ulët nga janari 2015. 

Scan TV,  08.07.2016

Parlamenti miratoi ditën e sotme dy projektligje të rëndësishme për sektorin energjitik në Shqipëri. Deputetët i dhanë dritën jeshile projektligjit “Për ratifikimin e marrëveshjes ndërmjet Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë dhe Qeverisë së Republikës Federale të Gjermanisë, për bashkëpunim financiar 2014, për masën shoqëruese të projektit Linja unazore 110 KV në Shqipërinë Jugore”.

Nëpërmjet këtij projektligji qeveria gjermane i jep mundësi Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë ose marrësve të tjerë, të marrin nga KfW një shumë financimi me vlerë prej deri në 2 000 000 euro (dy milionë euro), për masa të nevojshme shoqëruese për zbatimin e projektit tanimë të përfunduar të linjës 110 Kv Unaza e Jugut.

Ky financim, në marrëveshje edhe me KfW-në, do të përdoret si mbështetje për projektin e Rimëkëmbjes së Sektorit të Energjisë Elektrike dhe konkretisht, për shërbimet e kontraktorit, i cili pas përzgjedhjes parashikohet që të asistojë ne menaxhimin e shoqërisë se shpërndarjes, pra Operatorin e Shpërndarjes së Energjisë Elektrike sh.a.

Gjithashtu, u miratua projektligji “Për ratifikimin e marrëveshjes ndërmjet Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë dhe Qeverisë së Republikës Federale të Gjermanisë, për bashkëpunim financiar 2015, për projektin “Programi për rinovimin e konvikteve në kampusin universitar të Tiranës, sipas parimit të eficencës energjitike”.

Si rrjedhojë e këtij projekti, konsumi i energjisë do të reduktohet ndjeshëm, nga 125 deri 150 kWh/m2 në vit, duke ngarkuar kështu më pak Buxhetin e Shtetit dhe njëkohësisht duke mbrojtur klimën. Krahas kësaj, shumë studentë do të përfitojnë nga mundësi qenësisht më të mira të banimit dhe studimit.

Gjatë diskutimeve në Parlament, Ministri i Energjisë dhe Industrisë z.Damian Gjiknuri deklaroi se është rikthyer tanimë besimi i partnerëve ndërkombëtarë tek sektori elektroenergjitik në Shqipëri.

“Po vi nga një nënshkrim shumë i rëndësishëm, ku Banka Europiane për Zhvillim dhe Ndërtim i jep Korporatës Elektroenergjetike Shqiptare 218 milion euro për të ristrukturuar borxhet e akumuluara nga keqmenaxhimi i viteve të qeverisë së Partisë Demokratike. Që t’ia japësh këtë kredi Korporatës Eletroenergjetike Shqiptare ka një listë kërkesash e kriteresh për të gjitha financat e kompanisë dhe të të gjithë sistemit elektroenergjetik”, u shpreh z.Gjiknuri. Sipas tij, tanimë si KESH ashtu edhe OSHEE monitorohen nga afër prej Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe Bankës Botërore.

Sipas tij, sektori energjitik po rikuperohet, po forcohet dhe e ka kaluar atë fazën e vdekjes klinike ku e kishte lenë qeveria e ish kryeministrit Berisha. “Një nga çështjet më të mëdha me të cilat u desh të përballej kjo qeveri  ka qenë si të vihet nën kontroll hemorragjia financiare në sektorin elektroenergjetik. Shyqyr Zotit që kjo hemorragji u vu nën kontroll për shkak të vullnetit të kësaj qeverie, politikave të qarta”, u shpreh z.Gjiknuri.

energjia.al  30.06.2016