info@energjia.al

Në pritje të hapjes së tregut të energjisë dhe veçanërisht shtimit të investimeve në sektorin privat të energjisë, numri i kompanive që licencohen për prodhimin dhe tregtimin e energjisë ka ardhur në rritje.

Sipas të dhënave të  Entit Rregullator gjatë vitit të kaluar, kanë aplikuar 40 subjekte në aktivitetet e ndryshme të sektorit të energjisë elektrike dhe gazit natyror, në zbatim të kuadrit ligjor e nënligjor në fuqi.

Për 32 nga këto aplikime, Bordi i ERE-s ka vendosur licencimin e tyre, ndërsa 8 aplikime janë në proces dhe licencimi i tyre do të finalizohet gjatë vitit 2017.

ERE sqaron se për çdo aplikim janë zbatuar me korrektësi afatet e publikimit në median e shkruar të Vendimeve të Bordit të ERE-s për njohjen e të gjitha palëve të interesuara me këto Vendime. Gjithashtu çdo aplikim për licencim i është nënshtruar një analize të kujdesshme të rregullshmërisë dhe plotësimit me korrektësi të dokumentacionit ligjor, administrativ, financiar, teknik dhe marrjes së lejeve përkatëse të përdorimit të ujërave apo leje mjedisore, të dhëna nga institucionet e tjera në përputhje me aktivitetin që subjektet kanë kërkuar të licencohen.

Vitin e kaluar, ERE licencoi 11 kompani të reja në sektorin e tregtimit të energjisë. Disa prej këtyre kompanive operojnë edhe në sektorin e prodhimit, por për të maksimizuar fitimet janë licencuar edhe si tregtarë të energjisë së tyre.

ERE licencoi gjithashtu edhe 11 subjekte në sektorin e prodhimit të energjisë. Lejet e tregtimit dhe prodhimit i mori edhe “Dragobia Energy”, kompania që po ndërton HEC-et në lumin Valbonë dhe që vitin e kaluar përfshiu në një debat të nxehtë mbarë opinionin publik për dëmin që i krijon investimi një nga parqeve më të lakmuara të vendit në fushën e turizmit.

Tregut të energjisë ju shtuan edhe 7 subjekte të tjera në sektorin e furnizimit të energjisë, ndërsa dy leje të tjera u dhanë në sektorin e tregtimit dhe furnizimit me gaz natyror.

Liberalizimi i tregut

Sipas ligjit të për Sektorin e Energjisë, viti 2018 duhet t’i gjejë të gjitha bizneset në tregun privat të energjisë. Ligji detyron klientët e tensionit të mesëm të furnizohen nga privatët dhe jo nga OSHEE, që nga ky vit. Vitin e ardhshëm sipas ligjit, 40% e tregut synohet të liberalizohet në këtë mënyrë. Por procesi i liberalizimit nuk i ka ndjekur afatet ligjore pasi rregulloret dhe udhëzimet për hapjen e tregut nuk janë formuluar në kohë. Me krizën politike dhe zgjedhjet elektorale në sfond, liberalizimi nuk pritet të nisë as këtë vit, teksa afatet ligjore janë shkelur për të gjitha etapat.

Revista Monitor,  20.04.2017

India shumë shpejt do të jetë fuqia e re globale e energjisë diellore. Qeveria ka një plan që vlen 3 miliardë dollarë dhe që është tepër ambicioz. Ky plan parashikon që brenda vitit 2030, 40% e nevojës së brendshme për energji të plotësohet nga burimet e rinovueshme, duke zëvendësuar kështu karbonin.

Pak muaj më parë, më saktë në muajin Nëntor të vitit të kaluar, India theu një tjetër rekord, duke inauguruar centralin më të madh fotovoltaik në botë. Por qeveria nuk do të ndalet aspak me kaq, pasi kërkon të mundë Kinën dhe Shtetet e Bashkuara duke u bërë fuqia numër një në botë sa i përket industrisë së burimeve të rinovueshme të energjisë.

Diçka e tillë do t`i mundësonte vendit të përthithte investime nga e gjithë bota. Ndër të tjera, qeveria e Narendra Modit, kërkon që në këtë mënyrë të ulë ndjeshëm emetimin e karbonit, që është shkaktari numër një i ndotjes alarmante në vend.

Pikërisht ndotja, shkakton rreth 1.1 milionë viktima çdo vit në Indi. Ky plan do të nxisë ndjeshëm edhe investimet në infrastrukturë duke i hapur rrugën një “boom”-i ekonomik. India projekton gjithashtu që, brenda dhjetëvjeçarit të ardhshëm të ndalojë ndërtimin e centraleve të karbonit.

Scan Tv,  19.04.2017

Ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Greg Delawie, tha se sektori energjetik në Kosovë mbetet ende i brishtë për shkak të dy termocentraleve të amortizuara.

Sipas tij investimet e realizuara pritet të sjellin përmirësime për jetën e qytetarëve. “Viti 2017 duhet të jetë një vit kthese për sektorin e energjisë pasi Kosova duhet të vazhdojë të punojë për përmbushjen e standardeve të Bashkimit Evropian. Kjo ka të bëj me zhvillimin ekonomik por edhe me përmirësimin e cilësinë e jetës. Miratimi i ligjeve të reja për energji elektrike si dhe strategjia për energji elektrike janë të arritura kaq të rëndësishme për krijimin e themeleve për të gjitha zhvillimet në sektorin energjetik”, tha ambasadori amerikan në Prishtinë.

Që prej përfundimit të luftës në Kosovë, vendi është përballur me mungesën e energjisë elektrike për shkak të, siç është vlerësuar, ‘termocentraleve të vjetruara dhe problemeve me rrjetin energjetik’.

Zyrtarisht thuhet se prej vitit 2003 deri më 2016, në termocentrale janë investuar mbi 400 milionë euro, por vlera e donacioneve të huaja nuk është bërë e njohur.

Qeveria e Kosovës dhe partnerët ndërkombëtarë në Kosovë thanë se sektori energjetik mbetet prioritet dhe një “Strategji e Energjisë për vitin 2017 -2026”, synon që ta stabilizojë furnizimin me energji elektrike në vend, me kosto të përballueshme, me rritje të pjesëmarrjes së burimeve të ripërtëritshme, si dhe integrim në tregun regjional.

Kryeministri i Kosovës, Isa Mustafa tha se miratimi i strategjisë ka qenë hap i domosdoshëm, pasi energjia paraqitet një ndër prioritetet kryesore për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe social të Kosovës.

“Dhe ky është treguesi më i mirë që ne mund të arrijmë rezultate të cilat i synojmë, që Kosova është një vend dhe shtet stabil, një shtet ku mund të zhvillohen investime të volitshme, një shtet miqësore për investime. Dhe një shtet që mund të sigurojë të gjithë investitorët që të vijnë dhe të tregojnë vetëm këtu”, tha kryeministri Mustafa.

Në anën tjetër, ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci, ka thënë se reforma e sektorit të energjisë, që mundëson transformimin e tij dhe vënien e bazës së qëndrueshme për zhvillimin ekonomik, është e vizionuar në pesë objektiva, që sjellin investime prej 3 miliardë eurosh.

Ndërkaq, si lajm pozitiv për këtë sektor ministri Stavileci, e vlerësoi miratimin e pakos se tretë të ligjeve për energji vitin e kaluar në Kuvendin e Kosovës. Sipas tij, këto ligje, janë në përputhje të plotë me direktivat e Bashkimit Evropian dhe i hapin rrugë liberalizimit të tregut.

“I hapin rrugën që të liberalizohet tregu, të liberalizohen çmimet dhe krijon mundësi që ne të kemi një treg konkurrues të energjisë elektrike gjë që është synim jo vetëm i Kosovës por i gjitha shteteve të rajonit”.

Ndryshe, përkrahje autoriteteve vendore, sa i përket investimeve në sektorin energjetik, konkretisht në ndërtimin e kapaciteteve të reja gjeneruese, siç është projekti i Termocentralit “Kosova e Re”, i ka dhënë Banka Botërore dhe përfaqësues të zyrës se Bashkimit Evropian në Kosovë.

Autoritetet në Kosovë kanë nisur prej vitesh një projekt për ndërtimin e një termocentrali të ri me një kapacitet prej afro 500 megavatësh. Ndërtimi i termocentralit ‘Kosova e Re’ pritet të nisë vitin e ardhshëm, dhe ka pasur paralajmërime se ai do ta nxjerrë nga përdorimi Termocentralin ‘Kosova A’, i cili është ndërtuar në vitet e 60-ta të shekullit të kaluar.

Telegrafi,  19.04.2017

Në Shqipëri janë rritur aplikimet për ndërtimin e centraleve të prodhimit të energjisë nga panelet diellore. Kërkesa konkrete janë depozituar në Ministrinë e Energjisë për një central në zonën e Topojës në Fier. Bëhet fjalë për investime private me një fuqi të instaluar deri në 2 megavat, pothuajse sa një hidrocentral i vogël.

“Janë bërë dy aplikime deri tani dhe po vazhdon një i tretë. Janë deri në 2 megavat, brenda pritshmërisë që kemi ne, të cilat i kemi në përpunim e sipër”, thotë Gjergj Simaku, drejtor i Energjisë së Rinovueshme, MEI.

Autoritetet synojnë të tërheqin investime të mëdha me fuqi të instaluar prej qindra megavatësh. Por në çdo rast kërkohet që, sipërfaqet që do të mbulohen me panele të jenë toka jobujqësore, ose me prodhimtari të ulët.

“Nëse Shqipëria ka të disponueshme një sasi toke, që mund të jetë një tokë e kripur diku, dhe është e bindur që aty mund të vendosen panelet fotovoltaikë të një niveli më të lartë sesa 2 MË, atëherë organizohet një ankand. Ankandi nuk ka kuptimin e tenderit, por kuptimin e përfitimit të çmimit të ulët të shitjes së energjisë”, thekson më tej Gjergj Simaku.

Por energjia nga dielli mund të kthehet në një opsion të leverdisshëm edhe për qytetarët. Një çati me panele diellore mund të mbulojë një konsum mesatar mujor prej 500 kilovatësh. Prodhimi zgjat deri në 25 vite dhe kostoja mbulohet brenda 8 viteve të para. Për investime të tilla nuk nevojitet licenca nga ERE, madje energjia e tepërt mund të hidhet në rrjetin e OSHEE-së.

Top Channel,  19.04.2017

Shqipëria ka arritur të marrë nota pozitive sa i përket hartimit të kuadrit ligjor për nxitjen e përdorimit të burimeve të energjisë së rinovueshme. Në raportin e fundit të hartuar nga Sekretariati i Komitetit të Energjisë mbi masat e marra (Akti i Qëndrueshmërisë) ,vendi ynë është vlerësuar pozitivisht, ndërsa

Serbia ka bërë progresin më të madh. Në këtë dokument thuhet se Serbia tashmë ka avancuar duke miratuar aktet nënligjore, si dhe duke shpallur tenderin për ndërtesat publike dhe ndriçimin e rrugëve.  Sekretariati ka vlerësuar punën e bërë nga Shqipëria dhe Kosova për hartimin e kuadrit ligjor për përdorimin e burimeve të rinovueshme, por theksohet se ka ende shumë punë për të zbatuar të gjitha rekomandimet. Në shkurt të këtij viti, Bashkimi Europian firmosi grantin prej 50 mln euro për programin e Eficencës së Energjisë në rajon (REEP Plus).

Sipas dokumentit, gjashtë qeveritë e vendeve të Ballkanit Perëndimor që janë pjesë e “Procesit të Berlinit”, duhet të angazhohen në zbatimin programit, si dhe në krijimin e instrumenteve për segmentet e caktuara të tregut rajonal energjetik. “Sa u përket masave mbështetëse për zhvillimin e energjisë së rinovueshme, thuhet në raport, progres është bërë nga Shqipëria, që nga periudha e fundit monitoruese. Me miratimin e ligjit, prezantohet për herë të parë procedura për garat me ankand për alokimin e kapaciteteve të ardhshme të energjisë së rinovueshme, si dhe skemat përmes të cilave u lejohet konsumatorëve të energjisë së rinovueshme që të grumbullojnë, shesin dhe blejnë”. Vendet e tjera janë duke analizuar tregjet e tyre për të parë mundësitë e zhvillimit, por asnjëra prej tyre nuk po u mundëson qytetarëve që të jenë aktivë në sistemin energjetik.

Ndërsa në lidhje me ndryshimet klimatike, të gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor janë duke zbatuar detyrimet që lindin nga UNFCCC. Shqipëria dhe Bosnjë – Hercegovina ratifikuan së fundmi Marrëveshjen e Parisit. Vendi ynë gjithashtu ka miratuar edhe projektligjin për masat, për monitorimin e ndryshimeve klimatike. Por, që të gjitha vendet po vuajnë mungesën e marrëveshjeve të qarta ndërinstitucionale dhe përcaktimin e përgjegjësive për secilën në këtë fushë. Pengesë kyçe për zvogëlimin e efekteve serrë dhe reduktimin e emetimeve në ajër të dyoksidit të karbonit vlerësohen edhe kapacitetet e kufizuara të burimeve njerëzore.

Gjithashtu, raporti nënvizon se nuk është bërë progres (përveç Serbisë) në ndërmarrjen e aktiviteteve për rritjen e besimit teK investitorët e huaj për sektorin e energjisë së rinovueshme.

Sa i përket progresit të bërë nga Shqipëria, në raport thuhet se vendi ende nuk ka bërë të mundur nxjerrjen e akteve nënligjore, si dhe duhet të rishikojë (është në proces) Plani Kombëtar për Energjinë e Rinovueshme me qëllim diversifikimin e prodhimit të energjisë.

Revista Monitor,  18.04.2017

Në tre vite krijuam volumin më të madh të investimeve në energji për të rimëkëmbur rrjetin e amortizuar që në 80 për qind të tij ishte mbi 40 vjeçar”.

Kështu e ka nisur postimin e tij në rrjetin social Facebook kryeministri Rama, ku ndër të tjera shkruan se ky ndryshim ka ardhur vetëm falë mbështetjes së qytetarëve dhe familjeve që i dhanë mundësi rilindjes së shtetit dhe rivendosjes së rendit ligjor në këtë sektor.

Sipas kryeministrit, i është dhënë fund një epoke të turpshme në historinë e vendit tonë dhe duke e kthyer këtë sektor strategjik për ekonominë, nga një barrë e rëndë për buxhetin në një sektor çdo vit e më fitimprurës për Shqipërinë e shqiptarët.

Më tej në këtë postim Rama shkruan “ Mirëmëngjesi dhe ju uroj një ditë të mbarë me këtë imazh të stacioneve të energjisë më 2013 dhe sot. Në tre vjet kemi krijuar volumin më të madh të investimeve në energji për të rimëkëmbur rrjetin e amortizuar, që në 80% të vetin ishte mbi 40 vjeçar. Kjo vetëm falë mbështetjes së qytetarëve dhe familjeve që i dhanë mundësi rilindjes së shtetit dhe rivendosjes së rendit ligjor në këtë sektor, duke i dhënë fund një epoke të turpshme në historinë e vendit tonë dhe duke e kthyer këtë sektor strategjik për ekonominë nga një barrë e rëndë për buxhetin në një sektor çdo vit e më fitimprurës për Shqipërinë e shqiptarët. Bashkë kemi bërë shumë. Më shumë mbetet për t’u bërë”, shkruan Rama.

Scan Tv,  10.04.2017

Ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci tha se synohet krijimi i një sektori të qendrueshëm të energjisë i cili e favorizon mbrojtjen mjedisit dhe shëndetin. Kjo do të ndikojë në një zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe mirëqenie të përgjithshme shoqërore.

“Me konsensusin e plotë të të gjitha palëve hartuam strategjinë me objektiva të qarta e projekte konkrete që në dhjetë vitet e ardhshme Kosova të ketë furnizim të sigurtë me energji elektrike, me kosto të përballueshme, me ulje të nivelit të emisionimit, me rritje të pjesëmarrjes së burimeve të ripërtëritshme, si dhe integrim në tregun regjional. Dhe sot bëmë hapin më të rëndësishëm, miratuam Strategjinë e Energjisë 2017-2026”, ka shkruar Stavileci në profilin tij, në rrjetin social Facebook.

Sipas tij, siguria e furnizimit me energji elektrike është kusht për një zhvillim të qëndrueshëm ekonomik.

“Diversifikimi i burimeve të gjenerimit dhe rritja e investimeve në masat e efiçiencës është kusht për një mjedis më të shëndetshëm”, thekson ministri i MZHE-së Blerand Stavileci.

Telegrafi,  08.04.2017

Enti Rregullator i Energjisë, në një vendim që mori të enjten, vendosi të mos ndryshojë tarifat e energjisë edhe për këtë vit edhe pse, kompanitë kishin kërkuar rritje për segmente të ndryshëm konsumatorësh.

Në mbledhjen e djeshme, ERE vendosi që të lërë në fuqi vendimet 139, 145, 146, 147 dhe 148 të vitit 2014. Këto vendime të ERE-s, më 2014, përcaktuan çmimet që konsumatorët paguajnë sot dhe gjithashtu çmimet që kompanitë e sektorit energjetik i paguajnë sot njëra-tjetrës për prodhimin dhe transmetimin, të cilat do të jenë të vlefshme deri më 31 dhjetor 2017.

OSHEE kërkoi që më 2017 të aplikohen tarifa në nivele tensioni. Për konsumatorët fundorë, OSHEE kërkoi 4.9 lekë për kilovatorë tarifë, e cila bashkë me tarifat e tjera të transmetimit dhe prodhimit dhe furnizuesit me shumicë, arrijnë nivelet aktuale të çmimit që është sot në fuqi prej 11 lekësh për kilovatorë.

Gjithashtu ERE la të pandryshuara edhe tarifat e tjera për çdo nivel tensioni.

Enti Rregullator nuk ndryshoi as tarifën që KESH ia shet OSHEE energjinë, edhe pse modeli i tregut që është në zbatim aktualisht kërkon që kjo tarifë të ndryshojë.

Aktualisht KESH e shet një kilovator energji 1.45 lekë dhe kishte kërkuar që kjo tarifë së paku të ishte 2.4 lekë. Enti Rregullator nuk mori në konsideratë këtë kërkesë.

Operatori i Transmetimit të Energjisë OST kishte kërkuar dyfishim të tarifës për periudhën 31 mars-31 dhjetor 2017. Tarifa e kërkuar është 1.17 lekë për kilovatorë nga 0.65 lekë që është aktualisht. Por Enti Rregullator nuk e ka marrë në konsideratë këtë kërkesë duke e lënë të pandryshuar tarifën.

Sipas shpjegimeve që vetë OST ka dhënë, rritja e tarifës kërkohet për të realizuar rreth 7,6 miliardë lekë të ardhura që duhen për të mbuluar shpenzimet e aktivitetit. OST thotë se këtë vit, vetëm pagesat për anëtarësim në organizata europiane dhe rajonale kushtojnë mbi 500 mijë euro.

Revista monitor,  08.04.2017

Prodhimi i energjisë prej ujit, diellit dhe erës po tërheqin së fundmi shumë investitorë. Përveç HEC-eve shumë kërkesa janë drejtuar në Ministrinë e Energjetikes për ndërtimin e parqeve që do të prodhojnë energji të pastër nga dielli. Shqipëria si një vend 240-300 ditë diell në vit, nuk e ka të zhvilluar prodhimin e energjisë nga burimet e diellit.

Por Ministria e Energjetikes ka marrë ditët të e fundit një propozim nga kompanitë AGE” ALBANIAN GENERAL ELECTRICITY SH.A. dhe “A.E. Distribution” Sh.P.K.,  për të ndërtuar në një park fotovoltaik në zonën e Topojës në Bashkinë Fier me vlerë investimi 2 milionë euro.

Bashkimi i përkohshëm i Shoqërive ka shprehur interesin dhe kanë paraqitur pranë Ministrisë, aplikimin për ndërtimin e një parku fotovoltaik për prodhimin e energjisë nga burime të rinovueshme, me kapacitet 1.750 MW, që do të shtrihet në një sipërfaqe 2.3 hektarë në zonë  e Topojës.

Sipas përcaktimeve ligjore Ministria e energjetikes për 15 ditë jep ok për zhvillimin e projektit. Më herët pranë Ministrisë së Energjetikes janë bërë disa aplikime për ndërtimin e parqeve diellore.

Në gusht të vitit 2016 shoqëria “Novoselë Photovoltaic PowerPlant” i  ka kërkuar një autorizim paraprak Ministrisë së Energjisë për të ndërtuar një park fotovoltaik që synon prodhimin e energjisë elektrike nga rrezet diellore. Sipas projektit që kompania ka dorëzuar, synohet të prodhohen 50 MW energji për të cilat është planifikuar një vlerë investimi prej 72 milionë eurosh.

Parku është planifikuar të ndërtohet në zonën e Novoselës në Vlorë, por ndërtimi i tij, sipas burimeve nga Ministria e Energjetikës, do të kalojë në një procedurë të ndryshme nga ai i koncesioneve të HEC-eve.

Po  në gushtë të 2016 Kompania “Sun&WindEnergyCorporation” aplikoi në Ministrinë e Energjetikës ër ndërtimin e dy parqeve të prodhimit të energjisë nga era dhe dielli me vlerë totale 45 milionë euro në zonën e Pilurit në Bashkinë e Himarës.

Nga të dhënat e aplikimit shihet se projekti i i parë ka të bëjë me ndërtimin e një parku ekolik në zonën në juglindore të zonës së Pilurit të Bashkisë së Himarës, respektivisht në tri parcela.

Parcela e parë është projektuar të shtrihet në një sipërfaqe 123.9 ha; parcela e dytë në një sipërfaqe 910.2 hektarë dhe parcela e tretë në 1034.1 hektarë.

Kapaciteti i instaluar do të jetë 30 MW dhe është parashikuar të implementohet në tri faza, të ndara sipas fuqisë. Faza e parë 6 MW (2018‐2022); faza e dytë 6 MW (2022‐2026) dhe faza e tretë 18 MW (2026‐2030).

“Sun&Wind Energy Corporation” parashikon një vlerë investimi rreth 27 milionë euro.

Revista Monitor,  07.04.2017

Në radhët e gjata pranë pikave ku kryen pagesat e energjisë elektrike në Greqi, gjen tashmë çdo ditë e më shumë qytetarë që duan të paguajnë me këste për arsye të pamundësisë ekonomike.

Sipas satistikave të fundit, 40% e grekëve nuk mund të paguajnë energjinë elektrike dhe vonojnë pagesat, pasi janë gjunjëzuar nga kriza. Lajmi tashmë publikohet edhe në mediet e huaja, me titullin “Shekulli i errësirës së Greqisë”.

“Siç e shihni, kemi vënë disa llamba me të cilat gati po verbohemi, pesë vatëshe ose dy vatëshe. Ndezim dushin vetëm 5 minuta sa të vaket uji, në mënyrë që të mos rritet llogaria e energjisë”, tha Kostas Argyros.

Më shumë se 625 mijë persona apo subjekte që nuk kanë shlyer llogarinë me vlerë prej 1.3 mld eurosh kanë përfituar nga lehtësimi që ka krijuar kompania shtetërore e energjisë, për të paguar me këste detyrimet, ndërsa mijëra të tjerë presin të përfitojnë, por tashmë shuma totale që grekët i detyrohen këtij shërbimi shkon në 2.6 mld euro.

“Shuma e pagesës që dua të bëj me këste është e papërfillshme, flasim vetëm për 319 euro. Por një familje në këtë gjendje bën përpjekje të mbijetojë. Këstet do të më ndihmonin shumë, por fatkeqësisht nuk më pranuan”, tha Konstandinos Sarafis, pensionist.

Një fenomen gjithnjë në rritje është tashmë edhe vjedhja e energjisë, sidomos në lagjet e varfëra. Një nga mënyrat, sipas përfaqësuesve të kompanisë, është ajo me magnet, e cila ngadalëson matësit e energjisë.

Nga 4.470 raste të konstatuara në vitin 2012 , vjet janë regjistruar 10.600 të tilla dhe kjo humbje përllogaritet në 500-600 mln euro në vit. Pothuajse çdo javë ka protesta nga qytetarë që nuk paguajnë, ose që vonojnë pagesat, shumica e të cilëve janë nga familjet e pensionistëve që kanë vuajtur 13 herë reduktime të pensioneve në 7 vitet e fundit, si dhe të të papunëve që tashmë janë 23.3% e popullsisë aktive në vend.

Revista Monitor,  07.04.2017