info@energjia.al

Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim vlerëson se, stabiliteti makroekonomik, së bashku me normat e kënaqshme të rritjes ekonomike, gazsjellësi trans-adriatik si dhe besimi në rritje në sektorin bankar janë tre aspektet kyçe për tu nënvizuar në ekonominë shqiptare.

Këto vlerësime dhe të tjera bëhen në raportin e fundit të tranzicionit, që publikohet një herë në vit nga institucioni dhe që këtë vit fokusohet më së shumti te rritja e qëndrueshme ekonomike.

Sa i përket prioriteteve kyçe për vitin e ardhshëm, fokusi vihet në masën 100% të reformat, që nga ajo në administratën publike dhe drejtësi, që ka për synim afrimin e Shqipërisë me Bashkimin Europian, deri te ajo në energjetikë që duhet thelluar, si dhe te reformat që përmirësojnë klimën e biznesit.

Sa i përket reformës në energjetikë, theksi vihet te ndërmarrjet shtetërore, menaxhimi dhe aktiviteti operacional i të cilave duhet përmirësuar në raport me sektorin energjetik.

Sa i përket projeksioneve, ato mbeten të pandryshuara, në 3.7%, si për këtë vit ashtu edhe për vitin e ardhshëm. Investimet e huaja direkte do të jenë lokomotiva e rritjes ekonomike, thotë Berzh.

Ekonomia thotë institucioni do të marrë mbështetje edhe nga politikat monetare si dhe rritja e kreditimit nga bankat. Sa i përket rreziqeve kryesore, ato janë; dobësia strukturore në administratën publike dhe infrastrukturë si dhe vulnerabiliteti ndaj trazirave të jashtme, kryesisht nga Eurozona. Për sektorin bankar, Berzh flet për një ecuri mjaft të kënaqshme.

Scan TV,  22.11.2017

Sipas raportit më të fundit të BERZH, Shqipëria do të ketë rritje ekonomike 3.7% në 2017, parashikim ky me rritje 0.2% krahasuar me raportin e mëparshëm në maj të këtij viti. BERZH ia atribuon këtë rritje projektit TAP dhe ndikimit të tij në ekonominë shqiptare. Ndërsa sa i përket rritjes në 2018, BERZH ruan të njëjtin parashikim si në maj, me 3.7%.

Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) ka rishikuar ndjeshëm parashikimet e rritjes ekonomike të vitit 2017, me nivele më të larta, falë eksportit, një ringjallje në investime dhe çmime më të forta të mallrave që mbështesin një ngritje të gjerë.

Në shpjegimin për Shqipërinë, raporti thotë se “parashikimi afatshkurtër mbetet pozitiv, ndaj kemi vendosur të ngremë parashikimin për rritjen ekonomike të vitit 2017, bazuar nga performanca e fortë në pjesën e parë të 2017-ës. Ndërsa në vitin 2018, pa ndryshim, në kurriz të kërkesës së brendshme private dhe punimeve të tjera të pritshme në investime direkte në fushën e energjisë, përfshirë edhe TAP”

Rritja mesatare në rajonin e BERZH-it shihet në 3.3% këtë vit, një rritje prej 0.9 pikë përqindjeje kundrejt parashikimit të mëparshëm nga maji dhe krahasuar me rritjen e vetëm 1.9% në vitin 2016.

BERZH ndjek ekonomitë e 37 vendeve në zhvillim, ku financon projekte dhe mbështet reformat që promovojnë ekonomi të qëndrueshme dhe miqësore ndaj mjedisit.
Ritmi i rritjes është rritur në 27 nga ekonomitë e BERZH këtë vit, hera e parë që një rritje kaq e gjerë shihet që nga viti 2010. Të gjitha ekonomitë në rajon, përveç Azerbajxhanit dhe Maqedonisë, kanë pasur rritje pozitive në gjysmën e parë të viti.

Disa vende, veçanërisht Rumania dhe Turqia, po gëzojnë norma rritjeje krahasuar me nivelet para krizës të mesit të viteve 2000.

Ekonomisti kryesor i BERZH, Sergei Guriev, tha: “Ky rikuperim është një zhvillim i mirëpritur. Ai gjithashtu krijon një dritare mundësi për të kryer reforma që do të sigurojnë qëndrueshmërinë e ritmeve më të fuqishme të rritjes në afat më të gjatë “.

Rritja në të gjithë rajonin pritet të vazhdojë në 2018, por me një ritëm pak më të moderuar prej 3.0%.

Përkundër përshpejtimit të fundit në prodhimin ekonomik, BERZH pret që rritja mesatare në rajon të mbetet pak më e ulët se ajo e tregjeve të tjera të krahasueshme në zhvillim.

Ai gjithashtu thotë se pikëpamja aktuale është subjekt i rreziqeve të shumta, duke përfshirë tensionet gjeopolitike, kërcënimet e vazhdueshme të sigurisë, apelin në rritje të politikave anti-globalizuese populiste në ekonomitë e përparuara dhe një shkallë të lartë përqendrimi në burimet e rritjes globale.

Rritja e çmimit të naftës – krahasuar me vitin 2016 – ka qenë një faktor pozitiv për Rusinë, thuhet në raportin e BERZH, si dhe për eksportuesit e tjerë të mallrave dhe vendet në Azinë Qendrore dhe Europën Lindore dhe Kaukazin që mbështeten në Rusinë për flukset e remitancave ose si një destinacion për eksportet e tyre .

Hendeku në normat e rritjes midis Lindjes dhe Perëndimit të rajonit të BERZH tani pritej të ngushtohej më tej, nënvizon raporti.

Në Poloni, ku rritja është rritur në 4.1% këtë vit, ritmi do të ngadalësohet në 3.4%, pasi ndikimi i pagesave sociale në rritje zbehet.

Perspektiva afatshkurtër ekonomike është përmirësuar në Hungari, falë kontributeve të sigurimeve shoqërore, si dhe pagat minimale të rritura.

Në Europën Juglindore, rritja mesatare pritet gjithashtu të përshpejtohet duke arritur në 3.6% në 2017, përpara se të moderohej në 3.3% në 2018. Ekonomia greke është rishikuar në rritje në gjysmën e parë të vitit, falë përparimit me reformat dhe rritjes së besimit.

Rritja në Europën Lindore dhe Kaukazin në tërësi pritet të rritet nga afërsisht zero në afërsisht me 1.5% në vitin 2017.

Rritja në Turqi parashikohet të përshpejtohet në 5.1% në 2017 në anën e pasme të stimulit të qeverisë, përpara se të ngadalësohet në 3.5% në 2018, ndërkohë që ndikimi fiskal mbaron.

Revista Monitor,  08.11.2017

Në qershor të vitit të kaluar, Korporata Elektroenergjitike Shqiptare nënshkroi një kontratë huaje prej 218 milionë eurosh me Bankën Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim.

Kredia do të garantohej nga qeveria shqiptare dhe do të shërbente për ristrukturimin e borxhit të kompanisë publike të prodhimit të energjisë. Më konkretisht, kjo hua do të zëvendësonte kreditë që KESH ka marrë në bankat tregtare shqiptare, me qëllim përfitimin e kushteve më të favorshme, përmes interesave më të ulëta dhe zgjatjes së maturitetit të borxhit.

Por, e vërteta është se kjo kredi ende nuk është disbursuar ende. Kjo konfirmohet nga të dhënat e regjistrit të borxhit të Ministrisë së Financave.

Në regjistrin e garancive rezultojnë aktive si garancia e dhënë për kredinë që KESH ka marrë nga BERZH, me shënimin se kredia nuk është bërë efektive, ashtu edhe garancitë për kreditë ekzistuese në bankat shqiptare.

Këto kredi nuk janë shlyer ende dhe kanë një vlerë totale prej 30 miliardë lekësh ose rreth 225 milionë eurosh. Ndonëse ka kaluar më shumë se një vit nga nënshkrimi i kontratës, as KESH dhe as qeveria shqiptare nuk kanë bërë transparencë për arsyet e mosdisbursimit të saj.

Megjithatë, besohet se shkaku kryesor ka qenë vendimi i Entit Rregullator të Energjisë për të mos rritur çmimin e shitjes së energjisë nga KESH. Rritja e çmimit të energjisë ishte një nga kushtet e përcaktuara nga BERZH për dhënien e kredisë.

Për këtë arsye, KESH në fillim të këtij viti aplikoi për për një rritje të çmimit të energjisë që i shet OSHEE në 2.4 lekë për kwh. Por, kërkesa u refuzua nga ERE, që vendosi ta lërë atë të pandryshuar në nivelin 1.45 lekë, deri në fund të këtij viti.

Alternativat ishin që kjo rritje çmimi t’i ngarkohej OSHEE-së ose konsumatorëve, por, qeveria nuk ka dashur të marrë një kosto të tillë në një vit elektoral, duke shkelur atë që, me sa duket, ishte një angazhim i marrë kundrejt BERZH.

Rrjedhimisht, kredia ka ngelur pezull dhe KESH vazhdon të paguajë interesa të larta për kredi me kushte tregtare. Vetëm për vitin 2016, KESH shpenzoi afro 2 miliardë lekë ose 15 milionë euro për të paguar interesat e kredive.

Scan TV,  31.08.2017

Projektit për ndërtimin e Gazsjellësit Trans-Anatolian do t’i bashkohen edhe një tjetër institucion financiar ndërkombëtar shumë i rëndësishëm si Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim.

BERZH po konsideron mundësitë e financimit të TANAP, pasi Banka Botërore ka financuar tashmë 800 milionë dollarë, ndërsa Banka Aziatike për Investime në Infrastrukturë ka angazhuar 600 milionë dollarë në këtë projekt.

Financimi do të vijë në formën e një kredie prej 500 milionë dollarësh drejt Kompanisë ndërtuese, e garantuar nga Republika e Azerbajxhanit.

Kompania me kapital të përbashkët që po ndërton Korridorin Jugor të Gazit zotërohet 51% nga Republika e Azerbajxhanit dhe 49% nga Kompania Shtetërore e Naftës e këtij vendi.

Projekti total kap vlerën e 8.6 miliardë dollarëve dhe do të ndërtojë një linjë kryesore gazsjellësi me presion të lartë 1850 kilometra të gjatë. Në ndërtimin e TANAP janë të punësuar aktualisht 9445 njerëz, duke pasur një impakt të madh edhe në popullsinë vendase.

Partnerët e këtij projekti janë Kompania Shtetërore e Naftës e Azerbajxhanit në masën 58%, Kompania Shtetërore e Naftës dhe Gazit në Turqi me 30%, si edhe British Petroleum në masën 12%.

Ky gazsjellës do të lidhet Gazsjellësin Trans-Adriatik (TAP) në kufirin mes Greqisë dhe Turqisë dhe do të furnizojë me gaz natyror kontinentin europian.

Scan Tv,  05.08.2017

Vendi i një prej shpërthimeve bërthamore më të fuqishme në historinë botërore po shndërrohet në një burim të pastër energjie të ripërtëritshme.

Në vitin 1986, reaktori bërthamor që shpërtheu në plantacionin e Çernobilit u mori jetën 50 personave. Pas atij rreth 4,000 njerëz të tjerë kanë vdekur nga ekspozimi ndaj rrezeve të dëmshme. Duke qenë se shpërthimi ishte shumë i fuqishëm, radioaktiviteti i dëmshëm është përhapur edhe në vende të tjera të Europës,

Zona e përjashtimit prej 30 km rreth impiantit bërthamor të shkatërruar ka mbetur edhe sot e kësaj dite një tokë e djerrë. Por gjërat po ndryshojnë. Dy kompani kineze kanë filluar punimet për ndërtimin e një termocentrali diellor prej një gigavat në jug të Çernobilit, energji e mjaftueshme për të ndezur 100 milionë drita.

Sistemi i Integruar i Teknologjisë, GCL dhe Korporata Energjetike Kombëtare e Kinës shpresojnë se ky projekt i ri diellor do të ndihmojë në rigjenerimin e së gjithë zonës.

Tokë e lirë në Çernobilin plot me diell

Ky projekti po tërheq investitorë të shumtë dhe mbi të gjitha ka siguruar një pjesë të mirë të fondeve nga autoritetet lokale. “Toka mund të blihet me çmim shumë të lirë dhe mbi të gjitha, drita e bollshme e diellit përbën bazën solide për këtë projekt”, tha Ostap Semerak, ministri i Mjedisit të Ukrainës. Por ndërtimi i një projekti në një zonë të tillë, gjithsesi nuk është aspak i lehtë.

Ai tha më tej se puna inxhinierike ka filluar, por nuk ka pasur publikime në lidhje me masat e sigurisë, datën e përfundimit apo çmimin për projektin.

Përpos sfidave mjaft të mëdha që mbart në vetvete ky projekt, transformimi i Çernobilit po tërheq vëmendjen e investitorëve nga e gjithë bota. Një kompani gjermane e energjisë së ripërtëritshme ka nisur aty ndërtimin e një fabrike diellore ndërsa dhjetëra investitorë të vegjël po ndërtojnë aty pranë parqe diellore, edhe pse në një shkallë më të vogël.

Vitin e kaluar, Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) financoi një strukturë të madhe për të mbrojtur reaktorin bërthamor e dëmtuar dhe për të parandaluar rrjedhjet e rrezatimit. Ajo financoi 2.2 miliardë dollarë për strukturën që u ndërtua mbi kupolën e betonit të shkatërruar që sovjetikët ndërtuan rreth 30 vjet më parë.

Rrezatimi i vazhdueshëm në Çernobil është një ndër çështjet më të rëndësishme dhe më shqetësuese për Fondin Europian të Zhvillimit Rajonal, i cili po shqyrton nëse do të financojë apo jo projektin diellor.

Rigjallërimi i Çernobilit

Banorët që jetonin në qytetin e Pripyat afër Çernobilit, lejohen t’i vizitojnë shtëpitë e tyre vetëm një herë ose dy herë në vit. Vetëm gjatë viteve të fundit, turistët kanë filluar ta vizitojnë Çernobilin.

Lloje të ndryshme bimësh po mbillen dhe gjithashtu aty po dërgohen edhe lloje të ndryshme kafshësh si drerët dhe derrat e egër.

Transformimi i Çernobilit në një qendër të sigurt të energjisë së ripërtëritshme do të jetë lëvizja  e duhur, e cila do të shënojë kthesën pas 30 viteve.

Revista Monitor,  11.05.2017

Ministri i Energjisë dhe Industrisë z.Damian Gjiknuri dhe Drejtori i BERZH në Shqipëri z.Matteo Colangeli nënshkruan sot në Tiranë një Memorandum Mirëkuptimi për nxitjen e investimeve të qëndrueshme për gjenerimin e energjisë diellore. Memorandumi parashikon zhvillimin e projekteve në Shqipëri përmes një sistemi me ankand, në përputhje me praktikat më të mira ndërkombëtare. Implementimi i planit të përcaktuar në Memorandum do të rrisë ndjeshëm interesin ndaj investimeve për gjenerimin e energjisë diellore në vend dhe si rrjedhojë do të reduktojë varësinë e Shqiperisë nga importi i energjisë dhe energjia hidrike.

“Konkretisht bëhet fjalë për asistencën që do ti jepet Ministrisë së Energjisë për të organizuar ankandet për impiantet e prodhimit fotovoltaik si dhe mundësinë e mbështetjes financiare nga ana e BERZH-it të ndonjë investimi të përzgjedhur nga një proces transparent e konkurues. Qëllimi është që ne, përmes BERZH-it, nëpërmjet një procesi transparent e të bazuar në legjislacionin e ri për energjitë e rinovueshme të kemi mundësi që edhe në Shqipëri të sigurojmë financime në lidhje me prodhimin e energjisë elektrike nga dielli, siç kemi plane edhe për prodhimin e energjisë nga era”, nënvizoi z.Gjiknuri.

Drejtori i BERZH në Shqipëri, Matteo Colangeli tha: “Nënshkrimi i këtij Memorandumi është një hap shumë i rëndësishëm për projektet për gjenerimin e energjisë diellore në Shqipëri. Qeveria dhe BERZH kanë vendosur të bashkëpunojnë për zhvillimin dhe implementimin e një platforme për alokimin tek investitorët privatë përmes një proçesi kompetitiv tenderimi mundësinë për ndërtimin, zotërimin dhe operimin e projekteve të energjisë diellore në Shqipëri duke krijuar një kapacitet të kombinuar prej 50-100 MW. Ne jemi të lumtur që po bashkëpunojmë me Qeverinë për ta kthyer këtë qëllim në një realitet”.

BERZH ka investuar 1 miliardë euro në Shqipëri në 77 projekte ku infrastruktura dhe energjia përbëjnë sektorët më të mëdhenj të investimeve të BERZH duke reflektuar njëkohësisht nevojat imediate të vendit dhe potencialin e tij më të fortë.

energjia.al  03.05.2017

Pesë vjet pas ndërtimit, korporata elektroenergjitike ka arritur të gjejë një zgjidhje për të vënë në punë TEC-in e Vlorës.

I përfunduar në vitin 2012, një defekt në tubacionin e ujit, që shërben për ftohjen e turbinës ka mbajtur peng deri më sot veprën që i kushtoi buxhetit një kredi 130 milion euro.

Për 3 vite rresht, KESH bëri shpallje publike për të përzgjedhur një kompani e cila do të bënte vlerësimin e dëmit dhe koston e riparimit, por askush nuk pati interes për të marrë përsipër këtë çështje.

Të kontaktuar nga Televizionin Klan, zyrtarë të korporatës thonë se tashmë ekspertizën për defektin e ka marrë përsipër BERZH, i cili është dhe një nga financuesit e kredisë për TEC-in. Pas vlerësimit të dëmit, do të jetë gjykata e arbitrazhit që do të vendosë se kush është fajtori në dëmtimin e veprës, kompania italiane që realizoi ndërtimin, apo shteti shqiptar.

TEC- i Vlorës nuk arriti të punonte asnjë ditë, pasi menjëherë pas marrjes në dorëzim, pësoi defekt. Ende dhe sot mosmarrëveshja mes firmës Tecimont dhe Shqipërisë nuk ka marrë zgjidhje, pasi mungonte vlerësimi financiar i dëmit.

Deri sot kjo vepër nuk ka dhënë asgjë për ekonominë shqiptare, por i ka marre KESH –t çdo vit rreth 1 milion euro për procesin e mirëmbajtjes.

Tv Klan,  20.03.2017

Projekti i gazsjellësit Trans Adriatic Pipeline duket se gjithnjë e më shumë po tërheq vëmendjen e institucioneve financiare ndërkombëtare. Pas Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim duket se është radha e BEI-t (Bankës Europiane të Investimeve) që të shfaqë interes për të kredituar ndërtimin e projektit. Është drejtoresha për Europën Juglindore në BEI Flavia Palanza e cila ka konfirmuar lajmin pas takimit që u zhvillua me drejtorin e përgjithshëm të projektit të Korridorit Jugor të gazit.

Sipas drejtuesve, BEI ka në plan të financojë projektin TANAP dhe TAP.  “Ne jemi të vetëdijshëm për rëndësinë e këtyre projekteve dhe kjo do të mbahet në konsideratë kur do të merret vendimi final për operacionin financiar’, tha Palanza.

Sipas saj, Banka Europiane e Investimeve ende nuk e ka vendosur shifrën finale, por mendohet se ajo do të jetë në rreth 2 miliardë euro.

Në mesin e vitit 2016 ishte drejtori për Energjinë në BERZH, Riçardo Puliti, i cili deklaroi se banka po shihte mundësinë për të grumbulluar një hua prej 1.5 miliardë eurosh për këtë projekt, nga të cilat 1 miliard do të duhen të merren nga institucionet e tjera dhe pjesa tjetër (500 mln euro) do të sigurohet nga vetë BERZH.

Kjo do të ishte huaja më e madhe që BERZH do të mund të siguronte.

Gazsjellësi TAP, që do të shtrihet në një gjatësi 870 kilometër, do të lidhet me gazsjellësin Trans Anatolian Pipeline (TANAP) në kufirin turko-grek. Kapaciteti fillestar do të jetë 10 miliardë metër kub gaz natyror në vit, për të arritur në 20 miliardë metër kub.

Revista Monitor,  07.03.2017

Bashkia e Tiranës në bashkëpunim me Bankën Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim, kanë nisur planin e veprimit për ta shndërruar kryeqytetin shqiptar në një qytet të gjelbër, ndryshe nga sa jemi mësuar ta shohim deri tani, ku hapësirat jeshile janë të limituara.

BERZH ka si synim që pjesa më e madhe e projekteve të financuara të përqendrohen në këtë drejtim, për të mundësuar një qytet më të gjelbër.

“Jeshilja duhet të jetë gjithnjë e më e rëndësishme për Shqipërinë, pasi bujqësia është një ndër shtyllat kryesore për rritjen ekonomike. Shqipëria duhet ta shfrytëzojë jeshilen për një ekonomi të qëndrueshme dhe konkurrencë në rajon. Kemi investuar 240 milion euro për projekte në Shqipëri dhe 80 për qind e tyre kanë qenë projekte jeshile. Presim që ky plan veprimi të çojë në masa konkrete që do të thithin investime substanciale. Ne do të marrim rolin udhëheqës për këto investime bashkë me banka dhe donatorë të tjerë”, deklaroi Mateo Colangeli, përfaqësues i BERZH.

Nga ana e tij, Kryebashkiaku Erion Veliaj theksoi se Tirana po ecën në këtë drejtim, pasi tashmë ka një plan të qartë vendor dhe janë marrë vendime që kanë si qëllim rritjen e sipërfaqeve të gjelbërta siç është edhe vendimi për kufizimin e ndërtimeve pa kriter.

Veliaj kërkoi ndihmë nga konsulentët që ky plan të përkthehet në projekte të implementueshme. Veliaj njoftoi gjithashtu që do të hapet diskutimi për ligjin  e financave vendore në mënyrë që Bashkitë të kenë më shumë akses në fonde dhe kreditim.

Scan Tv,  09.02.2017

Ministria e Financave pohon se kredia 218 mln euro e BERZH lëvrohet direkt nga KESH, me plotësimin e konventave të parashikuara në marrëveshje. Por një nga këto kushte ka të bëjë pikërisht me çmimet e rregulluara të prodhimit dhe ato të shumicës!

Qeveria është në hapat finale të liberalizimit të tregut të energjisë, por kompanitë publike OSHEE, OST dhe KESH janë vënë gati në një situatë konfliktuale me njëra-tjetrën se kush do të sigurojë fitimet më të larta nga “torta e liberalizimit”. Nga ana tjetër, në kontratën e garancisë për kredinë 218 mln euro dhënë KESH, Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim ka kërkuar,  krahas liberalizimit edhe rishikimin e çmimeve të rregulluara të prodhimit të energjisë dhe atyre të shumicës (të konfirmuara me shkrim), duke kushtëzuar lëvrimin me këto kushte.

Liberalizimi kërkon që kompanitë do të tregtojnë mallin dhe shërbimet me çmime të liberalizuara, në kushtet kur çmimi për konsumatorin fundor nuk do të ndryshojë. Kjo do të thotë se të ardhurat që realizohen nga shitja e energjisë elektrike do të shpërndahen në mënyrë të barabartë me kushte që asnjëra nga kompanitë të mos subvencionoje tjetrën. Duket se nga kjo situatë kërkon të fitojë KESH, e cila mësohet se po përdor dhe kredinë e fundit të BERZH prej 218 milionë euro (që zëvendësoi kreditë tregtare të bankave), ku BERZH ka kërkuar që KESH të ketë tregues të lartë financiarë, që mund të jenë të arritshme vetëm nëse rritet çmimi me të cilin ai i shet energjinë Operatorit të Shpërndarjes. Aktualisht KESH një kilovator energji e shet 1.45 lekë ndaj Operatorit të Shpërndarjes (OSHEE). Por me liberalizimin e tregut OSHEE ketë energji qe e merr nga KESH do ta shesë ndaj klientëve 35 kilovolt me çmime importi.

Agron Hetoja, drejtor i KESH, tha për Monitor se se për të mbuluar kostot që vijnë nga amortizimi i aseteve dhe shlyerja e kredive që KESH ka marrë për gjithë sistemin i duhet një tarifë shitjeje 2.8 lekë për kilovatorë.

Ardian Çela, administrator i Operatorit të Shpërndarjes së Energjisë, tha se tashmë çmimet finale për konsumatorin familjar janë të vendosura dhe nuk bëhet fjalë të ketë rritje. Enti Rregullator i Energjisë ka metodologjinë e vet të llogaritjes së çmimit dhe dokumenti është miratuar tashmë nga qeveria.  Për shpërndarjen nuk do të ketë rritje tarife. Ai tha se OSSHE ka propozuar një variant që të paguhet një pjesë e kësteve të kredisë që BERZH ka dhënë për shlyerjen e borxheve të KESH në banka.  Çela pohoi se Ministria e Energjisë po udhëheq negociatat në mënyrë që rishikimi i tarifave mos të cenojë konsumatorin fundor dhe të gjendet një zgjidhje e pëlqyeshme për të gjithë.

Ndërsa Drejtori i KESH, Agron Hetoja tha se modeli i tregut të energjisë, që ka në thelb liberalizimin, duhet të aplikohet edhe për KESH. Hetoja tha se logjikisht në një treg të liberalizuar fitimet shkojnë për atë që shet mallin dhe më pak për ofruesit e shërbimit, ndaj sipas tij kjo logjike duhet të ndiqet edhe për tregun e energjisë. Hetoja tha se, për të mbuluar kostot që vijnë nga amortizimi i aseteve dhe shlyerja e kredive që KESH ka marrë për gjithë sistemin i duhet një tarifë shitjeje 2.8 lekë për kilovatorë.

Enti Rregullator i Energjisë në relacionin për mosndryshimin e tarifave vitin e kaluar ka vënë në dukje se OSHEE ka realizuar më 2015 fitime 10 herë më të larta se sa ishte parashikuar nga ERE në relacionin kur janë miratuar çmimet e reja të energjisë më 2014.

Financat: Kredia e BERZH lëvrohet automatikisht kur plotësohen kushtet, po cilat janë ato?!

Në fund të vitit të kaluar, Kuvendi miratoi ligjin për ratifikimin e marrëveshjes së garancisë, ndërmjet Republikës së Shqipërisë, të përfaqësuar nga Ministria e Financave dhe Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH), në lidhje me marrëveshjen e huasë 218 ndërmjet KESH dhe BERZH. KESH, përmes kësaj huaje synon ristruktimin e borxheve, optimizimin e shpenzimeve dhe përmirësimin e bilancit. Sipas relacionit, ai synon shlyerjen e borxhit të shtrenjtë afatshkurtër ndaj bankave tregtare vendase, nëpërmjet një huaje afatgjatë, shumë më të lirë nga institucionet financiare ndërkombëtare, duke krijuar kështu mundësinë e çlirimit vit pas viti të buxhetit të shtetit nga garancitë qeveritare që ka dhënë për KESH-in (pagesat vjetore të principalit do të shkojnë për reduktimin e volumit  të garancive qeveritare).

Kredia nuk është lëvruar ende. Burime zyrtare nga Ministria e Financave pohuan se “kredia e BERZH lëvrohet direkt nga KESH, me plotësimin e konventave të parashikuara në marrëveshje”.

Po cilat janë këto kushte. Sipas kontratës zyrtare të përkthyer, një nga detyrat për të cilat qeveria është angazhuar, krahas liberalizimit të tregut, është se garantuesi (qeveria) do të “Rishikojë çmimet e rregulluara për prodhimin e energjisë elektrike dhe çmimet e tregut të shitjes me shumicë në linjë me përfundimin e kontratës afatgjatë  për furnizimin/blerjen e OSHEE/KESH-it, me të ardhura në nivelet e tarifës për KESH-in të konfirmuara me shkrim në mënyrë të pëlqyeshme për BERZH” .

Pikërisht kjo pikë ka ngjallur dhe debat, teksa BERZH merr atribute për të vënë detyra të tilla si rishikimin e çmimeve, në një kohë kur me ligj një detyrë të tillë e ka Enti Rregullator i Energjisë (ERE).

Burimet nga  Ministria e Energjetikes dhe OSHEE pohojnë se kredia 218 milionë euro që BERZH ka dhënë për KESH ka marrë në konsideratë që kompanitë do të operojnë me kushtet të tregut me çmime të liberalizuara, por në asnjë rast BERZH nuk vendos për çmimet, ato janë atribut i ERE.

Ligji i ri për energjinë i miratuar që ka hyrë në fuqi në vitin 2015 detyron kompanitë të operojnë me çmime të tregut dhe kjo reforme përfshin kompaninë e prodhimit të energjisë.

Revista Monitor,  01.02.2017