info@energjia.al

Vendi i një prej shpërthimeve bërthamore më të fuqishme në historinë botërore po shndërrohet në një burim të pastër energjie të ripërtëritshme.

Në vitin 1986, reaktori bërthamor që shpërtheu në plantacionin e Çernobilit u mori jetën 50 personave. Pas atij rreth 4,000 njerëz të tjerë kanë vdekur nga ekspozimi ndaj rrezeve të dëmshme. Duke qenë se shpërthimi ishte shumë i fuqishëm, radioaktiviteti i dëmshëm është përhapur edhe në vende të tjera të Europës,

Zona e përjashtimit prej 30 km rreth impiantit bërthamor të shkatërruar ka mbetur edhe sot e kësaj dite një tokë e djerrë. Por gjërat po ndryshojnë. Dy kompani kineze kanë filluar punimet për ndërtimin e një termocentrali diellor prej një gigavat në jug të Çernobilit, energji e mjaftueshme për të ndezur 100 milionë drita.

Sistemi i Integruar i Teknologjisë, GCL dhe Korporata Energjetike Kombëtare e Kinës shpresojnë se ky projekt i ri diellor do të ndihmojë në rigjenerimin e së gjithë zonës.

Tokë e lirë në Çernobilin plot me diell

Ky projekti po tërheq investitorë të shumtë dhe mbi të gjitha ka siguruar një pjesë të mirë të fondeve nga autoritetet lokale. “Toka mund të blihet me çmim shumë të lirë dhe mbi të gjitha, drita e bollshme e diellit përbën bazën solide për këtë projekt”, tha Ostap Semerak, ministri i Mjedisit të Ukrainës. Por ndërtimi i një projekti në një zonë të tillë, gjithsesi nuk është aspak i lehtë.

Ai tha më tej se puna inxhinierike ka filluar, por nuk ka pasur publikime në lidhje me masat e sigurisë, datën e përfundimit apo çmimin për projektin.

Përpos sfidave mjaft të mëdha që mbart në vetvete ky projekt, transformimi i Çernobilit po tërheq vëmendjen e investitorëve nga e gjithë bota. Një kompani gjermane e energjisë së ripërtëritshme ka nisur aty ndërtimin e një fabrike diellore ndërsa dhjetëra investitorë të vegjël po ndërtojnë aty pranë parqe diellore, edhe pse në një shkallë më të vogël.

Vitin e kaluar, Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) financoi një strukturë të madhe për të mbrojtur reaktorin bërthamor e dëmtuar dhe për të parandaluar rrjedhjet e rrezatimit. Ajo financoi 2.2 miliardë dollarë për strukturën që u ndërtua mbi kupolën e betonit të shkatërruar që sovjetikët ndërtuan rreth 30 vjet më parë.

Rrezatimi i vazhdueshëm në Çernobil është një ndër çështjet më të rëndësishme dhe më shqetësuese për Fondin Europian të Zhvillimit Rajonal, i cili po shqyrton nëse do të financojë apo jo projektin diellor.

Rigjallërimi i Çernobilit

Banorët që jetonin në qytetin e Pripyat afër Çernobilit, lejohen t’i vizitojnë shtëpitë e tyre vetëm një herë ose dy herë në vit. Vetëm gjatë viteve të fundit, turistët kanë filluar ta vizitojnë Çernobilin.

Lloje të ndryshme bimësh po mbillen dhe gjithashtu aty po dërgohen edhe lloje të ndryshme kafshësh si drerët dhe derrat e egër.

Transformimi i Çernobilit në një qendër të sigurt të energjisë së ripërtëritshme do të jetë lëvizja  e duhur, e cila do të shënojë kthesën pas 30 viteve.

Revista Monitor,  11.05.2017

Ministri i Energjisë dhe Industrisë z.Damian Gjiknuri dhe Drejtori i BERZH në Shqipëri z.Matteo Colangeli nënshkruan sot në Tiranë një Memorandum Mirëkuptimi për nxitjen e investimeve të qëndrueshme për gjenerimin e energjisë diellore. Memorandumi parashikon zhvillimin e projekteve në Shqipëri përmes një sistemi me ankand, në përputhje me praktikat më të mira ndërkombëtare. Implementimi i planit të përcaktuar në Memorandum do të rrisë ndjeshëm interesin ndaj investimeve për gjenerimin e energjisë diellore në vend dhe si rrjedhojë do të reduktojë varësinë e Shqiperisë nga importi i energjisë dhe energjia hidrike.

“Konkretisht bëhet fjalë për asistencën që do ti jepet Ministrisë së Energjisë për të organizuar ankandet për impiantet e prodhimit fotovoltaik si dhe mundësinë e mbështetjes financiare nga ana e BERZH-it të ndonjë investimi të përzgjedhur nga një proces transparent e konkurues. Qëllimi është që ne, përmes BERZH-it, nëpërmjet një procesi transparent e të bazuar në legjislacionin e ri për energjitë e rinovueshme të kemi mundësi që edhe në Shqipëri të sigurojmë financime në lidhje me prodhimin e energjisë elektrike nga dielli, siç kemi plane edhe për prodhimin e energjisë nga era”, nënvizoi z.Gjiknuri.

Drejtori i BERZH në Shqipëri, Matteo Colangeli tha: “Nënshkrimi i këtij Memorandumi është një hap shumë i rëndësishëm për projektet për gjenerimin e energjisë diellore në Shqipëri. Qeveria dhe BERZH kanë vendosur të bashkëpunojnë për zhvillimin dhe implementimin e një platforme për alokimin tek investitorët privatë përmes një proçesi kompetitiv tenderimi mundësinë për ndërtimin, zotërimin dhe operimin e projekteve të energjisë diellore në Shqipëri duke krijuar një kapacitet të kombinuar prej 50-100 MW. Ne jemi të lumtur që po bashkëpunojmë me Qeverinë për ta kthyer këtë qëllim në një realitet”.

BERZH ka investuar 1 miliardë euro në Shqipëri në 77 projekte ku infrastruktura dhe energjia përbëjnë sektorët më të mëdhenj të investimeve të BERZH duke reflektuar njëkohësisht nevojat imediate të vendit dhe potencialin e tij më të fortë.

energjia.al  03.05.2017

Pesë vjet pas ndërtimit, korporata elektroenergjitike ka arritur të gjejë një zgjidhje për të vënë në punë TEC-in e Vlorës.

I përfunduar në vitin 2012, një defekt në tubacionin e ujit, që shërben për ftohjen e turbinës ka mbajtur peng deri më sot veprën që i kushtoi buxhetit një kredi 130 milion euro.

Për 3 vite rresht, KESH bëri shpallje publike për të përzgjedhur një kompani e cila do të bënte vlerësimin e dëmit dhe koston e riparimit, por askush nuk pati interes për të marrë përsipër këtë çështje.

Të kontaktuar nga Televizionin Klan, zyrtarë të korporatës thonë se tashmë ekspertizën për defektin e ka marrë përsipër BERZH, i cili është dhe një nga financuesit e kredisë për TEC-in. Pas vlerësimit të dëmit, do të jetë gjykata e arbitrazhit që do të vendosë se kush është fajtori në dëmtimin e veprës, kompania italiane që realizoi ndërtimin, apo shteti shqiptar.

TEC- i Vlorës nuk arriti të punonte asnjë ditë, pasi menjëherë pas marrjes në dorëzim, pësoi defekt. Ende dhe sot mosmarrëveshja mes firmës Tecimont dhe Shqipërisë nuk ka marrë zgjidhje, pasi mungonte vlerësimi financiar i dëmit.

Deri sot kjo vepër nuk ka dhënë asgjë për ekonominë shqiptare, por i ka marre KESH –t çdo vit rreth 1 milion euro për procesin e mirëmbajtjes.

Tv Klan,  20.03.2017

Projekti i gazsjellësit Trans Adriatic Pipeline duket se gjithnjë e më shumë po tërheq vëmendjen e institucioneve financiare ndërkombëtare. Pas Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim duket se është radha e BEI-t (Bankës Europiane të Investimeve) që të shfaqë interes për të kredituar ndërtimin e projektit. Është drejtoresha për Europën Juglindore në BEI Flavia Palanza e cila ka konfirmuar lajmin pas takimit që u zhvillua me drejtorin e përgjithshëm të projektit të Korridorit Jugor të gazit.

Sipas drejtuesve, BEI ka në plan të financojë projektin TANAP dhe TAP.  “Ne jemi të vetëdijshëm për rëndësinë e këtyre projekteve dhe kjo do të mbahet në konsideratë kur do të merret vendimi final për operacionin financiar’, tha Palanza.

Sipas saj, Banka Europiane e Investimeve ende nuk e ka vendosur shifrën finale, por mendohet se ajo do të jetë në rreth 2 miliardë euro.

Në mesin e vitit 2016 ishte drejtori për Energjinë në BERZH, Riçardo Puliti, i cili deklaroi se banka po shihte mundësinë për të grumbulluar një hua prej 1.5 miliardë eurosh për këtë projekt, nga të cilat 1 miliard do të duhen të merren nga institucionet e tjera dhe pjesa tjetër (500 mln euro) do të sigurohet nga vetë BERZH.

Kjo do të ishte huaja më e madhe që BERZH do të mund të siguronte.

Gazsjellësi TAP, që do të shtrihet në një gjatësi 870 kilometër, do të lidhet me gazsjellësin Trans Anatolian Pipeline (TANAP) në kufirin turko-grek. Kapaciteti fillestar do të jetë 10 miliardë metër kub gaz natyror në vit, për të arritur në 20 miliardë metër kub.

Revista Monitor,  07.03.2017

Bashkia e Tiranës në bashkëpunim me Bankën Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim, kanë nisur planin e veprimit për ta shndërruar kryeqytetin shqiptar në një qytet të gjelbër, ndryshe nga sa jemi mësuar ta shohim deri tani, ku hapësirat jeshile janë të limituara.

BERZH ka si synim që pjesa më e madhe e projekteve të financuara të përqendrohen në këtë drejtim, për të mundësuar një qytet më të gjelbër.

“Jeshilja duhet të jetë gjithnjë e më e rëndësishme për Shqipërinë, pasi bujqësia është një ndër shtyllat kryesore për rritjen ekonomike. Shqipëria duhet ta shfrytëzojë jeshilen për një ekonomi të qëndrueshme dhe konkurrencë në rajon. Kemi investuar 240 milion euro për projekte në Shqipëri dhe 80 për qind e tyre kanë qenë projekte jeshile. Presim që ky plan veprimi të çojë në masa konkrete që do të thithin investime substanciale. Ne do të marrim rolin udhëheqës për këto investime bashkë me banka dhe donatorë të tjerë”, deklaroi Mateo Colangeli, përfaqësues i BERZH.

Nga ana e tij, Kryebashkiaku Erion Veliaj theksoi se Tirana po ecën në këtë drejtim, pasi tashmë ka një plan të qartë vendor dhe janë marrë vendime që kanë si qëllim rritjen e sipërfaqeve të gjelbërta siç është edhe vendimi për kufizimin e ndërtimeve pa kriter.

Veliaj kërkoi ndihmë nga konsulentët që ky plan të përkthehet në projekte të implementueshme. Veliaj njoftoi gjithashtu që do të hapet diskutimi për ligjin  e financave vendore në mënyrë që Bashkitë të kenë më shumë akses në fonde dhe kreditim.

Scan Tv,  09.02.2017

Ministria e Financave pohon se kredia 218 mln euro e BERZH lëvrohet direkt nga KESH, me plotësimin e konventave të parashikuara në marrëveshje. Por një nga këto kushte ka të bëjë pikërisht me çmimet e rregulluara të prodhimit dhe ato të shumicës!

Qeveria është në hapat finale të liberalizimit të tregut të energjisë, por kompanitë publike OSHEE, OST dhe KESH janë vënë gati në një situatë konfliktuale me njëra-tjetrën se kush do të sigurojë fitimet më të larta nga “torta e liberalizimit”. Nga ana tjetër, në kontratën e garancisë për kredinë 218 mln euro dhënë KESH, Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim ka kërkuar,  krahas liberalizimit edhe rishikimin e çmimeve të rregulluara të prodhimit të energjisë dhe atyre të shumicës (të konfirmuara me shkrim), duke kushtëzuar lëvrimin me këto kushte.

Liberalizimi kërkon që kompanitë do të tregtojnë mallin dhe shërbimet me çmime të liberalizuara, në kushtet kur çmimi për konsumatorin fundor nuk do të ndryshojë. Kjo do të thotë se të ardhurat që realizohen nga shitja e energjisë elektrike do të shpërndahen në mënyrë të barabartë me kushte që asnjëra nga kompanitë të mos subvencionoje tjetrën. Duket se nga kjo situatë kërkon të fitojë KESH, e cila mësohet se po përdor dhe kredinë e fundit të BERZH prej 218 milionë euro (që zëvendësoi kreditë tregtare të bankave), ku BERZH ka kërkuar që KESH të ketë tregues të lartë financiarë, që mund të jenë të arritshme vetëm nëse rritet çmimi me të cilin ai i shet energjinë Operatorit të Shpërndarjes. Aktualisht KESH një kilovator energji e shet 1.45 lekë ndaj Operatorit të Shpërndarjes (OSHEE). Por me liberalizimin e tregut OSHEE ketë energji qe e merr nga KESH do ta shesë ndaj klientëve 35 kilovolt me çmime importi.

Agron Hetoja, drejtor i KESH, tha për Monitor se se për të mbuluar kostot që vijnë nga amortizimi i aseteve dhe shlyerja e kredive që KESH ka marrë për gjithë sistemin i duhet një tarifë shitjeje 2.8 lekë për kilovatorë.

Ardian Çela, administrator i Operatorit të Shpërndarjes së Energjisë, tha se tashmë çmimet finale për konsumatorin familjar janë të vendosura dhe nuk bëhet fjalë të ketë rritje. Enti Rregullator i Energjisë ka metodologjinë e vet të llogaritjes së çmimit dhe dokumenti është miratuar tashmë nga qeveria.  Për shpërndarjen nuk do të ketë rritje tarife. Ai tha se OSSHE ka propozuar një variant që të paguhet një pjesë e kësteve të kredisë që BERZH ka dhënë për shlyerjen e borxheve të KESH në banka.  Çela pohoi se Ministria e Energjisë po udhëheq negociatat në mënyrë që rishikimi i tarifave mos të cenojë konsumatorin fundor dhe të gjendet një zgjidhje e pëlqyeshme për të gjithë.

Ndërsa Drejtori i KESH, Agron Hetoja tha se modeli i tregut të energjisë, që ka në thelb liberalizimin, duhet të aplikohet edhe për KESH. Hetoja tha se logjikisht në një treg të liberalizuar fitimet shkojnë për atë që shet mallin dhe më pak për ofruesit e shërbimit, ndaj sipas tij kjo logjike duhet të ndiqet edhe për tregun e energjisë. Hetoja tha se, për të mbuluar kostot që vijnë nga amortizimi i aseteve dhe shlyerja e kredive që KESH ka marrë për gjithë sistemin i duhet një tarifë shitjeje 2.8 lekë për kilovatorë.

Enti Rregullator i Energjisë në relacionin për mosndryshimin e tarifave vitin e kaluar ka vënë në dukje se OSHEE ka realizuar më 2015 fitime 10 herë më të larta se sa ishte parashikuar nga ERE në relacionin kur janë miratuar çmimet e reja të energjisë më 2014.

Financat: Kredia e BERZH lëvrohet automatikisht kur plotësohen kushtet, po cilat janë ato?!

Në fund të vitit të kaluar, Kuvendi miratoi ligjin për ratifikimin e marrëveshjes së garancisë, ndërmjet Republikës së Shqipërisë, të përfaqësuar nga Ministria e Financave dhe Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH), në lidhje me marrëveshjen e huasë 218 ndërmjet KESH dhe BERZH. KESH, përmes kësaj huaje synon ristruktimin e borxheve, optimizimin e shpenzimeve dhe përmirësimin e bilancit. Sipas relacionit, ai synon shlyerjen e borxhit të shtrenjtë afatshkurtër ndaj bankave tregtare vendase, nëpërmjet një huaje afatgjatë, shumë më të lirë nga institucionet financiare ndërkombëtare, duke krijuar kështu mundësinë e çlirimit vit pas viti të buxhetit të shtetit nga garancitë qeveritare që ka dhënë për KESH-in (pagesat vjetore të principalit do të shkojnë për reduktimin e volumit  të garancive qeveritare).

Kredia nuk është lëvruar ende. Burime zyrtare nga Ministria e Financave pohuan se “kredia e BERZH lëvrohet direkt nga KESH, me plotësimin e konventave të parashikuara në marrëveshje”.

Po cilat janë këto kushte. Sipas kontratës zyrtare të përkthyer, një nga detyrat për të cilat qeveria është angazhuar, krahas liberalizimit të tregut, është se garantuesi (qeveria) do të “Rishikojë çmimet e rregulluara për prodhimin e energjisë elektrike dhe çmimet e tregut të shitjes me shumicë në linjë me përfundimin e kontratës afatgjatë  për furnizimin/blerjen e OSHEE/KESH-it, me të ardhura në nivelet e tarifës për KESH-in të konfirmuara me shkrim në mënyrë të pëlqyeshme për BERZH” .

Pikërisht kjo pikë ka ngjallur dhe debat, teksa BERZH merr atribute për të vënë detyra të tilla si rishikimin e çmimeve, në një kohë kur me ligj një detyrë të tillë e ka Enti Rregullator i Energjisë (ERE).

Burimet nga  Ministria e Energjetikes dhe OSHEE pohojnë se kredia 218 milionë euro që BERZH ka dhënë për KESH ka marrë në konsideratë që kompanitë do të operojnë me kushtet të tregut me çmime të liberalizuara, por në asnjë rast BERZH nuk vendos për çmimet, ato janë atribut i ERE.

Ligji i ri për energjinë i miratuar që ka hyrë në fuqi në vitin 2015 detyron kompanitë të operojnë me çmime të tregut dhe kjo reforme përfshin kompaninë e prodhimit të energjisë.

Revista Monitor,  01.02.2017

Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim është gati të bëhet investitor në zbatimin e projektit të gazsjellësit Trans-Adriatic Pipeline (TAP) së bashku me partnerë të tjerë.

“Është e parakohshme që të japim më shumë detaje rreth këtij angazhimi”, tha një burim i brendshëm i bankës për azernews.

Më herët, ka qenë vetë presidenti i BERZH-it, Suma Chakrabarti, i cili pati deklaruar se gazsjellësi TAP është një projekt me rëndësi të madhe, duke qenë se do të shërbejë për sigurimin e qëndrueshëm të energjisë përmes burimeve që nuk shkaktojnë ndotje ekologjike.

“BERZH, në sektorin e energjisë, është i vetëdijshëm për nevojën për të siguruar energji për Europën me kosto të përballueshme dhe të pranueshme nga pikëpamja e ndryshimeve klimatike. Në këtë kontekst, ne jemi pozitivë në lidhje me gazsjellësit Trans-Adriatik, një projekt që zhvillon tre karakteristikat e sigurisë së energjisë, qasjen e energjisë dhe qëndrueshmërinë e mjedisit”, tha z. Chakrabarti.

Në mesin e vitit 2016 ishte drejtori për Energjinë në BERZH, Riccardo Puliti, i cili deklaroi se banka po shihte mundësinë për të grumbulluar një hua prej 1.5 miliardë eurosh për këtë projekt, nga të cilat 1 miliard do të duhen të merren nga institucionet e tjera dhe pjesa tjetër (500 mln euro) do të sigurohet nga vetë BERZH.

Kjo do të ishte huaja më e madhe që BERZH do të mund të siguronte.

Edhe Banka Europiane e Investimeve po konsideron si të mundshme investimin në këtë projekt, në masën e rreth 2 miliardë eurove.

Gazsjellësi TAP, që do të shtrihet në një gjatësi 870 kilometër, do të lidhet me gazsjellësin Trans Anatolian Pipeline (TANAP) në kufirin turko-grek. Kapaciteti fillestar do të jetë 10 miliardë metër kub gaz natyror në vit, për të arritur në 20 miliardë metër kub.

Revista Monitor,  30.12.2016

Shqipëria pritet të rritet me 3.3% në 2016-n dhe 3.5% në 2017-n, sipas raportit të fundit rajonal të Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim, të publikuar sot. Pritshmëritë kanë mbetur të pandryshuara në krahasim me raportin e mëparshëm, ndërsa vendi pritet të ketë rritje më të lartë se mesatarja e Europës Juglindore që parashikohet të zgjerohet përkatësisht me 2.8% dhe 3% në 2016-2017. BERZH është pak më konservatore se qeveria dhe FMN, që presin një rritje të vendit prej 3.4% për 2016-n.

Për vitin 2015, sipas BERZH, rritja në Shqipëri ishte 2.8%, me një përmirësim prej një pikë përqindjeje krahasuar me 2014. Ky gjallërim i rritjes u orientua kryesisht nga investimet dhe në njëfarë mase edhe nga eksportet neto. Rritja vazhdoi dhe në gjysmën e parë të 2016-s në 3.1% me bazë vjetore. Politika zgjeruese monetare e Bankës Qendrore ka çuar normën bazë në nivele historike minimale prej 1.25%, që është shoqëruar me rënie të interesave. Shpenzimet qeveritare kanë qenë relativisht të frenuara në vitet e fundit dhe pritet të mbeten të tilla, teksa qeveria vazhdon një politikë të kujdesshme fiskale në linjë me qëllimin e programit të FMN-së. Buxheti i vitit 2016 synon një suficit parësor prej 0.3% të PBB-së. Ritmi ekonomik pritet të mbahet në afatin e shkurtër, me rritjen e PBB-së që pritet të zgjerohet në 3.3% në 2016, me një tjetër përshpejtim prej 3.5% në 2017. BERZH pret që rritja të jetë e orientuar nga investimet, teksa TAP do të hyjë në fazën e plotë të investimit në 2016-2017, me një investim total prej rreth 1.5% të PBB-së në vit për secilin vit.

Rajoni i BERZH, që shtrihet nga vendet mesdhetare të jugut dhe lindjes deri në Europën Lindore dhe Azinë Qendrore, pritet të rritet mesatarisht 1.6% këtë vit (një rishikim me rritje prej 0.2 pikë përqindje në raport me krahasimin e mëparshëm në maj) dhe 2.5% vitin tjetër, në raport me rritjen prej 0.5% në 2015.

Europa Juglindore, si e tërë, është në rritje. Greqia po merr kthesë në sajë të një sezoni të mbarë turizmi dhe rritjes së besimit të bizneseve. Serbia dhe Rumania po rriten mbi mesataren, ndërsa Maqedonia është ndikuar negativisht nga një krizë politike.

Lidhur me daljen e Britanisë nga BE, BERZH thekson se investimet dhe tregtia e Britanisë me rajonin e BERZH është e ulët, ndaj çdo ndikim afatmesëm pritet të jetë indirekt. Gjithsesi, ndonëse indirekt, ai mund të jetë domethënës nëse një ngadalësim në Britani ndikon rritjen në Eurozonë.

Revista Monitor,  04.11.2016

Qeveria shqiptare ka depozituar në Kuvend projektin për ristrukturimin e borxhit që Koorporata Elektroenergjetike Shqiptare u ka bankave tregrtare në vend. Referuar këtij projekti, qeveria shqiptare merr rolin e garantit për një kredi në vlerë 218 milionë euro që KESH merr nga Banka Europiane për Rindërtim e Zhvillim.

Me këtë marrëveshje, KESH administron një operacion që synon shlyerjen e borxhit të shtrenjtë afatshkurtër ndaj bankave tregtare vendase, nëpërmjet një huaje afatgjatë, shumë më të lirë nga institucionet financiare ndërkombëtare, duke krijuar kështu mundësinë e çlirimit vit pas viti të buxhetit të shtetit nga garancitë qeveritare që ka dhënë për KESH-in.

Për shkak të statusit si shoqëri tregtare që mbart detyrimin për të siguruar shërbimin publik të furnizimit me energji elektrike, që prej vitit 2005 KESH-i ka filluar të marrë kredi afatshkurtër (overdraft) nga bankat tregtare lokale për sigurimin e likuiditeteve të nevojshme për një periudhë afatshkurtër.

Por vështirësitë financiare me të cilat u përballën kompanitë publike të sektorit energjetik në vend prodhuan krijimin e një borxhi, te i cili qeveria shqiptare kishte marrë rolin e garantit.

E tashmë, gjendja e overdraftit që KESH ka në 8 banka tregtare në vend rezulton më shumë se 33.6 miliardë lekë. Por vetëm 87 për qind e këtij detyrimi është e mbështetur nga garancia qeveritare, dhe pjesa e pambështetur me garanci prej 32 milionë euro (13%) do të vijojë të shlyhet me interesa overdrafti në sektorin bankar vendas.

Scan Tv,  22.10.2016

Në muajin korrik të këtij viti, Koorporata Elektroenergjtike Shqiptare nënshkroi një marrëveshje kredie për ristrukturim borxhi me Bankën Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim.

Përmes kësaj marrëveshjeje, BERZH do të blejë borxhin e KESH në bankat shqiptare, për një shumë prej 218 milionë eurosh, duke ofruar kushte më të favorshme krahasuar me ato të ofruara nga bankat tregtare.

KESH ka një ekspozim të konsiderueshëm në sistemin bankar shqiptar, që në mesin e këtij viti kishte shumën e 30.4 miliardë lekëve ose rreth 220 milionë euro. Kreditë janë marrë me qëllim blerjen e energjisë dhe mbulimin e nevojave të kompanisë për likuiditet, pas krizës financiare që përfshiu sistemin energjetik dhe që kulmoi me paralizimin e operatorit të shpërndarjes, tre vjet më parë.

Përgjithësisht, këto kredi janë mbartur prej vitesh dhe janë rinovuar në momentin kur maturoheshin, falë garancisë së dhënë nga qeveria shqiptare. Por, pas marrëveshjes me BERZH, këto kredi nuk do të rinovohen më, çka do të lirojë sasi të mëdha likuiditeti në tregun bankar.

Vetëm në fund të muajit shtator të këtij viti, janë maturuar pesë kredi të KESH pranë Raiffeisen Bank, për një vlerë totale rreth 21 miliardë lekë ose rreth 150 milionë euro. Me shumë të ngjarë, mosrinovimi i këtyre kredive do të reflektohet në një rënie të konsiderueshme të kredisë gjatë muajit shtator.

Largimi i kredive të KESH mund të bëhet një problem më shumë për sistemin bankar, në kushtet kur dobësia e ekonomisë dhe problemet e disa korporatave të mëdha e kanë vështirësuar kreditimin.

Alternativa ka qenë kreditimi i qeverisë dhe i koporatave të mëdha publike, si KESH. Tashmë që edhe kjo alternativë është mpakur ndjeshëm, bankat, sidomos ato më të mëdhatë, do të përballen me sfida të reja për menaxhimin e fondeve dhe gjetjen e mënyrave të leverdisshme për të investuar.

Pavarësisht masave rregulluese të Bankës së Shqipërisë, vitet e fundit bankat kanë zgjeruar ndjeshëm investimet jashtë vendit. Në mesin e këtij viti, 10% e totalit të kredisë mbahej nga debitorë jorezidentë në Shqipëri, ndërsa në total investimet e bankave jashtë përbënin 26% të totalit të aktiveve.

Scan Tv,  11.10.2016