info@energjia.al

Energjia dhe sidomos prodhimi i saj nga uji është sektori që po zhvillohet vrullshëm vitet e fundit. Përveç 140 HEC-eve të vogla të ndërtuara nga privatët që tashmë janë në proces prodhimi është dhënë leja dhe po ndërtohen edhe 10 HEC-e private me kapacitete më të mëdha se 2 MW.

Sipas të dhënave nga Enti Rregullator i Energjisë janë gjithsej 10 HEC-e me kapacitet të përgjithshëm 458 MW që do të rrisin prodhimin e energjisë në total me 31 për qind.

Ndër këto projekte, më i madhi është ai i Moglicës me 171 MW fuqi, i cili është në proces ndërtimi. Projekte të tjera të mëdha në sektor janë ndërtimi i HEC-it të Fangut në me 72 MW në zonën e Mirditës, HEC i Stavecit me fuqi 20 MW, HEC Qarrishtë me 37 MW, HEC Gostime me 21 MW.

Në listë është përfshirë edhe HEC Kalivaçi, me 100 MW kapacitet, por projekti ka mbetur në fillimin e punimeve për shkak të një konflikti gjyqësor ndërmjet qeverisë shqiptarë dhe investitorit të HEC-it, Francesko Becchetti.

38 objekte të vogla të prodhimit të energjisë elektrike nga uji nisën prodhimin gjatë vitit të kaluar. Sipas të dhënave nga Enti Rregullator i Energjisë, numri i HEC-eve private arriti në 138 nga 100 të tilla që ishin në vitin 2015.

Shumë kompani që më parë ishin të fokusuara në ndërtim dhe tregti po diversifikohen në HEC-e. Tregu i energjisë së rinovueshme është i garantuar dhe kostot e prodhimit, pas përfundimit të investimit, janë të lira.

Bashkë me shtimin e numrit të HEC-eve të vogla është rritur edhe prodhimi i energjisë nga këto objekte. Sipas të dhënave nga Enti Rregullator i Energjisë, prodhimi vendas, vitin e kaluar, shënoi 7,136,351 MW/h, nga të cilat 5,091,616 MW/h u prodhuan nga HEC në pronësi të KESH dhe 2,044,735 MW/h u prodhuan nga HEC-et private dhe ato me koncesion, duke zënë 28% të totalit të prodhimit vendas të energjisë.

Në listën e 10 HEC-eve të reja ERE ka përfshirë kapacitetin shtesë prodhues të propozuar, i planifikuar apo në fazë ndërtimi. Në këtë listë janë vetëm ato centrale të cilat janë parashikuar të lidhen në rrjetin e transmetimit (janë në fazë ndërtimi apo kanë marrë miratimin paraprak për lidhjen me rrjetin e transmetimit), si më poshtë:

1. Kaskada e Lumit Devoll, (Moglica 171 MW)
2. HEC Kalivaç, 100 MW
3. HEC Fang, 72 MW
4. HEC Gostime, 21.5 MW
5. HEC HEC Qarishte, 37 MW
6. HEC Lumzi, 11 MW
7. HEC Kalivare, 5 MW
8. HEC Stavec, 20.77 MW
9. HEC Topojan, 10.2 MW
10. HEC Darsi, 11 MW

Revista Monitor,  15.04.2017

Janë përzgjedhur 50 studentë që do të jenë pjesë e  gjeneratës së IV-ë të KEDS Academy. Nga ky numër janë 30 nxënës të shkollave të mesme tenike, prej komunave të ndryshme të Kosovës dhe 20 studentë të Universitetit të Prishtinës, 18 prej tyre janë nga Fakulteti Tenik, drejtimi i inxhinierisë elektrike dhe dy nga Fakulteti Juridik.

Kriteret e përzgjedhjes edhe këtë vit ishin të larta dhe strikte. Qëllimi ishte i njëjtë, që në KEDS Akademë të marrin pjesë studentët më të mirë.

Gjatë vitit 2017 studentët e zgjedhur do të vijojnë mësimet në aftësim teorik dhe praktik që Akademia ofron. Tashmë kanë diplomuar 3 gjenerata të KEDS Academy, ku afro 150 të rinj janë përgatitur për tregun e punës.

Një pjesë e konsiderueshme e tyre tashmë punojnë edhe në sektorë të ndryshëm në KEDS, përderisa KEDS pretendon ta zgjerojë akademinë në partneritet edhe me kompanitë tjera.

Ministri i Zhvillimit Ekonomik Blerand Stavileci, gjatë ceremonisë së diplomimit të gjeneratës së tretë, ka thënë se burimet njerëzore janë të rëndësishme për zhvillimin e sektorit te energjisë në vend dhe për proceset nëpër të cilat po kalon modernizimi energjetik.

“Normalisht që për t’i avancuar këto procese dhe për ta bërë këtë transformimin të kompletuar neve na duhen burime njerëzore të përgatitura të afta dhe të shkathëta për t’i adresuar sfidat momentale të sektorit po sidomos sfidat e së ardhmes” , tha Stavileci.

Akademia e KEDS-it u themelua në vitin 2013, të njëjtin vit kur nisi edhe operimet kompania. KEDS financon tërësisht këtë program edukimi që nga rinia është parë me shumë interes.

KEDS Academy u themelua në partneritet me Ministrinë e Arsimit të Kosovës, Universitetin e Prishtinës “Hasan Prishtina” dhe Universitetin Boğaziçi  të Stambollit.

Edhe Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë ka rritur intensitetin për krijimin e kushteve për praktikë të studentëve të KEDS Academy. Ministri Arsim Bajrami disa herë ka përmendur rëndësinë e këtij programi të edukimit.

“Ndiqeni shembullin e KEDS-it!”, ka qenë ftesa që Ministri u’ a bëri kompanive, edhe organizatave të ndryshme në Kosovë.

KEDS Academy, është programi më i rëndësishëm edukativ në Kosovë në sektorin e Përgjegjësisë Shoqërore të Korporatave, sa i përket shtrirjes dhe rëndësisë që ka. Akademia ka fituar shumë çmime prestigjioze ndërkombëtare, në mesin e të cilave edhe 4 çmime ‘Stevie Awards’.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  13.12.2016

Komunat e Kosovës nuk kanë politika të shkruara për shpenzimet e reprezentacionit e as kontrolle të mjaftueshme për shpenzimin e derivateve. Sipas një dokumenti të Zyrës së Auditorit të Përgjithshëm (ZAP), as komunat e mëdha nuk përbëjnë përjashtim në këtë drejtim. Kësisoj pjesa dërmuese e tyre figurojnë në listën e shpenzuesve ‘luksozë’, bazuar në pasqyrat financiare të vitit 2014.

Auditori ka bërë të ditur se në tërë totalin e shpenzimeve për reprezentacion përkatësisht dreka zyrtare, harxhimet më të larta janë regjistruar tek komunat: 1. Prizreni, 2. Gjilani, 3. Gjakova, 4. Vushtrria, 5. Peja, e kështu me radhë. Këto komuna, së bashku kanë shpenzuar mbi 300 mijë euro, nga 735 mijë eurot e shpenzuara nga 34 komuna të Kosovës.

ZAP konstaton se shpenzimet e reprezentacionit nuk iu nënshtrohen kontrolleve të mjaftueshme dhe shton se nuk është e qartë nëse komunat e kuptojnë mjaftueshëm natyrën dhe qëllimin e këtyre shpenzimeve. Po ashtu sqaron se nuk ka ndonjë limit që përcakton deri në çfarë shkalle mund të bëhen këto shpenzime.

“Kjo ilustrohet me faktin se Komuna e Prishtinës është komuna më e madhe dhe kryeqendër e Kosovës, ndërsa në ranglistën e këtyre shpenzimeve renditet e 20-a”, thuhet në këtë dokument.

Vështrimi i këtij institucioni shtetëror nxjerrë në pah faktin se ka komuna që kanë shpenzuar për reprezentacion më shumë se vitin paraprak, ku veçohen Prizreni, Mamusha dhe Prishtina, pasi që rritja ka qenë mbi 100 për qind.

Ndërkaq mesatarja e shpenzimeve për derivate në nivel të komunave në bazë të analizës së ZAP-it ka rezultuar në 10 euro për çdo 100km. Pas Rranillugut me 89 euro, në listë të komunave me shpenzimet më të larta gjenden edhe komuna e Ferizajt me 15 euro, Dragashi me 15 euro, Peja 12, Prishtina 12 e Prizreni me 11. Mitrovica kap mesataren me 10 euro.

Por ZAP përkujton se të dhënat për derivatet e shpenzuar krahas kilometrave të kaluara janë mbledhur në mënyrë manuale nga personat përgjegjës komunal dhe si të tilla nuk ofrojnë siguri maksimale për saktësinë e tyre. Për më shumë Komuna e Gjakovës, nuk ka ofruar të dhëna në këtë drejtim.

Si përfundim, Auditori thekson se Komunat nuk kanë politika të shkruara për shpenzimet e reprezentacionit, derisa nuk janë të definuara qartë as nevojat dhe kriteret për këto shpenzime, sikurse edhe aprovimet e duhura të menaxhmentit dhe përcaktimi i stafit me të drejta përfaqësimi.

Auditori nënvizon se nuk ka kontrolle të mjaftueshme edhe sa i përket shpenzimit të derivateve dhe cek se disa nga komunat nuk kanë të caktuara normativa të shpenzimeve, përderisa nuk udhëhiqen evidenca të sakta për udhëtime, nuk zbatohet sistemi i urdhëresave të udhëtimit dhe nuk bëhet barazimi i shpenzimeve të derivateve me kilometrat e kaluara.

Bazuar në këto të dhëna, EC Ma Ndryshe i bën thirrje qeverive lokale që të jenë të kujdesshme në shpenzimin e parasë publike, pasi që kanë obligim ligjor dhe moral që të menaxhojnë me përgjegjësi paratë e taksapaguesve të komunave të tyre. Po ashtu ekzekutivët lokal duhet t’i kenë parasysh standardet e qeverisjes së mirë dhe të menaxhimit adekuat me paranë publike, veçanërisht në situatën kur komunat kanë nivel mjaft të dobët të zhvillimit ekonomik dhe me tregues alarmant të niveleve të varfërisë, papunësisë dhe rasteve sociale.

Prandaj, EC Ma Ndryshe rekomandon drejtuesit e komunave që të zbatojnë në përpikëri rekomandimet e Auditorit të Përgjithshëm, të shtojnë kontrollin mbi shpenzimet e reprezentacionit dhe të derivateve, të shtojnë transparencën në këtë drejtim sikurse edhe të hartojnë kritere të qarta për shpenzimet e tilla dhe ti zbatojnë ato.

Projektin “Indeksi i Reformës së Transparencës Komunale” EC Ma Ndryshe ka nisur që ta zbatoj nga maji i vitit 2015, falë përkrahjes së Ambasadës së Mbretërisë së Bashkuar në Prishtinë, i cili ka shtrirje në komunat e mëdha të Kosovës, Prishtinë, Prizren, Pejë, Mitrovicë, Gjilan, Ferizaj dhe Gjakovë, sikurse edhe në Suharekë, Rahovec, Malishevë, Dragash, Mamushë dhe Shtërpcë. Projekti në fjalë ka për qëllim që ti asistoj komunat në identifikimin e mangësive kryesore sa i përket transparencës sikurse edhe të ofroj udhëzime për adresimin dhe tejkalimin e tyre. Indeksi i Transparencës paraqet edhe një përpjekje të strukturuar për të mbështetur komunat e Kosovës në përmbushjen e standardeve të qeverisjes së mirë, të përcaktuara me reformën e qeverisjes lokale dhe agjendën evropiane të Kosovës.

Telegrafi, 13.10.2015

Një zyrtarë i lartë i Bashkimit Evropian, ka thënë sot se tërheqja e papritur e Rusisë nga projekti për ndërtimin e tubacionit Rrjedha e Jugut, nënvizon nevojën e BE-së për të shtuar burimet e furnizimit me energji.

Presidenti rus Vladimir Putin ka thënë të hënën në Turqi se Rusia do të heqë dorë nga tubacioni i gazit natyror “Rrjedha e Jugut”, nëse Bashkimi Evropian është kundër tij.

Putin duke folur në Ankara, pas bisedimeve me presidentin turk Recep Tayyip Erdogan, ka thënë se në vend të Rrjedhës së Jugut, Rusia dhe Turqia mund të ndërtojnë një qendër të gazit për Evropën Jugore.

“BE-ja do të shqyrtoj nga afër pasojat e këtij vendimi dhe se si ne mund të përshpejtojmë ndërlidhjen me shtetet anëtare”, ka thënë sot në Bruksel nënpresidentja e Komisionit Evropian, Kristalina Georgieva.

Telegrafi, 04.12.2014