info@energjia.al

Pas 11 seancash Gjykata Administrative ka nisur në themel gjykimin e padisë së banorëve të fshatit Dragoni në Tropojë të cilët kundërshtojnë ndërtimin e hidrocentralit.

Seanca e radhës për këtë gjykim do të mbahet më 27 tetor aty ku pritet që të verifikohen në proces gjyqësorë lejet e lëshuara nga institucionet shtetërore për ndërtimin e Hecit në Tropojës.

Shqiptarja.com  11.10.2017

Gjykata Administrative rrëzon kërkesën për pezullimin e punimeve për ndërtimin e HEC-t në Valbonë.

Trupa gjykuese hodhi poshtë kërkesën e shoqatës ‘Toka’ dhe banorëve të zonës për pezullimin e punimeve dhe vendosi shqyrtimin në themel të çështjes.

Por rrëzimi i kërkesës së kompanisë dhe legjitimiteti i vijimit të procesit gjyqësor ka lënë të pakënaqur palën paditëse. Avokati i banorëve u shpreh për mediat se:

“Do e ankimojmë vendimin. Është i padrejtë. Kemi paraqitur prova, raporti i vlerësimit do të jetë më vonë.Çdo punim është në shkelje të ligjit. Është zonë e mbrojtur. Jemi përballë me mohimin e institucionit për vënien e infomacionit në dispozicion”.

 Seanca e radhës për HEC-in e Valbonës u caktua në datën 14 qershor.

Ora News,  02.06.2017

Banorët e katër fshatrave në luginën e Valbonës i kanë kërkuar një gjykate në Tiranë të anulojë vendimet që lejojnë ndërtimin e hidrocentraleve, që sipas tyre do të shkatërrojnë lumin Valbonë.

Me mbështetjen e OJQ-ve në alpet shqiptare, banorët e luginës së Valbonës i janë drejtuar gjykatës në përpjekje për të përmbysur një vendim që miraton ndërtimin e dy hidrocentraleve në lumin Valbonë. Pas Vjosës dhe hidrocentralit të Poçemit, kjo është e dyta çështje e madhe mjedisore që i drejtohet gjykatës.

Që nga shkurti i vitit të kaluar, banorët e mbështetur nga grupe mjedisore dhe artistë kanë protestuar kundër vendimeve për të ndërtuar hidrocentrale në lumë, të cilat qeveria i ka vulosur në vitin 2009 dhe 2013.

Ata thonë se ndërtimi i hidrocentraleve do të dëmtojë mjedisin dhe potencialin turistik të zonës së Alpeve Shqiptare.

Protestat e tyre dhe diskutimet me qeverinë kanë rënë në vesh të shurdhër deri më tani dhe disa nga kompanitë koncensionare kanë filluar tashmë ndërtimin e hidrocentraleve pavarësisht kundërshtimit të fortë nga vendasit.

Të martën, 27 banorë nga Rrogami, Valbona, Dragobia dge Çeremi së bashku me OJQ-në Toka dhe lidhjen Të Shpëtojmë Alpet Shqiptare paraqitën në gjykatën administrative të Tiranës një padi.

Padia i kërkon gjykatës të anulojë kontratat për dy hidrocentralet që janë në proces ndërtimi në atë që përcaktohet si park kombëtar.

“I kërkojmë gjykatës të anulojë kontratën e koncensionit dhe lejen mjedisore, lejen e ndërtimit dhe lejen e përdorimit të rezervave ujore,” shkruan deklarata e banorëve.

Ata thonë se procedurat që Ministria e Industrisë, Ministria e Mjedisit dhe agjenci të tjera shtetërore kanë ndjekur kanë çuar në dhënie lejesh që janë shkelur në mënyrë flagrante.

“Në kundërshtim me ligjin e zonave të mbrojtura, institucionet e mësipërme kanë miratuar një projekt madhor ndërtimi në një zonë të mbrojtur turistike dhe mjedisore,” shkruhet në padi.

“Ata kanë dhënë gjithashtu leje pa konsultim publik paraprak. Këto shkelin jo vetëm kushtetutën dhe ligjet e vendit, por edhe Konventën e Aarhusit, ratifikuar nga Shqipëria në vitin 2000,” vazhdon padia.

Konventa i jep njerëzve të drejtën të kenë lehtësisht informacion, të marrin pjesë efektivisht në vendimmarrjet e çështjeve mjedisore.

Ministria e Energjetikës dhe Industrisë nuk pranoi të komentonte për BIRN në lidhje me padinë.

Catherine Bohne Selimaj, një banore e zonës që po çon përpara rezistencën i tha BIRN se presin që seanca e parë dëgjimore të mbahet brenda dy javëve.

Ajo tha se gjatë gjashtë muajve të fundit, ndërtimi i hidrocentraleve ka filluar dhe kompanitë kanë përdorur buldozierë dhe dinamit gjatë punës.

“Tirana vazhdon të heshtë. Nuk mund të presim më për të ndaluar shkatërrimin e trashëgimisë sonë natyrore dhe të ardhmen ekonomike,” tha ajo.

Birn,  18.05.2017

Nuk ka asnjë dyshim që turizmi malor po njeh një periudhë të qëndrueshme zhvillimi gjatë tre viteve të fundit, kryesisht në Theth e Valbonë. Pjesa më e madhe e atyre që i vizitojnë këto vise janë të huajt, kryesisht gjermanë, austriakë, zviceranë epo edhe lindorë si çekë e polakë. Vizitorët e huaj janë të pasionuar pas aktiviteteve ‘outdoor’ ose ndryshe ‘jashtë shtëpie’ që kanë të bëjnë me ecjen, ngjitjen, por edhe me kulinarinë.

Kol Gjoni, një nga ata burrat tipikë të kësaj zone që dallohen për shtatin e lartë, vështrimin e mprehtë e mustaqet e gjata, ka një bujtinë që gjendet 20 kilometra larg qendrës së qytetit të Bajram Currit. Ai thotë se këtë vit ka pasur më pak turistë të huaj, rreth 15% më pak se e njëjta periudhë e vitit të kaluar. “Nuk di të them ndonjë arsye të veçantë – thotë ai – për këtë rënie”, ndërsa shton se ndonjë faktor mund të jetë imazhi që po cenohet nga vendimet për të ndërtuar hidrocentrale, gjë që sipas tij do ta pengonin ndjeshëm turizmin.

Pjesa më e madhe e të huajve që vizitojnë bujtinën e tij janë nga Franca, Gjermania, Austria e Holanda. “Janë kryesisht moshë mesatare, që zgjedhin të qëndrojnë nga 1 deri në 3 net e që vlerësojnë natyrën, ushqimin, traditën e zakonet. Edhe çmimet i tërheqin të huajt, pasi tek ne, një natë kushton 20 euro për person me mëngjes të përfshirë”, thotë z. Gjoni. Sipas tij, në këtë zonë mbetet problem akomodimi pasi kërkesa është më e lartë se oferta. Janë rreth 12 shtëpi që pranojnë turistë, ndërsa numri i hoteleve është vetëm tre.

Ded Nika është gjithashtu një pritës turistësh në zonën e Thethit. Edhe ai pranon se këtë vit, numri i turistëve është ulur dhe shifra më e lartë është arritur në vitin 2013. Ai shton se në Theth janë rreth 40 shtëpi që ofrojnë akomodim për turistët. Shtëpia e tij, që nga prilli, ka pritur rreth 1,200 vizitorë që kryesisht kanë qenë me prenotim. Bujtina e tij, tipike e zonës gjendet në Nderlysë dhe ofron produkte që prodhohen nga vetë familja. Nika tregon se prej rreth 11 vjetësh ushtron këtë aktivitet dhe po bëhet gjithnjë e më i qëndrueshëm.

Këtë vit, sipas tij, numri i turistëve të huaj ka qenë më i ulët në krahasim me një vit më parë dhe si arsye ai përmend edhe kushtet infrastrukturore të zonës. Thotë se bujtinën e tij e kanë vizituar turistë që nga Australia e largët. Akomodimi në bujtinën Nika kushton 20 euro me mëngjes të përfshirë. Turistët kërkojnë produktet më tipike të zonës dhe që janë bio. Rreth 70% e net-qëndrimeve janë me prenotim dhe ka prurje gjatë gjithë vitit, edhe kur bie dëborë.

Revista Monitor,  15.11.2016

Kryeministri Rama, në seancën e sotme parlamentare ka folur edhe për çështjen e HEC-eve në disa zona të vendit, ku sipas tij janë shkaktuar një sërë plagësh nga qeverisja e kaluar.

“Ish-kryeministri nga Valbona do ndërtonte aty 11 HEC-e. Edhe në Theth vendosi të ndërtojë 5 HECE-e. Janë plagët që ju shkaktuat me keqqeverisjen tuaj”, ka thënë Rama.

Kryeministri ka nënvizuar se, 6 HEC-et e Thethit u anuluan nga qeveria e tij, “që ndoqi të gjitha procedurat”.

“Ndërkohë, ne kemi në vëmendjen tonë edhe HEC-et në Valbonë. 2 HEC-e janë kaluar në filtra për ekspertizë nga të huajt, ndërsa 9 të tjerëve nuk u dhamë dritën jeshile”, ka thënë Rama.

Ai ka shtuar se, në Valbonë nuk do të ndërtohen diga.

Top Channel,  28.10.2016

Teksa qeveria shqiptare ka lajmëruar se kontratat për ndërtimin e HEC-eve të vogla, sidomos në zonat e mbrojtura si në rastin e Valbonës, nuk mund të prishen, për shkak të kostove që kanë, sipas kontratave të nënshkruara me subjektet shihet se ka në dorë po aq mjete penalizuese për bllokimin dhe prishjen e tyre.

Në kontratën e ndërmjet qeverisë dhe tre koncesionarëve në Valbonë është neni i sanksioneve që e penalizon biznesin që nuk zbaton kontratat. Ja të gjitha sanksionet që mund të aplikojë qeveria.

Sanksionet:

– Për mosrespektim të afatit të ndërtimit, Koncesionari do të paguajë 0.02% në ditë të vlerës së investimeve të munguara.

-Për moskryerje koncesionari do të paguajë 10% të diferencës midis vlerës së investimeve të rënë dakord.

-Për çdo ditë vonesë për fillimin e punimeve, Koncesionari do të paguajë shumën 77 Euro (shtatëdhjetë e shtatë).

-Keto penalitete do të mbahen dhe zbriten nga Sigurimi i Kontratës parashikuar në nenin 14 më sipër, duke pasur parasysh se nëse vlera e këtij sigurimi nuk është mjaftueshme për shlyerjen e penaliteteve, Koncesionari do të paguajë diferencën, rast pas rasti.

– Në rast mosrealizimi të prodhimit të energjisë elektrike dhe fuqisë së vendosur sipas kushteve të rëna dakord në këtë Kontratë, Koncesionari do të paguajë penalitetet e mëposhtme:

– Në rast mosrealizimi të prodhimit të energjisë elektrike për faj të koncesionarit, koncesionari duhet të paguaje 5% të vlerës së prodhimit të parealizuar për periudhën raportuese, duke pasur parasysh se në këtë rast, Autoriteti Kontraktues do ta marrë të plotë tarifën koncesionare prej 7%. Në rast se prodhimi nuk realizohet për shkaqe të tjera, Koncesionari nuk penalizohet për prodhimin e munguar. Në këtë rast, Koncesionari është i detyruar të paguajë tarifën koncesionare në vlerën prej 7% të prodhimit faktik të realizuar.

– Për mosrealizim të fuqisë së vendosur deri në 10%, përcaktuar sipas nenit 3 të kësaj Kontrate,  Koncesionari do të paguajë penalitetin e mëposhtëm:

-Shuma e penalitetit = Prodhimi vjetor i energjisë elektrike x Fuqia e painstaluar (në %) x Vitet e operimit siç janë llogaritur në ofertë x Çmimi i shitjes së energjisë elektrike vendosur  nga ERE në momentin e kryerjes së testimit të veprës sipas nenit 11 të kësaj Kontrate x Tarifa Koncesionare (në %). Ky penalitet do të aplikohet në momentin e testimit të veprës në përputhje me nenin 11 të kësaj Kontrate.

– Palët bien dakord që penalitetet e parashikuara në paragrafët 23.2 do të zbatohen deri në një vlerë prej 10% të vlerës së investimit. Penalitetet e përcaktuara në paragrafin 23.2.i do të llogariten çdo fundviti kalendarik, sipas një akti rakordimi të përbashkët që bëhet ndërmjet palëve të kësaj Kontrate, ndërsa penalitetet e përcaktuara në paragrafin 23.2.ii do të llogariten si sanksione vetëm për një rast, pas vënies në punë së të gjitha Hidrocentraleve, sipas një procesverbali të përbashkët të përpiluar nga palet.

– Në rast se Koncesionari nuk paraqet projektin e zbatimit për miratim nga Autoriteti Kontraktues, brenda afateve të parashikuara në nenin 8.2 të kësaj Kontrate, Koncesionari do të paguajë penalitet të barabartë me 0,005% të vlerës së investimit për çdo ditë vonesë.

– Penalitetet paguhen në llogari të Autoritetit Kontraktues. Në rast të konstatimit të shkeljeve që çojnë në aplikimin e penaliteteve sipas këtij neni, Autoriteti Kontraktues dhe Koncesionari do të diskutojnë për një periudhë 30-ditore lidhur me shkeljen.

– Kur vendoset për aplikimin e penalitetit përkatës, Autoritetit Kontraktues i lind e drejta të kërkojë pagesën brenda 20 ditësh. Në rast se Koncesionari nuk paguan në kohë, Autoriteti Kontraktues ka të drejtë që së bashku me pagesën e detyrimit kryesor të kërkojë edhe kamatat ligjore.

Revista Monitor,  11.10.2016

Deputeti socialist, Pandeli Majko i kërkoi Partisë Demokratike që t’i kërkojë publikisht ndjesë tropojanëve, për ndërtimin e HEC-ve në Luginën e Valbonës.

Majko theksoi se HEC-et i lejoi PD dhe dhanë lejen Kryeministri dhe ministrat e qeverisë së djathtë.

Unë jam i gatshëm të besoj se tërhiqeni nga ligjet e plehrave nëse dilni dhe u thoni tropojanëve se ju keni dhënë urdhër për HEC-et në Valbonë, kërkoni ndjesë“, u shpreh Majko.

Sipas një vendimi të firmosur nga ish-kryeministri Sali Berisha, në luginën e Valbonës parashikohet ndërtimi i 11 HEC-eve. Për ambientalistët projekti do të rezultonte në një katastrofë natyrore për parkun kombëtar të Valbonës. Edhe banorët vendas kanë kundërshtuar ndërtimin e HEC-eve, ndërsa paralajmërojnë s’do lejojnë nisjen e punimeve.

Shqiptarja.com  07.10.2016

Në Luginën e Valbonës do të ndërtohen 11 HEC-e, por qeveria nuk mund të mbyllë kontratat e lidhura nga qeveria Berisha, sepse duhet të paguajë në arbitrazhe kombëtare.

Kryeministri ka replikuar me komentuesit në rrjetin social Facebook, duke u dhënë përgjigje shqetësimeve të tyre, mes të cilave dhe për HEC-et në Valbonë.

Në një prej postimeve të Ramës, një qytetar shkruan: “E vertete qe HEC-et jane firmosur ne kohen e Berishes, por kjo smund te jete alibi per ju…. Shumica ju votoi pikerisht se nuk donte te qeverisej me nga Berisha e vendimet e tij. Ndaj, nese doni te mbeteni ne histori, duhet te prishni kontratat me perfaqesuesit e HEC-eve ne Valbone, e, madje le ti demshperbleni nga taksat tona, nese vetem kjo eshte zgjidhja. Me mire te na ikin ca leke duke mbrojtur Valbonen, se sa te shkojne ne xhepat e politikaneve… Artistet dhe populli jane bashke: Mos ma prek Valbonen!”

Edi Rama: Kemi anulluar plot e plot, por jo pasi jane mbyllur kontratat sepse per nje kontrate te mbyllur, shteti duhet te paguaje ne arbitrazhe nderkombetare shume me teper se sa çfare mund ta imagjinosh ne endrren me te keqe

Shqiparja.com  05.10.2016

Ministri i Energjisë dhe Industrisë, Damian Gjiknuri, tha në studion e “Ekopolitikë” me gazetaren Aurora Sulçe se nuk do të ketë ulje të çmimit të energjisë deri në vitin 2018. Ai tha se borxhet e sektorit të energjisë janë mbi 800 mln euro.

Gjiknuri u shpreh se “furnizmi me cilësi do të jetë problem edhe për 8 vitet e ardhshme”

Gjiknuri: Energjetika u kthye në një hemorragji për buxhetin e shtetit. Detyra e parë që iu vu qeverisë është stabilizimi i këtij sektori, mbyllja e konflikteve të hapura dhe kthimi i këtij sektori që nuk gjeneronte humbje të mëdha.
Gropa në buxhet në 2013 ishte 23 mld lekë dhe këto alokoheshin nga buxheti, ndërkohë që mund të shkonin për vepra publike.

Shpëtimi që i është bërë buxhetit është gati 30 mld lekë të reja. Kjo është fatura ose efekti pozitiv.
Jepen para vetëm për investime dhe këto investime ta kthejnë këtë investim. Është hera e parë që shoqëritë e sektorit të energjisë kanë dalë me shifra pozitive. Borxhet janë rreth 800 e ca milionë euro, pra borxhet janë shumë të larta. Nuk po them se këto borxhe do të lahen për shkak të këtij bilanci, por dy gjëra mund të bëhen: Mund të ristrukturohen kreditë për të qenë të favorshme e dyta janë investimet.

Nuk do të ketë ulje të çmimit të energjisë

Gjiknuri: Ka një anomali Shqipëria. Ka një raport të zhdrejtë mes tarifave të energjisë për biznesin me tarifat për konsumatorët familjarë. Ky është një problem politik. Unë them që energjia është një tarifë e cila ka kosto dhe ajo duhet të shpërndahet sipas barrës. Këto janë pakte të mëdha sociale që politika nuk ka arritur t’i bëjë.

Pra nuk keni në plan?
Gjiknuri: Për momentin…realiteti është i tillë. Deri në vitin 2018, ne kemi një projekt dhe një program strikt të monitoruar nga FMN dhe BB. Pra duhet të arrijmë objektivat,

Pas 2018-s të shpresojmë për ulje çmimi?
Gjiknuri: Ne po mendojmë të lehtësojmë konsumatorët familjarë. Mbase ka elemente të tjera të borxheve të trashëguara dhe ne po e diskutojmë këtë. Kjo do të jetë një ulje indirekte e detyrimeve që konsumatorët mund të kenë ndaj sistemit të energjisë.

Gjiknuri: Nuk pati oferta për Skavicën për shkak të akuzave të opozitës

Gjiknuri: Skavica, që përbën një problem të madh, duhet parë me shumë kujdes. Skavica është pjesë e kaskadës së Drinit. Është optimizmi për sa i përket të gjithë kaskadës. Këtu shteti ka një interes publik, sepse bëhet fjalë për rezervuarin më të madh të ujit. HEC-et e tjera janë iniciativa private, që shteti nuk ka interes t’i stimulojë, por jo se merr rol direkt për sa u përket investimeve. Nuk pati oferta për Skavicën për shkak të akuzave të opozitës.

Gjiknuri: Nuk do të jepen kontrata koncesionare në Valbonë

Gjiknuri: Këto janë kontrata të trashëguara që kanë detyrimet e tyre. Është kollaj të thuash anuloje. Të anulosh një kontratë të ligjshme dhe pasojat financiare që vijnë. Këtu do të isha pjesë e një arbitrariteti të cilën unë nuk e kam. Për sa u përket elementeve mjedisore ju kam thënë, nëse ka elemente mjedisore që mungojnë ajo duhet të atakohet në një vend tjetër. Pra nuk është Ministria e Energjetikës që të jetë përgjegjëse për vlerësimin mjedisor dhe të mund të anulojë kontratë.

Do jepen kontrata të tjera koncesionare në atë zonë?

Gjiknuri: Jo. Në zonën e Valbonës, në zonat e mbrojtura ne jemi treguar të frenuar për politikat koncesionare. Këto janë pasoja të ish-qeverisjes. Ne kemi angazhuar veten që në zona të mbrojtura mjedisore nuk do të bëjmë ndërhyrje. Brenda hapësirave ligjore, cfarë kemi mundësi t’i pengojmë, do t’i pengojmë.

Gjiknuri: Me Bankers në arbitrazh, kemi mundësi të mbrohemi.

Do të përballeni në arbitrazh me Bankers?

Gjiknuri: Ne jemi duke u përgatitur, po komunikojmë edhe me avokatët. Kuptohet që procesi ka kosto, por ne do të shikojmë të gjitha interesat e shtetit shqiptar. Morëm kohën e nevojshme edhe për të bërë ankimin.

Ku do atakoheni?

Gjiknuri: Është në një nga Gjykatat Ndërkombëtare në Zvicër. Afati për ankim është deri më 23 tetor dhe ne do të marrim një vendim deri atëherë. Ne bëmë maksimumin tonë në auditimin që i bënë Bankers që krijoi këtë konflikt dhe vlera e pretenduar nga ana jonë ishte 200 e ca mln, nëse do të pranoheshin, gjeneronin një tatim fitim për shtetin vetëm për 2011, 67 mln dollarë plus gjoba shkonte mbi 70 mln. Nëse ky raport bie pjesërisht, gjithë kjo vlerë bie.
Është bërë maksimumi për të justifikuar të gjitha shpenzimet e një kompanie nafte, por është një proces i vështirë për shkak të modeleve të këqija të kontratës, dua të them dhe këtë të negociuara nga qeveritë e mëparshme. Këto qenë kushtet dhe kuptohet me rënien e çmimit të naftës kjo bëhet më e mprehtë dhe investimet në naftë kanë rënë goxha.

Jeni optimist për arbitrazhin dhe çfarë kostosh ka?
Gjiknuri: Nuk dua të flas paraprakisht, por kuptohet nuk ka fitore të plotë. Kemi argumente. Arbitrazhi do të marrë ekspertizën por kjo nuk është e thjeshtë.

Gjiknuri: ARMO është një transkasion privat, ajo është një kompani e falimentuar, por nuk mund të falimentojë për shkak të legjislacionit. Shteti shqiptar nuk ka marrë rol direkt për sa i përket ristrukturimit të kësaj ndërmarrje. Kemi fasilituar që rafineria të ketë mundësi të marrë një pjesë të naftës për të përpunuar aty. Rafineria duhet të punojë, vërtet ka teknologji të vjetër, por me disa ndërhyrje mund të përmirësohen edhe produktet që dalin prej saj dhe duke qenë një transaksion privat unë rezervohem të bëj komente, aq më tepër për konflikte të karakterit privat. Një gjë është e sigurt, që qeveria shqiptare nuk ka çeduar në kurriz të shqiptarëve. Problemet do të zgjidhen ligjërisht dhe ne do të bëjmë çmos që të sigurojmë një pjesë të naftës shqiptare të shkojë në rafineritë e vendit aty ku mundësi të përpunohet.

Cilësia e naftës, a monitorohet?

Gjiknuri: Pa diskutim që monitorohet. ISHTI i ka kapacitetet për ta monitoruar.

Gjiknuri: Do të rivihen në punë asetet e bakrit.

Gjiknuri: Jemi duke punuar. Do bëjmë disa ndryshime dhe shumë shpejt do të bëhen prezente. Disa u ripanë për sa i përket çmimit të referencës. Kromi shqiptar taksohet me çmimet e 2012 dhe kjo lehtësi u bë. Sektori minerar ka vuajtur nga mungesa e investimeve për shkak të shumë faktorëve, kryesisht me çmimet ndërkombëtare, pro edhe atë parcelizim që e kemi quajtur. Ne gjatë këtyre viteve arritëm që të konsolidojmë këtë proces, duke anuluar lejet që nuk ishin më funksionale, apo jashtë çdo kriteri teknik. Definuam zonën e rrezikshme për të reduktuar aktivitetin në zonat e rrezikshme. Bëmë të mundur shtimin e investimeve në krim me hapjen e pusit të thellësisë dhe tani së fundi, kemi krijuar mundësinë e zgjatjes së minierës së Bulqizës dhe për 20-25 vite të tjera. Është rritur prodhimi i brendshëm i ferrokromit dhe kjo është një gjë shumë e mirë dhe Shqipëria po eksporton. Ka tendencë të rritjes së çmimit të ferrokromit. Me sa i shikoj tregjet ndërkombëtare, edhe pak të bakrit, do të thotë që mund të rivihen në punë edhe asetet e bakrit në Shqipëri, që kanë pësuar një lloj krize vitet e fundit dhe nuk kanë funksionuar. Industria minerare ka shanse të mira, por është vurnerabël.

Ora News,  05.10.2016

Organizata e njohur për mbrojtjen e natyrës reagoi të premten kundër ndërtimit të HEC-eve në Valbonë, duke nxitur qeverinë shqiptare të hartojë një plan strategjik të zhvillimit të balancuar mes nevojave ekonomike dhe mirëqenies së banorëve.

Thirrjes për ndihmë të banorëve të Tropojës për ndalimin e ndërtimit të HEC-eve mbi Valbonë iu përgjigj të premten edhe organizata e njohur ndërkombëtare për mbrojtjen e natyrës, Fondi Botëror për Natyrën, WWF.

WWF i tha BIRN se dënon planet e qeverisë shqiptare për ndërtimin e hidrocentraleve në Parkun Kombëtar të Valbonës, ndërsa paralajmëroi se ndërhyrja në një zonë të kategorisë së mbrojtur do të shkatërronte ekosistemin.

“Parqet kombëtare janë deklaruar të mbrojtura për të ruajtur zonat e tyre kulturore dhe proceset ekologjike; fakti që Valbona është caktuar në një prej kategorive më të larta të mbrojtjes (niveli i mbrojtjes II në Bashkimin Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës), tregon se sa i rëndësishëm është ky ekosistem”, tha për BIRN Petra Remeta menaxhere programi e ujit të ëmbël pranë WWF Adria.

Sipas WWF ndërmarrja e një aktiviteti të madh ndërtimi, si ndërtimi i një hidrocentrali, pa diskutim do të rrezikonte proceset natyrore dhe do të shkatërronte sistemin, duke vënë në rrezik me kalimin e kohës edhe komunitetet vendase.

“WWF e nxit qeverinë shqiptare të rimarrë në konsideratë koncesionet e dhëna dhe të braktisë të gjitha hidrocentralet e planifikuara në Parkun Kombëtar të Valbonës”, shtoi Remeta për BIRN.

WWF, iu përgjigj interesimit të BIRN pas publikimit të një letre zyrtare të mërkurën nga ambientalistja amerikane Catherine Bohne, e cila lajmëroi mediat, ambasadat e huaja në Shqipëri dhe organizatat mjedisore në vend dhe ato ndërkombëtare për fillimin e punimeve për HEC-et në rajonin e Dragobisë dhe Maskollatës.

“Sot është një ditë shumë e zezë në Valbonë, një ditë shumë e zezë për Shqipërinë – pavarësisht qiejve blu dhe motit të mirë – sepse nëse kjo mund të ndodhë këtu, në shkelje të hapur me ligjin, atëherë e ardhmja është e zezë për Shqipërinë”, lexon letra e Bohne.

Fondi Botëror për Natyrën bëri gjithashtu thirrje për krijimin e një plani strategjik dhe të balancuar mes ruajtjes së natyrës dhe plotësimit të nevojave energjetike.

“Duhet krijuar një qasje e planifikimit strategjik që do të lejojë përcaktimin e zonave ku mund të shfrytëzohet hidroenergjia, ndërsa balancohet mbrojtja e natyrës, nevojat energjetike dhe zhvillimi socio-ekonomik. Përfitimet e kësaj qasjeje janë të shumëfishta dhe gjithashtu përfshijnë krijimin e një klime investimit të bazuar në transparencë dhe në vendimmarrje gjithëpërfshirëse”, tha WWF për BIRN.

Një investigim i Rrjetit Ballkanik për Gazetarinë Investigative në Shqipëri zbuloi në qershor se 14 HEC-et e dhëna me koncesion nga qeveria shqiptare dekadën e fundit janë dhënë në mënyrë polemike duke shkelur të drejtën e konsultimit të banorëve, kërcënojnë natyrën dhe rrezikojnë turizmin në një nga zonat më të frekuentuara të Alpeve të Shqipërisë.

Banorët e Tropojës kanë paralajmëruar protesta masive në kryeqytet javën e ardhshme.

Revista Monitor,  01.10.2016