info@energjia.al

Pesë vjet pas ndërtimit, korporata elektroenergjitike ka arritur të gjejë një zgjidhje për të vënë në punë TEC-in e Vlorës.

I përfunduar në vitin 2012, një defekt në tubacionin e ujit, që shërben për ftohjen e turbinës ka mbajtur peng deri më sot veprën që i kushtoi buxhetit një kredi 130 milion euro.

Për 3 vite rresht, KESH bëri shpallje publike për të përzgjedhur një kompani e cila do të bënte vlerësimin e dëmit dhe koston e riparimit, por askush nuk pati interes për të marrë përsipër këtë çështje.

Të kontaktuar nga Televizionin Klan, zyrtarë të korporatës thonë se tashmë ekspertizën për defektin e ka marrë përsipër BERZH, i cili është dhe një nga financuesit e kredisë për TEC-in. Pas vlerësimit të dëmit, do të jetë gjykata e arbitrazhit që do të vendosë se kush është fajtori në dëmtimin e veprës, kompania italiane që realizoi ndërtimin, apo shteti shqiptar.

TEC- i Vlorës nuk arriti të punonte asnjë ditë, pasi menjëherë pas marrjes në dorëzim, pësoi defekt. Ende dhe sot mosmarrëveshja mes firmës Tecimont dhe Shqipërisë nuk ka marrë zgjidhje, pasi mungonte vlerësimi financiar i dëmit.

Deri sot kjo vepër nuk ka dhënë asgjë për ekonominë shqiptare, por i ka marre KESH –t çdo vit rreth 1 milion euro për procesin e mirëmbajtjes.

Tv Klan,  20.03.2017

Prodhimi i pamjaftueshëm i energjisë elektrike për konsum vendas nga blloqet ekzistuese ka shtuar zërat që kërkojnë që sa më parë të merret vendimi për fillimin e ndërtimit të kapaciteteve të reja energjetike. Edhe pse fillimi i ndërtimit të Termocentralit “Kosova e Re” sipas zyrtarëve të Qeverisë së Kosovës është drejtë përfundimit, kushtet e reja të Bankës Botërore, mund ta vonojnë edhe më shumë këtë proces dymbëdhjetëvjeçar.

Ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci ka thënë se gjatë marsit do të nënshkruhet marrëveshja me “Contour Global” për nderimin e termocentralit të ri. Sipas tij, pas përmbylljes së marrëveshjes ndërtimi katër vjeçar i këtij termocentrali duhet të filloj më 2018.

“Ndërtimi i Termocentralit ‘Kosova e Re’ do të zgjasë katër vjet dhe nga viti 2022, kur ky kapacitet i ri do të instalohet dhe do të funksionojë, besoj që përfundimisht do ta bëjmë atë që e quaj zgjidhje shekullore, sepse më nuk do të kemi probleme me furnizimin e rregullt me energji elektrike”, tha ai.

Ministri Stavileci premton se teknologji, e cila do të përdoret në Termocentralin “Kosova e Re” do të jetë moderne dhe me ndotje minimale të mjedisit.

E, eksperti i energjetikes Agim Perolli ka thënë se çdo vonesë për ndërtimin e Termocentralit “Kosova e Re” vështirëson furnizimin me energji elektrike. Ani pse edhe ky termocentral nuk do t’i plotësojë nevojat konsumuese vendore me rrymë.

“Kriza energjetike do të na përcjellin edhe muajve në vijim. Parashikimet për vitet e dekadës pasuese janë edhe më të frikshme duke marrë parasysh tre faktor kyç, rritja e konsumit për çdo vjet, degradimi e mëtejmë i termocentraleve ekzistuese dhe mungesa gjithnjë e më e madhe e energjisë në rajon. Aktualisht as 50% të nevojave tona nuk plotësohen nga prodhimi vendor. Ky fakt duhet ta mobilizoi Qeverinë e Kosovës për marrjen e vendimeve sa më parë për ndërtimin e kapaciteteve të reja energjetike”, ka thënë Perolli.

Sipas tij, projekti për Termocentralin “Kosova e Re” gjendet para një sfide. Por që përkrahja e Bankës Botërore është vital për realizimin e tij. “Përkrahja e Bankës Botërore është elementi kyç i projektit pa të cilën nuk paramendohet asnjë hap në realizim e tij. Banka Botërore tani kërkon plotësimin në mënyrën ma rigorozë të të gjitha kritereve të nevojshme teknike, mjedisore sociale, ligjore dhe financiare”, tha Agim Perolli.

Ndërtuesi i Termocentralit “Kosova e Re” sipas tij, duhet t’i plotësojë disa kritere teknike dhe mjedisore.

“Ndërtuesi i ri që duhet të përzgjidhet duhet t’i jap garancionet e qëndrueshme me argumentet e forta se Termocentrali i ri do t’i plotësojë në përpikëri kriteret teknike sa i përket koeficientit të shfrytëzimit, zgjedhjes së pajisjeve të firmave të dëshmuara në prodhimin dhe fabrikimin e stabilimenteve termoenergjetike, dhe përmbushjes e të gjitha standardeve europiane dhe botërore për rruajtjen e ambientit dhe imitimit të gazrave”, ka thënë Agim Perolli ekspert i energjetikës.

Kurse Banka Botërore në një letër dërguar ministrit të Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci, ka kërkuar që të plotësohen të gjitha kriteret e nevojshme teknike, ekonomike, mjedisore, sociale, ligjore dhe financiare.

“Duhet të kompletohen disa detyra përgatitore, sekuenciale, prioritare, që kërkojnë përpjekje të fokusuara dhe të koordinuara, disa nga ekipi i Bankës Botërore e disa nga Qeveria e Kosovës me përkrahje të partnerëve ndërkombëtarë”, thuhet në letrën e Cyril Muller, zëvendëspresident Rajoni për Evropë dhe Azi Qendrore në Bankën Botërore.

Në letër theksohet se Banka Botërore do të përkrah gjenerimin e ri të energjisë nga thëngjilli. “Politikat e Bankës kërkojnë që miniera e cila do të furnizojë linjit për Projektin e Centralit Energjetik ‘Kosova e Re’, të konsiderohet një kapacitet i asociuar dhe kjo do të duhet të përmbush të gjitha politikat mjedisore dhe sociale të Bankës që njihen si standard global për mbrojtjen e njerëzve të ndikuar nga projektet”, thuhet në letrën e Mullerit.

Ndryshe, nënshkrimi i marrëveshjes komerciale, e cila është faza e parafundit me investitorin Contour Global, pritet të kryeht gjatë muajit mars.

Telegrafi,  28.02.2017

Ka përfunduar tenderi për Termocentralin Çayirhan në qytezën periferike Nallihan të Ankarasë, model i parë për prodhimin e energjisë elektrike nga qymyrguri vendas, një projekt i nisur vetëm pak kohë më parë nga ministri turk i Energjisë dhe Burimeve Natyrore, Berat Albayrak, për të reduktuar vartësinë e jashtme në energji.

Tenderi i Kompanisë Shtetërorë të Prodhimit të Energjisë në Turqi (EÜAŞ) për prodhimin e energjisë elektrike dhe privatizimin e fushës qymyrgurore në Çayirhan u fitua nga partneriteti i firmave “Kolin-Kalyon Enerji” dhe “Çelikler”.

Konsorciumi do të ndërtojë një termocentral me kapacitet të instaluar 800 MW dhe do të investojë 1,1 miliardë dollarë në këtë zonë.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  08.02.2017

Në mungesë të kapaciteteve të mjaftueshme për prodhimin e energjisë elektrike aktualisht Kosova është duke u përballur me një krizë serioze në furnizim. Çdo rënie qoftë e planifikuar ose jo e termocentraleve Kosova A dhe B po krijon probleme të mëdha për furnizuesin KEDS/KESCO dhe automatikisht për konsumatorët.

Pajisjet e amorizuara të blloqeve (në Kosova A nga viti 1970 dhe në Kosova B nga viti 1983), janë në momentet e fundit të jetës së tyre dhe rregullimet e përkohshme nuk po ndihmojnë. Kur kësaj i shtohen edhe kushtet ekstreme të motit me temperaturat nën -20 gradë gjatë dimrit dhe mbi +30 gradë gjatë verës, atëherë lind nevoja për shtim të importit.

Punëtorët e KEK-ut janë angazhuar maksimalisht për të mbajtur prodhimin në nivel, duke u munduar që përkundër paisjeve të stërvjetëruara t’i përmbahen planit të parashikuar. Ky plan devijon ne masë të madhe nga fuqija e instaluar e njësive prodhuese që është sajuar duke marrë parasysh gjendjen e gadishmërisë së ultë të pajisjeve të vjetëruara dhe të konsumuara gjerë në pikën kur paraqesin rrezik per stafin punues në veqanti dhe për terësinë e Bllokut në përgjithësi.

Nevoja për import të shtuar, që është rasti i ditëve të fundit, vjen si pasojë e rënies së njësisë A3 dhe pamundësisë së ristartimit për shkak të ngricave, largimit nga puna i njësisë A5 për shkak të rrjedhjes në gjeneratorin e avullit (ekonomizerit) dhe ndaljes së njësisë B1 për shkak të dëmtimeve në elektrofilter. Blloku B1 ka dëmtime edhe në vijen e ventilatorit shtytës, kështuqë edhe pas sanimit të elektrofilterit, një kohë do të punojë me gjysëm kapaciteti, vetem me nje vijë të ekstraktimit të gazrave.

Problmet e njësive A3, A5 dhe B1 krijojnë një situatë me mungesë të konsiderueshme të energjisë – rreth 500 megavat prodhim të planifikuar për orë. Aktualisht kjo sasi së bashku me sasitë e kontraktuara më herët, duhet të importohet.

Çmimi i një megavati për orë në ditët e sotme sigurohet me çmime të ndryshme nga 130 euro deri në 350 euro, përderisa KEK-u e prodhon megavatin me 28 euro. Përveç çmimit të lartë furnizuesi ka vështirësi në sigurimin e importit për shkak të kërkesës së madhe për energji në rajon.

Sipas MZHE-së është bërë e ditur se së shpejti pritet të fillojë projekti më i madh në sektorin e energjisë, ai i Termocentralit “Kosova e Re”. Shtrohet pyetja se sa do të përfitojmë me 500 megavatët e planifikuar nga elektrana e re, sa do të zbusim krizën me këtë sasi? Analizat tregojnë që edhe një kohë të gjatë nuk do të kemi stabilitet në sektorin e energjisë.

Për këtë vit 52% e konsumit është parashikur të mbulohet me prodhimin vendas (nuk është realizuar). Vitin tjetër kjo përqindje do të jetë më e vogël, dhe kështu me rradhë për së paku edhe 7-8 vjet të tjera.

Kosovës i nevojiten kapacitete të reja. Nuk ka qenë aspak megalomani (term i cili përdorej nga kundërshtarët e shumtë të projektit 2100 megavatësh) kur në fillim të viteve 2000 punohej në aktualizimin e projektit 2100 megavatësh, të filluar vite më parë.

Ky projekt është bazuar në resurset tona të thëngjillit, kapaciteteve njerëzore dhe infrastrukturës ekzistuese. Mendohej me arsye për zhvillimin e industrisë se rëndë, përpunimin e xeheve tona te çmuara këtu në vend, sjelljen e investitorëve të mëdhenjë nga i gjithë rruzulli tokësor. Së fundi do të ishim edhe eksportues të sigurt të energjisë elektrike në rajon.

Mbetemi me shpresë se strategjija e re për sektorin e energjisë 2016-2025 që parasheh investime të reja kapitale do t’i perfshijë kërkesat e argumentuara për ndërtimin e kapaciteteve të reja të gjenerimit dhe jo vetëm të revitalizimeve të njesive në Kosova A dhe Kosova B.

Revista Monitor,  07.02.2017

Projekti më i diskutuar në fushën energjetike, Termocentrali “ Kosova e Re”, është në fazën përfundimtare të negociatave me investitorin përzgjedhës për ndërtimin e tij.

Ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci, tha për Radion Evropa e Lirë se nënshkrimi i marrëveshjes komerciale, që është faza e parafundit, me investitorin Contour Global, pritet të realizohet në muajin shkurt.

Kurse ndërtimi pritet të nis gjatë muajve në vazhdim.

Termocentrali “ Kosova e Re” do të ndërtohet afër termocentralit aktual “Kosova B”, me një kapacitet gjenerues prej 450 megavat. Vlera financiare e këtij projekti, sipas ministrit Stavileci, pritet të arrijë në rreth një miliard euro.

“Nënshkrimi i marrëveshjeve komerciale e përbën fazën e parafundit të realizimit të projektit, ndërkaq fazën e fundit e përbën pakoja tenderuese për termocentralin”.

“Do të thotë, në momentin që nënshkruhen marrëveshjet komerciale, sipas një tabele kohore të aktiviteteve që ka paraparë investitori, mendohet që në fillim të marsit të nis pakoja tenderuese për ndërtuesin e termocentralit”, ka thënë Stavileci.

Por, ish Ministri i Zhvillimit Ekonomik, Fadil Ismaili tha për Radion Evropa e Lirë se autoritet kompetente janë vonuar për fillimin e ndërtimit të termocentralit, “Kosova e Re”.

“Ky termocentral është jashtëzakonisht i nevojshëm dhe sa më parë që do të fillojë do të jetë shumë mirë për Kosovën. Kosova është shumë vonë në realizimin e këtij projekti”, ka thënë Ismaili.

Ndryshe, në vitin 2015, autoritet kompetente në Kosovë ofertuesin Contour Global, me seli në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, e kishin përzgjedhur si kompaninë fituese për ndërtimin e këtij termocentrali.

Në anën tjetër, shoqëria civile vazhdimisht ka kundërshtuar ndërtimin e tij, me arsyetimin se Kosova nuk ka nevojë për termocentral të ri, por për një menaxhim më të mirë të shpenzimit të energjisë energjetike.

Me gjithë kundërshtimet, Kushtrim Puka nga Konsorciumi Kosovar i Shoqërisë për Energji (KOSID), ka thënë për Radion Evropa e Lirë, se edhe vonesat për fillimin e ndërtimit të këtij termocentrali janë të pa arsyeshme dhe të përcjella me shumë parregullsi.

“Mendoj se ky proces është shtyrë dhe është ndryshuar pakoja tenderuese, çka të lë të mendosh se këtu kishte lloj– lloj ndryshimesh të cilat nuk kanë përkuar me realitetin”.

“Kosova me kapacitet ekzistuese që ka nuk ka problem të mbuloj ngarkesën bazë të energjisë elektrike. Ne kemi problem të mbulojmë ngarkesën e konsumit kur është në maksimum i shpenzimit”, thotë Puka.

Projekti, sipas Pukës, ka qenë i destinuar për dështim, pasi që sipas tij, përgjatë kësaj dekade, ky projekt ka pësuar ndryshime, si në emërtim, kapacitete prodhuese, por edhe në aspektin ligjor.

Sipas një raporti të këtij konsurciumi, thuhet se ndërtimi i Termocentralit “Kosova e Re”, do të dëmtonte ekonomitë familjare dhe ekonominë e përgjithshme, pasi që do të rriste çmimin e energjisë elektrike për rreth 50 për qind. Por, këto të dhëna në këtë raport, janë mohuar nga zyrtarë qeveritar.

Telegrafi,  27.01.2017

Ishuj që fundosen, breza bregdetarë të kërcënuar nga shuarja. Shumë shtete kërcënohen në të ardhmen për shkak të ndryshimit të klimës. Ato u shpallin luftë energjive fosile, në fund të konferencës së klimës në Marakesh.

Një numër i madh shtetesh duan t’i japin fund me një iniciativë të përbashkët përdorimit të qymyrit dhe të kalojnë sa më shpejt që të jetë e mundur në energji të ripërtëritshme. Shumica e mbi 45 shteteve bëjnë pjesë në “Climate Vulnerable Forum” (CVF). Në të janë anëtarësuar kryesisht vende të varfra, të cilat janë veçanërisht të prekura nga ngrohja e tokës. Sipas organizatës “Buka për botën”, thirrja u prezantua në fund të konferencës për klimën në Marakesh të Marokut.

Annalena Baerbock, zëdhënëse për politikën e klimës të Grupit Parlamentar të të Gjelbërve në Bundestag, kërkoi që kjo thirrje të mos kalojë pa u dëgjuar në Gjermani. “Nuk mjafton, që ministrja gjermane e Ambientit, Barbara Hendricks t’u rekomandojë shteteve të tjera, si për shembull Marokut, që të mos ndërtojnë centrale të reja me qymyr. Thënie të tilla duhet të përmbahen edhe në planin gjerman të mbrojtjes së klimës.”

Ngjashëm u shpreh edhe Martin Kaiser, drejtor ekzekutiv i Greenpeace Gjermani. “Është një dëshmi varfërie, që Gjermanisë po ia kalojnë ndërkohë, përsa i përket braktisjes së përdorimit të qymyrit, gjithnjë e më shumë vende”, tha Kaiser.

“Largimi nga qymyri vjen më shpejt, se ç’mendojnë disa”

Gjermania planifikon që ta reduktojë emetimin e saj të gazrave të efektit serë deri në vitin 2050 me 80 deri 95 përqind. Një ligj i detyrueshëm për mbrojtjen e klimës ky plan bazë megjithatë nuk është.

Sekretari i shtetit për Mjedisin, Jochen Flasbarth nga delegacioni gjerman në Marrakesch theksoi se braktisja e qymyrit do të vijë edhe në Gjermani: “Që ne do ta bëjmë këtë në fund, për këtë nuk mund të ekzistojë asnjë dyshim. Dhe ndoshta ne duhet ta bëjmë më shpejt se ç’mendon njëri apo tjetri.”

Por, synimi në Gjermani është që braktisja e qymyrit të organizohet në një “projekt të shoqërisë”, në mënyrë që sa më pak njerëz të kenë ndjesinë se vendimet merren pa i pyetur ata, tha Flasbarth. Përpjekjet për një politikë për klimën janë edhe shprehje e interesave ekonomike, të cilat janë të prekura nga fundi i bartësve fosilë të energjisë.

Trumpi do të tërheqë marshin për pas

Konferenca e klimës e Kombeve të Bashkuara në Marrakesh mori fund sipas planit të premten (18.11.). Përfaqësues të më shumë se 190 shteteve debatuan për vënien në jetë të planit të OKB-së të Parisit për klimën. Marrëveshja është ratifikuar tashmë prej më shumë se 100 nga 195 shtete anëtare. Midis tyre janë edhe shkaktuesit më të mëdhenj të gazrave të efektit serë, SHBA dhe Kina. Megjithatë, Presidenti i ardhshëm i SHBA ka deklaruar në fushatën elektorale se do ta braktisë marrëveshjen për klimën.

Deutsche Welle,  22.11.2016

Pavarësisht se javën e kaluar dy ministrat, ai i Zhvillimit Ekonomik Blerand Stavileci si dhe ministri i Financave Avdullah Hoti, kanë qëndruar në Uashington për t’i përmbyllur negociatat me kompaninë amerikane “Contur Global” dhe Bankën Botërore rreth ndërtimit të këtij termocentrali, por së paku deri më tash nuk ka rezultuar me ndonjë marrëveshje në mes të palëve.

Por, edhe pse pa marrëveshje kryeministri Mustafa ka bërë të ditur se pas diskutimeve lëvizjet janë pozitive, por që, sipas tij, në këtë proces janë të ndërlidhur edhe palë të tjera siç është Banka Botërore.

Ai ka bërë të ditur se javën e kaluar janë zhvilluar bisedime, ekziston një pëlqim mes palëve por, sipas tij, akoma nuk janë përfunduar tërësisht.

“Mund të them se lëvizjet janë pozitive, por proceset nuk janë të lehta sepse procesi nuk ndërlidhet vetëm me ‘Contur Global’-in, vetëm me firmën që do ta ndërtojë këtë dhe do të jetë praktikisht menaxhere e pronare e firmës, kjo ndërlidhet edhe me Bankën Botërore. Ne tani po zhvillojmë bisedime, edhe javën e kaluar në Uashington me dy ministrat janë zhvilluar bisedime. Ekziston një pëlqim, por akoma nuk janë përfunduar tërësisht”, ka thënë ai.

Mustafa nuk e ka bërë të ditur se kur pritet të nënshkruhet marrëveshja përfundimtare me kompaninë “Contrul Global”, por që ai shprehet i bindur se projekti do të shkojë përpara.

Gazeta Zëri,  27.10.2016

Projekti i TC “Kosova e Re”, rehabilitimi i TC “Kosovës B”, potenciali gjenerues nga burimet e ripërtëritshme të energjisë, si dhe zbatimi i masave të eficiencës së energjisë janë disa nga projektet konkrete të cilat e mbajnë boshtin e strategjisë së energjisë 2016-2025. Kështu ka deklaruar ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavileci, të premten në një konferencë për media. Ai ka thënë se projektet për TC “Kosovën e Re” janë në rrugë të drejtë ku, sipas tij, në fillim të vitit të ardhshëm pritet që të nisë ndërtimi. Ndërsa sa i përket TC “Kosovës A” Stavileci ka thënë se ky termocentral do të ketë jetëgjatësinë derisa “Kosova e Re” të vijë në funksion.

“Ne jemi në fazën e fundit të negociatave me kompaninë amerikane ‘Contur Global’ dhe në mbledhjen e kaluar ne kemi aprovuar pjesën e parë të negociatave dhe presim që pas përfundimit të këtyre negociatave të fundit të jemi të gatshëm për nënshkrimin e nëntë marrëveshjeve komerciale. Posa të nënshkruajnë do të jemi në fazën e fundit për të bërë fazën tenderuese, ku ne presimin kompanitë që do ta bëjnë ndërtimin. Ndërsa, ‘Kosova B’ është duke vazhduar studimin e fizibilitetit, ku pritet të kryhet në maj të vitit të ardhshëm”, ka thënë ai.

Stavileci tha se edhe për termocentralin “Kosova A” është paraparë që të fillojë studimi i fizibilitetit. “Si pjesë e këtyre skenarëve është edhe termocentrali ‘Kosova A’, të cilën ne i kemi tri skenarë me tri alternativa të zhvillimit të saj, dy që lidhen me numrin e orëve me të cilat ajo do të operojë sepse kemi një obligim në kuadër të një plani kombëtar të emetimeve, se sa orë mund të punojnë termocentralet që kanë kapacitet të vjetruar, në këtë rast ‘Kosova A’ dhe ‘Kosova B’ dhe si pjesë e skenarit që ne e kemi shënuar si më të përshtatshëm për të vazhduar tutje që ‘Kosova A’ duhet të operojë deri në momentin e vënies në funksion të ‘Kosovës së Re’”, ka thënë ai.

I pari i MZHE-së sqaroi se Drafti i Strategjisë shoqërohet me pesë objektiva, ku qëllimi kryesor, sipas tij, do të jetë furnizimi i rregullt me energji elektrike.

“Duke u bazuar në analizën e problematikave që ka sektori i energjisë, nevojave për energji, si dhe potencialit të saj për të arritur qëllimin e sigurimit të furnizimit të qëndrueshëm me energji për periudhën dhjetëvjeçare, ka përcaktuar pesë objektiva strategjike: Sigurimi i furnizimit të qëndrueshëm dhe cilësor me energji elektrike dhe me kapacitete të nevojshme për një sistem stabil të energjisë elektrike; Integrimi në tregun rajonal të energjisë; Rritja e kapaciteteve ekzistuese të sistemeve termike dhe ndërtimi i kapaciteteve të reja; Zhvillimi i infrastrukturës së gazit natyror; Përmirësimi i shfrytëzimit me eficiencë të energjisë, burimeve të ripërtëritshme të energjisë dhe mjedisit sipas kërkesave të Traktatit për Themelimin e Komunitetit të Energjisë dhe MSA-së”, ka thënë ai.

Ndryshe, Drafti i Strategjisë së Energjisë së Republikës së Kosovës 2016/2025 pritet që shumë shpejt të shkojë për miratim në Qeveri dhe më pas të procedohet për në Kuvend

Gazeta Zëri,  14.09.2016

Kosova ka pasuri të mëdha të linjitit dhe renditet ndër pesë vendet e para me pasuri linjiti, por shumë pak e shfrytëzon atë.

Përderisa vendet tjera në rajon dhe në botë edhe pse nuk e posedojnë këtë pasuri vazhdojnë të furnizohen dhe të planifikojnë ndërtimin e termocentraleve të reja të bazuar në djegjen e linjitit.

Bazuar në numrin e termocentraleve aktive në vendet e rajonit del që pjesa më e madhe e këtyre vendeve prodhojnë më së shumti energji nga djegia e linjitit.

Sipas World Resources Institute  (WRI) 1,199 termocentrale të reja linjiti janë propozuar në mbarë botën, me një kapacitet prej 1,401,278 megavatësh.

Nga këto projekte të shpërndara në 59 shtete, 76 për qind janë të parapara vetëm në Kinë dhe Indi që janë dy shtetet me popullsinë më të madhe në botë.

Sipas të dhënave të  WRI-së Kina planifikon ndërtimin e 363 termocentraleve të reja, ndërsa India 455 të tilla.

Turqia është duke punuar në drejtim të ndërtimit të 49 termocentraleve të reja, ndërsa Rusia 48.

Edhe shtetet perendimore kanë në planifikimet e tyre energjetike ndërtimin e termocentraleve të bazuar në djegjen e qymyrit. Kështu SHBA është në proces të ndërtimit të 36 termocentraleve të reja. Gjermania 10, Italia 4,Holanda 3, Sllovenia 1.

Në shtetet e rajonit prinë Bosnja me 8 termocentrale të reja të planifikuara, Bullgaria dhe Serbia me nga 4, Greqia 3, Mali zi 2, Kroacia, Hungaria dhe Maqedonia me nga 1, ashtu sikurse edhe Kosova.

Kosova nuk ka ndërtuar asnjë kapacitet të ri gjenerues të energjisë që nga viti i largët 1984. Ndërsa që më shumë se një dekadë është duke u diskutuar mundësia e ndërtimit të një termocentrali të ri.

Kosova C apo Kosova e Re është një nga projektet më të përfolura në dhjetë vjetet e fundit. Vendimin për ndërtimin e këtij projekti është marr qysh në vitin 2006, menjëherë pas formimit të Ministrisë së atëhershme të Energjisë dhe Minierave.

Fillimisht termocentrali ishte projektuar me 2100 megavat. Pastaj, projekti u riemërua nga Termocentrali “Kosova C” në “Kosova e re”, dhe u ul kapaciteti prodhues në 1,000 megavat. Ndërsa, ndryshimi i tretë bëhet kur shpallet tenderi për ndërtimin e termocentralit me 600 megavat.

Ky termocentral që është planifikuar të ndërtohet nga kompania amerikane “Contour Global” do të jetë një nga projektet më të mëdha investuese të Kosovës.

Në projektin Kosova e Re planifikohet të punësohen 10 mijë persona gjatë ndërtimit të termocentralit, derisa 500 persona do të jenë të punësuar të përhershëm.

Në ministrinë e Zhvillimit Ekonomik janë deklaruar se  Termocentrali “Kosova e re” do nisë të ndërtohet në fund të vitit 2016 dhe të përfundojë pas pesë apo gjashtë viteve.

Një pjesë e caktuar e shoqërisë civile e kanë kundërshtuar ndërtimin e këtij termocentrali, por pa ofruar alternative realisitike për mbushjen e zbrazëtirës së furnizimit me energji elektrike, e cila sipas Ministrisë së Zhvillimit Ekonomik po i shkakton bizneseve humbje qindra milionëshe.

Agjensia e lajmeve ekonomia, 05.09.2016

Në vizitën e djeshme të Zëvendëspresidentit të SHBA-ve Joe Biden, përveç shumë temave, ai u ndal edhe njëherë tek Termocentrali “Kosova e Re” që pritet të ndërtohet së shpejti dhe ndikimin që do të ketë ai në zhvillimin ekonomik.

Gjatë konferencës së përbashkët me Presidentin e vendit Hashim Thaci, Biden ka rikujtuar se që Shtetet e Bashkuara e mbështesin ndërtimin e Termocentralit “Kosova e Re”.

Me këtë rast Biden tha se SHBA-të mbështesin forcimin e sigurisë energjetike, dhe se ndërtimi i termocentralit “Kosova e Re” do t’i sjellë Kosovës energji të qëndrueshme dhe zhvillim ekonomik.

“Ne duam të ndihmojmë që të forcojmë sigurinë energjetike, për këtë arsye ne mbështesim ndërtimin e termocentralit të ri në Kosovë “Kosova e Re” që do t’i sigurojë Kosovës furnizim të qëndrueshëm me energji dhe do të zhbllokojë rritjen ekonomike”, ka thënë zëvendës Presidenti i SHBA-ve Joe Biden.
Me ndërtimin e termocentralit “Kosova e Re”, pritet mbyllja e ndotësit më të madh në vend, e që është termocentrali “Kosova A”.

Përveç kësaj termocentrali i ri pritet t’u jap fund mungesave të energjisë elektrike që sipas Ministrit të Zhvillimit Ekonomik, Blerand Stavilecit i ka kushtuar sektorit privat me qindra miliona euro.

Telegrafi,  18.08.2016