info@energjia.al

Energjia diellore dhe ajo e erës po ndërpresin modelin e vjetër njëshekullor të sigurimit të energjisë. Çfarë do ta zëvendësojë atë?

Nga dritarja e zyrës së tij, Philipp Schröder sjell si shembull një fshat në zonën e Bavarisë dhe me një të qeshur djallëzore thotë: Para jush, mund të shikoni fundin e shërbimeve tradicionale, e gjithë kjo e financuar nga zoti dhe zonja Schmidt. Është një pamje e bukur, shkruan The Economist. Era që fryn përgjatë Wildpoldsried nga Alpet vë në punë turbinat mbi kodër. Çatitë e shtëpive me drejtim nga jugu, hambarët dhe stallat e lopëve janë të mbuluara me panelet diellore fotovoltaike. Lopët në fushat e blerta krijojnë pleh që gjeneron biogaz, i cili ngroh Biergarten (birrari), fushën e sportit dhe shumë prej shtëpive ku jetojnë rreth 2,600 fshatarë, si dhe mbështet gjeneratorët e erës dhe të diellit gjatë dimrit. Fshati prodhon pesë herë më shumë energji se sa i nevojitet dhe fshatarët deri diku po shpërblehen për përqasjen ndaj burimeve të rinovueshme. Në 2016-n ata arkëtuan rreth 6 milionë euro nga subvencionet dhe nga shitja e energjisë së tepërt.
Vështirë të duket si fundi i botës, por zoti Schröder, i cili punon për Sonnen, një firmë energjetike, ka një argument. Shumë ambientalistë duan që sistemi i prodhimit të energjisë t’i ngjasojë atij të Wildpoldsried. Dhe këta faktorë ku ai është i bazuar, si subvencionet për investime, shpenzimet e ulëta për karburant, si dhe zhvendosja e prodhimit të energjisë elektrike jashtë rrjetit, janë një mallkim për tregjet e energjisë dhe modelet e zhvilluara të biznesit të epokës së karburantit nga burimet fosile. Pak energji e rinovueshme do t’i fundosë ato. Por, rënia në të ardhurat nga shpërndarja, që do të vijë me përhapjen e vendeve si Wildpoldsried, nuk është vetëm një lajm i keq për bizneset e prodhimit dhe të transmetimit të energjisë fosile. Gjithashtu po bëhet problem për energjinë e rinovueshme vetë dhe për përpjekjet për të dekarbonizuar furnizimin me energji elektrike, gjë që justifikuan promovimin e tyre.
Në 2014-n, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë, IEA, një parashikues gjysmë zyrtar, parashikoi se dekarbonizmi i rrjetit të energjisë globale do të kërkojë rreth 20 trilionë dollarë për 20 vjet, deri në vitin 2035, pikë që mendohet se do të jetë larg finalizimit të procesit. Por, për një industri energjetike që nuk prodhon të ardhura të besueshme është e vështirë që njerëzit të investojnë në të.

Më pak e dashur, ende përçarëse

Lufta kundër ndryshimeve klimatike ka parë një rritje të madhe në energjinë e re të rinovueshme, atë të erës, energjisë diellore, gjatë dekadës së fundit, si në vendet e zhvilluara ashtu edhe në ato në zhvillim. Në 2015-n, qeveritë hodhën rreth 150 miliardë dollarë në mbështetje të investimeve të tilla, me Amerikën, Kinën dhe Gjermaninë që kryesonin listën. Por, Wildpoldsried akoma është një përjashtim, dhe jo një rregull. Në 2015-n, të tilla burime përbënin vetëm 7% të energjisë së prodhuar në të gjithë botën. Mbi 80% e energjisë botërore vjen prej burimeve fosile. Në termat e reduktimit të rreziqeve klimatike është një rrugë e gjatë përpara.
Lajmi i mirë është se dekada e nxitur nga rritja e subvencioneve ka sjellë rënien e kostove. Energjitë e rinovueshme janë shumë të kushtueshme në disa vende, por po bëhen më të pakta, në disa vende burimet e rinovueshme nga era, në veçanti, janë të konkurrueshme. Kjo tregon se rritja e tyre shumë shpejt do të kërkojë më pak subvencione se sa ka tërhequr deri më sot. Çmimet e larta të karbonit do t’u japin energjive të rinovueshme më shumë avantazhe, por janë të vështira për t’u siguruar. Skema e Bashkimit Europian e emetimeve tregtare është një zhgënjim i përvitshëm, por ende ka shpresë, sikurse e dëshmon përpjekja më e fundit për të bindur administratën e re amerikane në përfitimet e të ardhurave të vjela nga taksa e karbonit që iu ofron rreth 2,000 dollarë familjeve me katër pjesëtarë.
Por vendosja e energjisë së rinovueshme në treg ka ndikuar më tepër se sa në çmim, ka goditur edhe investimet gjithashtu. Në vendet e pasura qeveria ka vendosur energji të rinovueshme në sisteme elektrike që nuk kanë nevojë për kapacitete të reja, pasi kërkesa është në rënie. Investimet në ofertë pavarësisht se çfarë kërkojnë tregjet, kanë prodhuar mbi tepricë, e cila ka ulur çmimet. Në Amerikë kjo deri diku është maskuar nga revolucioni i gazit të shistit argjilor, i cili në disa drejtime ka shkaktuar ndryshime të mëdha. Në Europë, teprica e energjisë së rinovueshme shihet në një këndvështrim të ndryshëm. Çmimet me shumicë të energjisë janë ulur nga 80 euro për MGh në 2008, në 30-50 euro në ditët e sotme.
Rezultati ka rrënuar shërbimin në stilin e vjetër. Kompanitë më të mëdha gjermane të energjetikës, E.ON dhe RWE, të dyja të ndara në vitin e shkuar, kanë ndarë rrjetin e tyre të energjisë rinovueshme nga prodhimi tradicional me humbje dhe me borxhe. EY, firmë konsulente, përllogarit se shërbimet përgjatë Europës shlyen rreth 120 miliardë dollarë aktive për shkak të çmimeve të ulëta të energjisë nga 2010 në 2015. Asnjëherë në histori vendosja e kapitalit nuk ka qenë më e vështirë se sa me industrinë e energjisë, thotë Matt Rennie, i cili analizon tregjet e shërbimeve globale në EY.
Nuk ka të bëjë vetëm me faktin se me përpjekjet për të vendosur energjinë e rinovueshme kanë shtuar burime të reja oferte në një treg që është tashmë i mbushur. Në një industri të strukturuar me kosto marxhinale (kosto shtesë për një njësi të prodhuar), burimet e rinovueshme kanë një grusht përçarës në peshën e tyre.
Tregjet e energjisë, veçanërisht ato që kanë qenë të parregulluar në fundin e shekullit të 20, zakonisht punojnë sipas rendit të meritës: në çdo kohë që plotësojnë kërkesën fillimisht nga furnizuesit më të lirë, më pas nga të dytët më të lirë, deri sa të kenë sasinë që iu nevojitet. Çmimi i paguar është vendosur nga burimi më i shtrenjtë në përdorim i kohës. Ata largojnë nga rrjeti prodhuesit më të shtrenjtë, duke ulur kështu çmimet e shitjes me shumicë.
Në afat të gjatë, si dhe me investimet të mëtejshme, rrjetit të energjisë i ridizajnuar për sisteme të energjisë së rinovueshme do t’i duhet një kohë e gjatë për të zgjidhur këtë problem. Rrjetet e ndërtuara me shumë kapacitet;
rrjete të ndërtuara mjaftueshëm të mëdha për të arritur deri te burimet e largëta të rinovueshme, kur në apati ato janë afër; rrjetet mjaftueshëm “të zgjuara” për të përshtatur ofertën me kërkesën e konsumatorëve; kanë të gjithë rolin e tyre për të luajtur.
Por zgjidhjet në afat të gjatë nuk zgjidhin mangësitë në afat të shkurtër. Deri tani vendet me shumë energji të rinovueshme duhet të mbajnë rezerva të lira me karburant fosil në gatishmëri për të plotësuar kërkesën në pikun e saj. Kjo shpesh përkthehet në subvencione shtesë, të njohura si pagesa kapaciteti, për centrale të cilat nuk do të ishin ekonomike.

Nga do vijë leverdia?

Strukturat e pagesave e bëjnë të ndjeshëm për të investuar në gjeneratorë që mund të ndizen atëherë kur nuk ka gjendje të energjisë së rinovueshme. Por, çfarë do t’i bënte të ndjeshëm investimet në energjinë e rinovueshme?
Duke qenë se ato janë një pjesë e vogël e sistemit, energjia e rinovueshme është e izoluar nga efekti që kanë kostot marxhinale në çmime, sepse për sa kohë ka centrale që do të djegin karburantin fosil, çmimi i shitjes me shumicë i energjisë elektrike do të qëndrojë i lartë. Kështu shpërndarësit mund të blejnë energji nga prodhuesit e energjisë së rinovueshme, shpesh me kontrata me çmime të fiksuara, pa u shqetësuar shumë.
Por, sa më shumë prodhues të energjisë së rinovueshme që të ketë, aq më shumë i ulin çmimet. Shpesh, kur energjia e rinovueshme plotëson të gjithë kërkesën, i bën çmimet nga karburanti fosil të pavenda, çmimet me shumicë të energjisë elektrike bien, ose ndonjëherë bëhen dhe negative, me prodhuesit që paguajnë për rrjete që shkarkojnë energjinë (energjia duhet të shkojë diku). Sa më shumë energji të rinovueshme që të ketë në sistem, aq më shumë ndodhin kolapse të tilla.
Rolando Fuentes nga Kapsarc, një grup ekspertësh me bazë në Arabinë Saudite, thonë se bota është në një rreth vicioz: subvencionet mbështesin energjinë e rinovueshme, energjia e rinovueshme ul çmimet, që rrit nevojën për mbështetje financiare. Teorikisht, nëse energjitë e rinovueshme do të plotësonin 100% të tregut, çmimi me shumicë i energjisë elektrike do të shkojë në zero, duke frenuar të gjithë investimet e reja të cilat nuk janë subvencionuar sërish. Ai e quan këtë rreth vicioz si paradoksi i energjisë së pastër: Sa më të suksesshëm të jemi në rritjen e energjisë së rinovueshme, aq më e shtrenjtë dhe më pak efektive bëhet kjo politikë.
Francis O’Sullivan, nga Instituti i Teknologjisë së Massachusetts, tha se trendi është i dukshëm në disa vende të Amerikës me energji të bollshme diellore. Shpërndarësit, të cilët janë kërkuar të kenë energji të rinovueshme në portofolin e tyre, si atyre në Kaliforni, zakonisht ofronin investimet e kompanisë në kapacitetin bujar të kontratave afatgjata. Por kërkimet nga Bloomberg New Energy Finance, kompani konsulente, tregojnë se shpërndarësit po i afrohen përmbushjes së mandateve të tyre, zhvilluesve të energjisë diellore po u ofrohen çmime të fiksuara në afatshkurtër me një ekspozim më të lartë ndaj çmimeve të ndryshueshme me shumicë. Kjo pakëson iniciativën për të investuar. Energjia diellore e mban aftësinë e saj konkurruese larg, thotë zoti Sullivan. Po ha vetveten.
Në fillim të shekullit, sipas IEA, një e treta e investimit në tregjet e elektricitetit u hodh në sektorët e konkurrueshëm, të cilat janë ekspozuar ndaj çmimeve me shumicë; pjesa tjetër shkoi për shpërndarjen e rregulluar, rrjetin e transmetimit dhe rregullimin e kontratave me çmime të fiksuara, në të cilën energjia e rinovueshme pati fillimin e saj. Në 2014-n, pjesa e investimeve në sektorin e konkurrueshëm ishte vetëm 10% e totalit. Është e drejtë që të mendojmë se sa më shumë të ekspozohet energjia e rinovueshme ndaj konkurrencës nga kontratat e lidhura deri në çmimet me shumicë, më shumë njerëz do të largohen prej tyre.

Energji-grafik
Edhe kostot e ulëta të kapitalit, veçanërisht në energjinë diellore, mund ta zhbëjë këtë trend, duke i bërë investimet më të lira, edhe pse bëhen më të rrezikshme. Por, nëse energjia e rinovueshme me kosto marxhinale më të ulët vazhdon që të ulë çmimet, do të vijë një moment që investimet private do të shterojnë. Ashtu si Malcolm Keay nga Instituti i Oksfordit për Studimet Energjetike thotë: Modeli i biznesit të shpërndarjes është prishur, gjithashtu dhe tregjet.
Energjia e rinovueshme nuk ul thjesht çmimet, kur përdoret nga konsumatorët, ata gjithashtu plotësojnë kërkesën. Merrni në konsideratë Australinë, ka rreth 1.5 milionë shtëpi që kanë panele diellore mbi çatitë e shtëpive të tyre. Ka disa arsye për këtë. Është një vend diellor, instalimi i paneleve fotovoltaike deri tani ka qenë i subvencionuar në mënyrë bujare, dhe faturat e energjisë elektrike vijnë të larta. Pjesërisht për të paguar subvencionet. Dhe pjesa tjetër për të paguar për rrjetin, i cili po bëhet çdo herë dhe më i shtrenjtë. IEA thotë se në disa vende të Australisë së Jugut, përmirësimet e rrjetit kanë dyfishuar kostot e rrjetit që nga 2008-a. Pavarësisht shkurtimit të subvencioneve, instalimi i paneleve fotovoltaike australiane pritet që të trefishohet në dekadën e ardhshme.
Ndërsa më pak njerëz mbështeten në rrjet, ka më pak njerëz që mbeten për të ndarë kostot. Phil Blythe, nga GreenSync, një kompani me bazë në Melburne, që punon me shpërndarësit për të moderuar flukset e energjisë së rinovueshme, paralajmëron se vendi do të përballet me vdekjen embrionale të shërbimeve. Sa më shumë konsumatorë ta prodhojnë vetë energjinë, aq më shumë shpërndarësit do t’ju duhet të rrisin çmimet ndaj konsumatorëve që mbeten, çka i rrit shanset për të braktisur rrjetin. Nuk do të ndodhë brenda natës thotë ai, por do të jetë vdekje nga 1 mijë shkurtimet.

Revista Monitor,  18.03.2017

Ishuj që fundosen, breza bregdetarë të kërcënuar nga shuarja. Shumë shtete kërcënohen në të ardhmen për shkak të ndryshimit të klimës. Ato u shpallin luftë energjive fosile, në fund të konferencës së klimës në Marakesh.

Një numër i madh shtetesh duan t’i japin fund me një iniciativë të përbashkët përdorimit të qymyrit dhe të kalojnë sa më shpejt që të jetë e mundur në energji të ripërtëritshme. Shumica e mbi 45 shteteve bëjnë pjesë në “Climate Vulnerable Forum” (CVF). Në të janë anëtarësuar kryesisht vende të varfra, të cilat janë veçanërisht të prekura nga ngrohja e tokës. Sipas organizatës “Buka për botën”, thirrja u prezantua në fund të konferencës për klimën në Marakesh të Marokut.

Annalena Baerbock, zëdhënëse për politikën e klimës të Grupit Parlamentar të të Gjelbërve në Bundestag, kërkoi që kjo thirrje të mos kalojë pa u dëgjuar në Gjermani. “Nuk mjafton, që ministrja gjermane e Ambientit, Barbara Hendricks t’u rekomandojë shteteve të tjera, si për shembull Marokut, që të mos ndërtojnë centrale të reja me qymyr. Thënie të tilla duhet të përmbahen edhe në planin gjerman të mbrojtjes së klimës.”

Ngjashëm u shpreh edhe Martin Kaiser, drejtor ekzekutiv i Greenpeace Gjermani. “Është një dëshmi varfërie, që Gjermanisë po ia kalojnë ndërkohë, përsa i përket braktisjes së përdorimit të qymyrit, gjithnjë e më shumë vende”, tha Kaiser.

“Largimi nga qymyri vjen më shpejt, se ç’mendojnë disa”

Gjermania planifikon që ta reduktojë emetimin e saj të gazrave të efektit serë deri në vitin 2050 me 80 deri 95 përqind. Një ligj i detyrueshëm për mbrojtjen e klimës ky plan bazë megjithatë nuk është.

Sekretari i shtetit për Mjedisin, Jochen Flasbarth nga delegacioni gjerman në Marrakesch theksoi se braktisja e qymyrit do të vijë edhe në Gjermani: “Që ne do ta bëjmë këtë në fund, për këtë nuk mund të ekzistojë asnjë dyshim. Dhe ndoshta ne duhet ta bëjmë më shpejt se ç’mendon njëri apo tjetri.”

Por, synimi në Gjermani është që braktisja e qymyrit të organizohet në një “projekt të shoqërisë”, në mënyrë që sa më pak njerëz të kenë ndjesinë se vendimet merren pa i pyetur ata, tha Flasbarth. Përpjekjet për një politikë për klimën janë edhe shprehje e interesave ekonomike, të cilat janë të prekura nga fundi i bartësve fosilë të energjisë.

Trumpi do të tërheqë marshin për pas

Konferenca e klimës e Kombeve të Bashkuara në Marrakesh mori fund sipas planit të premten (18.11.). Përfaqësues të më shumë se 190 shteteve debatuan për vënien në jetë të planit të OKB-së të Parisit për klimën. Marrëveshja është ratifikuar tashmë prej më shumë se 100 nga 195 shtete anëtare. Midis tyre janë edhe shkaktuesit më të mëdhenj të gazrave të efektit serë, SHBA dhe Kina. Megjithatë, Presidenti i ardhshëm i SHBA ka deklaruar në fushatën elektorale se do ta braktisë marrëveshjen për klimën.

Deutsche Welle,  22.11.2016

TAP ka nisur një nga fazat më komplekse të punimeve, atë të kalimit të tubacionit nën shtratin e lumit Seman.
Në nëntor të vitit 2016, Gazsjellësi Trans Adriatik (TAP) filloi në Fier punimet komplekse për të realizuar kalimin e tubacionit në një territor me gjatësi afërsisht 1.1 km në të cilën ndodhet lumi Seman, një hekurudhë si edhe një rrugë. Nëpërmjet përdorimit të teknologjisë së quajtur Shpimi Horizontal i Drejtuar (HDD), u shmang hapja e kanaleve, duke ulur sasinë e gërmime në minimum dhe duke kufizuar ndikimin mbi ekosistem. Edhe këto janë punime që po kryhen për herë të parë në Shqipëri.

Punimet për kalimin e tubacionit nën shtratin e lumit Seman po kryhen disa qindra-metra larg të dy anëve të lumit. Procesi i shpimit horizontal të drejtuar për të depërtuar terrenin përdor sonda progresive që do të kalojnë deri në 26 metra poshtë shtratit të lumit. Pas kësaj, tubi tërhiqet dhe kalon përmes tunelit të hapur (një përshkrim më të detajuar të HDD e gjeni më poshtë).

“Tubacionit të TAP në Shqipëri do t’i duhet të kalojë përmes 555 rrugëve, 514 lumenjve dhe një hekurudhe dhe ne i kushtojmë vëmendje të madhe inxhinierike çdo kalimi. Pasi analizuam dhe vlerësuam plotësisht situatën, vendosëm të përdorim shpimin horizontal të drejtuar në dy kalime të lumit Seman pasi kjo teknologji e re shmang ndikimin fizik të lumit dhe ambientit përreth. TAP do të vijojë të përdorë standardet më të larta dhe praktikat më të mira të industrisë duke u kujdesur për sigurinë teknike në punë, mjedisin, trashëgiminë kulturore dhe komunitetet përgjatë gjurmës së gazsjellësit.” tha Karl Roberts, Menaxheri i Projektit të TAP-it në Shqipëri.

Revista Monitor,  14.11.2016

Studiues së Institutit të fizikës dhe kimisë të qytetit Dalian, pjesë e Akademisë së Shkencave të Kinës janë të mendimit se teknologjia e desulfurizimit të naftës është e suksesshme për uljen e nivelit të ndotjes së ajrit.

Vitet e fundit, ndotja e ajrit në Kinë ka shënuar nivele të larta. Sipas studjuesve ndotja e ajrit nga makinat përbën 20%-30% të shkaqeve të ndotjes, pasi cilësia e karburantit ndikon direkt në lëshimin e gazit të makinave.

Sipas Institutit të Dalianit, kjo teknologji e re mund të përdoret në përmirësimin e karburantit, duke ndikuar në zhvillimin industrial, por dhe në uljen e ndotjes së ajrit në vend.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  30.03.2016

Bill Gates bën ca llogari dhe atij i del se qeveria Amerikane shpenzon çdo vit 5 mld $ për kërkimet në fushën e energjisë së pastër. Do ishte interesante të krahasohej, siç shprehet ai në një video të shpërndarë në Twitter, shifrat e shpenzimit për gaz dhe benzinë me ato për kërkime.

Ne kemi 250 mln makina në rrugë çdo ditë që furnizohen të paktën një herë në çdo 10 ditë. Pra le të themi se çdo ditë mbushen me benzinë 25 mln makina. Duke qenë se çdo makinë mbushet me 13 gallonë, kemi 325 mln gallonë ose më shumë se 1,23 mld litra.

Edhe pse çmimet e benzinës kanë rënë, ne shpenzojnë rreth 813 mln $ çdo ditë dhe në javë rreth 6 mld (5,7 mld $) në një kohë që buxheti i kërkimit për energjinë e pastër është 6,4 mld.

Pra sipas Bill Gates në Amerikë shpenzohet më shumë në javë për benzinë se në vit për kërkime shkencore, në një kohë që motori me magnet i shpikur nga Nikola Tesla, kroati me origjinë shqiptare, do të siguronte transport me kosto zero.

Dhe kujtoj se ishin interesat e ngushta të investitorëve në industrinë e naftës që e penguan këtë shpikje të rëndësishme për të gjithë njerëzimin që do ta bënte jetën më të mirë dhe më të lirë.

Pasi është e vërtetë se në fillim një litër naftë kushtonte më pak se një shishe Coca-Cola, por me shpikjen e ndarjes së nënprodukteve të naftës çmimi i saj filloi të njihte vetëm rritje. Pikun e shënoi në vitet ‘70 të shekullit të kaluar, por ky nuk ishte maksimumi. Ai u arrit në vitet 1998 dhe 1999 kur arriti në 140 $ nga 10 $ për fuçi nga përpjekjet e OPEC –ut. Ndërsa aktualisht ai vërtitet rreth 30$ për fuçi.

Si do ishte bota pa makina? As që nuk mund të mendohet, por përsëri do të shpikej një mjek tjetër që do të plotësonte nevojat e transportit. Le të themi disqet duke u nisur nga filmat fanta-shkencë. Por le të kthehemi tek makinat.

Të gjithë mund ta imagjinojnë se si do të ishte bota me makina që lëviznin pa naftë, benzinë a gaz. Sa për të filluar, ajo do ishte më e pastër, dhe duke vazhduar dhe përfunduar në të njëjtën kohë do të thosha se jeta do ishte shumë herë më e lirë, pasi kostot e transportit do ishin në mos zero (se tek e fundit s’do të na duhej të blinim makinat), ato do bëheshin pothuaj të papërfillshme.

Gazeta Dita, 07.03.2016

Ne kemi nevojë për një furnizim të sigurt, të besueshëm të energjisë elektrike per 24 orë në ditë. Ne gjithashtu duhet të bëjmë më shumë në përdorimin e burimeve të rinovueshme të energjisë, si energjinë e erës dhe atë diellore, për të reduktuar varësinë tonë nga lëndët djegëse fosile të parinovueshme si nafta dhe gazi. Por, nuk është aq e lehtë për të kaluar vetëm në përdorimin e energjisë diellore dhe të erës për të gjitha nevojat tona të energjisë. Retë e mbulojnë diellin dhe era herë është e shpejtë dhe herë e ngadalshme. Kjo do të thotë se energjia diellore dhe energjia e erës nuk janë gjithmonë në dispozicion kur është e nevojshme.

Zgjidhja e këtij problemi qëndron në ruajtjen e energjisë. Me ruajtjen e energjisë së prodhuar nga energjia diellore dhe e erës në bateri të fuqishme, arijmë të kemi një furnizim 24/7 të energjisë në dispozicion.

Ndryshueshmëria e energjisë diellore dhe e erës e bën të vështirë për ofruesit e energjisë elektrike për integrimin e tyre në rrjetin e energjisë elektrike. Rrjetet duhet të jenë të besueshme dhe të qëndrueshme dhe vazhdimisht të balancojnë kërkesën dhe ofertën e energjisë elektrike.

Instalimi i energjisë nga bankat e magazinimit në bateri, në rrjetet elektrike do të thotë qe ofruesi i energjisë elektrike mund të shtojë në rrjet energji të erës dhe diellit. Energjia e rinovueshme e magazinuar në bateri, mund të clirohet në rrjet kur është e nevojshme. Kjo e bën furnizimin e duhur me energji elektrike, dhe më të parashikueshme.

Energjia e ruajtur në bateri mund të përdoret gjithashtu në kohën e pikut, kur energjia elektrike është më shumë e nevojshme. Kjo do të thotë më pak mundësi të mbingarkimit të rrjetit dhe të ndërprerjes së furnizimit me energji elektrike.

Magazinimi i energjisë jashtë rrjetit

Ruajtja e energjisë ne bateri është mënyra më e mirë për njerëzit që jetojnë në zonat që nuk mund të kenë qasje të rrjetit të energjisë elektrike, ose për ata që preferojnë të jenë eficent duke e prodhuar energjinë për vete. Ata mund të lidhen lehtësisht me panele diellore ose turbina ere të vogla për të siguruar një furnizim të qëndrueshëm me energji elektrike.

Ekolëvizja,  26.02.2016

Teknologjia e telefonave smart dhe dizajni i tyre ndryshon çdo vit, por ajo çfarë nuk ndryshon është jetëgjatësia e baterisë. Por, për këtë të dytën është duke menduar seriozisht Sony.

Kompania është në fazën finale për prodhimin e superbaterisë dhe pritet që deri në vitin 2020 ajo të jetë në treg.

Superbateria e Sonyt do të ketë 40% më shumë energji sesa bateritë tradicionale Li-on (litium-jon) dhe me pak fjalë ajo mund të zgjasë tërë ditën.

Ndërkohë, muajin e kaluar, kompania kineze, Huawei prezantoi baterinë e cila mund të karikohet ne 50% të kapacitetit të saj vetëm në pesë minuta.

Kjo nënkupton se pasi të keni konsumuar një kafe të shpejtë, ju mund të mund të shrytëzoni telefonin tuaj tërë ditën.

Top Channel, 21.12.2015

Fjala e zv.Ministrit Ilir Bejtja në forumin e organizuar nga Konfindustria, “Smart Balkan Forum”

Përshëndetje të gjithëve,

Në fakt, të flasësh “smart” sot është shumë më e lehtë se përpara dy vitesh kur ne kemi qenë ndoshta në majën e të qenit një ekonomi me sjellje pragmatike të kalçifikuar. Besoj, kjo ka ardhur disi natyrshëm

për shkak të historisë që ne si shoqëri kemi. Vinim nga një regjim totalitar, ku njerëzit ishin mësuar se qeveria do të siguronte çdo lloj malli e çdo lloj shërbimi, çdo lloj gjëje që na bente të mundur të jetonim. Ndryshimi i menjëhershëm, mungesa e eksperiencës në vitet e para të demokracisë solli instalimin e një modeli që në thelb të tij pati kaotizmin. Zhvillimet kanë qenë shumë individuale, të bazuara në eksperienca dhe mënyra të menduari thellësisht pragmatike, të palidhura me kuadrin kombëtar të ekonomisë apo në përgjithësi me zhvillimin e shoqërisë shqiptare.

Të paktën në fushën e energjisë, në këtë situatë kemi qenë edhe ne kur erdhëm në qeveri. Gjetëm një sistem që për shkak të kësaj sjelljeje pati prodhuar një situatë totalisht të falimentuar. Nuk është ndonjë sekret por ne morëm një ndërmarrje që kishte gjendje llogarish negative, aksionet negative tre herë më shumë se vlera e aseteve. Gjeneronte çdo vit rreth 21-22 miliard lekë humbje dhe gjysmën e vitit duhet të financohej nga Buxheti për tu mbajtur në këmbë. Kjo situatë jo vetëm në shpërndarje por i gjithë sistemi elektro energjetik ishte i paralizuar. Kjo ishte arsyeja kryesore se përse sot ne kemi një nivel shumë të lartë overdraftesh për të përballuar aktivitetin. Po ashtu në OST kemi shumë financime që nuk bëhen me mjetet e veta por përkundrazi mbështeten me garanci sovrane. Në Shpërndarje gjithashtu çdo gjë bazohej tek garancia sovrane por tanimë situata ka ndryshuar. Këto mungesa në Buxhetin e Shtetit për shkak të garancive sillnin problem për investimet në ato fusha që janë dhe elementët që stimulojnë zhvillimin.

Nga një shpenzim i cili duhet të rikthehej çdo vit, energjia tek ne ishte kthyer në një të mirë publike që njerëzit mendonin se duhet ta kishin. Kemi zbuluar edhe situata që vlejnë për Guinnes, kemi gjetur nënstacion që është bërë në vitin 1952 apo 1958 dhe i cili pretendojmë që të garantojë furnizimin e gjithë popullatës në vitin 2015. Gjetëm një situatë shumë të rëndë në të cilën nuk mund të punoje “smart” por duhet të punoje me forcë. Kjo bëri që qeveria e mbështeti sektorin e energjisë me të gjitha forcat që të merrnim një impuls pozitiv, të siguronim energjinë elektrike për të gjithë konsumatorët dhe më pas të mendonim të kishim dhe para për ta rindërtuar sistemin. Për këtë arsye ne 2014 kemi një Plan të Rimëkëmbjes Financiare ku thelbi është që të gjitha ndërmarrjet të fillojnë të dalin mbi ujë, të jenë pra të afta për të gjeneruar të ardhurat që duhen për të kryer aktivitetin dhe jetuar në treg.

Në këto dy vite kemi rritur ndjeshëm nivelin e të ardhurave dhe kemi reduktuar edhe nivelin e konsumit në vend duke ulur ndjeshëm nivelin e humbjeve. Lëvizjet kanë qenë strukturore por edhe taktike. Ne gjetëm në shpërndarje një model tarifor me 13 tarifa sektorale. Këtu nuk kishte ndonjë analizë që të lidhej me koston pse ishte shtrenjtë për njërin apo lirë për tjetrin. Në fakt, nga të gjitha studimet që bëmë rezultoi se nuk kishte asnjë lidhje të tillë dhe qeveritë në vijimësi kishin marrë vendime në varësi të sektorëve që dëshironin ti stimulonin e që i kishin përparësi.

Ne ndryshuam sistemin tarifor dhe vendosëm si bazë koston duke u lidhur në pikën e aksesit, pra mbi bazën e lidhjes në tension. Kjo solli rezultate shumë positive. i vendos operatorët  në kushte të barabarta konkurence, bëri më të lehtë miratimin e tarifave dhe përceptimin nga konsumatorët se përse duhet të ishte ky çmim.

Të njëjtën gjë bëmë tek familjarët ku gjetëm një fashë e cila kishte stimuluar konsumatorët që kishin nga tre apo katër sahatë. Të gjithë këta konsumonin nga 1 mijë kilovat dhe faturoheshin me çmimin bazë. Nuk ndodh askund që njerëzit të jenë aq të pasur ta çdo aktivitet ta bazojnë në konsumin e energjisë elektrike. Është një burim i shtrenjtë në raport me forcat e tjera dhe përsëri shqiptarët që janë vend i varfër konsumonin energji në mënyrë eksesive. Sot kemi një ulje të konsumit edhe për shkak të kësaj natyre, njerëzit janë bërë më “smart”. Njerëzit janë bërë më “smart” për menaxhimin e kostove pasi tarifa është e barabartë. Investimet janë bërë më “smart” me investime në mënyrë të përqëndruar sipas nivelit të tensionit dhe rrjetit.

Kemi bërë një pasaportizim të gjithë sistemit. Çudia fillonte nga fakti se Shqipëria kishte mbi 1.1 milion familje në sistem faturimi por në fakt me census kishim 720 mijë të tilla. Numri i konsumatorëve aktiv nuk mund të ishte më shumë se 500 mijë. Kemi rreth 100 mijë konkrata provizore të cilat po kërkojmë ti bëjnë definitive në sistem. Ishte një rrëmujë e krijuar në shumë vite nga pseudoreformat që në fakt kanë qenë goditje poshtë rripit për sistemin.

Ajo që kemi bërë tani është sa strategji aq edhe bazë. Pak para takimit me zotin Buxhuku po diskutonim për reforma të tjera që duhen ndërmarrë për ndarjen apo jo të derregullimit të sektorit. Secili ka argumentet e veta dhe kjo do të thotë se keni filluar të mendojmë smart. Në OSHEE kemi filluar të ndërtojmë një sistem të ri billing, po punojmë për sahatet smart, për efiçencën e energjisë gjithashtu.

Kemi edhe aspektet e ndërtesave ku në fakt ne konsumojmë shumë energji dhe nuk jemi efiçent. Në fokusin tonë do të mbetet gjithmonë siguria për furnizim me energji për të gjithë popullatën. Ajo çka po bëjmë tani është në një linjë me aktivitetin e sotëm “Smart Balkan Forum”. Ajo çka ju do mund të diskutoni sot do të jenë ndoshta një stimul i ri për të nxitur mendimet tuaja, iniciativat për burime të reja, për të diskutuar me ne dhe gjithë sipërmarrjet në sektorin e energjisë në përgjithësi.  Synimi është të kemi kosto sa më të ulëta që të ndihmojmë zhvillimin e ekonomisë shqiptare.

Faleminderit

energjia.al  14.11.2015

Stella Lux është një makinë diellore, super-teknologjike me një mision specifik; të prodhojë energji më shumë se sa harxhon.

Më 4 vendet e saj, Stella Lux është një makinë familjare, e projektuar për të udhëtuar në një ditë me diell, për më shumë se një mijë kilometra dhe të arrijë në destinacionin e kërkuar me bateritë akoma të ngarkuara.

Mjeti është ideuar nga disa studentë holandezë në ‘ Eindhoven University of Technology’,  të cilët që prej vitit 2013 kishin projektuar ‘Stella”, makinën me panele  fotovoltaike.

Ajo mund të përshkonte rreth  600 km. Sot  makina e re Stella Lux arrin që të prodhojë energji diellore falë 5.8 metra katrorë të paneleve fotovoltaike dhe ka një bateri me kapacitet shtesë të 15kWh dhe tunel qendror që shfrytëzon më mire aerodinamikën. Makina kap një shpejtësi prej 125 km/h.

Gazeta Shqip,  26.08.2015

Shumica e shkencëtarëve janë dakord se rritja e sasisë së dioksidit të karbonit në atmosferë është duke kontribuar në ndryshimin e klimës, që mund të ketë efekte katastrofike. Por procesi i eliminimit  të dioksidit të karbonit nga gazet industriale që çlirohen në atmosferë është i komplikuar dhe i kushtueshëm. Por një ekip në Norvegji po punon që këtë proces ta bëjë më të lehtë dhe me një kosto më të ulët.

Pavarësisht nga përparimet e vazhdueshme në zhvillimin e burimeve të ripërtëritshme të energjisë, energjia me koston më të ulët ende prodhohet nga fosilet, si qymyri, nafta dhe gazi natyror.

Por, meqë djegia e këtyre lëndëve çliron sasi të mëdha të dioksidit të karbonit, shkencëtarët po përpiqen të gjejnë metodat më të efektshme dhe me kosto më të ulët për kapjen dhe magazinimin e gazeve të dëmshëm të çliruara në atmosferë.

Qendra Teknologjike në Mongstad të Norvegjisë, ose TCM, është objekti më i madh në botë për testimin e teknologjive të reja në shkallë industriale.

Kreu i saj, Tore Amundsen thotë se, që nga fillimi i punës në vitin 2012, uzina që ka kushtuar 1 miliardë dollarë ka prodhuar njohuri të vlefshme.

“Ne kemi mësuar mbi përzgjedhjen e materialeve, modelet e projektimit, që janë përmirësuar në mënyrë të konsiderueshme përmes këtyre testeve, dhe kemi mësuar shumë për operacionet e një objekti mjaft të madh”.

Zoti Amundsen thotë se mund të mësohen gjëra të tjera në lidhje me funksionimin e një uzine të madhe që merret me kapjen e dioksidit të karbonit nga termocentralet:

“Gjëra të thjeshta, si hapja e një objekti të tillë, mënyrat e ndryshme të operimit të tij, dhe mbyllja e objektit. Gjëra të thjeshta si këto, me të cilat më parë nuk kishim përvojë”.

TCM është e lidhur me një termocentral aty pranë, si një burim i çlirimit të gazeve të cilat trajtohen me kimikate të ndryshme:

“Lëndët pastruese thithin molekulat e dioksidit të karbonit nga gazi i çliruar, lënda e re kalon në temperatura të larta për të veçuar dioksidin e karbonit dhe më pas ajo ripërdoret për të kapur sasi të tjera dioksidi  karboni”.

Qëllimi është kapja e 90 përqind të dioksidit të karbonit. Zoti Amundsen thotë se procesi është ende i kushtueshëm.

“Nëse kjo teknologji aplikohet në një termocentral, kostoja e energjisë do të rritej 30 deri 40 përqind”.

Zgjidhja më e mirë për magazinimin e gazit të kapur është pompimi i tij në zgavrat nëntokësore të lëna pas nxjerrjes së naftës ose gazit natyror, ku këto sasi gazi mund të qëndrojnë përgjithmonë.

Qendra Teknologjike Mongstad nuk e pompon në nëntokë dioksidin e karbonit që ajo e kap. Në vend të kësaj, ajo e çliron atë në atmosferë.

Zoti Amundsen thotë se kjo teknologji tani është e përballueshme vetëm për vendet e zhvilluara industriale. Deri tani vetëm Kanadaja ka një termocentral të madh me qymyr  që e popmpon gazin e dëmshëm nëntokë.  Vende të tjera janë duke ndërtuar centrale të ngjashme.

Zëri i Amerikës,  15.06.2015