info@energjia.al

Të lidhësh vështirësitë që ka sot vendi për të garantuar energji të vetëmjaftueshme pa vënë në rrezik ekonominë dhe financat publike, vetëm me thatësirën ekstreme të këtij viti, është miopi.
Rreth katër vite me parë, kur qeveria nisi aksionin e “dhunshëm” për të mbledhur borxhet shumë vjeçare të Operatorit të Shpërndarjes së Energjisë Elektrike (OSHEE) Revista Monitor në një editorial të saj do të ngrinte pyetjen: Por kur OSHEE të mos ketë në krah qeverinë, a do të mundet që të dëshmojë se është ringritur dhe funksionon si kompani rentabël brenda një sistemi të tërë energjie eficent? Tani është koha dhe janë argumentet për të dhënë një përgjigje:

Mbledhja e borxheve me forcë ligjore për të ndëshkuar çdokënd që vjedh energjinë dha rezultate, duke i përmirësuar ndjeshëm financat aq sa kompanitë patën mundësi të planifikonin investime të mëdha dhe të shkëputeshin nga nevoja për mbështetje buxhetore.

Por këtë vit, pas katër vitesh që qeveria e quajti reformë, rezulton që OSHEE nuk mund të garantojë me fondet e saj më shumë se dy muaj energjie, dhe nëse do ta bëjë këtë, paratë do t’i gjejë duke i hequr nga plani i investimeve. Energji mund të kemi, por sistemi, siç duket, po krijon kosto. Sikundër tha, gjatë javës që kaloi guvernatori i bankës qendrore, energjia po mbetet një risk i lartë që do të ngadalësojë ekonominë dhe brenda saj sektorët e prodhimit do të jenë më të dëmtuarit, së bashku me financat publike.

Që pas vitit 2008 kur vendi ra në një kolaps energjie të përsëritur, u bënë disa hapa cilësorë strategjikë për të rritur kapacitetet prodhuese të energjisë nga uji. Sot janë në funksion dy hidrocentrale të mëdha si Banja dhe Ashta dhe disa dhjetëra HEC-e të vegël lokal. Por këto investime po rezultojnë të pamjaftueshme për të përballur nevojat, jo nga pikëpamja e kërkesë-ofertës, pasi tregu është i hapur dhe energjia e munguar blihet nga importi, por nga aftësia për të krijuar një sistem energjie që nuk vepron në kushte krize, që arrin të krijojë të ardhura aq sa të jetë eficient sa të sigurojë përveçse shpenzime korente edhe investime që përmirësojnë rrjetin.

Fakti që sot për të garantuar furnizimin me energji të popullatës dhe biznesit pa ndërprerje, duhet nevoja e një mbështetjeje buxhetore, tregon se ky problem nuk është zgjidhur. Nga ana tjetër ka pasur dy tregues të tjerë që e kanë bërë më të vështirë zgjidhjen. I pari, konsumi i energjisë së prodhuar nga uji, në Shqipëri vazhdon të mbetet burimi kryesor dhe kërkesa për këtë produkt nuk është ulur por përkundrazi është rritur, dhe se në verë konsumi i energjisë elektrike po barazohet me dimrin, çka nuk i krijon mundësi për të krijuar rezerva të mjaftueshme në dimër kur konsumi është më i lartë. Këto dy tregues të konfirmuara dhe nga ERE, po tregojnë se sistemi energjetik shqiptar është gjithnjë në “Alert”.

Pse ndodhi kjo? Së pari, sepse u mendua politikisht dhe popullata u ngop me lugën bush duke reklamuar se me mbledhjen e borxheve u bë reformë, kur reforma është një tjetër gjë dhe mbledhja e borxheve veçse një aspekt teknik e ligjor. Tani që thatësia u bë më dominuese, u thanë edhe argumentet për reformë.

Së dyti, zgjidhja e krizës u përqendrua tek oferta pra tek burimet që japin energji. Por një reformë e plotë kërkon të rishikosh edhe kërkesën. Nuk ka ende sot asnjë platformë politike për të mbështetur fuqishëm, por vetëm disa lëvizje të lehta për ta orientuar investimet dhe kërkesën e popullatës drejt burimeve të tjera energjike. Reklamohet sot përdorimi i paneleve diellorë, përdorimi i energjisë nga Biomasa, etj. Ka edhe disa projekte të vola për ta demonstruar këtë, por nuk është ndërmarrë asnjë politikë serioze dhe nuk ka asnjë strategji me objektiva të qartë që këto propozime të reja të bëhen atraktive për popullatën që t’i shikojë këto alternativa si më të leverdishme se energjia që marrin sot nga HEC-et.

Së treti, tarifat. Për shkak të paaftësisë për të menaxhuar klientin deri në çdo qelizë, u aplikua një tarifë unike, e cila stimuloi konsumatorët e mëdhenj dhe rëndoi ata me pak të ardhura. Por ndërkohë nuk mundi të ndryshojë sjelljen konsumatore sikundër e kanë shumica e vendeve të përparuara në këtë aspekt që tarifon energjinë edhe në varësi të fashave orare kur më e lirë është energjia gjatë natës dhe më e shtrenjtë në momentet e pikut. Ky tarifim me fasha do të ndryshonte sjelljen e konsumatorit jo vetëm duke e bërë atë më kursimtar por edhe më rentablël.

Revista Monitor,  17.07.2017

KESH mund të përdorë në çdo kohë fondin prej 22.4 milionë euro që është parashikuar në kohë krizash dhe thatësire në projektin e rimëkëmbjes që mbështetet nga Banka Botërore. Vendimi i publikuar në fletoren zyrtare autorizon gjenerimin që të blejë energji për llogari të Furnizuesit të Shërbimit Universal (OSHEE) në kushtet e një viti të pafavorshëm hidrik.

“Në raste përjashtimore dhe situata të pafavorshme hidrike, Këshilli i Ministrave mund të vendosë që sasia e nevojshme e energjisë për përmbushjen e kërkesave të klientëve që përfitojnë nga Shërbimi Universal i Furnizimit të sigurohet në tregun e parregulluar nga shoqëria e prodhimit të energjisë elektrike, aksionet e së cilës kontrollohen pjesërisht apo plotësisht nga shteti” thuhet në vendim.

Rakordimi mes kompanive

Edhe pse KESH ka tashmë fondin e nevojshme dhe autorizimin për të filluar importet në tregun e parregulluar, kompania duhet që të rakordohet me Operatorin e Shpërndarjes së Energjisë Elektrike. Ky i fundit ka mbyllur prokurimin e energjisë që nevojitet për furnizimin e vendit për muajin korrik. Për të siguruar sasinë e nevojshme u zhvilluan dy tenderë vlera e të cilëve kalon 22 milionë euro. Në sasinë e parë çmimi për megavat i energjisë rezultoi 57.2 euro kurse në të dytën 68.2 euro.

Gjenerimi dhe Shpërndarja do të duhet të bëjnë vlerësimin tani për mënyrën sesi do të veprojnë në vijim dhe kush do të jetë kompania që do të sigurojë energjinë për muajin gusht i cili parashikohet të ketë të njëjtën tendencë si edhe korriku me shumicën e energjisë të siguruar nga importi. KESH po prodhon me kapacitete minimale duke siguruar furnizimin vetëm gjatë orëve të natës kur ka edhe më pak konsum.

Revista Monitor,  07.07.2017

Qeveria ka miratuar vendimin që mundëson blerjen e energjisë elektrike nga Koorporata Elektroenergjetike Shqiptare për përmbushjen e detyrimit të shërbimit publik ndaj Furnizuesit të Shërbimit Universal në kushtet e një viti të pafavorshëm hidrik.

“Blerja e energjisë elektrike të bëhet në zbatim të marrëveshjes së huas, ndërmjet Republikës së Shqipërisë dhe Bankës Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim, ratifikuar me ligjin nr.170/2014, në varësi të nevojave dhe për aq sa e lejon vlera e fondit të akorduar nga kjo marrëveshje huaje” shkruhet në vendim.

Procedura që do ndiqet nga shoqëria “KESH”, sh.a. për blerjen e energjisë elektrike do të jetë në përputhje me parashikimet e marrëveshjes së huas, ndërmjet Republikës së Shqipërisë dhe Bankës Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim, për financimin e projektit për rimëkëmbjen e sektorit të energjisë elektrike.

Amendimi që qeveria i ka bërë vendimit të vitit 2016 është ai që parashikon se “në raste përjashtimore dhe situata të pafavorshme hidrike, Këshilli i Ministrave mund të vendosë që sasia e nevojshme e energjisë për përmbushjen e kërkesave të klientëve që përfitojnë nga Shërbimi Universal i Furnizimit të sigurohet në tregun e parregulluar nga shoqëria e prodhimit të energjisë elektrike, aksionet e së cilës kontrollohen pjesërisht apo plotësisht nga shteti”.

Scan Tv,  06.07.2017

Ndërsa pak muaj më parë, niveli i Fierzës qe ndër më të lartit në histori dhe prodhimi qe i bollshëm, menjëherë pas zgjedhjeve të 25 qershorit, kompanitë e sektorit kanë hapur procedura për importe të larta ndërkohë që të dhënat financiare e teknike kanë muaj që nuk publikohen.

Viti 2016 qe nga më të suksesshmit për prodhimin e energjisë elektrike në Shqipëri, për shkak se reshjet qenë të bollshme. Niveli i Fierzës qe gjatë të gjithë vitit shumë më lartë se sa mesatarja historike dhe në disa momente gjatë muajit nëntor, shqetësimi kryesor qe rreziku i përmbytjeve dhe jo rreziku i thatësirës.

Megjithatë, gjashtë muaj më vonë, Operatori i Shpërndarjes së Energjisë elektrike dhe Korporata Elektroenergjetike deklarojnë se vendi është në prag të një krize energjetike e cila duhet të zgjidhet përmes importit të energjisë. Më 21 qershor, drejtori teknik i OSHEE Haki Musfata porositi hapjen e procedurave për importimin e 285.6 GWh energji me vlerë të përgjithshme prej 16.4 milionë euro si dhe me çmim mesatar prej 57.4 euro për MWh. Periudha e importimit qe nga data 28 qershor deri më 31 korrik.

Një javë më vonë, drejtori joteknik i OSHEE, Adrian Çela urdhëroi hapjen e procedurave të reja të prokurimit për import shtesë nga data 7 deri më 31 korrik. Në këtë tender, OSHEE bleu 105 GWh energji me vlerë 7.2 milionë euro dhe me çmim mesatar 68.2 euro për MWh. Siç shihet, çmimi i blerjes është rritur nga 57.4 në 68.2, por shifrat nuk janë tërësisht të krahasueshme për shkak se tenderi i fundit është me profilin e furnizimit në pik 14 orë ndërsa tenderi i mëparshëm qe me profil 24 orësh.

Në total, vetëm për të siguruar furnizimin e korrikut, OSHEE do të shpenzojë 23.6 milionë euro.

Prodhimi i energjisë elektrike në Shqipëri është në masën 100 për qind me burim nga hidrocentralet dhe hidrocentralet varen nga niveli i reshjeve dhe i prurjeve nëpër lumenj, veçanërisht në kaskadën e Drinit.

Përgjatë dekadës së fundit, Shqipëria ka importuar mesatarisht rreh 25 për qind të nevojave të saj, por niveli i importeve ka variuar nga 49 për qind e konsumit në vitin 2009 në 13 për qind eksporte neto në vitin 2010. Në vitin 2016, prodhimi vendës i energjisë mjaftoi për të mbuluar të gjithë konsumin si dhe realizoi një eksport neto modest, por në rast se viti 2017 do të jetë i thatë, atëherë Shqipërisë mund t’i duhet të shpenzojë dhjetëramilionë euro vetëm për import.

OSHEE ka përfituar përgjatë tre viteve të fundit nga prodhimi i lartë i energjisë elektrike në vend, si dhe nga ulja e çmimit të blerjes së energjisë nga prodhuesit e vegjël, gjë që ka mundësuar uljen e kostos së blerjeve të energjisë së importuar dhe fuqizimin e bilancit të korporatës. Shpenzimet për blerjen e energjisë qenë 30 miliardë lekë në vitin 2013 por ranë në 26.4 miliardë lekë më 2015. OSHEE ka detyrimin të publikojë bilancin e vet tremujor si pjesë e programit të Bankës Botërore për rimëkëmbjen e sektorit të energjisë elektrike, por ka ndërprerë publikimin e këtyre bilanceve në shtator 2016. Të dhënat e nëntëmujorit 2016 gjithsesi tregojnë për rënie të mëtejshme të kostos së blerjes së energjisë nga 22.6 miliardë në nëntëmujorin respektiv 2015 në 19 miliardë në nëntëmujorin 2016. Por kushtet e thatësirës pritet ta përmbysin këtë situatë. Në rast se prodhimi vendës mbetet i ulët edhe për disa muaj me radhë, bilanci i OSHEE pritet të goditet. Korporata sakaq ka njoftuar se ka në plan të shkurtojë investimet për të rialokuar fondet te blerja e energjisë.

Për momentin qeveria nuk duket se ka mungesë parash për të përballuar importet e dritave. Programi i Bankës Botërore për Rimëkëmbjen e Energjisë ka planifkuar një shumë prej deri në 30 milionë euro në vit për të financuar importet, ndërsa qeveria ka planifikuar në buxhetin e shtetit një rezervë me përmasa të ngjashme për t’u përdorur në rast nevoje.

Revista Monitor,  05.07.2017

Përveç problemeve me thatesirën në kaskaden e Drinit, sektorin energjitik shqiptar e ka rënduar mungesa e importeve për qershorin sipas Ministrisë së Energjisë, kohë gjatë së cilës Operatori i Shpërndarjes së Energjisë është menaxhuar nga administratori teknik i emëruar pas marrëveshjes PS-PD.

Ish administratori Haki Mustafa nuk ka autorizuar importe gjatë qershorit përveçse në ditët e fundit. Njëkohësisht kjo situatë tranzitore me ministra teknikë, ka penguar edhe Koorporaten Elektroenergjitike Shqiptare që të përdorë një fond 22.4 milion eurosh të Bankës Botërore parashikuar posaçërisht për import energjie nga KESH-i në kushtet e krizave me thatësirë të zgjatur.

Sipas ministrisë së Energjisë përdorimi i këtij fondi nga KESH-i, që do të lehtësonte dhe barrën per OSHEE, është peng i vendimmarrjes ende të pamundur në Këshillin e Ministrave. Burimet sqarojnë se ministrat teknik të Partisë Demokratike nuk kanë firmosur asnjë vendim qeverie dhe rrjedhimisht ka mbetur pezull dhe vendimi që do të autorizonte KESH-in të përdorte këtë sasi parash për të nisur importin.

Ky vendim do të mund të shmangte situata të paparashikuara me vazhdim të thatësirës gjatë muajve të verës e më tej në vjeshtë. Deri sa ky vendim të miratohet, OSHEE do të jetë e detyruar që të përdorë fondet e veta për të garantuar blerjen e energjisë per furnizimin e konsumatorëve.

Aktualisht, niveli i liqenit të Fierzës ka zbritur në 272 m ndërsa prurjet janë tejet të ulëta. KESH-i tashmë prodhon për nevojat e OSHEE-së vetëm duke shfrytëzuar sasinë e prurjeve natyrale, me synim të mos ulë më tej nivelin e Kaskadës. Ndërkohë OSHEE ka siguruar importet për korrikun me vlerë rreth 17 milionë euro pa TVSH dhe ka hapur procedura të reja po për import.

Top Channel,  04.07.2017

Gjashtë muaj afat kishte qeveria e Isa Mustafës, që të themelonte Bordin Mbikëqyrës dhe Bordin Menaxhues të Kombinatit Trepça, që nënkuptonte edhe fillimin e zbatimit të Ligjit për të, por kjo nuk u arrit që prej miratimit të kornizës ligjore.

Tani, i gjithë procesi, sipas përfaqësuesve të kombinatit Trepça, mbetet i ngrirë deri pas zgjedhjeve të 11 qershorit dhe krijimit të Qeverisë së re.

Drejtori i Trepçës, Ahmet Tmava, në një bisedë me Radion Evropa e Lirë, thotë se mos përfundimi i këtij procesi ka pasur efekte negative për Trepçën, pasi që nukështë arritur të fillohet me politikat zhvillimore të kësaj ndërmarrje.

“Me rënien e Qeverisë së Kosovës do të ketë prolongim të zgjedhjes së Bordit Mbikëqyrës dhe Bordit menaxhues deri në formimin e qeverisë së re. Kjo ka ndikuar shumë në zhvillimin e Trepçës pasi që nuk mund të shënohet epoka e re zhvillimore pa u regjistruar ndërmarrja e re që më pas kjo ndërmarrje të hyjë në politikat zhvillimore”, thekson Tmava.

Bordi Mbikëqyrës i Trepçës i cili sipas Ligjit është dashur të themelohet brenda gjashtë muajve nga miratimi i ligjit në Kuvendin e Kosovës, do të duhej të përbëhej nga nëntë anëtarë, të cilët nuk mund të jenë anëtarë të forumeve politike. Ata thuhet se duhej të ishin ekspertë në fusha të caktuara, që nevojiten për mbikëqyrjen e kombinatit.

Ky bord më pas do të duhet të zgjedh edhe anëtarët e Bordit Menaxhues të Trepçës.

Kuvendi i Kosovës miratoi në tetor të vitit të kaluar Ligjin për Trepçën me të cilin, siç thanë deputetët, gjiganti ekonomik rimëkëmbet dhe rikthehet në treg.

Ligji e përcaktoi Qeverinë e Kosovës si pronare të 80 për qind të aksioneve të kombinatit, me synimin, siç thotë, të rikthimit të kontrollit në gjithë gjigantin.

Në kohën kur ishte miratuar Ligji për Trepçën udhëheqësit e institucioneve të Kosovës ishin shprehur të gatshëm që të përfundohet sa më shpejt çdo procedurë e nevojshme që të fillohet me zbatimin e këtij Ligji.

Ata ishin shprehur optimistë se me miratimin e Ligjit për Trepçën, kësaj kompanie do t’i kthehet nami që ka pasur në të kaluarën.

Por, për përfaqësues të sindikatëssë Trepçës, institucionet kompetente neglizhuan gjithë procesin dhe i krijuan humbje të mëdha ndërmarrjes.

Shyqyri Sadiku, kryetar i sindikatës së Trepçës në një prononcim për Radion Evropa e Lirë ka thënë se Trepça ka mbetur pa menaxhment dhe pa mbikëqyrje. Sipas tij, Trepça ka mbetur në vakum institucional dhe pasojat do të jenë të mëdha.

“Gjendja e Trepçës krahasuar me vitet paraprake është shumë më keq edhe sa i përket organizmit, edhe sa i përket prodhimit. Krahasuar me vitin paraprak këtë vit kemi 5,700 tonë më pak prodhim të xehes. Ne kemi menduar që me kalimin e Ligjit për Trepçën do të kemi zhvillim ekonomik të Trepçës, do të formohet bordi, por kjo është një neglizhencë e qeverisë e cila nuk i ka zgjedhur bordet dhe pasojat e kësaj do t’i bartim të gjithë”, ka theksuar Sadiku.

Për gjendjen jo të mirë në kombinatin metalurgjik Trepça flet edhe Isuf Beqiri, minator në minierën e Stantërgut.

“Kurrë me keq kombinati Trepça nuk ka qenë se sa që është tani. Ligji nuk ka filluar ta zbatohet, kjo Qeveri nuk ka bërë asgjë për të bërë bordin dhe tani jemi në një gjendje jo të mirë, i ka humbur vleftën kombinatit i cili në të kaluarën e ka mbajtur tërë Ish Jugosllavin e tani nuk po arrin të na mbajë 1 mijë punëtorë”, shprehet Beqiri..

Trepça llogaritej si një prej ndërmarrjeve më të mëdha jo vetëm në Kosovë, por edhe në ish-Jugosllavi. Në vitet e tetëdhjeta, aty punonin mbi 20 mijë punëtorë.

Ndërkaq, vitet e fundit, ajo e kaloi fazën e mbijetesës dhe nuk numëronte më shumë se 1,400 punëtorë.

Trepça, sot, brenda Kosovës, përbëhet prej 41 njësive të ndryshme, që grupohen kryesisht në tri komplekse të mëdha: në miniera me flotacione, në parkun industrial në Mitrovicë dhe në kompleksin e shkritoreve.

Por, një pjesë e madhe e këtyre kapaciteteve janë të degraduara, për shkak të mungesës së mirëmbajtjes ose mungesës së investimeve, e madje edhe keq-shfrytëzimit në të kaluarën.

Nisur nga i gjithë ky degradim i kombinatit që është bërë gjatë këtyre viteve të pasluftës, ekspertë të fushës, kishin vlerësuar se gjigantit i duhet kohë të rimëkëmbet, por, se kjo mund të arrihet me një punë të madhe dhe me njerëz profesionistë.

Telegrafi,  18.05.2017

Këshilli i Ministrave ka miratuar vendimin për faljen e detyrimeve ndaj fondit të sigurimeve shoqërore të personave në pension invaliditeti dhe të personave që kanë marrë pension sipas ligjit “Për pensionet e punonjësve që kanë punuar në miniera, në nëntokë”. Borxhet që do të falën janë ato të krijuara deri me 31 dhjetor të vitit 2016. Falja përfshin edhe detyrimet e njohura me vendim të gjykatave, ndërsa çështjet në proces gjykimi nuk përbëjnë objekt konflikti gjyqësor dhe pushohen, raporton SCAN.

“Brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, Instituti i Sigurimeve Shoqërore të evidentojë dhe të zbatojë të gjitha procedurat administrative dhe dokumentare të evidentimit të detyrimeve të falura. Detyrimet e personave të përcaktuar në nenin 1, të këtij ligji, të cilat mund të krijohen për shkak të punësimit pas datës 1.1.2017, nuk falen” përcaktohet në vendim.

Por si janë krijuar këto borxhe dhe kush përfiton?

I gjithë detyrimi është krijuar në kuadër të operacionit kundër informalitetit. Minatorët dalin në pension në moshën 55 vjeç e kur dorëzojnë dokumentet e pensionit, duhet të plotësojnë dhe një deklaratë që nuk kanë aktivitet ekonomik. Të gjithë minatorët e dalë në pension e kanë plotësuar këtë deklaratë, ndërkohë që disa prej tyre kanë vijuar të punojnë në kushte informale. Në kuadër të operacionit kundër informalitetit, punëdhënësit kanë bërë deklarimet ku ka rezultuar se ka minatorë të dalë në pension që vijojnë të punojnë. Në këto kushte është krijuar një borxh që varion nga 15 mijë deri në 150 mijë lekë, i cili konform ligjit duhej t’u mbahej këtyre pensionistëve nga pensioni i tyre. Për këtë qëllim, ka pasur edhe procese gjyqësore.

E njëjta gjë ka ndodhur edhe me ata që përfitojnë pension invaliditeti. Pavarësisht se janë deklaruar të paaftë për punë dhe trajtohej me pension, disa prej tyre kanë arritur të sigurojnë një punë që u përshtatet kushteve të tyre. Nëse kjo kategori personash gjen një punë të përshtatshme, atëherë duhet plotësuar deklarata pranë sigurimeve shoqërore,çka sjell ndërprerjen e pagesës së plotë dhe u jepet një invaliditet i pjesshëm. Në këto kushte është krijuar një detyrim që shkon në 4-5 mijë lekë. Përballë konstatimit të këtyre rasteve, Këshilli Administrativ i ISSH-së miratoi në fillim të këtij viti propozimin për faljen e këtyre detyrimeve që ishin parashikuar të mbaheshin nga pensionet dhe pushimin e çështjeve gjyqësore që ishin në proces.

Scan Tv,  20.04.2017

Në mbledhjen e sotme qeveria ka vendosur zgjatjen e afatit të Task Forcës për mbledhjen e detyrimeve të energjisë elektrike deri më 31 dhjetor 2017.

Në vendim theksohet që veprimtaria e Task-Forcës gjatë vitit 2016, ka dhënë ndikim të drejtpërdrejtë në rezultatet e mira të shoqërisë së shpërndarjes së energjisë elektrike, prandaj është zgjatur afati.

Ky projektvendim propozohet me qëllim zgjatjen e afatit kohor të funksionimit të Task-Forcës deri më 31 dhjetor 2017, duke marrë në konsideratë efektivitetin e punës prej saj, në kuadër të uljes së nivelit të humbjeve në rrjetin e shpërndarjes dhe rritjes së nivelit të arkëtimive të faturave të energjisë elektrike.

Veprimtaria e Task-Forcës, edhe gjatë vitit 2016, ka dhënë ndikim të drejtpërdrejtë në rezultatet e mira të shoqërisë së shpërndarjes së energjisë elektrike dhe në përmirësimin e gjendjes financiare e operacionale të të gjithë operatorëve të tregut të energjisë elektrike, duke qenë një mbështetëse e madhe e reformës energjetike” thuhet në vendim.

Shqiptarja.com  13.04.2017

Në tre vite krijuam volumin më të madh të investimeve në energji për të rimëkëmbur rrjetin e amortizuar që në 80 për qind të tij ishte mbi 40 vjeçar”.

Kështu e ka nisur postimin e tij në rrjetin social Facebook kryeministri Rama, ku ndër të tjera shkruan se ky ndryshim ka ardhur vetëm falë mbështetjes së qytetarëve dhe familjeve që i dhanë mundësi rilindjes së shtetit dhe rivendosjes së rendit ligjor në këtë sektor.

Sipas kryeministrit, i është dhënë fund një epoke të turpshme në historinë e vendit tonë dhe duke e kthyer këtë sektor strategjik për ekonominë, nga një barrë e rëndë për buxhetin në një sektor çdo vit e më fitimprurës për Shqipërinë e shqiptarët.

Më tej në këtë postim Rama shkruan “ Mirëmëngjesi dhe ju uroj një ditë të mbarë me këtë imazh të stacioneve të energjisë më 2013 dhe sot. Në tre vjet kemi krijuar volumin më të madh të investimeve në energji për të rimëkëmbur rrjetin e amortizuar, që në 80% të vetin ishte mbi 40 vjeçar. Kjo vetëm falë mbështetjes së qytetarëve dhe familjeve që i dhanë mundësi rilindjes së shtetit dhe rivendosjes së rendit ligjor në këtë sektor, duke i dhënë fund një epoke të turpshme në historinë e vendit tonë dhe duke e kthyer këtë sektor strategjik për ekonominë nga një barrë e rëndë për buxhetin në një sektor çdo vit e më fitimprurës për Shqipërinë e shqiptarët. Bashkë kemi bërë shumë. Më shumë mbetet për t’u bërë”, shkruan Rama.

Scan Tv,  10.04.2017

Qeveria shqiptare ka në objektivin e saj të bëjë funksionale një bursë të tregtimit të energjisë brenda këtij viti. Planet fillestare për ngritjen e saj kanë qenë për në mars të këtij viti, mungesa e ekspertizës së thellë teknike dhe përvojës e kanë shtyrë funksionimin e saj për më tej. Me funksionimin e saj, energjia do të tregtohet me çmime reale, teksa prodhuesit publikë dhe privatë të energjisë dhe tregtarët, nga ana tjetër, do të jenë më të qetë, nga ky fakt.
Krijimi i Albania Power Exchange (APEX) do të jetë në përputhje me zbatimin e politikave të energjisë dhe me standardet e Bashkimit Europian dhe integrimin në tregun rajonal të energjisë. “Tregu shqiptar do të bëhet platforma kryesore për tregtimin e energjisë, duke i dhënë mundësi të gjithë aktorëve vendas të blejnë dhe të shesin energji elektrike shpejt dhe lehtësisht, duke përfshirë edhe tregtimin me vendet e tjera. Bursa Shqiptare e Energjisë pritet të ndihmojë në nxitjen e integrimit të rrjetit elektrik të Shqipërisë me pjesën tjetër të Europës, duke përfshirë edhe vendet fqinje në rajon. APEX gjithashtu do të rrisë transparencën e çmimeve dhe do të përmirësojë klimën e investimeve për projektet e reja të energjisë”, – është shprehur ministri Gjiknuri.
Ndërkohë, Bordi i Entit Rregullator, në fund të janarit ka miratuar specifikat se si do të funksionojë Bursa e Energjisë.
Do të specifikohen produktet dhe do të miratohen rregullat e Tregut Shqiptar të Ditës në Avancë dhe rregullat e tregtimit brenda ditës. Enti ka nisur shqyrtimin e rregullores së “Administrimit të tregut” dhe Rregullat për Pagesat dhe Faturimin.
Enti ka përfshirë në proces miratimi zonat e import-eksportit. Shqipëria paraqitet mjaft e vonuar në liberalizimin e tregut të energjisë dhe për këtë, mori kritika në raportin e fundit të progresit të BE-së.
Modeli i tregut të Ditës në Avancë (Day-Ahead) është arena kryesore në rajonin nordik dhe baltik për tregtimin e energjisë. Në këtë model tregu, kontratat bëhen ndërmjet shitësit dhe blerësit për dorëzimin e mallit një ditë më parë.
Me këtë model, një blerës duhet të vlerësojë se sa energji do t’i duhet për të përmbushur kërkesat të nesërmen dhe sa është i gatshëm të paguajë për këtë vëllim, orë pas ore. Shitësi, për shembull, pronari i një hidrocentrali, duhet të vendosë se çfarë sasie mund të dorëzojë dhe me çfarë çmimi, orë pas ore. Këto nevoja pasqyrohen përmes urdhrave nga blerësit dhe shitësit në sistemin e tregtimit në Bursën e Energjisë.
Çmimet e çdo ore janë shpallur në mënyrë tipike në treg në 12:42 ose më vonë. Pasi çmimet e tregut janë llogaritur, nga ora 00:00 të nesërmen, kontratat e energjisë janë dorëzuar fizikisht (që do të thotë se malli është siguruar për blerësit) orë për orë sipas kontratave të rëna dakord.

Revista Monitor,  01.04.2017