info@energjia.al

Mbretëria e Bashkuar, ashtu si Franca, premtuan se do të ndalojnë shitjen e automjeteve me naftë dhe benzinë deri në vitin 2040, me synim rritjen e cilësisë së ajrit dhe uljen e çlirimit të gazrave, si pasojë e ngrohjes së planetit.
Kur dy industritë më të mëdha të Europës vendosën “shfuqizimin” e teknologjisë, e cila ka mbështetur industrinë e makinave për më gjatë se një shekull, vjen natyrshëm që investitorët t’i frikësohen këtij pozicioni sfidues ekzistencial për industrinë.

Por, edhe pse kalimi nga automjetet me djegie motorike të brendshme me karburant në automjete me motor elektrik, do të sjellë në terma afatshkurtër pak “dhimbje financiare” për prodhuesit e makinave (dhe disa prej suppliers-ave të tyre), në terma afatgjatë ai mund të jetë i favorshëm për përfitime. Dhe prodhuesit e Europës janë më të fortë sesa mund të mendojmë.

Sot, automjetet tërësisht elektrike shënojnë më pak se 1% të shitjeve të makinave të reja në Bashkimin Europian. Për të pasur këtë shifër pothuajse 100% brenda dy dekadave, sigurisht do të duhen miliarda euro investime (sidomos në vendosjen e kullave të karikimit të mjeteve). Drita jeshile është ndezur për makinat elektrike. Shifrat e publikuara javën e kaluar, treguan se shpenzimet e kërkimit dhe zhvillimit të Daimler AG u rritën në 19% në gjysmën e parë të 2017-s krahasuar me ato të një viti më parë.

Ligjvënësit e kanë vënë industrinë në një dilemë sepse po shtyjnë investimet, në mënyrë që t’i bëjnë motorët e veturave ekzistuese me djegie, më efikas.

Megjithatë kjo teknologji mund të bëhet e vjetër shumë shpejt, – veçanërisht nëse prodhuesit e makinave humbin një betejë të marrëdhënieve publike për të shpëtuar reputacionin e naftës. Rreziku që, një ditë atyre do t’ju duhet të ulin vlerën e motorit me djegie nuk është i papërfillshëm, – siç e shpjegova këtu.

Një ndryshim në kurbën e grafikut mund të shihet rreth vitit 2025, atëherë kur Bloomberg New Energy Finance, mendon se automjetet elektrike do të fillojnë të kenë çmime konkurruese me ato të makinave me djegie motorike me karburant (pa subvencione). Me qëllim uljen e kostove operacionale, shitjet e automjeteve elektrike duhet të nisin të rriten me shpejtësi. Kjo gjë mund të fillojë të ketë ndikim në vlerën e shitjes së mjeteve me naftë dhe benzinë, më përpara sesa qeveria të ndalojë me ligj çdo shitje të këtyre makinave.

Analistët e Berenberg thonë se një rënie prej 20% e “vlerës së mbetur të mjeteve me djegie motorike me karburant është e pritshme”, gjë që mund të kërcënojë biznesin e mbetur të prodhuesve të makinave, aktualisht një burim i mirë i të ardhurave. Daimler financon vetë gjysmën e shitjeve të makinave të saj dhe departamenti i saj i financës gjeneroi një 19 përqindësh mbresëlënës të kthyeshmërisë nga kapitali në tremujorin e fundit.

Ku është drita në fund të tunelit për të cilën po flisnim? Së pari, prodhuesit e makinave nuk janë aq të dobët sa çmimet e tyre të aksioneve mund t’ju kenë lënë të besoni. Kërkesa në rritje e ndihmoi Daimler të gjenerojë një fluks të rrjedhjes së parasë suplementar prej 3 miliardë eurosh në 6-mujorin e parë të vitit, ndërsa rivali PSA Group Ltd. u mburr me më shumë se 13 miliardë euro cash dhe ekuivalentë në fund të qershorit. Ai arriti një marzh operativ prej 7.3%, një sukses mjaft i jashtëzakonshëm për një prodhues të tregut për masat.

këta janë mbrojtës shumë të mirë, duke pasur parasysh shpenzimet e mëdha që do të duhen në vitet e ardhshme.
Me të kaluar pengesën e investimit fillestar, automjetet elektrike duhet të fillojnë të kushtojnë më pak për t’u prodhuar sesa automjetet me motor me djegie: kostot e baterisë po ulen shpejt, ka shumë më pak përmbajtje mekanike për një makinë elektrike dhe ndoshta do të nevojiten më pak punëtorë për ta bërë atë.
Analisti i Exane BNP Paribas, Stuart Pearson, thotë se makinat elektrike mund të arrijnë një kthim të shitjeve operacionale prej me shumë se 10% jo më vonë se 2025 – më mirë se rentabiliteti i një makine tipike me motor me djegie me karburant.

Pra, kemi arsye të besojmë se prodhuesit e makinave kanë mundësi t’i mbijetojnë vdekjes së automjeteve me karburante. Po me punëtorët, çfarë do të ndodhë? Megjithëse, të martën, qeveria angleze u lehtësua kur BMW AG premtoi prodhimin e një Mini në version elektrik në Oksford, pjesët elektrike të së cilës do të përgatiten në Gjermani. Ndalimi i shitjes së automjeteve me naftë apo benzinë është diçka, ndërsa sigurimi i vendeve të punës të krijuara nga revolucioni i industrisë së automjeteve elektrike për Britaninë, është tërësisht diçka tjetër.

Revista Monitor,  12.08.2017

Çdo hektar tokë në Shqipëri mund të prodhojë në kufijtë e 250-320 mijë euro të ardhura nga energjia diellore.

Në Ministrinë e Energjisë dhe Industrisë qëndrojnë aktualisht 9 projekte me një vlerë investimi prej 85 milionë eurosh dhe një sipërfaqe që i kalon 174 hektarët.

Gjasat janë që me potencialet që ka Shqipëria dhe çmimi 100 euro/MW që caktoi qeveria, dielli të kthehet në biznesin e dekadës. Rastet e suksesit me sipërmarrjet dhe frika nga precedenti i HEC-eve.

Sokoli, i cili operon në sektorin fason dhe eksporton drejt Italisë, “importoi” nga partnerët e tij të biznesit në vendin fqinj, idenë e një impianti fotovotlaik. I pëlqeu fakti që faturën e kripur të energjisë mund ta zvogëlonte me 30%, të paktën si fillim. Vendosi që mbi çatinë e fabrikës së tij të instalonte mbi 60 kWp kapacitet. “Në Itali partnerët e mi në biznes kanë bërë të njëjtën gjë. U kërkova atyre që të më lidhnin me kompaninë zbatuese në Itali dhe të bënim një projekt paraprak së bashku me kostot. Kur e finalizuam projektin, rastësia bëri që të njëjtën vlerë dhe shërbim të ma ofronte një kompani shqiptare. Pas negociatave dhe mbylljes së detajeve të fundit, vendosëm për zbatimin dhe prej janarit fabrika furnizohet pjesërisht nga impianti fotovoltaik dhe pjesërisht me energjinë e siguruar nga OSHEE”, – tregon ai.

Kur e pyesim për investimin nëse është penduar apo mendon se ishte një zgjedhje e zgjuar, ai pohon se është i kënaqur me këtë investim. “Dua që të bëj rritje të fuqisë, por për momentin nuk janë kushtet. Bashkëjetesa e fabrikës me impiantin është duke më kursyer një shumë të konsiderueshme nga fatura e energjisë. Nuk mora kredi për ta financuar, por investova nga kapitali im dhe shoh që gjithçka po ecën ashtu siç ishte parashikuar. Nëse gjërat do të mbajnë këtë ritëm, mendoj se në pak vite do të rikuperoj investimin që kam bërë”, – shprehet Sokoli.

Nga janari rezulton që muaji më i mirë i impiantit të tij të jetë korriku dhe pas tij, qershori me një prodhim respektivisht 8.61 MW, 8.54 MW. Në janar, kur sapo impianti nisi funksionimin, prodhimi ishte 1.55 MW. Në total për shtatë muaj rezulton që biznesi të ketë përfituar një kthim investimi prej 4500 eurosh dhe këtu flasim për një pjesë të vitit. Me një llogari të thjeshtë nëse ruan të njëjtën tendencë, biznesi parashikon që kthimi i investimit të bërë të jetë në një afat 5-6-vjeçar.

Një tjetër biznes që duket se po shfrytëzon frytet e një fature më të lirë është edhe Villa Palladio në Durrës. Edhe ky biznes ka instaluar një impiant fotovoltaik. Ky impiant ka një kthim investimi mbi 2300 euro dhe sërish funksionimin e ka që nga janari i këtij viti. Por edhe pse dëshira është për rritje të fuqisë së instaluar do të duhet edhe pak kohë që gjërat të thjeshtohen dhe të marrin rrugë për shkak të pengesave ligjore, ndërkohë që bizneset duhet të mjaftohen me faktin që kanë gjetur një mënyrë efikase për të ulur kostot e tyre dhe për ta kthyer një investim disi të kushtueshëm në afatshkurtër në përfitim të konsiderueshëm në afatgjatë.

monitor 792.indd

Rriten kërkesat për parqe

Pothuajse çdo muaj, pranë Ministrisë së Energjisë dhe Industrisë ka pasur kërkesa për parqe fotovoltaikë dhe shumica e atyre që aplikojnë janë kompani që ushtrojnë aktivitet në një sektor tjetër që nuk ka lidhje me energjinë.

Vitin e kaluar, ishte kompania Novoselë Photovoltaic Power Plant që aplikoi për një park me kapacitet të instaluar prej 50 MW dhe me një vlerë investimi 72 milionë euro. Projekti do të shtrihej në zonën e Novoselës në Vlorë.

Pas saj, në nëntor 2016, do të vinte një kërkesë nga pesë kompani të bëra së bashku GAMMA SOLAR sh.p.k., ALFA ENERGY sh.p.k., BETA ENERGY sh.p.k., DELTA SOLAR sh.p.k. dhe SOLARIS sh.p.k., të cilat aplikuan pranë Ministrisë së Energjisë dhe Industrisë për një park fotovoltaik me kapacitet 50 MW.

Por në njoftimin që u bë nga Ministria ky projekt nuk ishte i shoqëruar me një vlerë financiare. Në prill, pas disa rregullimeve ligjore, ato që vërshuan ishin aplikimet për parqe fotovoltaikë deri në 2 MW. Nga 6 prilli deri më 31 korrik 2017 janë bërë të paktën 8 aplikime për parqe fotovoltaike me fuqi të instaluar deri në 2 megavat. Kompanitë që kanë aplikuar janë biznese të ndryshme nga bujqësia tek elektronika apo agropërpunimi.

Në total, vlera e investimeve të parashikuara për parqe dhe centrale fotovoltaike deri më tani është 85.4 milionë euro dhe fuqia e instaluar e parashikuar 113.72 MW. Sipërfaqja e tokës që do të zënë këto parqe llogaritet në 174.08 hektarë.

A është dielli biznesi i dekadës?

Shqipëria parashikon të nxisë investimet në burime të rinovueshme energjie dhe një nga këta nxitës është edhe çmimi 100 euro/MW përcaktuar për të gjithë parqet me kapacitet deri në 2 MW. Sipas Ministrisë së Energjisë dhe Industrisë, çdo hektar në vendin tonë mund të japë nga 250-320 mijë euro. Me një llogaritje të thjeshtë, vetëm nga sipërfaqja që përfshijnë aplikimet e dorëzuara sot në Ministrinë e Energjisë na rezulton jo më pak se 55 milionë euro në vit, që do të “vilen” nga toka ku do të vendosen panelet.

Nëse përfitimi rezulton vërtet i tillë përpara shqiptarëve qëndron një biznes i ri që mund të kthehet në biznes të dekadës me një përfitim 500 milionë euro dhe nëse do të ketë interes, kjo shifër mund të shumëfishohet por le të mbajmë vrullin e “ëndrrave” në diell me pritshmëri reale. Thjesht me ato që janë në letër dhe që kanë gjasa të zbatohen. Është e çuditshme të shohësh sesi shumica e zonave ku po shfaqet interesi për ngritjen e parqeve fotovoltaikë janë zona që kanë një aktivitet dominant bujqësor, si Lushnja apo Fieri.

ERE caktoi çmimin 100 euro/MW për fotovoltaikët

Enti Rregullator i Energjisë vendosi në fund të korrikut që të caktonte një çmim për energjinë në rastet e parqeve fotovotalikë deri në 2 MW si dhe për parqet eolikë deri në 3 MW. Kjo erdhi në kushtet kur mungesa e një çmimi po linte hapësira bosh në nxitjen e investimeve. Për hir të së vërtetës, një çmim 100 euro/MW sikurse u caktua për energjinë diellore është një çmim bujar, që ndoshta do t’i japë një shtytje të re interesit në këtë sektor. Por vështirësia në përcaktimin e metodologjisë për çmimin duket se ka qenë evidente duke qenë se Shqipëria po shkel në një terren tërësisht të ri si për fotovoltaikët dhe për eolikët për të cilët çmimi ishte më i ulët, në vetëm 76 euro/MW. Ministria pranon në një shkresë dërguar ERE-s pikërisht këtë aspekt.

“Aktualisht në Shqipëri nuk ka investime të kësaj natyre të impianteve me diell (PV) apo me erë (Eolik), dhe për këtë arsye ka një mungesë të theksuar të të dhënave lidhur me planet e biznesit dhe kostot shoqëruese, me qëllim kryerjen e një analize të saktë të kostove në kushtet e vendit tonë. Informacioni që disponojmë nga propozime të pakërkuara është se ka shumëllojshmëri analizash dhe kostosh, të cilat asnjëherë nuk kanë proceduar në investim konkret. Në këto kushte, referencat janë të bazuara në studimet që disponohen, dhe mbi bazën e këtyre studimeve, rezulton se orët e punës së impianteve me diell, ndryshojnë nga ato me erë dhe ky faktor, përbën edhe ndryshimin në llogaritjen e çmimit për të dy impiantet, megjithëse kostoja mesatare e peshuar e kapitalit rezulton e njëjtë”, – thuhet në vlerësimin e ministrisë.

Enti duke pasur parasysh këtë i ka kërkuar MEI-t që nga viti 2018 e në vijim të mbajë të dhëna nga aplikimet dhe kostot e investimit me një premisë për të rishikuar vendimin që përcakton edhe metodologjinë.

Precedenti me hidrocentralet

Çmimi 100 euro/MW mund të jetë një nxitës i mirë për investimet e reja, por këto të fundit mbi të gjitha kanë nevojë për besim. Një precedent aspak pozitiv sa u përket investimeve dhe zhgënjimit është ai i hidrocentraleve kur qeveria vendosi të ndryshonte formulën me të cilën blihej energjia. Në logjikën e ministrisë, prodhuesit me përparësi nuk mund të shisnin tek KESH me një çmim të lartë dhe ky i fundit ta shiste anën poshtë çmimit që e kishte blerë. Ndaj në lojë hyri Bursa e Hungarisë. Kaq mjaftoi që shumë prej investitorëve të nisnin betejën pranë Entit Rregullator të Energjisë, duke kërkuar që formula të mos ndryshonte, sepse ajo që po u propozonte qeveria rrëzonte planet e tyre të investimit. Përtej përplasjeve në distancë, takimeve të shpeshta, ankesave të investitorëve në fund, çmimi mbeti ai me bazë qendrore bursën hungareze.

Rasti i hidrocentraleve dhe ndryshimi i çmimit mund të jetë një precedent që investitorët potencialë nuk do duan ta përsërisin, ndaj qeveria duhet mbi të gjitha të garantojë planet e tyre të biznesit, por edhe të jetë e qëndrueshme në politika, përndryshe kjo mund të kthehet në një bumerang.

monitor 792.indd

Forumi Ekonomik: Pse e ardhmja është dielli

Njerëzimi konsumon 221 tonë qymyr, 1,066 fuçi naftë dhe 93 000 m³ gaz natyror në sekondë. Këto materiale ishin të mrekullueshme për revolucionin industrial që nisi në Britani në shekullin e 18, por në fillim të shekullit të 21-të është koha të bëhet një rivlerësim i nocionit energji e re. Ka nevojë që burimet e shtershme të zëvendësohen me ato të rinovueshme, por pyetja është me cilin prej tyre?

Herët ose vonë, njerëzimi duhet të vendosë se burimi i vetëm i qëndrueshëm në afatgjatë është energjia diellore.
Nga një hartë e publikuar së fundmi nga Forumi Ekonomik Botëror rezulton që Afrika dhe Australia të jenë edhe zonat me potencialin më të madh të shfrytëzimit të energjisë diellore, por me të njëjtin intensitet shfaqen një pjesë e Azisë, Amerika e Veriut dhe ajo e Jugut. Shqipëria kategorizohet tek ato vende që kanë një mesatare prej 4.5 kWh energji për metër katror dhe me një shumë vjetore prej mbi 1600 kWh/m². Maksimumi që mund të prodhohet në botë nga dielli është 7.5 kWh/m² me një shumë finale vjetore prej 2800 kWh dhe që kryesisht kjo mund të arrihet në dy zona të limituara, një në Afrikë dhe një në Amerikën e Jugut.

T’i themi po diellit

Sipas Forumit Ekonomik Botëror, sot toka konsumon energji në masën e 17.7 trilionë vat, që do të arrijë në 30 terravat deri në 2050, duke marrë për bazë një normë të ngjashme të rritjes së popullsisë. Energjia diellore që prek sipërfaqen e tokës është të paktën 4 herë më e lartë sesa niveli që njerëzimi mund të konsumojë. Kjo është më se e bollshme nëse shfrytëzohet siç duhet. Potenciali i energjisë mbi tokë është 120 Terravat. Por me vetëm 2% të tokës do të përfitonim 50 terravat.

T’i themi jo energjisë nukleare

Afrika e Jugut ishte e fundit që nën ngazëllimin politik po konsideronte energjinë nukleare. Fatmirësisht në prill 2017 zhvillimet për një të ardhme nukleare u ndërprenë nga Gjykata e Lartë. Le të mos përsërisim mëkatet vdekjeprurëse që e konsiderojnë energjinë nukleare si një mundësi dhe t’i kujtojmë vetes mëkatet. Së pari, për koston dhe pasojat që ka një impiant nuklear. Së dyti, raste si Çernobili, 30 vjet më parë, tregojnë se e gjithë ajo zonë është ende e mbuluar me rrezatim, duke mos u konsideruar e përshtatshme për të jetuar. Ky nuk është një rast që duam ta shohim të përsëritet.

Revista Monitor,  12.08.2017

Çmimet e naftës ranë me rreth 1% gjatë sesionit të fundit të kësaj jave, duke prekur nivelin më të ulët në më shumë se 1 javë.

Tendenca e re e çmimeve vjen pas deklaratave të agjencisë ndërkombëtare të energjisë, sipas së cilës, balancimi i tregut po kërkon kohë, për shkak të angazhimit të dobët të OPEC për të shkurtuar prodhimin, ashtu siç ka premtuar në fakt.

Në çelje të sesionit të sotëm, nafta Brent e Londrës kuotohej pranë nivelit të 51.42 dollarëve për fuçi, ndërsa ajo bruto amerikane pranë 48.11 dollarëve për fuçi.

Gjatë sesionit të djeshëm, çmimet e naftës prekën përkohësisht nivelet rekord maksimale të 3 muajve të fundit, por u tërhoqën më vonë me rreth 1.5%.

Scan Tv,  11.08.2017

Kriza vendase e prodhimit të energjisë e ka vënë me shpatulla për “muri” Operatorin e Shpërndarjes së Energjisë, i cili në kushtet e emergjencës ka bërë një tender me vlerë 1.6 milionë euro për të siguruar energjinë e plotë deri në fund të ketij muaji.

Çmimi mesatar i blerjes ishte 67 euro për MW, nivel më i ulët se çmimi i bursës në këto ditë.

Gjithsej shpenzimet e OSHEE-se për blerjen e energjisë për muajin gusht shënuan 31.6 milionë euro. Në fund të korrikut OSHEE e tenderoi energjinë e gushtit me 29.9 milionë euro.

Vijimi i thatësirës edhe për muajin shtator është duke e vënë stabilitetin fiskal të vendit para një vështirësie serioze. Sipas shpenzimeve të kryera gjatë muajit gusht shihet se OSHEE nuk do të mund të përballojë e vetme harxhimet për importin. Teksa pritet që me formimin e qeverisë së re të ndryshojë buxheti i vitit 2017 për të akorduar tepricat buxhetore në favor të importit të energjisë.

OSHEE raprton se pasi u konsultua me KESH u pa se mundësitë e prodhimit për periudhën gusht 2017 janë të kufizuara. Ndërkohë vihet re një rritje e ngarkeses mbi parashikimet mbi të cilën u realizua blerja për muajin gusht 2017 në sasinë 434,000 MWh.

Në këto kushte OSHEE pas konsultimeve me KESh, OST dhe MEI vendosi të fillojë blerjen e një sasie shtesë energjie prej 35,200 MWh për periudhen 12-31 gusht 2017.

Duke qenë se nga ofertat e ardhura ne fazën e parë, nuk ishte arritur sigurimi i sasisë së kërkuar për të optimizuar portofolin ekonomik të OSHEE sh.a., Komisioni i Blerjes vendosi të negociojë më të gjitha kompanitë për të rritur sasitë dhe për të ulur çmimin për njësi.

Komisioni i blerjes vazhdoi procedurat e vlerësimit me 7 shoqëritë prodhuese/tregtare që paraqitën interes në raundin e fundit te procedurës se zhvilluar nga OSHEE. Fituesit ishin shoqerite “EFT AG”; “GSA shpk”; “GEN-I Tirana shpk”; “NOA Energy Trade”, “Devolli Hydropoëer –Statkraf”; “A&A Group of companies” dhe “HSE”.

Revista Monitor,  11.08.2017

Nafta, si një nga produktet më të konsumuara në vend, është edhe furnitori kryesor i buxhetit të shtetit me të ardhura. Por teksa të dhënat janë të azhurnuara për çdo muaj për importet e naftës, të dhënat mbi prodhimin e naftës vendase dhe kontributin e saj në buxhetin e shtetit nuk kanë qenë shumë transparente.

Por së fundmi, Ministria e Financave nga një rishikim që u bëri treguesve fiskalë të 2017-s raportoi se të ardhurat në buxhet nga taksimi i naftës vendase kanë qenë mbi 3.1 miliardë lekë, ose rreth 22 milionë euro gjatë periudhës janar-maj 2017, kur një vit në të njëjtën periudhë ishin paguar pak më shumë se 12 milionë lekë taksa ose 800 mijë euro.

Ministria e Financave thotë se të ardhurat nga taksimi i naftës vendase ishin 27 herë më të larta se e njëjta periudhë e 2016-s. Gjithsej u taksuan 69 mijë tonë naftë vendi.

Teksa shihet se, të ardhurat nga taksimi i karburantit të importuar kanë rënë me 3.5 miliardë lekë për të njëjtën periudhë.

Rivënia në punë e rafinerisë së ARMO-s, ka bërë që një e treta e tregut të furnizohet me naftë vendi.

Ministria e Financave duke krahasuar të dhënat e importit me ato të zhdoganimit raporton se konsumi i naftës ka shënuar një rritje rreth 6% këtë vit.

Sipas analizës së Ministrisë së Financave, të ardhurat nga akciza janë realizuar në vlerën 16.8 miliardë lekë, 9.1%, ose 1.4 miliardë lekë më shumë se 5-mujori i vitit 2016, dhe 3.6% ose 580 milionë lekë më shumë se plani.

Financat pohojnë se ndikimin kryesor e ka pasur importi dhe prodhimi vendas i karburanteve që rezultoi rreth 207 mijë tonë, me një rritje prej 12,166 tonë ose + 6.2% krahasuar me 5-mujorin e vitit 2016.

Gjithashtu rritje kanë shënuar importi i gazit të lëngët me 17%, importi dhe prodhimi i birrës me 10.3%, importi i pijeve energjike me 26.9%, importi dhe prodhimi i verës me 24.3%, dhe importi i cigareve me 5.7%.

Ndërkohë është rritur deklarimi i prodhimit vendas të duhanit me rreth 3.5 tonë nga 0.4 tonë të deklaruara në periudhën janar-maj 2016.

Revista Monitor,  10.08.2017

Një konsorcium i zhvilluesve të energjisë së pastër ka aplikuar për një leje për të ndërtuar një impiant gjigand me energji diellore në skajet e Shkretëtirës së Saharasë. Ky central mund të lidhet me Europën përmes një sërë kabujsh nënujorë dhe mund të sigurojë energji për mbi 5 milionë shtëpi.

Projekti i TuNur kërkon të shfrytëzojë potencialin e pafundmë të Saharasë dhe jugperëndimit të Tunizisë për të prodhuar 4.5 GigaWatt energji.

Sipas Drejtorit ekzekutiv Kevin Sara, një sasi fillestare prej 250 MW mund të nisin punën dhe të lidhen me Europën përmes Maltës, duke nisur nga viti 2020. Rrjetet elektrike të Maltës dhe Italisë janë të lidhura përmes një linje 95 kilometra të gjatë, e cila u bë aktive në vitin 2015.

Faza e dytë e projektit parashikon ndërrimin e kullave me Energji Diellore të Përqendruar (CSP) me një kapacitet prej 2.25 GW, e cila do të lidhej me Italinë në jug të Romës, përmes një kabulli tjetër, i cili do të transmetojë 9 mijë GW në vit.

Ky kabull 600 kilometra i gjatë është nën zhvillim dhe konsiderohet një projekt me interes nga BE. Një kabull i tretë i ngjashëm do të lidhë Francën me Tunizinë dhe disa kulla të tjera do ta rrisnin kapacitetin në 4.5 GW të planifikuara.

TuNur e ka depozituar kërkesën pranë Ministrisë së Energjisë së Tunizisë dhe në të pretendon se energjia e prodhuar mjafton për të furnizuar 5 milionë shtëpi ose mbi 7 milionë automjete elektrike.

Europa ka aktualisht 100GW kapacitet energjie diellore fotovoltaike dhe kjo është forma e gjashtë më e madhe e prodhimit të energjisë elektrike, pas gazit natyror, erës, qymyrit, hidrocentraleve dhe energjisë bërthamore.

Nëse ky plan do të vihej në zbatim, atëherë edhe Brukseli do të mund të arrinte më shpejt synimin për të pasur 20% energji të rinovueshme.

Teknologjia e energjisë diellore të përqendruar (CSP) punon duke fokusuar rrezet e diellit në një kullë qendrore duke përdorur një sërë pasqyrash. Më pas kripa e shkrirë përdoret për të ruajtur energjinë.

Scan Tv,  05.08.2017

Situata në kaskadën e Drinit mbetet kritike. Thatësira ka detyruar KESH që të ulë në minimum prodhimin duke plotësuar vetëm pjesën e humbjeve në transmetim dhe 1600 MWh në ditë për OSHEE.

Të dhënat zyrtare të së mërkurës (2korrik) tregonin se aktualisht liqeni i hidrocentralit të Fierzës ishte në nivelin 269.80 metra një nivel me një rënie krahasuar me pak ditë më parë. Ndërkohe që prurjet janë vetëm 25m3/s.

Korporata bëri me dije se do të rishikojë programet e saj ditore dhe mujore të prodhimit në mënyrë që të garantohet operim i vazhdueshëm dhe i sigurt i sistemit ndërkohe që parashikimet në periudhën afatshkurtër nuk janë aspak optimiste dhe prurjet natyrale mbeten në minimum.

Reagimi i KESH

Në kushtet e domosdoshmërisë, për të mos cenuar sigurinë dhe stabilitetin e sistemit energjetik, me nivelin aktual të prurjeve në basenin e Fierzës, Korporata Elektroenergjetike Shqiptare arrin të përmbushë plotësisht vetëm detyrimet në kuadër të kontratave prioritare që ka me Operatorin e Sistemit të Transmetimit (furnizimin e energjisë elektrike për mbulimin e humbjeve ne rrjetin e transmetimit, si dhe furnizimin e energjisë se mjaftueshme për balancimin e sistemit) dhe te furnizoje OSHEE sh.a/ FSHU me jo me shume se 1600 MËh/dite energji elektrike për furnizimin e klientëve tariforë sipas marrëveshjes së dakord mes palëve.

Në përputhje me parashikimet dhe kuadrin ligjor e rregullator në fuqi, pjesa tjetër e nevojave të klientëve që përfitojnë nga shërbimi universal i furnizimit duhet të plotësohet nga tregu i parregulluar.

Furnizim në vend

Aktualisht furnizimi në vend po bëhet përmes importeve të siguruara një javë më parë nga Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike. Vetëm për gushtin OSHEE bleu 434 mijë kËh energji me një vlerë prej rreth 30 milionë euro.

Ky është muaji i dytë që furnizim i vendit me energji mbështetet tek importet dhe procedurat i përfundon OSHEE edhe pse pritej një përfshirje e KESH përmes kredisë të Bankës Botërore në nivelin 22.4 milionë euro por që nuk u finalizua me sukses.

Revista monitor,  03.08.2017

Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike njoftoi se ka siguruar energjinë për muajin gusht. Nga përllogaritjet rezulton që të jetë siguruar një sasi prej prej 434 mijë mwh dhe me një vlerë totale prej rreth 30 milionë eurosh (vlera nuk ka të përfshirë TVSH).

Çmimi mesatar për çdo megavat/orë të siguruar rezulton të jetë 69.8 euro.

Ky çmim është më i lartë se ai me të cilin OSHEE bleu për muajin korrik, por i justifikuar me faktin që gushti ka një prirje historike për çmime më të larta. Në të kaluarën blerjet në momentin e fundit kanë shënuar edhe vlera më të larta deri në 100 euro/MWH.

Gjithsesi sigurimi i energjisë për gushtin duket se nuk ka qenë i lehtë. OSHEE bëri me dije se i janë dashur të paktën tre faza ftesash për oferta dhe negocim me kompanitë pjesëmarrëse.

“Duke qenë se nga ofertat e ardhura në fazën e parë, nuk ishte arritur sigurimi i sasisë së kërkuar për të optimizuar portofolin ekonomik të OSHEE sh.a., Komisioni i Blerjes vendosi të negociojë më të gjitha kompanitë për të rritur sasitë dhe për të ulur çmimin për njësi” thuhet në njoftimin e OSHEE.

E njëjta situatë është përsëritur edhe dy herë të tjera duke arritur më në fund që në fazën e tretë të arrihet sasia e kërkuar e energjisë.

Për periudhën 01-31 GUSHT 2017 u kualifikuan si fitues subjektet: “EFT AG”; “GSA shpk”; “GEN-I Tirana shpk”; “NOA Energy Trade”, “Devolli Hydropower – Statkraf”; “AXPO doo Beograd”; “AYEN Energy Trading”; “A&A Group of companies” dhe “HSE”.

“Shoqërisë EFT AG nuk iu pranua sasia prej 7 MW në profilin PEAK kurse shoqërisë GEN-I Tiranë nuk iu pranua sasia 5 MWh po në profilin PEAK. Kurse shoqëria GRID Energy nuk vazhdoi dhe u tërhoq që në fazën e dytë të negocimit. Totali i energjisë elektrike e ofruar dhe kërkuar për t’u blerë nga OSHEE sh.a. për periudhën 01-31 Gusht 2017 në profilin BAND (00:00 – 24:00) (24 orë) dhe PEAK 07:00 – 23:00 (16 orë) është 434,000 MWh” vlerëson OSHEE.

Në korrik kompania e shpërndarjes siguroi energji me një vlerë mbi 22 milionë euro ndërkohe që për gushtin pritej që importin ta bënte KESH përmes parave të siguruara nga kredia me Bankën Botërore.

Banka nga ana tjetër nuk miratoi këtë procedurë duke lënë të hapur mundësinë që KESH të importojë në vijim por jo për muajin gusht.

Revista Monitor,  29.07.2017

Bizneset shqiptare duket se po priren gjithmonë e më shumë drejt eksplorimit të alternativave të reja për sigurimin e energjisë elektrike për konsum të brendshëm. Ndërtimi i parqeve fotovoltaike po rezulton si një praktikë që po ndiqet shpesh nëse vërejmë aplikimet që bëhen pranë Ministrisë së Energjisë dhe Industrisë.

Shoqëria “WONDERLAND” Sh.P.K.,   ka shprehur interesin dhe ka paraqitur pranë Ministrisë, aplikimin për ndërtimin e një parku fotovoltaik për prodhimin e energjisë nga burime të rinovueshme, në zonën “Plug, Grabjan, Lushnje”, Qarku Fier me një sipërfaqe totale të projektit rreth 1.75 ha ku kapaciteti iinstaluar do të jetë 2 MW me një vlerë investimi rreth 1 milion Euro.

“Në objekt të aktivitetit të saj është prodhimi, tregtimi i produkteve bujqësore brenda dhe jashtë vendit. Projektim, ndërtim, administrim për vete dhe për të tretët, të një fushe fluturimesh për avion te lehtë në shërbim të bujqësisë. Tregti materiale ndërtimi, industriale, elektrike, makineri bujqësore, mekanike dhe mjete transporti” thuhet në ekstrakt.

E dyta është shoqëria “INSIDE COMPUTER SYSTEM” Sh.P.K për ndërtimin e një parku fotovoltaik në Zonën e “Ish Kombinatit Metalurgjik – Elbasan” me një sipërfaqe totale të projektit rreth 50.000 m2 ku kapaciteti i instaluar do të jetë 2 MW me një vlerë investimi rreth 2.3 milion Euro.

Në objekt të kompanisë është import, eksporti dhe tregtimi me shumicë e pakicë i të gjitha llojeve te pajisjeve kompjuterike,paisjeve të teknologjisë së lartë, pajisjeve dhe mallrave elektrike, elektronike dhe elektroshtepiake, pajisjeve dhe mallrave të ndryshme të kancelarisë si dhe çdo produkti apo malli tjetër të lidhur me sa me sipër. Importi, eksporti dhe tregtimi me shumicë e pakicë i të gjitha llojeve të aksesorëve dhe pjesëve të këmbimit të tyre.

Vetëm gjatë korrikut pranë Ministrisë së Energjisë kanë mbërritur katër aplikime për parqe fotovoltaikë nga të cilat dy në qarkun Fier, një në Shkodër dhe një në Elbasan.

Revista Monitor,  27.07.2017

BMW do të ndërtoje një versionin elektrik të makinave Mini në fabrikën e saj të automjeteve në Oxford, Angli.

Kompania zgjodhi pikën e prodhimit në Mbretërinë e Bashkuar ndaj alternativave të tjera në Gjermani e Belgjikë, pavarësisht rreziqeve që lidhen me Brexit.

“Prodhimi i Mini-ve me bateri do të nisë në vitin 2019”, shkruhej në njoftimin e kompanisë.

Fabrika do të bëjë automjete elektrike për llogari të Mini deri në vitin 2023, thanë burime pranë BMW.

Me këtë lëvizje, prodhuesi i bashkohet kompanive teknologjike të cilat po investojnë në Britani para largimit të vendit nga Bashkimi Europian, edhe pse disa banka po zhvendosin operacionet e tyre brenda kontinentit.

Edhe Amazon ka zgjedhur të vendosë bast për Britaninë, duke lajmëruar se do të zgjerojë veprimtarinë e saj. Për këtë kompania ka marrë me qera 15 kate të një godine të sapondërtuar në Londër.

Zgjedhja e vendit për prodhimin e e-Mini ka qenë shumë komplekse dhe e ndikuar shumë nga zhvillimet e presionet politike, që lidhen me procesin e negociatave për largimin nga BE.

Në mungesë të një marrëveshjeje, pjesët për makinën që vijnë nga Gjermania do të përballen me tarifa, duke e bërë projektin më pak të leverdisshëm.

Automjeti i ri do te bazohet mbi modelin e suksesshëm me tre dyer, me pjesë që do të vijnë nga fabrikat e BMW në Dingolfing dhe Landshut në Gjermani.

Mini me bateri do të jetë modeli i dytë elektrik i BMW, pas modelit të shpallur në 2013-ën “i3”.

BMW punëson rreth 18 mijë njerëz në të gjithë Britaninë dhe eksporton 2.4 miliardë paundë në automjete dhe pjesë makinash çdo vit.

Scan Tv,  26.07.2017