info@energjia.al

Këshilli i Ministrave ka miratuar vendimin për faljen e detyrimeve ndaj fondit të sigurimeve shoqërore të personave në pension invaliditeti dhe të personave që kanë marrë pension sipas ligjit “Për pensionet e punonjësve që kanë punuar në miniera, në nëntokë”. Borxhet që do të falën janë ato të krijuara deri me 31 dhjetor të vitit 2016. Falja përfshin edhe detyrimet e njohura me vendim të gjykatave, ndërsa çështjet në proces gjykimi nuk përbëjnë objekt konflikti gjyqësor dhe pushohen, raporton SCAN.

“Brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, Instituti i Sigurimeve Shoqërore të evidentojë dhe të zbatojë të gjitha procedurat administrative dhe dokumentare të evidentimit të detyrimeve të falura. Detyrimet e personave të përcaktuar në nenin 1, të këtij ligji, të cilat mund të krijohen për shkak të punësimit pas datës 1.1.2017, nuk falen” përcaktohet në vendim.

Por si janë krijuar këto borxhe dhe kush përfiton?

I gjithë detyrimi është krijuar në kuadër të operacionit kundër informalitetit. Minatorët dalin në pension në moshën 55 vjeç e kur dorëzojnë dokumentet e pensionit, duhet të plotësojnë dhe një deklaratë që nuk kanë aktivitet ekonomik. Të gjithë minatorët e dalë në pension e kanë plotësuar këtë deklaratë, ndërkohë që disa prej tyre kanë vijuar të punojnë në kushte informale. Në kuadër të operacionit kundër informalitetit, punëdhënësit kanë bërë deklarimet ku ka rezultuar se ka minatorë të dalë në pension që vijojnë të punojnë. Në këto kushte është krijuar një borxh që varion nga 15 mijë deri në 150 mijë lekë, i cili konform ligjit duhej t’u mbahej këtyre pensionistëve nga pensioni i tyre. Për këtë qëllim, ka pasur edhe procese gjyqësore.

E njëjta gjë ka ndodhur edhe me ata që përfitojnë pension invaliditeti. Pavarësisht se janë deklaruar të paaftë për punë dhe trajtohej me pension, disa prej tyre kanë arritur të sigurojnë një punë që u përshtatet kushteve të tyre. Nëse kjo kategori personash gjen një punë të përshtatshme, atëherë duhet plotësuar deklarata pranë sigurimeve shoqërore,çka sjell ndërprerjen e pagesës së plotë dhe u jepet një invaliditet i pjesshëm. Në këto kushte është krijuar një detyrim që shkon në 4-5 mijë lekë. Përballë konstatimit të këtyre rasteve, Këshilli Administrativ i ISSH-së miratoi në fillim të këtij viti propozimin për faljen e këtyre detyrimeve që ishin parashikuar të mbaheshin nga pensionet dhe pushimin e çështjeve gjyqësore që ishin në proces.

Scan Tv,  20.04.2017

Ministri i Mirëqenies Sociale Blendi Klosi ka paraqitur ditën e sotme  në Komisionin e Ekonomisë  projektligjin për statusin naftëtarit.

Klosi e ka cilësuar statusin për këtë kategori si një detyrim të shoqërisë. Në projektligjin e propozuar parashikohet që naftëtarët do të përfitojnë ulje të moshës së pensionit me 5 vite si dhe do të marrin 1% pension shtesë për çdo vit pune.

Në këtë projektligj  përfshihen edhe punëdhënësit, të cilët do të detyrohen të derdhin kontribute shtesë në fondet e pensioneve private. Gjithashtu parashikohen dhe dy kontrolle mjekësore falas për naftëtarët si dhe trajtim falas për sëmundjet.

Ministri Klosi bëri të ditur se do të përfitojnë 5 mijë naftëtarë, ku 2 mijë prej tyre do të përfitojnë menjëhere nga ulja me 5 vite të moshës së pensionin.

Shqiptarja.com  31.01.2017

Këshilli Administrativ i Institutit të Sigurimeve Shoqërore i ka propozuar qeverisë faljen e borxheve, të krijuar për një kategori minatorësh dhe invalidësh, të cilët paralelisht me pensionin kanë zhvilluar aktivitet ekonomik si të punësuar”. Gjithçka bëhet me dije nga nëndrejtori i ISSH-së, Ali Emini, i cili përmes kësaj interviste dhënë për “Gazeta Shqiptare” shpjegon në detaje se cilët janë përfituesit nga vendimi i marrë në datën 23 dhjetor, të vitit që lanë pas.

Z. Emini, 3 javë më parë Këshilli Administrativ i ISSH-së miratoi vendimin “Për faljen e detyrimeve ndaj fondit të sigurimeve shoqërore, të invalidëve dhe ishminatorëve, që përfitojnë sipas ligjit nr. 150/2014”. Çfarë parashikon konkretisht ky vendim?
Në muajin dhjetor Këshilli Administrativ i Institutit të Sigurimeve Shoqërore mori një vendim që t’i propozojë Këshillit të Ministrave dhe më tej, Kuvendit, për një falje të disa borxheve që janë krijuar në llogaritë e pensioneve të disa invalidëve dhe disa ishminatorëve që kanë marrë pension si minatorë, por që kanë marrë pension në moshën 55 vjeç.

Përse ishin krijuar këto debi?
Historiku i krijimit të këtyre debive është i tillë për grupin e minatorëve. Një minator që del në moshën 55 vjeç nuk ka të drejtë që të marrë pensionin dhe njëkohësisht të punojë. Për këtë, të gjithë këta persona, kur kanë dorëzuar dokumentet pranë sigurimeve shoqërore, përveç dokumenteve që kanë provuar vjetërsinë e punës, etj. kanë dorëzuar dhe një dokument ku thuhet se nuk zhvillojnë aktivitet ekonomik. Faktikisht, një pjesë e tyre kanë zhvilluar aktivitet ekonomik. Ata që kanë dalë në pension janë rreth 3200 persona, por për një pjesë të tyre ka rezultuar se përveçse kanë marrë pension, kanë marrë dhe pagë nga puna. Kjo ka ardhur si pasojë e luftës kundër informalitetit, të ndërmarrë nga qeveria shqiptare ku midis të tjerash është edhe lufta kundër punës së zezë. Kështu që, të gjithë punëdhënësit kanë qenë të detyruar të deklarojnë punëmarrësit e vet.

Për çfarë periudhash flasim, pra kur janë krijuar këto debi?
Flitet për persona që kanë punuar në vitin 2016, për disa muaj ose përgjatë gjithë vitit.

Sa është masa e borxhit, që iu falet?
Borxhi i tyre vjen në nivelet që nga 15 mijë lekë të reja deri në 150 mijë lekë të reja.

Përse vjen ky propozim nga ana e ISSHsë?
Fakti që ISSH ndërmori këtë hap nuk ishte fakti që s’kishte dokumente që të provonim shkeljen e dispozitave ligjore nga këta persona, por jemi përpara kushteve kur këta janë një grup shoqëror me të ardhura të kufizuara, megjithëse janë në moshë të re sepse një burrë del 65 vjeç në punë. Sidoqoftë, duke qenë se janë pensionistë dhe kanë të ardhura të kufizuara, ndërkohë që edhe dispozitat ligjore janë të reja dhe ndoshta nuk e kanë fituar qytetarinë dhe nuk njihen mirë nga ata që e marrin këtë pension, u gjykua që t’i bëhet një propozim qeverisë dhe më pas Kuvendit, që të bëjë një amnisti vetëm për këtë periudhë. Ky është një propozim për të marrë një masë sociale, për të ndihmuar këta njerëz.

Po në rastin e invalidëve, përse janë krijuar borxhet?
E njëjta gjë ka ndodhur edhe me invalidët: të plotë apo të pjesshëm. Nëse një person merr pension invaliditeti dhe është komisionuar në Komisionet Mjekësore të Caktimit të Aftësisë për Punës (KMCAP), duke u përcaktuar si invalid që nuk mund të kryejë asnjë lloj pune, ky njeri absolutisht nuk ka të drejtë të punojë. Megjithatë ai mund të gjejë një punë të përshtatshme, sepse për shembull një invalid mund të mos ketë dy këmbët, por mund të punojë në një punë që është me karrige. Nëse kjo kategori personash e gjejnë një punë të përshtatshme, atëherë ata duhet të deklarohen pranë sigurimeve shoqërore, që t’u ndërpritet invaliditeti i plotë dhe t’u jepet një invaliditet i pjesshëm. Ata invalidë dhe të sëmurë janë dhe diçka duhet të marrin nga sigurimet shoqërore, por nuk mund të marrin një pension të plotë, i cili jepet vetëm atëherë kur nuk zhvillon aktivitet ekonomik.

Sa është numri i përfituesve nga ky vendim?
Ka pasur mjaft raste. Kanë qenë invalidë të plotë dhe janë verifikuar nga sigurimet shoqërore që realisht janë invalidë, por që kanë gjetur një punë të përshtatshme që mund ta bënin edhe pse ishin invalidë. Edhe për këta persona është propozuar që të ketë një falje të detyrimit të krijuar, i cili është në masën e pensionit të 2-3 muajve, dhe që shkon në masën e 4-5 mijë lekë të reja, por ka dhe invalidë që kanë edhe disa vite që punojnë.

Këtyre personave iu mbahet nga pensioni ky detyrim i krijuar?
Aktualisht ata janë në proces për t’iu mbajtur nga pensioni ose për të shkuar edhe te paditë, por është menduar që të propozohet kjo amnisti, sepse ata faktikisht janë invalidë dhe diçka duhet të përfitojnë nga sigurimet shoqërore. Ata nuk kanë qenë plotësisht të ndërgjegjshëm se çfarë veprimesh duhet të bënin pavarësisht se në dosjen e tyre është deklaruar që nuk zhvillojnë aktivitet ekonomik. Përveç këtyre janë dhe një kategori personash, jo e vogël, të cilët janë në kushtet e invaliditetit të pjesshëm dhe nga KMCAP është përcaktuar që duhet të punojnë me orar të reduktuar: në arsim, shëndetësi, ndërmarrje të ndryshme etj. Këta persona, megjithëse në kohën e komisionimit janë sjellë dokumente që punojnë me kohë të pjesshme, nga kontrolli që është bërë tani, ka rezultuar që këta persona kanë marrë pension të pjesshëm invaliditeti dhe ndërkohë kanë marrë dhe pagën e plotë. Nga studimi që i është bërë kësaj kategorie është konstatuar se ka arsimtarë që punojnë në fshatra, që nuk e kanë normën e plotë në arsim, pavarësisht se rrogën e marrin të plotë. Këta persona duhet të deklarohen se marrin rrogë për 6 orë, por faktikisht këtu kemi përplasjen që ai është invalid dhe duhet të marrë pensionin e invaliditetit, por edhe rrogën, sepse punon. Faktikisht, jemi në kushte kur përdorim fonde publike dhe natyrisht që fondet publike janë të harmonizuara me njëri-tjetrin. Për të gjitha këto, u mor vendimi nga Këshilli Administrativ i ISSH-së. Kjo masë, duke u kthyer dhe në ligj ndihmon këta persona që t’iu shkarkojë debitë e momentit, por ama krijon dhe një precedent që ndihmon këtë kategori, por që nuk duhet të përsëritet në të ardhmen.

Kjo është arsyeja që do të falen debitë e krijuara deri më datë 31 dhjetor 2016 dhe jo ato që krijohen pas kësaj date?
Po, nuk do të ketë më falje për debitë e krijuara pas kësaj date.

Keni informacion se kur do të kalojë për shqyrtim nga ana e qeverisë, propozimi juaj?
Jemi në kushtet e një propozimi nga Këshilli Administrativ, që më parë duhet të miratohet nga qeveria. Që ky propozim të shkojë në qeveri për t’u shqyrtuar duhet të merren mendimet e ministrive. Më konkretisht nga Ministria e Mirëqenies Sociale dhe Rinisë, e Financave dhe ajo e Drejtësisë dhe më pas do të shkojë në qeveri. Ndërkohë që, nëse miratohet në qeveri ajo do të jetë objekt shqyrtimi në parlament, sepse gjithmonë amnistitë miratohen me ligj.

Shqiptarja.com  16.01.2017

Barazim i masës së pensioneve të minatorëve me pensionet e forcave ajrore dhe detare. Kjo është kërkesa kryesore që vjen nga Sindikata e Pavarur e Minatorëve të Shqipërisë.

Pas uljes së moshës së daljes në pension, minatorët kërkojnë që të trajtohen edhe me një pension dinjitoz duke ju referuar edhe vështirësive të punës.

Gëzim Kalaja, presidenti  i SPMSH është shprehur se ka ardhur koha që pensionet e minatorëve të rriten, kërkesë kjo që duhet të merret në konsideratë për vitin 2017. Aktualisht pensioni që marrin forcat ajrore është sa 50% e pagës që kanë marrë në kohën që ishin në punë.

Pensionet e tyre, duke ju referuar edhe shkallës së vështirësisë, shkojnë deri në 60 mijë lekë.

Revista Monitor,  24.10.2016

Shumë minatorë të cilët kanë punuar në nëntokë nuk e marrin dot pensionin e tyre nëse nuk kanë 12 vite e 6 muaj punë në miniera. Ligji për pensionet e minatorëve parashikon se nëse nga 12 vite e 6 muaj kontribute, mungon qoftë edhe një ditë, atëherë nuk mund të merret pensioni për minatorë dhe mbi të gjitha nuk mund ta përfitoni në moshën 55 vjeç. Janë me dhjetra raste personash të cilët kanë punuar në nëntokë dhe nuk plotësojnë dot kontributet e kërkuara.

Në këtë rast të gjithë personat që nuk kanë plotësuar vitet e kontributeve si minatorë, atëherë kalojnë tek kategoria e pensionistëve normal, ku u duhen 35 vite e 2 muaj kontribute. Gjithashtu minatorët duhet të kenë 30 vite kontribute për ta marrë pensionin. Instituti i Sigurimeve Shoqërore thotë se ligji përcakton qartë rastin kur mund të përfitohet pensioni si minatorë dhe kush mund ta kërkojë.

Shqiptarja.com  26.09.2015

Fjala e Ministrit të Energjisë dhe Industrisë Damian Gjiknuri mbajtur sot në Kuvend, në lidhje me projektligjin “Për pensionet e punonjësve që kanë punuar në miniera”.

Të nderuar deputetë,

Ky projektligj që paraqitet nga qeveria është një projektligj i mirëpritur, i rëndësishëm dhe i jep zgjidhje një problemi të vjetër të shtresës së minatorëve, një zotim elektoral shumë i rëndësishëm për ne dhe që realisht po bëhet realitet.

Megjithëse ka pasur shumë skeptikë, kjo po ndodh sot dhe për këtë vërtet që duhet përgëzuar Ministria e Mirëqenies Sociale dhe Rinisë, duhet përgëzuar edhe bashkëpunimi me shoqatat përkatëse të cilat bënë të mundur gjetjen e një konsensusi dhe gjetjen e një zgjidhje që vërtet ju adreson nevojat e tyre.

Ulja e moshës me 5 vjet është adresimi i duhur për një profesion të vështirë. Në fakt unë si Ministër përgjegjës që mbuloj industrinë minerare e di shumë çdo të thotë, por edhe shumë njerëz këtu, aq më tepër shumë kolegë deputetë të cilët vijnë nga ato zona, e dinë shumë mirë që industria minerare është një industri e vështirë. Puna në minierë është një punë e vështirë, jo vetëm në Shqipëri, por kudo, në çdo vend të botës. Është punë që shoqërohet edhe me humbje jetësh, është punë që ka aksidente, me kushte të vështira dhe vërtet këta njerëz sakrifikojnë për të dhënë për ekonominë shqiptare. Unë them është përgjigjja e duhur, është projektligji i duhur dhe realisht ndjehemi krenar që ky zotim po bëhet realitet.

Nga ana tjetër një shqetësim të madh që ka pasur shoqëria shqiptare, por dhe minatorët në përgjithësi, kanë qenë kushtet e vështira teknike në të cilat ata punojnë, kushtet e vështira në industrinë minerare, e cila në përgjithësi në Shqipëri ka vuajtur nga mungesa e investimeve dhe kryesisht janë punime nëntokë. Pra, një pjesë e industrisë është nëntokë dhe nëntoka ka probleme realisht të mëdha, sepse ka edhe miniera të tjera, në vende të tjera, por janë punime karrierash, punime sipërfaqësore, të cilat rrezikun e kanë më të vogël. Pikërisht duke qenë një nga synimet tona si qeveri, që në fillim i kushtuam vëmendje aspektit të sigurisë teknike në punë. Një nga masat e para që mori qeveria qe kontrolli i imët, sidomos në zonën e Bulqizës, duke bërë të mundur që në muajin tetor të pezullohet i gjithë aktiviteti minerar, për të kaluar të gjithë koncesionarët në filtër në atë zonë. Kuptohet ajo zonë ka trashëguar shumë probleme, është një zonë me mbivendosje dhe para dy-tre javëve më parë ky parlament miratoi ndryshimet e reja të ligjit minerar, të cilat do të bëjnë të mundur fshirjen njëherë e mirë të çdo leje minerare e cila ka mbivendosje. Ashtu siç do të vendosen standarde të reja për gjithë të drejtat e nënkalimeve në galerinë e Bulqizës, që ka qenë një burim i vazhdueshëm problematike, aksidentesh, dhe aktivitet i paligjshëm.

Në tetor, pas atij pezullimi që ju bë të gjithë industrisë minerare në Bulqizë, u bë e mundur të imponohen standarde. Mbi të gjitha mbi koncesionarin kryesor, sepse industria e kromit tashmë është e kontrolluar në pjesën më të madhe nga një koncesionar privat, i cili zotëron pjesën më të madhe të prodhimit dhe të gjithë procesin e ciklit të kromit. Pikërisht për shkak të vendosmërisë së kësaj qeverie, u bë e mundur, për herë të parë, mbas mbi 10 vjet që ka ai koncesion, aktivizimi i disa investimeve të rëndësishme me atë koncesionar. Rreziku në minierë do të jetë i vazhdueshëm, probleme do të ketë, por duhet të shikojmë se çfarë është bërë. U bë i mundur investimi në sistemin e ajrimit, që nuk ishte bërë ndonjëherë. U bë i mundur fillimi i hapjes së galerive të reja, për të shfrytëzuar pjesë të tjera të kromit, gjë që nuk ishte bërë e mundur për 10 vjet. Pra ky koncesionar, një nga dështimet më të mëdha që ka pasur, pikërisht se nuk ishte zotuar për hapjen e galerive të reja për të shfrytëzuar mineralet e kromit. U bë e mundur rivënia në punë e pjesës tjetër të zinxhirit të industrisë përpunuese. Traverbangu i Klosit, reparti i seleksionimit, të gjitha këto investime të kryera privatë, por duke qenë të një natyre partneritet publik-privat, detyra e shtetit kjo është, mbikëqyrja. Shteti nuk investon direkt në miniera, por mbikëqyr. Mbikëqyr duke i kërkuar zbatimin e kushteve të kontratës. Realisht sa është bërë në këtë vit për atë industri, nuk është bërë në 10 vitet e kaluara të marra së bashku. Këtë e tregojnë faktet, qoftë nga vlera e investimeve në industrinë e kromit dhe të bakrit, qoftë edhe nga masat e marra për sigurimin teknik. Gjithashtu, qeveria duke e pasur në vëmendje aspektin e ruajtjes së jetës së minatorëve, ka investuar edhe në mjetet e duhura për ushtrimin e këtij kontrolli. Për herë të parë u investua në Repartin e Inspektimit dhe Shpëtimit të Minierave, nuk kishte marrë ndonjëherë investim. U investua me mjete, njerëzit u pajisen me veshje speciale, madje do të blejmë edhe disa mjete të reja për ndërhyje speciale. Aksidentet në minierë do të vazhdojnë, nuk e ndal dot të ardhmen, por e rëndësishme është që të jepet ndihma e duhur. Mbi të gjitha po i imponohet industrisë minerare për herë të parë atë që kërkon ligji, që të gjithë minierat në Shqipëri të kenë masat e tyre për ndërhyrjen e shpejtë. Gjë që deri tani nuk ishte bërë, prandaj shpeshherë kemi pasur aksidente tragjike, të ndodhura edhe për shkak të mungesës së aftësisë të industrisë private për t’iu përgjigjur në kohë atyre aksidenteve.

Vetëm gjatë 10 muajve të vitit 2014 janë kryer 673 inspektime, trefishi i gjithë inspektimeve që janë bërë në vitet e kaluara, pikërisht për t’ju ardhur në ndihmë minatorëve, standardeve të jetës së tyre dhe për të respektuar rregullat teknike. Madje me ndryshimet e reja që po bëhen për ligjin, që ka të bëjë me mbrojtjen e jetës së punonjësve të nëntokës, do të përfshijmë edhe punimet e tjera të nëntokës. Gjë që fatkeqësisht ka qenë e pa mbuluar në asnjë ligj, siç janë punimet, tashmë e dimë që po zhvillohen shumë vepra industriale apo hidrocentrale, të cilat kanë gërmime nën tokë, kanë tunele. Nesër janë tunele të ndryshme, qoftë edhe për infrastrukturë civile. Të gjitha këto kanë qenë jashtë vëmendjes së shtetit. Pikërisht për të rritur kompetencat e këtij institucioni dhe për të siguruar jetën e njerëzve që punojnë aty, që nuk mund të jenë vetëm minatorë, çdo punim nëntoke ka rreziqet e veta, për herë të parë po përfshihen edhe këto dhe shteti do ti mbështesë edhe me financime.

Siç jemi krenar që atë premtim që dhamë një vit më parë kur sapo morëm qeverinë, për fillimin e mbylljeve të galerive të braktisura. Fatkeqësisht në Shqipëri ka një fenomen që ne duhet ta dimë dhe është një rrezik potencial edhe në vitet në vijim. Minierat braktiseshin, koncesionarët nuk zbatonin detyrimet e rehabilitimit, gjë që me ligjin e ri e kanë të detyruar gjatë jetës së minierës. Shfrytëzimi pjesor, do të thotë edhe rehabilitim pjesor. Për herë të parë po futet kjo gjë, mbase me pak rezistencë nga industria, për shkak edhe të ndonjë kostoje të rritur. Por mbi të gjitha vlerësuam, që është shumë e rëndësishme, mjedisin dhe mbrojtjen e jetës së minatorëve. Çfarë do të thotë kjo?! Që gjatë kohës që punon, do të rehabilitosh në mënyrë të pjesshme mjedisin.

Nga ana tjetër problemin e mbetur të galerive të hapura. E mbani mend që para një viti humbën jetën disa njerëz në Pogradec. Vetëm këtë vit me investime të Buxhetit të Shtetit, janë mbyllur 121 gryka dhe prapë kemi parashikuar fonde për këtë vit, për ta eliminuar në vitet në vijim. Brenda këtij mandati shpresojmë të eliminojmë të gjitha grykat e hapura, të cilat janë një burim i vazhdueshëm aksidentesh. Kjo është bërë falë një vullneti të qeverisë për ta trajtuar këtë problem, i cili ka qenë aty me vite dhe asnjë nuk e ka vrarë mendjen më parë.

Tashmë e dimë që për shkak të mungesës së kushteve teknike, por edhe për shkak të mungesës së investimeve qeveria ka revokuar mbi 170 leje. A e dini sesa është numri total i lejeve minerare të dhëna?! Rreth 1700 leje minerare janë dhënë në Shqipëri. Aktualisht arritëm të bëjmë më në fund administrimin, edhe me pastrimin e shumë lejeve, fatkeqësisht të vdekura, por që figuronin në letra, sot nuk shkojnë më shumë se 801, për shkak të këtij pastrimi që e bëmë këtë vit. Një pjesë e mirë e tyre kanë qenë fiktive, një pjesë tjetër ka të bëjë me pastrimin që ju bëmë për shkak të revokimit të licencave të atyre që e meritonin të revokoheshin dhe nuk ka asnjë padrejtësi këtu. Të gjitha ato subjekteve që nuk kanë respektuar rregullat i është revokuar leja, si edhe për herë të parë u fut praktika që kur ka pasur humbje jetësh, dhe ju e shikoni që është diçka shumë e kontrollueshme dhe gjithkush mund ta shikojë këtë veprimtari publike, sa herë që ka pasur aksidente, humbje jete në minierë është pezulluar puna dhe i janë revokuar licencat. Ky ka qenë standardi i vendosur nga Ministria pikërisht për të dhënë një sinjal të fortë, që sa herë ka aksidente shteti duhet të veprojë, dhe jo thjesht ta kalonte me një ngushëllim nga ana e autoriteteve shtetërore.

Gjithashtu e rëndësishme për industrinë minerare është zhvillimi. Pra, Shqipëria ka burime minerare, por burimet minerare siç janë të rëndësishme për të ardhurat, kanë edhe një të metë të madhe, që ne duhet ta dimë dhe e mira është ti themi ca gjëra. Janë të varura nga tregu ndërkombëtar. Shpeshherë pavarësisht se prodhimi rritet, siç edhe është rritur këtë vit më shumë, fatkeqësisht tregu ndërkombëtar i minerareve ka pësuar rënie, për shkak të ekonomisë botërore. Do të thotë që shpesh këto të ardhura luhaten për shkak të vlerës së importeve. Prandaj jemi munduar që të nxisim investimet në një pjesë të përpunimit brenda, në mënyrë që ky zinxhir vlerash të shtohet dhe një pjesë e mirë e kapitalit, jo vetëm të investohet në Shqipëri, por edhe një pjesë e të ardhurave më lartë të mbeten në Shqipëri sipas vlerës së shtuar në zinxhirin e gjithë procesit të industrisë minerare.

E thashë edhe në fillim, kemi bërë të mundur që këtë vit të hapen më shumë uzina të koncentratit të kromit, më shumë reparte të seleksionimit të kromit. Edhe për ferro kromin ka tashmë një investim tjetër, një kërkesë, unë këto ditë do të procedojë në Ministri, për ndërtimin e një uzine tjetër të ferro kromit në Elbasan, nga një investitor privat. Kjo do të thotë që do të rritet kapaciteti i përpunimit të kromit në Shqipëri, që do të thotë më shumë para, jo vetëm më shumë investim në Shqipëri, për vlerën e lartë që do të marrë ky eksport, kur eksportohet si material i përpunuar. Më shumë para për shtetin shqiptar, edhe për ekonominë shqiptare.

Këto janë masa vërtet të dukshme. Nuk është gjithçka, ambiciet janë shumë të mëdha, por industria minerare është një industri e vështirë, por e rëndësishme është që kur kthejmë kokën prapa të vlerësosh dhe të shikosh progresin. Kjo është gjëja më e rëndësishme që ne kemi marrë si qeveri dhe deri tashti jemi krenar, jo vetëm për një gjë shumë të mirë që po ju vjen shtresës së minatorëve me miratimin e këtij ligji, por nga ana tjetër edhe me investimet që po kryhen në këtë sektor, tashmë të mirëdisiplinuar dhe nën kontroll të plotë. Pikërisht këtu jemi që viti pas viti ta bëjmë më mirë këtë punë që edhe industria të zhvillohet, por edhe jeta e minatorëve të mbrohet siç i takon nga ligji.

Faleminderit!

energjia.al 06.11.2014

Mosha e daljes në pension për minatorët është ulur në 55 vjeç.

Qeveria ka hartuar një ligj të veçantë për këtë kategori që parashikon, daljen e hershme në pension me vetëm 12.5 vite punën nën tokë. Ligji është diskutuar në Komisionin Parlamentar të Veprimtarive Prodhuese, ndërsa numri i personave që përfitojnë është 3840 individë.

Drejtori i Sigurimeve Shoqërore në Ministrinë e Mirëqënies Sociale, Astrit Kuka, tha se, ligji i ri parashikon edhe krijimin e një fondi të veçantë, ku punëdhënësit dhe punëmarrësit kanë mundësinë të rrisin vlerën e kontributeve të derdhura deri në 5%.

Me hyrjen në fuqi të këtij ligji, pritet që efekti në buxhetin e shtetit të jetë 310 milionë lekë në vit. Ndërsa vlera totale e pensioneve do të arrijë në 793 milionë lekë.

Scan TV, 22.10.2014

Parlamenti pritet të marrë në shqyrtim projektligjin për pensionin e minatorëve të përgatitur nga Instituti i Sigurimeve Shoqërore (ISSH). Disa çështje të rëndësishme të projektligjit janë sqaruar për gazetën “Shekulli” nga nëndrejtori i ISSH, Ali Emini. Sipas këtij projektligji, minatorët e nëntokës pritet të përfitojnë pension të parakohshëm në rast se kanë 12 vjet e gjysmë punë në nëntokë. Shpenzimet për këtë pension, sipas projektligjit pritet të mbulohen nga buxheti i shtetit dhe punëdhënësit e tyre.

Pse u pa e nevojshme ndryshimi i ligjit për minatorët e nëntokës?

Qeveria, kohët e fundit ka paraqitur në Kuvend për shqyrtim, një projektligj që lidhet me shqetësimet e punonjësve që kanë punuar në minierat në nëntokë. Punonjësit që kanë punuar në miniera në nëntokë deri në vitin 1993, me ligjin e vjetër dilnin në pension në kushtet e kategorisë së parë të punëve. Pra ishte e mjaftueshme që një minator të ishte në pension në moshën 50 vjeçare, të kishte bërë 20 vjet punë dhe të paktën 10 vjet t’i kishte në punë në minierë nën tokë. Me ndryshimet ligjore që u bënë në vitin 1993, si për të gjithë shqiptarët edhe mosha e minatorëve, u rrit gradualisht dhe me një ligj të vitit 2009, ajo qëndroi në këto kushte dhe në këto nivele. Sipas ligjit të 2009, çdo njeri që kishte punuar në miniera në nëntokë dhe që kishte jo më pak se 15 vjet punë në këto kategori pune, pra duke punuar si minator apo në profesione të tjera në nëntokë, dilte në pension në moshën 60 vjeç, por me kusht që të kishte gjithsej 30 vite punë. Natyrisht, që tashmë në vitin 2014 ka disa persona që kanë plotësuar këto kushte dhe që kanë bërë edhe kërkesë për të dalë në pension. Mirëpo ndërkohë në kuadrin e reformës së pensioneve, qeveria, përveç studimit që i bëri skemës së pensionit në përgjithësi, pa të arsyeshme që të ndalet dhe të shqyrtojë problemet e pensioneve dhe moshës së minatorëve. Kemi të bëjmë me një kategori njerëzish, që në fakt punojnë nëntokë. Është një profesion shumë i vështirë, është një profesion që kryhet në disa miniera, ku edhe kujdesi nga investitorët nuk ka qenë në nivelin e duhur, megjithëse jemi në vitin 2014, praktikisht ne po shohim që në miniera, teknologjia që përdoret, është ajo e viteve 1985. Ka shumë nga këta punonjës dhe sidomos ata që kanë punuar në minierat e bakrit që janë të sëmurë nga sëmundje profesionale që kanë nevojë edhe për rehabilitim. Ndërkohë që mbi 3600 persona marrin një trajtim të veçantë financiar por që për shumë njerëz, për mbi 70 për qind e tyre është në nivelin minimal të pensionit. Të gjithë këto kushte, për këta persona që kanë punuar në miniera nëntokë, që vazhdojnë të punojnë në këtë industri, që vijon të punojë në kushte të rënda dhe të veçanta pune, qeveria arsyetoi që mosha e daljes në pension, si për të gjithë shqiptarët 60 dhe 65 vjeç është shumë e gjatë. ndërkohë që edhe jetëgjatësia mesatare e kësaj kategorie, për shkak të vështirësive të punës është edhe më e ulët. Në projektligjin që është paraqitur për shqyrtim, është parashikuar që mosha e daljes në pension, për të gjithë ata persona që kanë punuar në miniera nëntokë të jetë 55 vjeç. Ndërkohë ata duhet të plotësojnë dy kushte të vjetërsisë në punë. E para, të kenë një periudhë të përgjithshme sigurimi në punë për 30 vjet, të cilën mund ta kenë kryer në punë në minierë nëntoke, ose në sipërfaqe, apo edhe në profesione të tjera. Po ndërkohë, detyrimisht ata do të kenë jo më pak se 12.5 vjet si punonjës të nëntokës. Kur flasim për punonjës të nëntokës, kam parasysh që mund të ketë qenë edhe një inxhinier, apo edhe punëtor, vagonist, por që mjafton të ketë punuar në nëntokë.

Çfarë përjashtimesh ka në ligj?

Po ligji ka edhe një përjashtim. Ai është bërë për ata punonjës që realisht kanë punuar në miniera në nëntokë, janë kategori mjaft e madhe punonjësish dhe që marrin trajtime të veçanta financiare, për shkak se kanë punuar në nëntokë dhe nuk arrijnë aktualisht që të bëjnë 12 vjet e gjysmë në nëntokë, megjithëse vjetërsinë e përgjithshme të punës e kanë mbi 30 vjet. Ka patur raste dhe vetëm për këta persona që tashmë janë në listat e sigurimeve shoqërore dhe marrin trajtimet e veçanta, mosha e pensionit është parashikuar që të jetë 55 vjeç. Vjetërsia e përgjithshme në punë edhe nga persona të tjerë është mbi 30 vjet, por vjetërsia e punës në nëntokë të jetë 11 vjet e 6 muaj. Jo 12 vjet e 6 muaj, siç janë për gjithë të tjerët. Më lejoni të them që vjetërsia e punës në nëntokë 12 vjet e 6 muaj, nuk është plotësuar deri sa të hyjë ligji në fuqi, ajo mund të plotësohet edhe më vonë. Me vendime të veçanta të Këshillit të Ministrave, pas miratimit të ligjit, do të përcaktohet qartë se si do të evidentohet vjetërsia dhe lloji i punës që kryen. Ndërkohë që, për të gjithë ata që do të vazhdojnë të punojnë, punëdhënësit e tyre do të vazhdojnë për japin një kontribut shtesë. Sepse për të gjithë këta persona që do të punojnë dhe marrin pension përpara të tjerëve duhet të ketë një fond të veçantë që do të financojë pensionet e tyre.

A do të ketë pasoja në buxhet nga dalja në pension përpara kohe?

Është parashikuar që fondi i sigurimeve shoqërore do të ketë pasoja nga dalja në pension përpara kohe të minatorëve, sepse buxheti i shtetit do të ndërhyjë dhe do të mbulojë të gjitha kostot e pensioneve nga mosha 55 vjeç dhe deri në moshën që miratohet dhe që realisht është mosha 60 vjeç.

Si do të përllogaritet pensioni i minatorëve të nëntokës?

Parashikohet që nga ky projekt ligj të përfitojë dhe të kenë përfitim të menjëhershëm rreth 3600 minatorë, të cilët, nëse deri sot marrin një pension mesatar që është afërsisht 9 500 deri në 10 mijë lekë të reja, do të kenë në të ardhmen një pension që do të jetë jo më i vogël se pensioni minimal që është aktualisht dhe afërsisht sa është pensioni mesatar që merr pensioni i pleqërisë. Duke ju shtuar atyre edhe kompensimet që ju jepen për çmimin e bukës dhe çmimin e energjisë elektrike, një minator që plotëson kushtet e ligjit të ri nuk mund të marrë më pak se 14 300 lekë të reja në muaj, por mund të marrë edhe një pension që është më i lartë, por që nuk është më shumë se 25 mijë lekë të reja në muaj. Projektligji do të ketë edhe dispozita shoqëruese të tjera, menjëherë Instituti i Sigurimeve Shoqërore do të fillojë përllogaritjet e pensioneve.

Si do të shpërndahen pensionet që do të dalin nga ndryshimi i ligjit?

Pensionet do të jepen me kërkesë të personave që janë të interesuar, me kërkesë të atyre që mendojnë se plotësojnë kushtet. Prandaj me daljen e ligjit dhe dispozitave të tjera, të gjithë ata persona që kanë punuar në miniera nëntokë dhe plotësojnë kushtet, duhet të bëjnë kërkesë pranë agjencive të sigurimeve shoqërore. Ndërkohë Instituti i Sigurimeve Shoqërore, nëpërmjet bazës së të dhënave që ka, për pension për trajtime të veçanta, në bazë të të dhënave për sigurimin e kontributeve mund të marrë përfitimin. Këta janë një masë e madhe njerëzish që do të përballojnë këtë volum punë që është shumë i ngjeshur.

Sa parashikohet të jetë numri i përfituesve?

Përfituesit e ligjit, që dalin në pension në vitin 2015 janë 3600 persona. Pastaj në vazhdim vijnë në rritje vit pas viti. Të gjithë ata që plotësojnë kushtet, gradualisht do të dalin në pension kur të plotësojnë moshën 55 vjeç dhe vjetërsinë e përgjithshme të punës 30 vjet dhe nën tokë 12 vjet e gjysmë. Kjo do të jetë një skemë që do të qëndrojë në vazhdimësi dhe do të quhet skema e minatorëve, e cila natyrisht, për atë pjesë të periudhës që do të dalin në pension para kohe, do të financohen nga buxheti i shtetit dhe nga kontributet që do të paguajnë punëdhënësit e minatorëve. Kjo skemë është vetëm për ata punonjës që kanë punuar në miniera nën tokë. Ka shumë profesione të tjera që janë të vështira por nuk kanë kushtet e vështirësisë së punës në nëntokë apo të asaj pune që shpesh herë ka mjaft sëmundje profesionale të cilat sjellin pasoja edhe në jetëgjatësinë e kësaj shtrese.

Kur do të hyjë në fuqi ky ligj?

Në fillim do të kalojë në Kuvend, të miratohet dhe më pas, sipas rregullave do të botohet në Fletoren Zyrtare. Hyn në fuqi 15 ditë pasi të jetë publikuar në këtë fletore.

Numri i minatorëve që marrin pension

Industria e minierave ka pasur një numër të caktuar punëtorësh. Fillimisht kanë dalë në pension në moshën 45 vjeç deri në vitin 1993. Pastaj ka pasur një skemë tjetër të dytë të pensioneve të parakohshme për punonjësit e nëntokës në vitin 1995, kur dolën rreth 18 mijë punonjës në pension. Ka pasur një skemë tjetër të trajtimit të veçantë të nëntokës kur dolën në pension 4300 punonjës të nëntokës. Tani kemi skemën përfundimtare e cila do të japë pension në moshën 55 vjeç të gjithë ish- punonjësve të nëntokës që kanë plotësuar kushtet e cilësuara më sipër, por që edhe do të vazhdojë si një skemë e mirëfilltë e pensioneve në të ardhmen. Pensioni i tyre do të llogaritet njësoj siç llogaritet pensioni i pleqërisë. Do të kenë formulat dhe të gjitha shtesat dhe kompensimet që marrin edhe pensionet e pleqërisë. Thjesht për këta persona mosha e daljes në pension nuk është 60 vjeç, por është 55 vjeç. Nënvizoj që faktikisht, mosha e daljes në pension është 60 vjeç. Nga analizimi që kemi bërë në bazën tonë të të dhënave na rezulton që për këtë vit, kanë plotësuar moshën për pension 60 vjeç dhe vjetërsinë e punës në nëntokë 4 minatorë, të cilët ende nuk kanë dalë në pension.

Gazeta Shekulli, 30.09.2014

Qeveria shqiptare ka miratuar projektligjin për uljen e moshës së daljes në pension për minatorët. Projektligji “Për pensionet e punonjësve që kanë punuar në miniera në nëntokë”, i cili tashmë i kalon Kuvendit për miratim në komisionet parlamentare, parashikon uljen e moshës së daljes në pension në 55 vjeç, nga 60 që është aktualisht, për minatorët e nëntokës.

Ulja e moshës së daljes në pension përmbush kështu angazhimin e marrë nga qeveria, kërkesën e sindikatave të minatorëve, si nevojë që lidhet me kushtet e vështira të punës në këtë sektor. Sipas projektligjit, periudha e sigurimit shoqëror parashikohet 30 vite gjithsej, nga të cilat 12 vjet e 6 muaj punë në nëntokë.

Referuar kushteve për pension, sipas këtij projektligji, dhe bazuar në numrin aktual të të punësuarve në miniera në nëntokë, parashikohet që për katër vite numri i personave që përfitojnë nga ulja e moshës të arrijë në 3.840 vetë. Personat që do të trajtohen sipas këtij projektligji, përveç pensionit të parashikuar, do të përfitojnë edhe kompensimin për të ardhurat minimale, si dhe kompensimet e tjera, ashtu si edhe personat e tjerë që përfitojnë pension pleqërie. Në total, efekti financiar vjetor për 3.840 përfitues, arrin në 793 milion lekë.

energjia.al 04.09.2014