info@energjia.al

Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ka depozituar në Kuvend projektligjin që parashikon ndryshime në sektorin energjetik, duke i hapur rrugën krijim të Bursës së Energjisë, sikurse parashikon modeli i tregut.

Ngritja e saj duhet të ishte bërë tashmë, por sikurse ka vlerësuar edhe Sekretariati i Komunitetit të Energjisë situata politike gjatë 2017-ës vonoi gjithë procesin, duke i kërkuar ministrit përgjegjës vendosjen e një afati të ri para përfundimit të vitit 2017.

Ndërkaq, sipas draftit, operatori i tregut apo bursa do të jetë një shoqëri aksionere që do të ngrihet nga Operatori i Sistemit të Transmetimit dhe persona të tjerë juridikë.

Gjithashtu, parashikohet se subjektet private që do marrin pjesë në kapitalin aksionar të operatorit të tregut duhet të jenë subjekte me aktivitet ndërkombëtar, me reputacion të mirë dhe me përvojë të gjatë në operimin e tregjeve të ngjashëm të organizuara të energjisë në Evropë, të cilat operojnë në përputhje me modelin shqiptar të tregut.

Sipas relacionit, që shoqëron projektligjin në kuvend, operatori i tregut do të ketë të drejtën për të kontraktuar palë të treta, për t’i siguruar ofrimin e shërbimeve në funksion të operimit të platformës elektronike të tregut në bazë të ditës në avancë dhe brenda së njëjtës ditë, si dhe për shërbimet e lidhura me të, përfshirë aktivitetin e kompensimit financiar (clearing) mes pjesëmarrësve të tregut.

Krijimi i Bursës së Energjisë është i rëndësishëm për shkak të karakteristikës së prodhimit të energjisë në Shqipëri, që aktualisht është 100% me energji hidrike, ndërsa është pika e fillimit për liberalizimin e tregut të energjisë.

Me ngritjen e saj synohet përmirësimi i shfrytëzimit i sistemit total të prodhimit dhe të transmetimit, çka do të thotë se të gjithë centralet do të renditen sipas meritës.

Gjithashtu, optimizohet përdorimi i kapaciteteve transmetuese ndërkufitare, rritet siguria e furnizimi dhe hapet rruga për ofrimin efikas të shërbimeve ndihmëse për operatorin e sistemit të transmetimit. Po ashtu, mundësohet shitja ndërkufitare e këtyre shërbimeve si dhe sigurohet akses në treg për konsumatorët.

Nga ana tjetër, përmirësohet klima e investimeve për projektet e reja të energjisë si dhe rritet transparenca dhe disiplina financiare në tregtimin e energjisë.

Scan TV,  04.12.2017

Fitimet e Operatorit të Transmetimit të Energjisë shënuan një rënie vjetore me 15.6 për qind në periudhën janar-shtator 2018.

Kompania raportoi pasqyrat financiare të tremujorit të tretë të vitit, ku u pa se fitimi para taksave ishte 1.4 miliardë lekë nga më shumë se 1.6 miliardë lekë që ishte në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Rezultati financiar i kompanisë u përkeqësua për shkak të rënies së të ardhurave me gati 20 për qind.

Arkëtimet e OST-së në fund të 9-mujorit arritën në rreth 3.3 miliardë lekë nga 4.1 miliardë që ishin një vit më parë. Burimet nga kompania pohuan se rënia e fitimeve ishte e pritshme për shkak të disa zhvillimeve në tregun e energjisë.

Volumet e tregtimit kanë rënë këtë vit, pasi OSHE është duke plotësuar një pjesë të nevojave për mbulimin e humbjeve nga tregu vendas nëpërmjet blerjes së energjisë nga koncensionarët. Për pasojë është ulur edhe transmetimi i depozitimeve të energjisë.

Gjatë këtij viti OST ka zhvilluar rregullisht ankandin vjetor, mujor dhe ditor të kapaciteteve të interkonjeksionit për kufirin Shqipëri-Kosovë, ndërsa për kufijtë e tjerë ky ankand zhvillohet nga Zyra e Koordinuar e Ankandeve për Europën Juglindore SEE CAO.

OST do të ketë një perspektive më të mirë financiare kur ajo të bëhet pjesë e një rrjeti me më të gjerë transmetimi.

Mosfunksionimi e linjës së të transmetimit Shqipëri-Kosovë dhe humbja e shanseve për të ndërtuar një linjë transmetimi nënujore me Italinë i ka zvogëluar perspektiven e kompanisë në të ardhmen.

Planet për zgjerimin nga Maqedonia të rrjetit të transmetimit pritet të rrisin disi kapacitetet. Linja e re transmetimit Elbasan -Manastir 400 kilovolt nga pikëpamja strategjike përforcon lidhjet interkonjektive me rajonin, duke krijuar kushte më të mira për shkëmbime tregtare dhe tranzitime pa kufizim të energjisë elektrike në rajonin e Evropës Juglindore.

Projekti pritet të ketë ndikim të rëndësishëm në krijimin e mundësive tregtare për shkëmbime ekonomike të energjisë elektrike nëpërmjet vendeve të rajonit dhe në ndarjen e rezervës që do të kontribuojë në një siguri më të madhe të funksionimit të sistemeve elektroenergjetike të Shqipërisë dhe Maqedonisë.

Revista Monitor,  03.11.2017

Operatori i Sistemit të Transmetimit të Energjisë nuk derdh fitimet në arkën e shtetit që prej vitit 2011. Konstatimi vjen nga Kontrolli i Lartë i Shtetit, i cili ka audituar financat e këtij institucioni në fillim të vitit 2017.

Raporti i Kontrollit të Lartë të Shtetit vlerëson se të ardhurat e munguara në buxhet nga OST për vitet 2011-2015 arrijnë në më shumë se 846 milionë lekë, afërsisht 8 milionë dollarë.

KLSH nënvizon në raport se Ministria e Zhvillimit Ekonomik, e cila ka në pronësi Operatorin e Transmetimit, më 5 shkurt 2016 i ka kërkuar Këshillit Mbikëqyrës marrjen e masave të menjëhershme për likuidimin e vlerës duke caktuar një skedul likuidimi.

Ndërkaq, deri në fund të vitit 2016 OST nuk ka llogaritur asnjë kamatë vonesë ndaj OSHEE për detyrimin që ajo ka ndaj OST SH.A për shërbimin e transmetimit, detyrim i cili deri në 31.12.2016 është 8,6 miliardë lekë.

Ndërkohë që kamatëvonesa e detyrimeve për vitin 2016 e llogaritur nga grupi i auditimit deri në fund të periudhës së auditimit është 292 milionë lekë.

Scan Tv,  11.08.2017

Operatori i Sistemit të Transmetimit raportoi se fitimi pas taksave i kompanisë në pjesën e parë të vitit arriti në 653 milionë lekë.

Kjo shifër rezultoi pas pagesës së detyrimeve tatimore prej 115 milionë lekësh në arkën e shtetit.

Vetëm 6-mujorin e parë të këtij viti, Transmetimi ka paguar sa 68% e fitimit pas taksave, të paguar në 2016-n (OST nuk ka bërë publike të dhëna për 6-mujorin e parë 2016, por vetëm për gjithë vitin 2016).

Nga të dhënat e fundit zyrtare rezulton që OST të ketë qarkulluar të ardhura nga shërbimet e transmetimit në nivelin 2.2 miliardë lekë deri në fund të qershorit të këtij viti. Këto të ardhura rezultojnë të jenë më shumë se 50% e të ardhurave të arkëtuara në fund të vitit të kaluar zë që konkretisht ishte 4.2 miliardë lekë.

Kompania e transmetimit duket se ka një ecuri të qëndrueshme të financave të saj në raport me dy kompanitë e tjera të sistemit KESH dhe OSHEE. E para ka një rënie të dukshme të të ardhurave si rezultat i situatës së përkeqësuar hidrike, e cila aktualisht është e limituar edhe për prodhim vendas.

Kurse OSHEE, edhe pse ka një ecuri të mirë të treguesve në arkëtime dhe ulje të humbjeve, po çon një pjesë të mirë të parave në importe, duke vënë në pikëpyetje edhe respektimin e plotë të planit të investimeve.

OST, që për momentin duket në një situatë më të qëndrueshme në gjenerimin e të ardhurave, por në kushtet kur ka vonesa në likuidimin e detyrimeve të prapambetura që i kanë operatorët e tjerë, po has vështirësi në shlyerjen e kredive që vetëm për vitin për vitin 2017 llogariten në 25 milionë euro.

Shpenzimet e interesit rezultojnë 271 milionë lekë sa 36% e shpenzimeve të interesit të bëra nga ana e operatorit gjatë gjithë vitit 2016.

Kostot e transmetimit nga ana tjetër duken të jenë dukshëm të ulëta deri në qershor nëse krahasimin e bëjmë me të dhënat e disponueshme të vitit 2016. Në qershor 2017, këto kosto ishin 34 milionë lekë, kurse në deri në dhjetor 2016, 583 milionë lekë.

Rënia, zhvlerësimi dhe amortizimi ishin 1 miliard lekë në fund të qershorit të këtij viti ose sa 50% e amortizimit të një viti më parë.

Revista Monitor,  02.08.2017

Kur flasim për sektorin energjetik në vend natyrshëm gjejmë një seri fjalësh me të cilat e lidhim, mes të cilave, reformimi, situata kaotike në të kaluarën, koncesionet, borxhet. Por një kuadër ligjor i miratuar në vitin 2015 solli atë që lakohet si model i ri i tregut, i cili e shtrin zbatimin në një kalendar disavjeçar. Ky model i ri, mes të tjerave, shton elementë që deri dje ishin të pakonceptueshëm, ndërsa sot, të paktën teorikisht, i kemi të përkufizuara mirë. Bursa e Energjisë është një ndër to.

E ndërsa ngjante shumë avangarde në kohën e krizës financiare të operatorëve, rritja e peshës së tregut të energjisë  në totalin e ekonomisë shqiptare e sjell si domosdoshmëri një projekt të tillë. Kjo e fundit duhet të jetë operacionale në 1 janar 2018, por edhe pse nuk konfirmohet zyrtarisht gjasat janë që afati të shtyhet. Kjo pasi për ta bërë fuksionale ka nevojë për ndërhyrje ligjore dhe këto të fundit duhet të kalojnë hallkat e nevojshme institucionale që këtë vit e kanë të zënë axhendën me çështje më të ethshme, siç janë zgjedhjet dhe vetting-u. Për të marrë disa detaje më shumë “SCAN Magazine“ bisedoi me administratorin e Operatorit të Sistemit të Transmetimit që do të jetë edhe operuesi i Bursës së Energjisë sipas ligjit.

Situata

“Sipas ligjit të ri të energjisë është marrë parasysh ngritja e “Power Exchange“ dhe për këtë Ministria e Energjisë dhe Industrisë së bashku me Operatorin e Sistemit të Transmetimit ngritën një grup pune që do të kishte në fokus definimin e modelit dhe krijimin e bursës. Kjo bursë, ashtu sikurse edhe është folur më herët, do të jetë një platformë që do të shërbejë për shitje dhe blerje energjie sipas parimit ‘ditë-para’. Ka pasur disa ide për krijimin e kësaj platforme, por që ajo të jetë funksionale, si kusht kryesor ka likuididetin në energji. Është e nevojshme që të krijohen kushtet e duhura që Korporata Elektronenergjetike Shqiptare dhe Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektike të reduktojnë kontratat mes tyre,” shprehet administratori i Operatorit të Sistemit të Transmetimit, Ëngjëll Zeqo. Por çfarë do të sjellë ulja e pjesës së tregut të rregulluar? Automatikisht kjo do të thotë që do të kemi më shumë konsumatorë që do të kërkojnë të blejnë energji në tregun e lirë, duke hapur kështu rrugën për pikën e takimit mes shitjes, që në këtë rast janë koncesionarët e hidrocentraleve, pra gjithë gjeneruesit, dhe blerjes, që është kontigjenti i atyre që janë të shkëputur nga tregu i rregulluar. Të parët që do të shkëputen janë ata të lidhur në 35 kilovolt, një pjesë e mirë e bizneseve që tashmë  e kanë nisur këtë proces, ndërkohë që pritet që këtij grupi t’i shtohen edhe ata në 20, 10 dhe 6 kilovolt.

“Ne, me një mbështetje të Bankës Botërore prej 16-17 milionë euro, jemi duke punuar për një sistem të ri që po instalohet tek konsumatorët e mëdhenj, të cilët do të jenë blerësit e ardhshëm në bursë. Kjo është një pjesë e rëndësishme e punës dhe krijimit të kushteve për funksionimin e bursës”, vlerëson Zeqo.

Nevoja për ndryshime ligjore

Për administratorin e OST, që do të jetë edhe operatori i ngarkuar me funksionimin e Bursës së Energjisë, duhet që të bëhen disa ndryshime të tjera ligjore në mënyrë që të hapet rruga e ngritjes së saj. Së pari përgjegjësia duhet të jetë e ndarë vetëm tek OST, sepse sipas ligjit është edhe Ministria e Energjisë dhe Industrisë, dhe kjo e shpërndan përgjegjësinë. Një situatë e tillë me dy insitucione përgjegjëse vështirëson hapat e tjerë që lidhen me krijimin e platformës. Dy janë mënyrat që mund të funksionojnë, ose shërbimi i softit duhet që të prokurohet dhe të kalojë nën menaxhimin e OST, ose të parashikohet një bashkëaksioner që ka ekspertizën e nevojshme në këtë fushë, dhe emri që është lakuar është kompania “Norpool“. Propozimet për ndryshime ligjore janë dhënë edhe nga konsulentët në proces që në këtë rast janë Sekretariati i Komunitetit të Energjisë si dhe Korporata Ndërkombëtare Financiare. Aktualisht janë bërë edhe propozimet e nevojshme për ndryshimet ligjore, të cilat kanë kaluar në Ministrinë e Energjisë dhe Industrisë, si dhe ministri të tjera të linjës për mendim.

Marrëveshja me KOSTT

Pengesat burokratike janë diçka e zakonshme për shumë procese dhe kur kësaj i shton edhe dozën e një eksperience të re, kjo sigurisht që bëhet më e komplikuar. Por duket se Operatori i Sistemit të Transmetimit nuk ka qenë indiferent në lidhje me krjimin e terrenit të duhur për një Bursë Shqiptare të Energjisë. Dhe interesi ka qenë përtej kufirit tonë duke joshur edhe KOSTT-in e Kosovës.

“OST ka ecur në bisedime dhe një memorandum me KOSTT për t’u bërë pjesë e kësaj nisme është duke u diskutuar. Për çdo rast ne do të jemi të hapur që ata të jenë bashkëaksionerë në bursë duke garantuar që Shqipëria dhe Kosova vetëm përmes operatorëve të transmetimit të kenë mbi 50 për qind të aksioneve në bursë, me shumë mundësi fillimisht 75%. Interes për t’u bërë aksionere ka shfaqur edhe Korporata Financiare Ndërkombëtare (IFC). Bursa do të jetë e hapur për çdo subjekt që do të shfaqë interes për të blerë aksione, por kjo vlen për të gjithë subjektet që nuk kanë konflikt interesi, pra nuk janë të përfshirë në treg në mënyrë të drejtpërdrejtë”, shprehet administratori i OST. Vlen të theksohet se në rajon janë duke u parë mundësitë e bashkëpunimit për krijimin e bashkimit të tregjeve midis Shqipërisë, Malit të Zi dhe Italisë, të cilat do të lidhen elektrikisht në fund të vitit 2018, me ndërtimin e linjës HVDC midis Italisë dhe Malit të Zi, me një fuqi 500 MW.

Plani në afatgjatë

Ballkani synon që të krijojë një bashkëpunim rajonal në disa aspekte dhe një prej tyre është tregu i përbashkët. Edhe tregu i energjisë padyshim që mund të jetë një i tërë. Aktualisht në funksion janë disa bursa energjie si ajo e Serbisë, Kroacisë, Bullgarisë dhe më pas do të shtohet edhe ajo e Shqipërisë.

“Ideja është që të gjitha këto bursa të bashkohen në një të vetme duke na dhënë një bursë ballkanike të energjisë.  Por ngritja dhe funksionimi më vete i secilës është i domosdoshëm, sepse ato shërbejnë si themele për të ardhmen. Ngritja e një burse të vetme për gjithë Ballkanin nga fillimi në fund është pothuajse i pamundur, por bashkimi në një i atyre ekzistuese, e bën më të thjeshtë”, konfirmon Zeqo.

Në bursë mund të regjistrohen të gjithë ata që kanë një licencë që nis nga tregtimi, tek prodhimi apo furnizimi me energji elektrike.

 Transparenca si sfidë dhe përfitimet

Flasim gjatë gjithë kohës për bursë, por cilat janë përftimet që sjell ajo. Bursa e energjisë elektrike, përveç formimit të çmimit sipas parimeve të tregut të lirë, bazuar në përputhjen e kërkesës me ofertën, do të mundësojë dhe përfitime të konsumatorëve dhe pjesëmarrësve të tregut të energjisë elektrike, duke mundësuar fleksibilitet për integrimin e mëtejshëm në tregjet pan-europiane dhe bashkimin me këto tregje, gjithashtu do të mundësojë lëvizjen eficente dhe transparente të fondeve, duke pasur Bursën si palë qendrore për të gjitha transaksionet financiare energjetike.

Po në këtë aspekt as blerësi nuk do të dije shitësin dhe as anasjelltas, duke bërë që të gjithë pjesëtaret e tregut, qofshin prodhues apo konsumatorë të ndjehen të sigurt në procesin e shitblerjes. Për të mundësuar transparencën dhe imparcialitetin e Bursës së Energjisë elektrike, supervizimi, si nga ana e Entit Rregullator ashtu dhe nga Komiteti i Survejancës së Tregut, i cili përbëhet nga pjesëtarët e tregut.

Gjithashtu është e rëndësishme që Bursa Shqiptare megjithëse nuk është e detyruar, sipas parashikimeve të modelit të tregut duhet t’i përmbahet obligimeve të rregullores për transparencën e Bashkimit Evropian nr. 543/2013. Ngritja e një strukture të veçantë që do të meret me aspektin e transparencës në Bursë është jetësore.

Kjo sipas kreut të OST do të garantojë një konkurrencë të ndershme mes operatorëve çka është edhe “A”-ja  për jetëgjatësinë dhe garantimin e suksesit. Pothuajse të gjitha bursat e energjisë kanë staf të dedikuar për pjesën e transparencës, që merr informacion në kohë reale për operatorët pjesëmarrës dhe garanton një fitim të drejtë dhe të merituar duke shmangur mekanizma që ndikojnë në devijimin e konkurrencës. Edhe pse për momentin nuk jemi në fazën e ngritjes së kësaj strukture, por në atë të blerjes së softit, kjo pjesë cilësohet nga ana e institucioneve si kyçe.

OST nën MZHETTS

Në muajin mars Operatori i Sistemit të Transmetimit kaloi plotësisht nën varësinë e Ministrisë së Zhvillimit Ekonomik, Turizimit, Tregtisë dhe Sipërmarrjes. Më herët, ky operator ishte në fazë tranzicioni dhe varej nga dy ministri, ajo e Energjisë nën të cilën ka qenë tradicionalisht dhe ajo e Zhvillimit Ekonomik sipas modelit që imponon ligji i ri “Për sektorin e energjisë elektrike”. Enti Rregullator i Energjisë njoftoi këtë ndarje duke theksuar se certifikimi final i hap rrugë Operatorit për të hyrë në funksionet e tij të plota sipas përcaktimeve që bëhen në modelin e ri të tregut. Për këtë është lënë një afat prej 12 muajsh që OST të ndjekë edhe hapat e nevojshëm që vulosin rolin e tij në treg.

Së pari duhet të emërohet një zyrtar i pajtueshmërisë. Ky i fundit do të ketë detyrën e hartimit të raporteve vjetore ku do të konkludohet mbi pavarësinë e institucionit për të vepruar pa pasur ndikime nga Ministria e Energjisë, nën të cilën janë KESH dhe OSHEE. Po kështu çdo plan për internjektorë të rinj duhet të propozohet tani nga Ministria e Zhvillimit Ekonomik, edhe pse në fakt këta të fundit janë plotësuar tashmë, ku i fundit ishte me Maqedoninë. Po kështu lidhur me planin e zhvillimit të rrjetit të transmetimit, do të jetë sërish Ministria e Zhvillimit Ekonomik ajo që do të japë opinion për legjilacionin primar ose sekondar në ERE. Ndarja përfundimtare nga Ministria e Energjisë dhe Industrisë përshtat gjithçka edhe sipas paketës së tretë rregullatore të Komisionit Europian mbi “Unbundeling” pra ndarja e operatorëve në mënyrë që gjenerimi shpërndarja dhe transmetimi mos kenë një pronar të vetëm.

 Vonesat dhe raporti i Sekretariatit

E ndërsa për funskionimin do të duhet që të pritet për ndryshimin e ligjit, duket se vonesat nuk kanë kaluar pa u vërejtur nga Sekretariati i Energjisë. Në një raport të fundit për vendet e Ballkanit Perëndimor, mes të tjerave, për Shqipërinë theksi vihet tek Bursa e Energjisë. Ngritja e një tregu kombëtar  të organizuar sipas parimit “një ditë më parë“ dhe një burse lokale është lidhur me adoptimin e amendamenteve për ligjin në Sektorin e Energjisë.

Sipas planit të veprimit të përcaktuar nga modeli i tregut, ministri duhet të kishte vendosur mbi pjesën juridike dhe strukturën e përpara datës 31 mars 2017, ndërkohë që bursa e energjisë duhet të jetë plotësisht operacionale në 1 janar 2018. Kjo nuk ka ndodhur”, thuhet në raportin e sekretariatit për Shqipërinë. Kjo vë edhe një herë në dyshim faktin që funksionimi mund të nisë në 1 janar të vitit tjetër. Në këto kushte i bie të kemi tre skenare. Skenari më shumë se optimist për 1 janarin e 2018, skenari më pak optimist për muajin e tretë ose të katërt të 2018 dhe skenari realist që me gjasa një bursë do ta kemi, por në shtator të vitit tjetër.

Scan Tv,  05.06.2017

Operatori i Sistemit të Transmetimit ka ankimuar vendimin numër 52 të Entit Rregullator të Energjisë lidhur me çmimin që aplikohet nga kompania për shërbimin e saj. Në një kërkesë paraqitur në ERE, OST argumenton se nuk ka të ardhura të mjaftueshme për t’ju përgjigjur shlyerjes së detyrimeve që ka për kreditë e marra dhe  investimet e nevojshme.

Por Enti pas një analize të bërë së fundmi në mbledhjen e kësaj të marte vendosi se OST ka gjithë mundësitë për likujditet, mjaft që të arkëtojë detyrimet që i ka Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike. Për ta pasur këtë raport sa më të drejtë mes dy operatorëve dhe të kemi arkëtim të faturës korrente por edhe të detyrimeve të vjetra ERE propozoi që të krijohet një procedurë periodike monitorimi mbi pagesat.

Në këto kushte OST do të arkëtojë në kohë paratë për të cilat ka nevojë. ERE vendosi të lerë në fuqi tarifën e vjetër të transmetimit prej 0.65 lekë/kwh ndërkohë që në aplikimin fillestar të saj OST kërkoi një çmim 1.17 lekë/kwh.

Scan Tv,  24.05.2017

Kompanitë publike të energjisë (OST dhe OSHEE) kishin kërkuar rritje të çmimit për vitin 2017, duke përfshirë edhe shitjen me pakicë për konsumatorët e mëdhenj, por Enti Rregullator Energjisë ka arsyetuar se kërkesa e kompanive nuk është pranuar për faktin se kompanitë kishin realizuar fitime të kënaqshme gjatë vitit 2016.

“Nga analiza dhe vlerësimet e përgjithshme, rezultoi se shoqëritë KESH sh.a. OST sh.a. dhe OSHEE sh.a., kanë performancë të kënaqshme, që përgjithësisht ka mbuluar kostot e veprimtarive të këtyre aktiviteteve përgjatë periudhës 2015-2016 si dhe kanë krijuar një rezervë për zhvillimin normal të aktiviteteve për periudhën pasardhëse” u shpreh ERE në një relacion të posaçëm, ku shpjegoi se arsyet e mosndryshimit të çmimeve për 2017-n.

Fitimi i KESH, OST dhe OSHEE për 2016 ishte 104 milionë euro. ERE argumenton se situata e mirë hidrike ka sjellë një rritje të gjenerimit të kaskadës së Drinit për vitet 2015-2016 me rreth 2,675 GWh energji elektrike, më shumë se ai i parashikuar për KESH sh.a.

Performancë pozitive ka pasur edhe shoqëria OSHEE për periudhën 2015-2016 në drejtim të uljes së humbjeve në rrjetin e shpërndarjes së energjisë elektrike, si dhe të arkëtimit të detyrimeve të prapambetura.

Vlen të përmendet se shoqëritë, megjithëse kanë arritur rezultatet financiare pozitive gjatë kësaj periudhe, njëkohësisht trashëgojnë detyrime të ndërsjella. Gjithashtu, edhe për shoqërinë OSHEE sh.a. arsyetohet se ndër të tjera, një faktor pozitiv në lidhje me sigurinë e të ardhurave të saj për vitin 2017 do të jetë arritja e objektivave të vendosur nga Qeveria, sidomos reduktimi i mëtejshëm i humbjeve të energjisë elektrike në rrjetin e shpërndarjes, si dhe arkëtimi i të ardhurave nga shitja e energjisë elektrike.

“Për sa më sipër, gjykojmë se korrigjimi në ulje i të ardhurave për këto shoqëri nuk do të ishte i arsyeshëm, pasi kjo nuk do të ndihmonte përmirësimin financiar të të gjithë sektorit dhe veçanërisht atë të OSHEE sh.a, e cila vazhdon të ketë një kapital të vetin negativ prej (rreth -48 miliardë lekësh). Nga ana tjetër, këto të ardhura mund të përdoren për shlyerjen e detyrimeve ndaj KESH sh.a. dhe OST sh.a.

Për këtë qëllim, OSHEE sh.a. ka ndërtuar një plan të uljes së detyrimeve ndaj KESH dhe OST në përputhje edhe me ristrukturimin e borxheve të KESH nga EBRD. Sipas kësaj skeme, OSHEE do t’i paguajë KESH dhe OST në 5 vitet e ardhshme rreth 10.7 miliardë lekë më tepër se sa fatura korente duke bërë që borxhi total ndaj KESH dhe OST të ulet në mënyrë progresive.

Revista Monitor,  03.05.2017

Enti Rregullator i Energjisë bëri me dije se kompanitë e sektorit energjetik do të vazhdojnë të shlyejnë në mënyrë të vazhdueshme borxhet e akumuluara mes njëra-tjetrës.

Për të garantuar likuiditet ky Ent vendosi që të mos ndryshonte çmimet për operatorët duke vlerësuar se aktualisht performanca e të trejave si OSHEE, OST dhe KESH ka qenë e kënaqshme. Por për të mos ngarkuar llogaritë vjetore duket se Shpërndarja dhe gjenerimi kanë arritur në një marrëveshje që shtrihet në 5 vite.

“OSHEE sh.a. ka ndërtuar një plan të uljes së detyrimeve ndaj KESH dhe OST në përputhje edhe me ristrukturimin e borxheve të KESH nga BERZH. Sipas kësaj skeme OSHEE do t’i paguaje KESH dhe OST në 5 vitet e ardhshme rreth 10.7 miliard lekë më tepër se sa fatura korente duke bërë që borxhi total ndaj KESH dhe OST të ulet në mënyrë progresive”, thuhet në dokumentin e Entit.

Zinxhiri i borxheve në sektorin energjetik ka qenë problematik ndër vite ku kompanitë kishin detyrime të akumuluara vit pas viti duke rrezikuar situatën financiare të tyre dhe kolapsin e sektorit.

Mbledhja e detyrimeve të vjetra nga ana e OSHEE përmes disa skemave lehtësuese por edhe fushata antiinfomalitet rriti në mënyrë të dukshme të ardhurat për shpërndarjen ndërkohë që KESH është favorizuar edhe nga situata e mirë hidrike që ka sjellë eksport në vlera të konsiderueshme.

Scan Tv,  28.04.2017

Qeveria shqiptare ka në objektivin e saj të bëjë funksionale një bursë të tregtimit të energjisë brenda këtij viti. Planet fillestare për ngritjen e saj kanë qenë për në mars të këtij viti, mungesa e ekspertizës së thellë teknike dhe përvojës e kanë shtyrë funksionimin e saj për më tej. Me funksionimin e saj, energjia do të tregtohet me çmime reale, teksa prodhuesit publikë dhe privatë të energjisë dhe tregtarët, nga ana tjetër, do të jenë më të qetë, nga ky fakt.
Krijimi i Albania Power Exchange (APEX) do të jetë në përputhje me zbatimin e politikave të energjisë dhe me standardet e Bashkimit Europian dhe integrimin në tregun rajonal të energjisë. “Tregu shqiptar do të bëhet platforma kryesore për tregtimin e energjisë, duke i dhënë mundësi të gjithë aktorëve vendas të blejnë dhe të shesin energji elektrike shpejt dhe lehtësisht, duke përfshirë edhe tregtimin me vendet e tjera. Bursa Shqiptare e Energjisë pritet të ndihmojë në nxitjen e integrimit të rrjetit elektrik të Shqipërisë me pjesën tjetër të Europës, duke përfshirë edhe vendet fqinje në rajon. APEX gjithashtu do të rrisë transparencën e çmimeve dhe do të përmirësojë klimën e investimeve për projektet e reja të energjisë”, – është shprehur ministri Gjiknuri.
Ndërkohë, Bordi i Entit Rregullator, në fund të janarit ka miratuar specifikat se si do të funksionojë Bursa e Energjisë.
Do të specifikohen produktet dhe do të miratohen rregullat e Tregut Shqiptar të Ditës në Avancë dhe rregullat e tregtimit brenda ditës. Enti ka nisur shqyrtimin e rregullores së “Administrimit të tregut” dhe Rregullat për Pagesat dhe Faturimin.
Enti ka përfshirë në proces miratimi zonat e import-eksportit. Shqipëria paraqitet mjaft e vonuar në liberalizimin e tregut të energjisë dhe për këtë, mori kritika në raportin e fundit të progresit të BE-së.
Modeli i tregut të Ditës në Avancë (Day-Ahead) është arena kryesore në rajonin nordik dhe baltik për tregtimin e energjisë. Në këtë model tregu, kontratat bëhen ndërmjet shitësit dhe blerësit për dorëzimin e mallit një ditë më parë.
Me këtë model, një blerës duhet të vlerësojë se sa energji do t’i duhet për të përmbushur kërkesat të nesërmen dhe sa është i gatshëm të paguajë për këtë vëllim, orë pas ore. Shitësi, për shembull, pronari i një hidrocentrali, duhet të vendosë se çfarë sasie mund të dorëzojë dhe me çfarë çmimi, orë pas ore. Këto nevoja pasqyrohen përmes urdhrave nga blerësit dhe shitësit në sistemin e tregtimit në Bursën e Energjisë.
Çmimet e çdo ore janë shpallur në mënyrë tipike në treg në 12:42 ose më vonë. Pasi çmimet e tregut janë llogaritur, nga ora 00:00 të nesërmen, kontratat e energjisë janë dorëzuar fizikisht (që do të thotë se malli është siguruar për blerësit) orë për orë sipas kontratave të rëna dakord.

Revista Monitor,  01.04.2017

Asambleja e Përgjithshme miratoi vendimin për antarësimin e OST sh.a. në ENTSO-E. Operatori shqiptar i transmetimit bëhet kështu pjesë e organizatës evropiane të operatorëve të transmetimit të energjisë elektrike. Vendimi i sotëm finalizon përpjekjet disavjeçare dhe vjen si rezultat i plotësimit të të gjithë kritereve nëpërmjet bashkëpunimin me ENTSO-E, kryerjes së investimeve strategjike në rrjetin e transmetimit dhe reformave ligjore sipas Direktive Evropiane. – thuhet në faqen zyrtare të ministrit të Energjisë dhe Industrisë z.Damian Gjiknuri.

energjia.al  31.03.2017