info@energjia.al
Albpetrol dhe kanadezët e Pennine Petroleum Corporation kanë mbyllur marrëveshjen lidhur me Bllokun e Velçës. Kjo e fundit ka marrë miratimin e qeverisë duke i hapur kështu rrugë procedurave të tjera. Marrëveshja ka në bazë ndarjen e prodhimit, kërkimin, zhvillimin dhe prodhimin e hidrokarbureve dhe lidhet mes kompanisë shtetërore të naftës që ka nën menaxhim bllokun e Velçës dhe kanadezëve.

Negociatat me Albetrol

Vetëm pak kohë më parë, Albpetrol sh.a bëri me dije se ishte duke zhvilluar negociata për Lidhjen e Marrëveshjeve për Kërkimin e Hidrokarbureve në Bllokun e Velçës. Sipas saj, kjo është zona e lirë më e vogël e identifikuar nga shteti shqiptar për kërkim. Në të kaluarën, Albpetrol sh.a ka shpuar dy puse në këtë zonë, por të dy rezultuan pa sukses.

Pas publikimit të zonave të lira nga Ministria e Industrisë dhe Energjisë, për këtë zonë kërkimore shfaqën interes dy kompani ndërkombëtare, por vetëm njëra prej kompanive arriti të kalojë fazën e parë të procesit. Propozimi i saj u miratua nga Ministria e Energjisë, e cila i kërkoi Albpetrol sh.a që të vijonte me procedurat përkatëse. Kjo është hera e parë që një kompani shfaq interes për këte bllok.

Blloku Kërkimor i Velçës përfshin një terren tokësor me sipërfaqe prej rreth 620 kilometër katrorë. Ai shtrihet në juglindje të Vlorës dhe është identifikuar prej kohësh si një zonë potenciale naftëmbajtëse.

Vendimi i qeverisë

Në mbështetje të nenit 100 të Kushtetutës dhe të neneve 5 e 13, të ligjit nr.7746, datë 28.7.1993, “Për hidrokarburet (kërkimi dhe prodhimi)”, të ndryshuar, me propozimin e ministrit të Infrastrukturës dhe Energjisë, Këshilli i Ministrave vendosi:

  1. Miratimin e marrëveshjes me ndarje prodhimi, për kërkimin, zhvillimin dhe prodhimin e hidrokarbureve në tokë, në Shqipëri, blloku i Velçës, ndërmjet “Albpetrol”, sh.a. dhe “Pennine Petroleum Corporation”, sipas tekstit që i bashkëlidhet këtij vendimi.
  2. Ngarkohet Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë për zbatimin e këtij vendimi.

Revista Monitor,  24.11.2017

Çmimet e naftës janë rritur ndjeshëm në sesionin e sotëm, pasi shkurtimet e furnizimit me naftë nga Kanadaja drejt Shteteve të Bashkuara të Amerikës kanë shkaktuar rënien e rezervave të naftës në ekonominë më të madhe në botë.

Gjithashtu, çmimet po mbështeten edhe nga pritshmëritë se, OPEC do të shtyjë marrëveshjen për uljen e prodhimit. Nafta Bruto amerikane po tregtohet në rreth 58 dollarë për fuçi, ndërsa nafta Brent e Londrës po tregtohet në rreth 63.3 dollarë për fuçi.

TransCanada Corp deklaroi se do të ulë furnizimin me naftë në SHBA, me të paktën 85% në rreth 590 mijë fuçi në ditë, deri në fund të nëntorit. Gazsjellësi Keystone, që lidh fushat naftëmbajtëse të Albertas me rafineritë amerikane, u mbyll javën e kaluar, pas derdhjes së 5 mijë fuçive në Dakotën e Jugut.

Tregtarët shprehen se, një mbështetje e lehtë për çmimet vjen edhe nga raporti javor i Institutit Amerikan të Naftës, ku thuhej se, rezervat e naftës bruto në SHBA ranë me 6.4 milionë fuçi, gjatë javës që u mbyll më 17 nëntor.

Ndërkohë, nafta Brent e Londrës vazhdon të mbështetet nga mundësitë që OPEC dhe vendet e tjera prodhuese të shtyjnë marrëveshjen për uljen e prodhimit, përtej marsit të vitit të ardhshëm. Marrëveshja skadon në mars të 2018, por OPEC do të takohet më 30 nëntor në Vjenë për të përcaktuar politikat e ardhshme të naftës.

Në raportin mbi tregun e lëndëve të para, J.P. Morgan parashikon se, tregu i naftës do të balancohet më tej në vitin 2018, për shkak të shtyrjes së marrëveshjes për uljen e prodhimit. Por, banka shtoi se, nëse nuk do të shtyhet kjo marrëveshje, atëherë tregu do të përballet me një suficit.

Scan TV,  23.11.2017

Çmimet e naftës janë rritur lehtë në sesionin e sotëm, pasi tregtarët po presin takimin e javës së ardhshme të OPEC, ku eksportuesit më të mëdhenj në botë parashikohet të shtyjnë marrëveshjen për uljen e prodhimit.

Por, në anën tjetër, rritja e prodhimit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ka kufizuar fitimet. Nafta Brent e Londrës po tregtohet në rreth 62.4 dollarë për fuçi, ndërsa nafta Bruto amerikane po tregtohet pranë 56.6 dollarë për fuçi.

Analistët parashikojnë se, nafta Brent do të luhatet midis 61 dhe 63 dollarë për fuçi, të paktën deri më 30 nëntor, kur Vendet Eksportuese të Naftës do të mblidhen në Vjenë.

Pritshmëritë e tregut janë shumë të larta se, OPEC dhe vendet e tjera, me në krye Rusinë do të vendosin një shtyrje të marrëveshjes për uljen e prodhimit, që skadon në mars të 2018.

Por, shqetësimi kryesor i OPEC është rritja e prodhimit të naftës argjilore në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Kompanitë e ndryshme të konsulencës parashikojnë se, prodhimi amerikan do të rritet edhe më shpejt se parashikimet e deritanishme.

Problemi më i madh mund të vijë në vitin 2019, kur OPEC të dalë nga marrëveshja për uljen e prodhimit, ndërsa në SHBA prodhimi do të vazhdojë të jetë i lartë. Kjo do të bëjë që çmimet mund të fillojnë sërish tendencën në rënie.

Scan TV,  22.11.2017

Çmimet e naftës shënuan rënie mëngjesin e ditës së sotme.

Treguesit referencë për naftën e papërpunuar europiane, Brent, ranë me 25 cent ose me 0.4 për qind dhe u tregtuan me 62.47 dollarë për fuçi.

Treguesit referencë për naftën e papërpunuar amerikane, WTI, ranë me 2 cent dhe u tregtuan me  56.57 dollarë për fuçi.

Revista Monitor,  20.11.2017

Konsumi i mallrave të akcizës ka pësuar rritje sipas kalkulimeve të doganave, të cilat për herë parë publikuan të dhënat mbi konsumin e tyre në pesë vitet e fundit.

Në 8-mujorin 2017 konsumi i karburanteve ka pësuar rritje me 15 për qind në raport me të njëjtën periudhe te vitit 2013.

Nga 334,7 mijë tonë karburante tw konsumuara gjatë janar-gusht 2013, ne të njëjtën periudhë të këtij viti rezultojnë 387,1 mijë tonë. Drejtoria e Përgjithshme e Doganave e ka kalkuluar konsumin nisur nga akciza që kanë paguar mallrat si në import dhe në prodhimin vendas. Rezultatet e doganave nuk referojnë konsumin real, pasi nuk merret në konsideratë efektin që ka kontrabanda dhe gjendjen e magazinave.

Për karburantet vihet re se rritja ka lulëzuar në vitet elektorale. Në vitin 2013 konsumi i karburanteve, sipas doganave, u rrit me 22 për qind për te rënë me rreth 2 për qind më 2014. Gjithashtu rritje e mprehte e konsumit në këtë produkt u vu re vitin 2015 kur ishin zgjedhjet lokale dhe në vitin 2017 kur ishin zgjedhjet elektorale. Në vitet 2014 dhe 2016, nw tw cilat nuk janë zhvilluar zgjedhje, konsumi i karburanteve ka rënë.

Nga mallrat kryesore të akcizës rënie ka pësuar vetëm konsumi i cigareve, i cili në tetëmujorin e 2017 ishte 4 % më i ulet ne krahasim me të njëjtën periudhë të vitit 2013.

Gjatë kësaj periudhe rënia më e madhe e konsumit të cigareve u vu re në vitin 2014 me rreth 20 për qind. Rënia vijoi edhe përgjatë vitit 2015 me rreth 4 për qind, ndërsa rritja e konsumit në këtë artikull u vu re vitin e kaluar me 17 për qind. Rritja e konsumit të cigareve në raport me 2016-en ka vijuar edhe këtë vit me mbi 5%.

Të dhënat e doganave në lidhje me konsumin e cigareve nuk janë shumë afër realitetit për shkak se, vetë institucioni ka pranuar më parë se ka vështirësi për të tatuar me akcizë prodhimin vendas.

Sipas të dhënave nga doganat rritje të fortë ka pësuar konsumi i kafesë, i cili është rritur me 67 për qind në krahasim me vitin 2013. Kjo rritje lidhet me së shumti me politikën e qeverisë  me përjashtimin e saj nga akciza. Madje për këtë produkt importet në dogana kanë qenë më të larta se konsumi.

Rritje të konsumit shënoi edhe birra. Këtë vit në 8 mujor konsumi ishte 29 për qind më i lartë se në vitin 2013. Teksa dy vitet e fundit pesha e importeve në konsum po rritet gjithnjë e më shumë.

Revista Monitor,  20.11.2017

Mallrat më të importuara në mbarë botën janë nafta dhe makina, sipas një hartë të re që tregon mallrat që importohen më së shumti në çdo vend në botë. Shqipëria, sipas hartës, importon më shumë naftë.

Duke mbuluar importet e 187 vendeve të 195 vendeve, harta tregon se importi më i madh për më shumë se gjysmën e këtyre vendeve është karburanti.

Për ato vende me burimet e tyre vendore të naftës dhe gazit, transporti ende i shtyn nevojat e tyre të importit: nga SHBA, Rusia, Arabia Saudite, produktet e tyre më të importuara janë makina.

Sipas të dhënave nga Observatori i Kompleksitetit Ekonomik, i organizuar në një hartë me kontributin e Vouchercloud, transporti është lloji më i importuar i produktit për 54 vende të botës, ku 26 prej këtyre vendeve çmojnë makinat mbi të gjitha.

Ndërkohë që ekonomitë më të përparuara kanë tendencë të importojnë makina dhe elektronikë, vendet me zhvillim të shpejtë si Kina dhe India çmojnë më shumë karburant; ka 12 vende në botë për të cilat ushqimi është importi i tyre kryesor, sipas hartës.

Shqipëria, ashtu sikurse i gjithë Ballkani, zërin që importon më shumë se sa të tjerët, është nafta.

Në një studim të mëparshëm, me të dhënat e CIA World Factbook, tregohej se çfarë eksportonte më tepër çdo shtet në botë. Shqipëria, në këtë hartë, e cilësuar me ngjyrë të verdhë, eksporton më shumë këpucë dhe tekstile.

Për më tepër informacion mund të klikoni në këtë link.

Revista Monitor,  18.11.2017

Bullgaria do të punojë vitin tjetër gjatë presidencës së saj europiane në zhvillimin e një vizioni të përbashkët për zhvillimin e industrinë së naftës, tha ministrja e Energjisë, Temenuzhka Petkova, në një takim të Association of European Petroleum Organizations të mbajtur në Sofje,

Sipas saj, gjatë Presidencës së Bullgarisë, mund të organizohet një forum për problemet e industrisë së naftës. Ajo e cilësoi të rëndësishëm takimin, ku ishin të pranishëm më shumë se 80 për qind e industrive europiane të naftës, i cili nxjerr në pah vizionet dhe vendimet e marra në këtë sektor në Bashkimin Europian.

Në fillim të takimit, Petkova tha se qeveria bullgare është duke punuar me vendosmëri për të krijuar kushtet e duhura për të tërhequr investitorë të huaj. Lufta me sektorin informal është një ndër pikat kyçe të qeverisë bullgare, pasi jep garanci për investitorët se ata do të veprojnë në një mjedis normal tregu, duke ndjekur rreptësisht rregullat europiane, tha ministrja Petkova.

Ministrja e Energjisë bëri të ditur për kompanitë e naftës prioritetet e Presidencë së Bullgarisë në fushën e energjisë. “Temat kryesore dhe diskutimet që lidhen me ‘energjinë e pastër’ për të gjithë qytetarët europianë do të përfshijnë nisma legjislative dhe jo legjislative, të cilat kanë të bëjnë kryesisht me energjinë e rinovueshme, efikasitetin e energjisë, modelin e tregut të energjisë elektrike dhe zhvillimin e një rregulloreje qeverisëse të Unionit të energjisë”, – shpjegoi ministrja Petkova.

Novinite,  17.11.2017

Çmimet e naftës po qëndrojnë në rënie të lehtë në sesionin e sotëm, për shkak të pritshmërive për një rritje të mëtejshme të prodhimit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, që ka eklipsuar optimizmin e OPEC dhe vendeve të tjera prodhuese për të balancuar tregun.

Nafta Brent e Londrës po tregtohet pranë 63 dollarëve për fuçi, ndërsa nafta Bruto amerikane tregtohet në rreth 56.6 dollarë për fuçi. Javën e kaluar, 2 bençmarkët kryesorë prekën nivelin më të lartë që nga mesi i vitit 2015, por në sesionet në vijim tendenca ka qenë në rënie.

Investitorët po tregohen të kujdesshëm, pasi janë vendosur shumë baste për çmime më të larta të naftës, por në anën tjetër, prodhimi në Shtetet e Bashkuara është rritur me 14%, që nga mesi i vitit 2016, në një rekord prej 9.62 milionë fuçi në ditë.

Qeveria amerikane deklaroi të hënën se, prodhimi i naftës argjilore, do të rritet për të 12 muaj me radhë, gjatë dhjetorit. Gjithashtu, ftohja e ekonomisë kineze ka risjellë shqetësimet në krahun e kërkesës.

Agjencia e vlerësimit të kreditit, Fitch Ratings, deklaroi se, çmimet gjatë vitit 2018 do të jenë në të njëjtin nivel krahasuar me 2017-ën.

Pavarësisht kësaj ndjenje kujdesi, tregtarët shprehen se, çmimet nuk do të bien ndjeshëm, për shkak të marrëveshjes së OPEC për të ulur prodhimin dhe pritshmërive për shtyrjen e kësaj marrëveshjeje përtej marsit të vitit të ardhshëm.

Ndërkohë, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë solli një parashikim më të kujdesshëm, përsa i përket kërkesës për naftë.

Në raportin mujor, agjencia me bazë në Paris e uli me 100 mijë fuçi në ditë parashikimin për kërkesën, gjatë këtij viti dhe gjatë vitit të ardhshëm.

Scan Tv,  15.11.2017

Gjatë ditës së sotme, nafta me shumicë në dy portet e vendit shitet me 147.34 lekë për litër, në rënie me 0.72% në krahasim me sesionin e kaluar.

Çmimi i pasqyruar është aktual dhe i referohet vetëm ditës së sotme. Luhatjet në çmimin e shumicës, përveç çmimit me të cilin kuotohet në bursë, vijnë edhe në bazë të kostove të transportit, cilësisë së produktit të zhdoganuar, kursit të këmbimit ndërmjet dollarit dhe lekut, si dhe barrës  shtetërore, që sot fiksohet në rreth 91.4 lekë për litër, ose 62% e çmimit total.

Këto të dhëna i referohen çmimit përfundimtar me të cilin nafta futet në tregun me pakicë, dhe jo çmimit me të cilin shitet në pikat e karburantit.

Scan TV,  14.11.2017

Viti 2018 duket të jetë një vit tejet dinamik për sektorin energjetik parë ky në disa dimensione, së pari vijimi i zbatimit të modelit të ri të tregut të energjisë elektrike, së dyti gazsjellësi TAP dhe gazifikimi dhe së treti rifreskimi i legjislacionit tek hidrokarburet dhe gjetja e një modeli të ri për marrëveshjet dhe përfitimin shtet-investitor.

Këto ishin fokusi i konferencës së vjeshtës mbajtur në Tiranë  Associated European Energy Consultants në Tiranë si dhe Optima Legal& Financial Albania ku merrnin pjesë institucione publike, kompani ndërkombëtare me aktivitet në Shqiperi dhe eksperte te sektorit.

Tregu i energjisë dhe problemi i Kosovës

Ashtu sikurse edhe në raportin e fundit për Shqipërinë, përfaqësuesi i Sekretariati të Komunitetit të Energjisë Dirk Buschle u shpreh se Shqipëria ashtu siç ka bërë përparime ka mbetur pas me disa të tjera. Së pari prodhimi I energjisë nga burimet fosile është ende shumë larg potecialit.

Lidhur me përfitimet që ka Shqipëria nga gazsjellësi TAP ai u shpreh se Shqipëria duhet të shohë me kujdes mundësinë që ka përpara dhe të ketë kapacitetet e nevojshme për të përballuar kërkesën që mund të ketë tregu. Në këtë pikë hyn në lojë Albgaz i cili duhet të plotësoje gjithë kuadrin. Të qenurit një vend transit shfaq mundësi të pafundme për një vend si Shqipëria duke i hapur rrugë projekteve të tjera siç është gazsjellësi IAP apo një lidhje me Kosovën.

“Potenciali është i madh dhe premtues por gjithçka varet nga qeveria. Ajo që ne kemi parë është që asnjë vend s’mund të krijojë kapacitete duke menduar vetëm brenda vetes, duhet që ambicia të jetë rajonale dhe në këtë pjesë edhe përpjekja e qeverive duhet të jetë e bashkërenduar” tha Bushchle. Lidhur me kuadrin ligjor në tregun e energjisë ai u shpreh se në letër ekzistojnë pak a shumë të gjitha. Liberalizmi, organizmi, bursa e energjisë, de rregullimi. Konkretisht një pjesë  emirë e këtyre angazhimeve janë shkelur në afate.

“Bursa e energjisë pritej që të hynte në operim në 1 janar 2018 por duket se nuk do të jetë e mundur. Ne si Sekretariat gjithsesi presim që operimin ta fillojë brenda vitit 2018.procesi aktualisht ka ngecur” tha përfaqsuesi i Sekretariatit. Lidhur me problemin që Kosova ka me Serbinë dhe që ka kufizuar futjen në punë të linjës 400 kv ai u shpreh se ka një mungesë vullneti për të zgjidhur këtë ngërç dhe se negociatat ende nuk kanë dhënë asnjë rezultat.

Debat për ndryshimin e modelit të marrëveshjeve hidrokarbure

Pak ditë më parë Ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë Damian Gjiknuri u shpreh se do të ketë një rinegocim të kontratave konceisonare në sektorin hidrokarbur. Ajo që u kuptua dukej se lidhej me një rinegocim të kontratave ekzistuese por nuk është kështu. Një panel i veçantë ku ishin prezentë përfaqësues të kompanive më të mëdha që kanë sot marrëveshje hidrokarbure me shtetin shqiptar qartësoi edhe orientimin ku po shkohet.

Së pari ishte zëvendësministri i Infrastrukturës dhe Energjisë Enis Aliko i cili qartësoi se çfarë po synon të bëjë sot qeveria.

“Qeveria është duke parë marrëveshjet me investitorët e huaj për të parë shkallën e dobishmërisë së tyre meqë janë dhe kontrata të vjetra në kohë dhe mënyrën sesi ato të përditësohen për sipërmarrësit e rinj që mund të vijnë në Shqipëri për të investuar.

Modeli taksimit nuk është ndryshuar ne, ajo që po shohim ne nëse ky model taksimi është i përshtatshëm dhe nëse do të duhet të ndryshohet. Nëse  shihet e nevojshme që të ndryshohet atëherë do ndryshojnë dhe kontratat e reja që do të nënshkruhen. Aktualisht ka diskutime nëse modeli që kemi me ndarje prodhimi duke future dhe royalty është i përshtatshëm apo duhet parë një balancim më i mirë i këtyre dy komponentëve” tha Aliko.

Administratori i Bankers Petroleum Leonidha Çobo u shpreh se kompania ka investuar më shumë se 1 miliardë dollar që nga fillimi i aktivitetit të saj në Shqipëri dhe tashmë është në një fazë të re. Ajo që duhet të ketë parasysh qeveria sipas tij në vendosjen e një sistemi fiskal të ri për kompanitë që operojnë me marrëveshje hidrokarbure është që të jetë atraktiv për investitorët e rinj. Ai nënvizoi se ka nevojë për rishikim të kuadrit ligjor që është relativisht i vjetër dhe që në shumë raste ka mbivendosje dhe paqartësi.

Përfaqësuesi i Shell Upstream  Albania Rohan D’Souza u shpreh se duhet që në modelin e ri që po synon qeveria të gjendet balanca mes riskut dhe shpërblimit. “Tek risku duhet pasur parasysh që kompania mund të mos gjejë naftë ose gaz dhe kjo është diçka që ndodh, ose risku I mjedisit ku bëhet biznes. Për qeverinë vërtet Tax  Royalty është më e thjeshtë por risku në këtë rast është I kompanisë që duhet të investojë qindra miliona para dhe kjo mund të krijojë stepje. Pra shihni për modele të reja por sigurohuni për balancimin e riskut dhe shpërblimit” tha D’Souza.

Konsulenti Dael Dervishi nga ana tjetër nënvizoi se debatoi mes aktorëve të tregut është gjithmonë frytdhënës për të gjetur zgjidhjen më të mirë për Shqipërinë. “ Ishte një diskutim interesant. Ka disa çështje që kanë mbetur të pazgjidhura vitet e fundit në industrinë e naftës dhe gazit. Diskutimi i sotshëm ishte i nevojshëm sepse u ngritën problematikat qoftë nga ana e kompanive qoftë nga institucionet. Është e rëndësishme të ketë dialog. Sigurisht problemet duhet të fillojnë të zgjidhen me kontratat ekzistuese që janë lidhur para shumë vitesh dhe pastaj për kontratat e reja për blloqet e reja që do jepen nga qeveria shqiptare të bëhen mbi bazë të eksperiencës dhe diskutimeve dhe mosmarrëveshjeve mes palëve të përfshira.

Nuk është deklaruar një model i saktë ende për marrëveshjet e reja hidrokarbure. Diskutohen disa modele. I pari është “royalty” në taksë pra kompanitë të paguajnë përqindje mbi prodhimin e naftës duke evituar që në monitorim të prodhimit të ketë sa ë pak ndërhyrje. Sa më pak qeveri të ketë në marrëveshjet me investitorët aq më mirë do ishte” tha Dervishi.

Revista Monitor,  14.11.2017