info@energjia.al

Çmimet e naftës u regjistruan në rritje gjatë sesionit të dytë të javës duke marrë shtysë nga deklaratat e OPEC për një shtyrje në kohë të marrëveshjes për shkurtimin e prodhimit.

Edhe të dhënat që flasin për një rritje të kërkesës globale për arin e zi i kanë dhënë një shtysë çmimeve gjatë sesionit të së martës. Në orët e para të sesionit të sotëm tregtar, Nafta Brent e Londrës kuotohej pranë nivelit të 51.97 dollarëve për fuçi, ndërsa ajo bruto amerikane pranë 48.50 dollarëve për fuçi.

Organizata e vendeve eksportuese të naftës së bashku me prodhues të tjerë, përfshirë Rusinë janë dakordësuar të shkurtojnë prodhimin me 1.8 milionë fuçi në ditë gjatë periudhës janar-qershor.

Por deri tani, kjo marrëveshje nuk ka dhënë efektet e dëshiruara. Për këtë arsye vendet anëtare të organizatës po mendojnë të shtyjnë paktin përtej qershorit.

Scan Tv,  21.03.2017

Shoqëria civile i ka nisur një propozim Kuvendit të Shqipërisë për të ulur nivelin e taksimit mbi naftës, që është arsyeja kryesore se pse çmimet e karburantit në vend janë ndër më të shtrenjtat në Europë. Ky propozim synojn që të unifikojë 3 taksat e dedikuara në një taksë të vetme për naftën dhe ta uli nivelin e taksimit duke e çuar atë në nivele të krahasueshme me rajon.

Në shkresën që “Nisma Thurje”  i ka dërguar kryetarit të Kuvendit Z. Ilir Meta dhe gjithë krerëve të grupeve parlamentare, thuhet se një nga çështjet që kërkon vëmendje të menjëhershme nga ana juaj dhe e kolegëve tuaj është ajo e çmimit të karburantit për konsumatorët. Siç mund të jeni në dijeni, çmimi i karburantit në Bursat Ndërkombëtare ka pësuar një rënie të vazhdueshme, rënie e cila nuk është reflektuar fatkeqësisht në favor të konsumatorit.

Ditën e mërkurë, dt.15.03.2017 tregjet ndërkombëtare e kuotonin naftën bruto me 52 USD/Barrelë.

Ulja e çmimit në tregjet ndërkombëtare  u shoqërua edhe me uljen e çmimit të shitjes së këtij produkti për konsumatorët në të gjithë botën. Ulja e çmimit të naftës për konsum ka variuar nga 25% derinë 50%.

Ndërkohë që konsumatorët në të gjithë botën I janë gëzuar këtij oportuniteti, situata në Shqipëri qëndron pothuajse statike. Çmimi i karburantit pësoi vetëm një rënie prej 10% në fund të vitit të shkuar dhe tani është rikthyer sërisht në nivelet e mëparshme, paradoksalisht.

Kjo situate vjen si rrjedhojë e nivelit të lartë të taksimit të këtij produkti.

Situata me taksimin mbetet problematike dhe kërkon ndërhyrje urgjente në legjislacion. Duke u bazuar në situatën aktuale të furnizimit të qytetarëve me nënprodukte të naftës, ku pjesa më e madhe e tyre importohen nga jashtë vendit,  efektivisht në këtë moment që po flasim, nafta dhe benzina taksohen nëpërmjet 3 taksave indirekte të dedikuara te modelit akcizor:

  1. Akciza e naftës = 37lekë
  2. Taksa e Qarkullimit = 27lekë
  3. Taksa e Karbonit = 3 lekë

Pra në total taksimi akcizës sot efektivisht arrin në 67 Lekë për litër. Ndërkohë që përveç këtyre taksave të mësipërme aplikohet edhe Taksë Doganore në masën 10% te çmimit të blerjes  dhe 0.73 lekë shkojnë për tarifën e ngjyrosjes. Në fund shtohet edhe vlera e TVSH ne masën 20% te çmimit të shitjes.

Një nivel i tillë taksimi është më i larti në rajon dhe nuk korrespondon me të ardhurat e shqiptarëve. Më poshtë po Ju paraqesim një tabelë me të dhëna mbi nivelin aktual te taksimit akcizë që vendet e rajonit aplikojnë mbi nënproduktet e naftës për përdorim publik.

Nga ana tjetër cilësia e karburantit që tregëtohet në vendin tonë vazhdon të mbetet një problem madhor për qytetarët duke e shndërruar debatin për çmimin në një çështje akoma dhe më emergjente. Raportimet në të gjithë vendin tregojnë se nafta që tregtohet në pikat fundore përzihet me nënprodukte dhe niveli I parandalimit dhe ndëshkimit të këtij fenomeni është I ulët.

Nisma ka propozuar disa amendime të ligjit të përgatitur nga ekspertët e saj. Ky propozim synon që të unifikojë 3 taksat e dedikuara në një taksë të vetme për naftën dhe ta uli nivelin e taksimit duke e çuar atë në nivele të pranueshme për xhepat e shqiptarëve.

Më konkretisht:

Në DIREKTIVËN 2003/96/EC, Komisioni Europian ka përcaktuar kornizat e harmonizimit të strukturave te tarifimit akcizor të vendeve të Unionit. Bazuar në përcaktimet e bëra brenda kesaj directive, ne propozojmë variantin e tretë, i cili konsiston në faktin që akciza e naftës, taksa e qarkullimit dhe taksa e karbonit përmblidhen të treja në një taksë të vetme, e cila quhet Taksa e Karburantit.

Taksa e Karburantit është 46 Lekë/Litër, sa minimumi i parashikuar në direktivën 2003/96/EC të BE për taksat e nënprodukteve të naftës.

Revista Monitor,  15.03.2017

Çmimet e naftës iu larguan niveleve minimale të tre muajve të fundit gjatë së mërkurës, si pasojë e të dhënave të fundit. Numrat flasin për një rënie të papritur të rezervave të naftës në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Nga ana tjetër, Goldman Sachs vlerëson me tone pozitive përpjekjet e OPEC për të balancuar tregun nëpërmjet strategjisë së shkurtimit të prodhimit. Në çelje të sesionit të sotëm, nafta Brent e Londrës kuotohej pranë nivelit të 51.63 dollarëve për fuçi, pasi preku nivelin e 50.92 dollarëve për fuçi gjatë sesionit të djeshëm.

Nga ana tjetër, nafta bruto amerikane kuotohej pranë nivelit të 48.53 dollarëve për fuçi gjatë orëve të para të sesionit të sotëm.

Rezervat e naftës në Shtetet e Bashkuara ranë ndjeshëm gjatë javës së kaluar, me 531 mijë fuçi, ndërkohë që tregjet prisnin një rritje me 3.7 milionë fuçi.

Scan Tv,  15.03.2017

Importet e karburanteve shënuan rënie pikiatë në muajin janar të vitit 2017. Sipas të dhënave nga Ministria e Financave, në janar u importuan vetëm 21,899 tonë karburante me një rënie 38 për qind në krahasim me janarin e vitit 2016.

Burimet nga tregu pohojnë se shkak për këtë rënie është bërë vënia në funksion e rafinerisë së përpunimit të naftës, ARMO. Uzina  që u rikthye në punë në fund të vitit të kaluar duket se ka përmbushur gati 30 për qind të kërkesës vendase për naftë. Vetëm Kastrati rezulton të ketë importuar naftë në janar, ndërsa operatorët e tjerë janë furnizuar në tregun e brendshëm.

Sipas të dhënave që ka nxjerrë më herët Ministria e Energjetikës, nëse ARMO vendos në punë të gjithë kapacitetin përpunues, atëherë nafta e gatshme për konsumin do të jetë 375 mijë tonë në vit, duke përmbushur gati 60% të konsumit në vend, i cili vlerësohet rreth 550-600 mijë tonë në vit.

Në shtator të vitit të kaluar, Jonian Refining dhe Trading Co. –IRTC SH.A ka marrë në shfrytëzim rafinerinë problematike të naftës, ARMO. Kompania rezulton e regjistruar offshore në Ishujt britanikë Virgin.

Në të njëjtën periudhë, prodhuesi më i madh i naftës në vend Bankers Petroleum njoftoi se nënshkroi një marrëveshje me Jonian Refining dhe Trading për t’i shitur asaj deri në 65 për qind të prodhimit të naftës bruto te IRTC.

ARMO, përveçse plotëson një pjesë të madhe të nevojave për naftë të tregut vendas, gjithashtu është furnitor i madh i këtij produkti në Kosovë dhe në Shqipëri.  Ky fenomen ndodhi edhe në vitin 2015, kur kompanitë TPD Drilling dhe Deveron shfrytëzuan nëpërmjet qirasë rafinerinë. Nafta e vendit, gjatë 2015-s plotësoi gati me 25 për qind të nevojave të konsumit vendas, teksa ishte produkti më i eksportuar në Kosovë.

Por pavarësisht këtij rendimenti, qeveria shqiptare ka vështirësi të mbledhë akcizën e prodhimit vendas të naftës, në krahasim me naftën e importit. Në vitin 2015, të ardhurat nga akciza shënuan rënie dyshifrore kryesisht nga ky fakt.

Një tjetër shqetësim është cilësia e naftës për të cilën nuk ka informacion nga autoritetet nëse është e një niveli të pranueshëm për t’u përdorur nga automjetet.

Revista Monitor,  15.03.2017

importi-i-karburanteve-ne-janar

Gazrat helmues dhe ujërat e ndotur nëntokësorë në zonën naftënxjerrëse të fshatit Mërtiraj të Vlorës prej vitesh janë kthyer në rrezik për shëndetin e banorëve.

Ata ankohen për sëmundje vdekjeprurëse të shkaktuara nga gazrat dhe ujërat që përfundojnë në kanalet e kullimit.

Më tej këto ujëra derdhen në lumin e Vjosës duke u përhapur në gjithë zonën.

“Ndotja është e ujit, e ajrit, ngordhin bagëtitë. Është ambienti shumë i rëndë dhe kemi kërkuar qindra herë të na ndihmojnë për këto raste por nuk mban përgjegjësi askush.”

“Shumë afër këtu, ka  ndodhur që kanë ngordhur bagëtitë, e ka zënë edhe çobanin gazi. Këtu më tutje ka vdekur edhe një njeri. Ne do  të vazhdojmë me protesta siç dhe kemi bërë edhe herë të tjera. Do të vazhdojmë deri në pezullimin e punës, nuk do lejojmë marrjen e  prodhimit që del këtu”, shprehen banorët.

Shqiptarja.com  13.03.2017

Shteti ka rimarë vendburimin e naftës së Amonicës duke mbyllur marrëveshjen hidrokarbure me kompaninë private.

Gjithashtu është urdhëruar fillimi i procedurës për marrjen në dorëzim nga Albpetrol të vendburimit të naftës nga kompania “Phoenix Petroleum sh.a.”.

Ky vendim vjen si rezultat i mos përmbushjes së detyrimeve kontraktuale nga kompania “Phoenix Petroleum sh.a” dhe ndalimin e punës në vendburimin e Amonic?s q? prej muajit Nëntor 2016. Ky ndalim, përveç dëmtimeve që i shkakton vendburimit të naftës, përbën edhe një rrezik për shëndetin e banorëve q? jetoj? pranë si dhe dëmtimin e mjedisit.

Në urdhrin e ministrit Gjiknuri kërkohet marrja e masave për të garantuar shëndetin e banorëve që jetojnë përreth vendburimeve si dhe rivënia në punë brenda një kohe sa më të shkurtër e puseve të fondit të ndalur.

Procedura për prishjen e Marr?veshjes Hidrokarbure ka nisur nj? vit m? par?, pas evidentimit të mos përmbushjes së kushteve nga kompania përkatëse. Kontraktori u njoftua se kishte nj? afat 6 mujor për korrigjimin e shkeljeve kontraktuale, por pas përfundimit t? njoftimit dhe mos marrjes s? masave nga ky Kontraktor, u njoftua prishja e Marr?veshjes.

Pavarësisht se kompania “Phoenix Petroleum sh.a” ka shprehur angazhimin për përmbushjen e kushteve të marrëveshjes dhe shlyerjen e borxheve kundrejt Albpetrol, ajo nuk ka marrë asnjë veprim konkret për të plotësuar këtë zotim. Për më tepër, Kontraktori ndërpreu aktivitetin e prodhimit në vendburimin e Amonicës.

Procesi i marrjes në dorëzim të vendburimit parashikohet të zgjasë disa ditë dhe në përfundim të tij do të rivendosen menjëherë në punë puset e ndalura dhe do të fillojë prodhimi i naftës.

Vendburimi i Amonicës është një prej nëntë zonave hidrokarbure (3 naftëmbajtëse dhe 6 gazmbajtëse) që u dhanë me koncesion tek firma “Phoenix Petroleum sh.a” në ditët e fundit të qeverisë Berisha, më 16 Gusht 2013, dy muaj pas zgjedhjeve parlamentare.

Zonat e tjera të dhëna në të njëjtën kohë me koncesion përveç Amonicës, në vendburime nafte janë Drashovica dhe Pekisht-Murriz. Në vendburime gazi natyror janë Panaja, Frakull, Povelçë, Divjakë, Ballaj-Kryevidh, Finiq-Krane.

Përveç kontratës për zonën e Amonicës, shoqëria Albpetrol sh.a po verifikon edhe situatën në gjashtë vendburimet e gazit natyror, pasi edhe në këto raste kompania “Phoenix Petroleum sh.a” është në kushtet e mospërmbushjes së kërkesave të kontratës.

Rimarrja në kontroll nga shteti i vendburimit të Amonicës nuk është i vetmi pasi gjatë muajit Janar, Ministri i Energjisë urdhëroi Albpetrolin për marrjen në kontroll edhe të vendburimeve Gorisht-Kocul dhe Cakran-Mollaj që ishin dhënë me koncesion për kompaninë koncesionare “TransAtlantik Albania”. Edhe në këtë rast, shkak i rikthimit në kontroll të shtetit të vendburimeve ishte mos përmbushja e detyrimeve kontraktuale nga koncesionari.

Top Channel,  11.03.2017

Vendet anëtare të OPEC-ut dhe vendet e tjera prodhuese të naftës ritheksuan se do të zbatojnë marrëveshjen e pakësimit të prodhimit të naftës bruto, për ta stabilizuar çmimet ndërkombëtare të naftës.

Në Takimin e Energjisë të Kembrixhit në Houston të ShBA-së, të gjitha këto vende u shprehën optimiste për realizimin e objektivit të uljes së prodhimit të naftës. Ministri i Energjisë i Arabisë Saudite Khalid al-Falih u shpreh se ky objektiv duhet të realizohet nëpër përpjekjeve të përbashkëta të OPEC-ut dhe vendeve të tjera prodhuese.

Ministri irakian i Naftës Jabar Ali al-Luaibi tha se Iraku e ka realizuar kuotën e vet të uljes në 85 % të prodhimit të naftës. Ministri i Naftës i Emirateve të Bashkuara Arabe Suhail bin Mohammed Al-Mazrouei u shpreh se vendi i tij po shpejton ritmin e pakësimit të prodhimit dhe parashikohet që ta realizojë objektivin para qershorit të këtij viti.

Në fund të vitit 2016, OPEC-u dhe 11 vende të tjera prodhuese të naftës, si Rusia etj., arritën marrëveshjen e pakësimit të prodhimit të naftës bruto. Sipas marrëveshjes, nga janari deri në qershorin e vitit 2017, OPEC-u do ta ulë me 1.2 milionë fuçi në ditë prodhimin e naftës, kurse 11 vendet e tjera me 558 mijë fuçi.

Agjensia e lajmeve ekonomia, 09.03.2017

Çmimet e naftës kanë shënuar rritje ditët e fundit me 4-5 lekë për litër tek operatorët më të mëdhenj, duke reflektuar shtrenjtimin e naftës në tregjet ndërkombëtare.

Kastrati, operatori më i madh në treg, e shet naftën me 172 lekë dhe benzinën me 173 lekë, më një rritje prej 4 lekë për litër. Edhe Eida, tregtuesi i dytë më i madh e tregton naftën me 171 lekë dhe benzinën me 172 lekë, sërish 4 lekë më shumë se më parë.

Në tendencë rritjeje ka qenë dhe Gega Oil , që e shet naftën me 169 lekë.

Në fillim të janarit ishin operatorët e tjerë që i kishin rritur çmimet, ku Alpet e shtrenjtoi karburantin deri në 173 lekë. Edhe Gulf e reflektoi shtrenjtimin që në janar.

Sipas operatorëve, arsyeja kryesore e kësaj lëvizjeje rritet me ecurinë e naftës në bursa. Që prej dhjetorit, Brent-treguesi referencë i naftës europiane i ka kaluar 50 dollarë për fuçi, niveli më i lartë që prej prillit 2016. Në fund të javës së kaluar, Brent u mbyll në nivelin e 55.9 USD/fuçi.

Kjo është hera e tretë që ka një valë të shtrenjtimit të çmimeve, që nga janari 2016 kur ato zbritën nën 160 lekë për litër.

Shqipëria ka karburantin më të shtrenjtë në rajon dhe ndër më të shtrenjtët në Europë. Sipas Global Petrol Price, në Shqipëri, nafta, sipas të dhënave të 27 shkurtit ishte 1.31 USD për litër (me rritjen e fundit ka arritur në 1.35), ndërsa në Maqedoni çmimi është 1.13 USD; në Mal të Zi 1.35 USD; në Serbi 1.23 USD; në Bosnjë, 0.96 USD për litër; në Bullgari 1.09 USD; në Rumani 1.14 USD. Shqipëria ka nivele të krahasueshme me Italinë, Zvicrën, Spanjën, Kroacinë, Irlandën, Gjermaninë etj.

Operatorët pohojnë se shkak për këtë është barra e lartë e taksave, që llogaritet në 67-70% të kostos.

Revista monitor,  06.03.2017

Agjencia Kombëtare e Burimeve Natyrore ka njoftuar në kuadër të analizës vjetore për vitin 2016 se kompanitë që shfrytëzojnë me koncesion fushat naftëmbajtëse në vendin tonë nuk kanë bërë transparente dokumentet financiare sipas detyrimeve ligjore.

Miratimi i planeve të zhvillimit dhe buxheteve për vitin 2017, por edhe te dokumenteve të tjerë të rëndësishëm, ende nuk është bërë. Për vitin 2017, është miratuar vetëm buxheti i kompanisë Sherwood International, ndërsa kompanitë e tjera ende nuk e kanë finalizuar.

“Duhet të evidentojmë faktin që këto programe duhej të ishin dërguar për miratim pranë AKBN qysh në fund të muajit Tetor 2016. Me gjithë përpjekjet tona, duke përsëritur kërkesën disa herë, ende nuk është bërë e mundur të konkludohet me këto miratime. Përgjegjësi në këtë proces ka kompania Albpetrol, e cila në të gjitha rastet dhe gjatë gjithë kohës, nuk ka respektuar afatet e përcaktuara në marrëveshje. Mendojmë se duhet t’i kërkohet me forcë MEI që të detyrojë Albpetrolin zbatimin e kërkesave të marrëveshjeve dhe licencave për afatet. Asnjëherë vonesat nuk kanë ardhur nga AKBN” thuhet në raportin e analizës vjetore.

AKBN sqaroi se në më mungesë të “Programeve të Punës dhe Buxhetit 2016” të kompanive, Sektori I Monitorimit të investimeve në Agjenci, planifikoi planin e monitorimeve të investimeve duke u mbështetur në raportimet mujore dhe tremujore, të kompanive.

AKBN vuri në dukje se shlyerja e detyrimeve reciproke midis kompanive që janë në marrëveshje hidrokarbure është edhe konflikti kryesor që ka lindur deri tani në marrëdhëniet midis Albpetrolit dhe këto kompani si palë në marrëveshje.

“Nga ana jonë, jemi përpjekur maksimalisht dhe kemi kërkuar shlyerjen në kohë të këtyre detyrimeve pa lejuar akumulimin e tyre. Rasti i fundit është vendimi i marrë nga Albpetrol për mbylljen e marrëveshjeve hidrokarbure që kjo kompania ka nënshkruar me kompaninë TransAtlantic për vendburimet Ca-Mo dhe Go-Ko, ku konflikti kryesor ka qenë dhe mbeti pamundësia financiare e kompanisë TransAtlantic për shlyerjen e menjëhershme të detyrimeve te akumuluara në kohe, për një periudhë të gjatë” sqaroi më tej AKBN.

Revista Monitor,  03.03.2017

Autoriteti i Konkurrencës ka publikuar një përmbledhje të monitorimeve që ka zhvilluar në tregun e karburanteve për vitin 2016.

Monitorimet kanë treguar se tregu i karburanteve paraqitet me struktura të konsoliduara të shtrira në të gjitha nivelet e tregtimit, nga magazina e lirë doganore deri në stacionet e shitjes me pakicë. Investimet në infrastrukturën magazinuese apo në stacionet e shitjes më pakicë, kanë konsoliduar ndërmarrjet të cilat kanë fuqi financiare.

Për pasojë, thekson Konkurrenca, tregu i importit dhe shitjes me shumicë të karburanteve është i përqendruar, ku ndërmarrjet më të mëdha  kanë ruajtur stabilitetin e pjesëve të tregut. Duke qenë një treg që ofron produkte homogjene dhe pa barriera ligjore, vihen re hyrje apo dalje prej tij, por kjo konkurrencë potenciale nuk është e aftë të sjellë ndryshime strukturore.

Problematikat në drejtim të cilësisë së karburanteve apo sigurisë në peshëmatje, kanë bërë që konkurrenca mes firmave të jetë e dobët dhe zgjedhja e konsumatorëve të orientohet jo nga çmimi, por drejt logos së stacionit të pakicës.

Nisur nga këto karakteristika të tregut, monitorimi i realizuar nga Sekretariati pati si qëllim të vlerësoje tre çështje: strukturën e çmimit të importit dhe ngarkesës së barrës fiskale mbi këtë çmim; sjelljen e ndërmarrjeve të paintegruara në lidhje me çmimin e shitjes me pakicë dhe treguesit e tjerë financiarë; vlerësimin e treguesve financiarë të ndërmarrjeve të tregtimit me shumicë dhe pakicë,  për të parë për çmime “padrejtësisht të larta” dhe transferim të normave të fitimit nga një nivel tregtimi tek tjetri.

Në përfundim të analizës dhe vlerësimit të treguesve, u konstatua se në nivelin e shitjes me shumicë vihet re fleksibilitet i çmimit të shitjes, i cili ndjek bursën ndërkombëtare dhe çmimin e blerjes, kurse  në nivelin e pakicës, çmimi i shitjes është më pak dinamik, duke mos reflektuar çmimin e blerjes.

Integrimi i ndërmarrjeve të karburanteve në të dyja nivelet e tregtimit (shumicë dhe pakicë), ka krijuar politika të çmimit të tilla, ku marzhi më i lartë i fitimit të sigurohet nga ndërmarrjet e shitjes me pakicë të integruara me ato të shitjes me shumicë, marzh ky i cili është më i lartë se ndërmarrjet e pakicës, që janë të paintegruara. Referuar indeksit ROA u vu re se ndërmarrjet më të mëdha në tregtinë me shumicë dhe pakicë (“Kastrati” SHA dhe “Kastrati” SHPK kanë nivelin më të lartë të kthimit të aktiveve, krahasuar me ndërmarrjet e tjera, indeks ky i përmirësuar në vitin 2015.

Për një ndërmarrje me fuqi të ndjeshme në treg, treguesit e performancës financiare (normë fitimi dhe ROA) ngrenë dyshime për aplikim të çmimeve “padrejtësisht të larta” nga “Kastrati” SHPK. Për të siguruar që sjellja e ndërmarrjeve nuk bie ndesh me ligjin nr.9121/2003; AK do te vazhdojë monitorimin e këtij tregu, përfundon Konkurrenca.

Revista Monitor,  03.03.2017