info@energjia.al

Pas një studimi të thelluar mbi kostot që shkaktojnë taksat mbi çmimin e pakicës së karburanteve, Dhoma e Industrisë së Durrësit propozon një skemë se si mund të bëhet nafta më e lirë fillimisht për sektorin e transportit.

Propozimi i parë synon në uljen e nivelit të TVSH për hidrokarburet nga 20% në 10%.

Propozimi i dytë synon heqjen e të gjitha taksave nga çmimi i karburantit.

Dhoma thotë se një formulim i plotë i kërkesës për uljen e çmimit aktual deri në masën 40%, do t’iu dërgohet forcave politike para zgjedhjeve ashtu dhe Qeverisë dhe Kuvendit pas zgjedhjeve.

Sipas studimit që shoqëron kërkesat e Dhomës, ulja e çmimit të karburantit duhet të përfshijë fillimisht sektorin e transportit dhe sidomos atë të kamionëve në transportin ndërkombëtar të mallrave.

Kamionët dhe autobusët që përdorin diezelin si karburant në fakt ndihen të rënduar nga kjo barrë duke pasur parasysh edhe kostot e tjera që lidhen me taksa që nuk shkarkohen te çmimi i karburantit. Në vendet e BE-së dhe vendet e Ballkanit (disa nga ata) kamionët e blejnë diezelin më lirë se konsumatorët individualë. Në fakt, kjo është arsyeja edhe pse kur dilet jashtë vendit blihet diezel me shumicë, pasi në këtë mënyrë këto mjete transporti marrin një sasi minimale furnizimi me vlerë më të ulët se brenda vendit, pasi në këtë rast, munden të reklamojnë edhe TVSH, si dhe zbritje çmimi të aplikuara në disa vende.

Transporti është një sektor kritik kur vjen fjala për sigurinë energjetike, pasi gati 100% e transportit varet nga nënproduktet e naftës, të cilat në mbi 70% – 82% të sasisë importohen. Kjo varësi nga importi ka ndodhur me luhatje në këto dy dekada të fundit ku rolin kryesor e ka luajtur politika e keqe e administrimit të industrisë së përpunimit të naftës.

Në janar 2017, për çdo litër naftë apo benzinë paguhet 37 lekë akcizë, 15 lekë taksë qarkullimi dhe 10.4 lekë TVSH mbi taksat e tjera plus TVSH mbi vlerën e vetë produktit, duke e bërë që për çdo litër naftë të paguhet afërsisht 88 lekë taksa.

Deri në vitin 2003, nafta kishte akcizë sa 65 për qind të vlerës së importit. Por kur çmimi i naftës ra një periudhë kohe, rreth vitit 2003, qeveria nxitoi të ndryshojë ligjin duke e bërë 65 për qind, por jo më pak se 27 lekë për litër. Pastaj çmimi u rrit, dhe qeveria vendosi një kufi maksimal dhe e bëri formulën 65 për qind, por jo më shumë se 37 lekë. Pastaj kur në vitin 2009 ra kriza botërore dhe akciza duhej të ulej qeveria e vendosi akcizën te 37 lekë për litër.

Më 2003, mbi benzinën rëndonte akciza 33 lekë për litër, gjë që e bënte këtë lëndë më të shtrenjtë se sa nafta. Pastaj u bë 35 lekë më 2006 dhe 37 lekë më 2009. Më 2011 iu shtua taksa e qarkullimit në masën 5 lekë, taksë që u bë 17 lekë në 2014 dhe 27 lekë në 2015.

Të dyja taksat, akciza dhe taksa mbi qarkullimin, i shtohen vlerës së naftës së importuar apo prodhuar në vend dhe mbi totalin, aplikohet Tatimi mbi Vlerën e Shtuar 20 për qind. Kjo do të thotë se përveç 37 lekëve për litër akcizë, paguhet edhe 7.4 lekë TVSH mbi akcizën. E njëjta gjë aplikohet edhe për taksën tjetër, atë të qarkullimit

Revista Monitor,  21.04.2017

Sasia e naftës bruto e përpunuar në Kombinatin e Përpunimit të Thelle të Naftës në Ballsh dhe në Uzinën e Përpunimit të Naftës Fier me 2016 ra me 51 për qind, sipas të dhënave nga Ministria e Energjetikës.

Sasia e përpunuar e naftës gjatë periudhës 2011-2016 ishte 1.2 milionë tonë. Sipas të dhënave zyrtare nga Ministria e Energjetikës mësohet se, sasia e naftës bruto që përpunohet në vend jep vetëm 25% naftë të pastër, të përshtatshme për konsum final.

Uzinat përpunuan 170,716 tonë më 2016 gati gjysma e sasisë së vitit 2015, pasi Rafineritë nuk kanë punuar për gati pesë muaj.

Që nga viti 2011 kur ARMO u privatizua ka përpunuar sasitë më të mëdha gjatë vitit 2015, mbi 353 mijë tonë. Ndërsa sasia më ulët e përpunimit prej 62 mijë tonë i takon vitit 2013.

Burimet nga Ministria e Energjetikës pohojnë se, kapaciteti përpunues i naftës në dy uzinat në zonën e Fierit që zotërohen nga ARMO është 1.5 milionë tonë në vit, por me teknologjinë e re të instaluar, aktualisht po synohet të shfrytëzohet gjysma e kapacitetit përpunues.

Nëse ARMO vendos në punë të gjithë kapacitetin përpunues, atëherë nafta e gatshme për konsum do të jetë 375 tonë, duke përmbushur gati 60% të nevojave në vend. Në vitin 2008, kur kompania ishte në pronësi të shtetit, zinte 25% të tregut të brendshëm në tregtimin e karburanteve dhe 100% të tregut për bitum, mazut etj. Pikërisht për këtë pozicion, ARMO atëherë u shit me 128 milionë euro. Por peripecitë që kaloi blerësi i saj,  çuan në diferencë përpunimin për rreth tre vjet.

Ne shtator të vitit të kaluar, Jonian Refining dhe Trading Co. –IRTC SH.A ka marrë në shfrytëzim rafinerinë problematike të naftës, ARMO. Kompania rezulton e regjistruar off-shore në ishujt britanikë Virgin. Ndonëse ARMO është në një situatë problematike përsa i përket borxheve dhe detyrimeve dhe ka sekuestro të shumta, ajo ka rifilluar punën, pas një marrëveshje mes nxjerrësit të naftës Bankers Petroleum dhe IRTC, ku Bankers u angazhua t’i shiste naftën bruto për përpunim.

Kjo ka bërë që prodhimi të rifillojë dhe importet e karburanteve të binin me 35% për dy mujorin e parë 2017. Burimet nga tregu pohojnë se rënia e importeve në këto nivele i dedikohet furnizimit të tregut me naftë vendi. Rivënia në punë e rafinerisë ARMO në vjeshtën e vitit të kaluar po furnizon rreth 35% të nevojave të tregut të brendshëm për këtë produkt, teksa po vijon eksporti edhe në Kosovë dhe në Maqedoni. Të njëjtat burime pohuan se importi i naftës realizohet vetëm nga një kompani, Kastrati, dhe pjesa tjetër që më parë importonin tani furnizohen nga ARMO.

Revista Monitor,  19.04.2017

Me vendim të Ministrisë së Tregtisë dhe Industrisë kompetencat për inspektimin e cilësisë së karburanteve të naftës iu bartën Doganës së Kosovës, me qëllim të rritjes së kontrollit në pikat doganore për naftën e importuar në Kosovë.

Për të diskutuar mbi dispozitat e Udhëzimit Administrativ për Cilësinë e Karburanteve të Naftës, Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë organozi një diskutim me Drejtorin e Përgjithshëm të Doganës së Kosovës dhe kompanitë e shpërndarjes së naftës.

Drejtori i Përgjithshëm i Doganës, Bahri Berisha tha se bashkëpunimi i Doganës me sektorin privat është i një rëndësie të veçantë sidomos në aspekt të zbatimit të mirëfilltë të ligjit, zbatim i cili poashtu do të mundësohet përmes laboratorëve të sofistikuar me të cilët është pajisur Dogana dhe bashkëpunimit me institucionet ndërkombëtare.

Berisha theksoi se të gjitha kompanitë e shpërndarjes së naftës fillimisht duhet të jenë të pajisura me deklaratën e konformitetit dhe të cilësisë, 3% e të cilave do t’u nënshtrohen kontrollimit të cilësisë brenda ditës.

Kompanitë e shpërndarjes së naftës u njoftuan nga zyrtarë të Doganës mbi procedurat përkatëse për kontrollimin e cilësisë së naftës së importuar në Kosovë, duke shprehur nevojën edhe për një trajnim të veçantë i cili do t’iu lehtësojë kryerjen e këtyre procedurave dhe si rezultat zbatimin e mirëfilltë të ligjit.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  13.04.2017

Policia arrestoi një 54-vjeçar i cili kontrabandonte naftë nga  Maqedonia. Ilir Kosturi nga Pogradeci u kap duke shitur një sasi prej 520 litrash naftë.

Arrestimi tij vjen pas kapjes së 8 personave, pjesë e një rrjeti kontrabande me naftë, të cilën e shisnin në Pogradec në mënyrë të paligjshme.

Policia bën me dije se operacioni “Porosia” u realizua me metoda speciale hetimi, filmimi dhe vëzhgimi.

Top Channel,  13.04.2017

Rritja e lehtë e çmimeve të naftës në tregjet ndërkombëtare gjatë sesionit të së Mërkurës, është reflektuar edhe në tregun vendas. Gjatë sesionit të sotëm, nafta me shumicë në dy portet e vendit shitet me146.58 lekë për litër, në rritje me 0.17%në krahasim me sesionin e kaluar.

Çmimi i pasqyruar është aktual dhe i referohet vetëm ditës së sotme. Luhatjet në çmimin e shumicës vijnë, përveç çmimit me të cilin kuotohet në bursë, edhe në bazë të kostove të transportit, cilësisë së produktit të zhdoganuar, kursit të këmbimit ndërmjet dollarit dhe lekut, si dhe barrës  shtetërore.

Këto të dhëna i referohen çmimit përfundimtar me të cilin nafta del nga dy portet e vendit, atë të Durrësit dhe atë të Vlorës, ku përfshihen edhe të gjitha kostot që janë të detyruara me ligj, përfshirë barrën shtetërore, që sot fiksohet në rreth91.6 lekë për litër.

Scan Tv,  13.04.2017

Çmimet e naftës janë regjistruar në luhatje minimale gjatë sesionit të sotëm, pavarësisht të dhënave që tregojnë një rënie të theksuar të prodhimit dhe rezervave në shtetet e bashkuara të Amerikës.

Tashmë ShBA-të dhe OPEC kanë ndërruar rolet, pasi është organizata e vendeve eksportuese që po pengon rritjen e çmimeve, pasi raporton një rritje të prodhimit.

Në çelje të sesionit të sotëm, nafta Brent e Londrës kuotohej pranë nivelit të 55.86 dollarëve për fuçi, ndërsa ajo bruto amerikane pranë 53.05 dollarëve për fuçi.

Gjithsesi, gjatë javës çmimet e naftës kanë qenë në rritje të vazhdueshme, si pasojë e të dhënave që flasin për një përpjekje të Arabisë Saudite për të shtyrë në kohë marrëveshjen e shkurtimit të prodhimit, përtej afatit të paracaktuar të qershorit.

Scna Tv,  13.04.2017

Kontrabandonin naftë nga shteti maqedonas dhe më pas e shisnin në Pogradec në mënyrë të paligjshme, arrestohen tetë persona.

Policia ka finalizuar me sukses operacionin policor i koduar “Diezel”. Të arrestuarit akuzohen për veprat penale “Kontrabanda me mallra që paguhet akcizë” dhe “Ruajtja dhe Depozitimi i mallrave Kontrabandë”.

Drejtoria Vendore e Policise Korçë, Sektori Kundër Krimit Ekonomik-Financiar, Prokuroria e Rrethit Gjyqësor Pogradec në bashkëpunim me Drejtorinë Vendore të Kufirit dhe Migracionit Korçë, në kuadër të procedimit penal nr 402 të vitit 2016 të Prokurorisë së Rrethit Gjyqësor Pogradec, finalizuan operacionin ku u bë kapja dhe arrestimi në flagrancë i shtetasve:

1. Vasil Bardhi, 50 vjeç, banues në fshatin Grabovicë–Pogradec

2. Rexhep Elmasllari, 60 vjeç, banues në fshatin Mëmëlisht-Pogradec

3. Enrik Muçollari, 31 vjeç, banues në fshatin Vërdovë–Pogradec

4. Alban Seitllari, 35 vjeç, banues në fshatin Gështenjas–Pogradec

5. Mihal Qazollari, 54 vjeç, banues në Pogradec

6. Eneris Elmasllari, 26 vjeç, banues në fshatin Nizhavec-Pogradec

7. Krenar Hoxha, 32 vjeç, banues në Pogradec

8. Marsel Ymer, 30 vjeç, banues në fshatin Goskovë e Poshtme-Korçë.

Arrestimi i tyre u bë pasi, në bazë të një hetimi disa mujor, të filluar në muajin Tetor 2016, rezulton se këta persona në mjetet e tyre kanë modifikuar depozitat e naftës duke i shtuar depozitë tjetër për të marrë sasi nafte më të madhe në shtetin Maqedonas, e cila më pas shitej prej tyre, në tregun vendas në mënyrë joligjore.

Nga hetimet e zhvilluara është bërë e mundur që në faza të ndryshme të hetimit të faktohet edhe vend depozitimi i sasisë së naftës së futur kontrabandë, në dy ambiente të ndodhura në fshatin Mëmëlisht dhe në fshatin Grabovicë.

Pas verifikimit të mjeteve dhe personave, si dhe ambienteve të cilat përdoreshin për depozitimin e naftës kontrabandë, më datë 05.04.2017 u bë e mundur kapja dhe arrestimi në flagrancë i këtyre shtetasve .

Gjithashtu janë sekuestruar në cilësinë e provës materiale 6 automjete që përdoreshin nga këta të fundit për të futur naftë kontrabandë, si dhe një sasi rreth 1500 litra naftë e ndodhur nëpër bidona plastikë e cila është futur kontrabandë nëpërmjet Pikës së Kalimit Kufitar të Qafë-Thanës.

Materialet për hetime të mëtejshme i kaluan Prokurorisë të Rrethit Gjyqësor Pogradec për veprat penale: “Kontrabanda me mallra që paguhet akcizë”; “Ruajtja dhe Depozitimi i mallrave Kontrabandë” parashikuar nga nenet 172 dhe 179 të Kodit Penal.

Shqiptarja.com  06.04.2017

Importet e karburanteve vijuan rënien e nisur në janar edhe gjatë muajit shkurt, teksa Ministria e Financave raportoi 35% më pak zhdoganime të naftës për dymujorin në raport me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Sipas të dhënave zyrtare, importet e naftës gjatë shkurtit ishin vetëm 23.9 mijë tonë, me një rënie 32% krahasuar me shkurtin 2015.

Burimet nga tregu pohojnë se rënia e importeve në këto nivele i dedikohet furnizimit të tregut me naftë vendi. Rivënia në punë e rafinerisë ARMO në vjeshtën e vitit të kaluar po furnizon rreth 35% të nevojave të tregut të brendshëm për këtë produkt, teksa po vijon eksporti edhe në Kosovë dhe në Maqedoni. Të njëjtat burime pohuan se importi i naftës realizohet vetëm nga një kompani, Kastrati, dhe pjesa tjetër që më parë importonin tani furnizohen nga ARMO.

Sipas të dhënave që ka nxjerrë më herët Ministria e Energjetikës, nëse ARMO vendos në punë të gjithë kapacitetin përpunues, atëherë nafta e gatshme për konsumin do të jetë 375 mijë tonë në vit, duke përmbushur gati 60% të konsumit në vend, i cili vlerësohet rreth 550-600 mijë tonë në vit.

Në shtator të vitit të kaluar, Jonian Refining dhe Trading Co. –IRTC SH.A ka marrë në shfrytëzim rafinerinë problematike të naftës, ARMO. Kompania rezulton e regjistruar off-shore në ishujt britanikë Virgin.

Në të njëjtën periudhë, prodhuesi më i madh i naftës në vend Bankers Petroleum njoftoi se nënshkroi një marrëveshje me Jonian Refining dhe Trading për t’i shitur asaj deri në 65% të prodhimit të naftës bruto tek IRTC.

Një tjetër shqetësim është cilësia e naftës për të cilën nuk ka informacion nga autoritetet nëse është e një niveli të pranueshëm për t’u përdorur nga automjetet.

Revista Monitor,  05.04.2017

Pse mbingopja me naftë po ndikon në mënyrë të drejtpërdrejtë në çmimet e saj

Masat e ndërmarra nga OPEC për të shkurtuar prodhimin nuk kanë pasur ende efektet e shumëpritura

Kjo situatë të sjell ndër mend filmin “Basti i Madh”, një film mbi spekulimet financiare. Helikopterë të vegjël fluturojnë shumë pranë rafinerive të naftës në Amerikë, dhe duke përdorur rrezet infra fotografojnë nëse niveli i naftës së papërpunuar është rritur apo është ulur në mbi 2,100 rafineri, në mënyrë të tillë që të kuptohet nëse kontrata e së ardhmes po mbivlerësohen apo jo. Genscape, është një kompani e cila u ofron tregtarëve në të gjithë botën të dhëna në lidhje me rritjen apo uljen e nivelit të naftës, dhe më e rëndësishmja është se ajo ia mundëson këto të dhëna përpara se ato të bëhen publike nga qeveria.
Këto të dhëna janë veçanërisht të dobishme në një kohë kur nivelet e inventarëve të naftës në Amerikë po shkojnë drejt rekordit të tyre dhe kjo po ndikon në mënyrë të drejtpërdrejtë në çmimet e tyre dhe mbi të gjitha po ndikon negativisht në përpjekjet e OPEC-ut për të ndërprerë prodhimin si pasojë e mbingopjes.
Sipas një analisti në Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë, niveli i lartë i inventarëve është një ndër elementet kryesore për të kuptuar se përse çmimet e naftës u rritën papritur këtë muaj.
Çmimet e naftës së papërpunuar amerikane, WTI (West Texas Intermediate) tregtohen më poshtë se 50 dollarë për fuçi, që pothuajse është i njëjti nivel çmimi me periudhën përpara se vendet anëtare të OPEC-ut të binin dakord për të ndërprerë prodhimin.
Tri janë arsyet që shpjegojnë faktin se përse rafineritë e naftës janë të tejmbushura:
Së pari, marrëveshja e OPEC-ut me prodhues të tjerë që s’janë anëtarë të saj, si Rusia, për të ndërprerë prodhimin që nga 1 janari i këtij viti, shkaktoi një stuhi në fondet e mbulimit, gjë kjo që bëri që çmimet e naftës të rriteshin.
Prodhuesit amerikanë të shistit argjilor u treguan shumë të shkathët për të përfituar nga kjo situatë, duke shtuar prodhimin e naftës. Numri i rafinerive të naftës amerikane është rritur nën 617 nga 386 që ishte një vit më parë, duke prodhuar rreth 400.000 fuçi në ditë më shumë se nivelet e shtatorit. Një pjesë e madhe e këtij prodhimi është depozituar në rafineritë në Cushing, Oklahoma.
Së dyti, OPEC-u është vetë një ndër shkaktarët e kësaj situate sepse në muajt përpara nënshkrimit të marrëveshjes për ndërprerje të prodhimit, ai rriti si prodhimin ashtu edhe eksportet. Faktori i tretë është forma e kurbës së çmimeve të kontratave të së ardhmes, e cila është e lidhur ngushtë me nivelin e inventarëve. Kur OPEC-u vendosi të ndërpresë prodhimin e naftës në janar duke shpresuar se deri në mesin e këtij viti do të vendosej një balancë ndërmjet ofertës dhe kërkesës dhe t’i shtynte tregjet e së ardhmes në një hap prapa, gjë kjo që nënkupton se çmimet në terma afatgjatë ishin më të ulëta krahasuar me ata në terma afatshkurtër. Tërheqja reflekton edhe vullnetin tregut për të blerë naftë dhe për ta përdorur atë në vend që ta depozitojë në rafineritë e naftës. Kjo strategji ishte efikase vetëm për një periudhë të shkurtër.
Por, që nga publikimi i të dhënave të inventarëve të naftës amerikane në 8 mars, tregu ra përsëri në “contango”, strukturë tregu në të cilën çmimi i kontratave të së ardhmes tregtohet mbi çmimin aktual të pritur.
Hillary Stevenson e Genscape vëren se kostot e depozitimit në rafineritë e naftës në Cushing janë rreth 41 cent për fuçi në muaj, krahasuar me çmimin 65 cent për fuçi në muaj të “contangos”.
Contango mund të jetë një profeci vetëpërmbushëse, sepse sa më shumë naftë që të depozitohet në rafineritë e naftës, aq më shumë do të bien çmimet afatshkurtra.
Pra, sfida e OPEC-ut është që të përpiqet për ta ndryshuar këtë situatë, ndoshta duke premtuar për të zgjatur shkurtimin e prodhimit përtej qershorit. Por nëse kjo ndodh, naftëtarët e shistit argjilor do të shtojnë numrin e puseve të naftës. Dhe në këtë mënyrë do të vazhdojë ky qark.

Revista Monitor,  02.04.2017

Kompania energjetike angleze “Hurricane”, njoftoi se 97km në perëndim të ishujve Shetland në Detin Verior është zbuluar afërsisht 1 miliardë fuqi rezerva nafte.

Në deklaratën e bërë nga kompania thuhet se punimet për nxjerrjen e naftës janë planifikuar të fillojnë në vitin 2019, ndërsa u tha se në dy puse të sondazhit të hapura 30km larg nga njëra tjetra në thellësi 1 mijë e 156 metra është zbuluar një rezervë e “naftës cilësore”.

Robert Trice, njëri prej udhëheqësve të lartë të kompanisë ka deklaruar se “Besojmë se zbulimi i bërë në fushën e njohur edhe si ‘Greater Lancaster’ është zbulimi i dytë më i madh i bërë brenda ujërave territoriale të Mbretërisë së Bashkuar deri më tani”.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  29.03.2017