info@energjia.al

Ndotja është lidhur me 9 milionë vdekje në mbarë botën në vitin 2015, sipas një raporti të ri të revistës shkencore “The Lancet”.

Të gjitha vdekjet kanë ndodhur në vende me të ardhura të ulta apo mesatare, ku ndotja është përgjegjëse për çerekun e rasteve.

Bangladeshi dhe Somalia rezultojnë më të prekurat, ndërsa Brunei dhe Suedia janë vendet me më pak raste vdekjesh. Ndotja e ajrit ka impaktin më të madh, duke kontribuar në 2/3 e vdekjeve nga ndotja.

Shumica e këtyre vdekjeve u shkaktuan nga sëmundje joinfektive të lidhura me ndotjen, të tilla si ato të zemrës, ishemia dhe kanceri në mushkëri.

Ndotjes së ajrit i faturohen 6.5 milionë vdekje të parakohshme. Këtu përfshihen ndotje nga burime të jashtme të tilla si gazrat shtëpiake si druri i djegur apo qymyri.

Gati 92% e rasteve të vdekjeve kanë ndodhur në vende të varfëra, me impaktin më të madh në vendet që po përjetojnë një rritje të shpejtë ekonomike, të tilla si India, e cila ka nivelin e pestë më të lartë të vdekjeve nga ndotja, e Kina me nivelin e 16.

Rezultatet janë produkt i një projekti 2-vjeçar. Autorët kanë publikuar një hartë interaktive që ilustron të dhënat e tyre.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  20.10.2017

Kina do të caktojë një datë për prodhuesit e makinave, për të përfunduar shitjet e automjeteve që përdorin lëndë djegëse fosile, një lëvizje që synon të nxisë kompanitë për të përshpejtuar zhvillimin e makinave elektrike për tregun më të madh në botë.

Ministria e Industrisë dhe Teknologjisë së Informacionit deklaroi se Qeveria po punon me rregullatorët e tjerë mbi një afat kohor për të përfunduar prodhimin dhe shitjet.

Kjo lëvizje do të ketë një ndikim të madh në mjedisin dhe rritjen e industrisë së makinave në Kinë. Kjo do të bëjë që prodhuesit lokalë dhe globalë të zhvendosen drejt makinave elektrike, gjë që do të nxisë shitjen e tyre dhe reduktojë ndotjen.

Prodhuesi japonez Honda, ka lajmëruar se do të prezantojë një model elektrik për tregun kinez në vitin 2018.

Kina po përpiqet të mbajë premtimin për të limituar emetimin e gazrave ndotës deri në vitin 2030 dhe është vendi i fundit që planifikon të ndalojë makinat që përdorin lëndët djegëse fosile.

Mbretëria e Bashkuar deklaroi në Korrik se planifikon të ndalojë makinat që përdorin naftë dhe benzinë deri në vitin 2040, ndërsa Franca lajmëroi të njëjtën gjë, për të reduktuar ndotjen e ajrit dhe arritur angazhimet e rëna dakord në marrëveshjen e Parisit.

Scan Tv,  11.09.2017

Shiu i rëndë bie furishëm mbi xhamin e makinës së Ion Holbanit teksa ai kalon nëpër një pjerrësi të thellë në Malet Karpate të Rumanisë, një shkretëtirë ku pyjet e pacenuara mbajnë në gjirin e tyre arinjtë, ujqërit dhe kafshët e tjera të egra. Holban dëshiron ta mbajë atë në këtë mënyrë, prandaj ai ka organizuar një grup prej 50 ekspertësh dhe aktivistësh për t’u bashkuar me të në një mision njëditor për të përcaktuar gjurmët e pyllit të lashtë para se të jetë tepër vonë.

“Ekziston një trysni shumë e madhe në të gjithë Rumaninë, shprehet z. Holban, koordinatori i fushatës, Agent Green, një OJQ kundër druvarëve. “Qeveria nuk po i trajton pyjet e virgjëra me respektin dhe vlerën që meritojnë. Ka fare pak mbrojtje në vend”.

Rumania ka më shumë se gjysmën e pyjeve më të rëndësishme të mbetura të Europës, rreth 200,000 hektarë drurë ahu, bredhi, bredhi, lisi dhe lloje të tjera, pjesa më e madhe e tyre në Malet Karpate. Por, sipas disa vlerësimeve të fundit ajo po humbet deri në tre hektarë pyje brenda një ore, duke përfshirë pyjet e virgjëra, si rezultat i degradimit dhe prerjeve të ligjshme dhe jo të ligjshme.

Ky ka qenë një prej problemeve më të rënda që nga rënia e komunizmit në vitin 1989. Me korrupsionin endemik në Rumani, qeveritë e njëpasnjëshme kanë qenë të paafta për të ndalur prerjet ilegale. Kompanitë e huaja janë akuzuar gjithashtu se kanë përfituar nga mungesa e zbatimit të ligjit.
Kompania austriake, Holzindustrie Schweighofer, është një nga eksportuesit më të mëdhenj të drurit në Rumani, me të ardhura vjetore prej rreth gjysmë miliard paund. Pjesa më e madhe e drurit përfundon në shtetet e tjera anëtare të BE-së, me të cilat Rumania u bashkua në 2007-n.

Në vitin 2015, Agjencia për Hetimin e Mjedisit, një OJQ me bazë në SHBA, botoi një raport mbi një hetim dyvjeçar që akuzoi kompaninë Schweighofer për blerjen e drurit të paligjshëm. Kompania i mohoi këto pretendime.
Pak fusha janë jashtë përdorimit të druvarëve të paligjshëm. Sipas Greenpeace, nga 280,000 hektarë të totalit të përgjithshëm të pyjeve të Rumanisë që u prenë nga viti 2000 në 2011, pothuajse gjysma ishte e vendosur në parqe kombëtare dhe zona të tjera të ashtuquajtura të mbrojtura.

“Edhe brenda parqeve kombëtare, asgjë nuk është e sigurt. Ka disa mënyra për t’ia dalë mbanë edhe ndaj legjislacionit”, thotë Holban, pasi ka përfunduar një birrë pas një dite të gjatë e të lodhshme pas vëzhgimit të pyjeve. “Ata mund të deklarojnë se ka rënë një sëmundje insektesh dhe pastaj do ta ekzagjerojnë çështjen dhe do të presin më shumë hektarë sesa mund të ishte e nevojshme”.
Gara për të shpëtuar pemët është vendosur këtë vit. Aktivistët mjedisorë pohojnë se qeveria e socialdemokratëve, e cila fitoi pushtetin në dhjetor, po ndryshon masat e vendosura me shumë vështirësi për të parandaluar prerjet e paligjshme.

Sipas Agent Green dhe OJQ-ve të tjera, qeveria po përpiqet të tërheqë statusin zyrtar të një regjistri të pyjeve të virgjëra që u financua nga Shoqata Mbretërore Holandeze për Ruajtjen e Natyrës në vitin 2005. Partia Socialdemokrate, gjithashtu po nxit braktisjen e një sistemi gjurmimi në kohë reale për drurin, të monitoruar nga satelitët, që ishte nisur nga qeveria e mëparshme dhe pritej të hynte në fuqi në prill.

Qeveria ka vënë në pikëpyetje vlefshmërinë e kontratës me kompaninë software. Ndikimi i drurit të prerë në mënyrë të paligjshme në biodiversitetin e pasur të Rumanisë është i qartë. Në qershor, Greenpeace Romania publikoi fotot e bëra nga ajri mbi Luginën e Sadut në Transilvani, në qendër të vendit, ku janë zhdukur 100 hektarë pyje shtetërore.
Shpatet piktoreske dikur të mbuluara me bredh tani nuk janë asgjë më shumë se sa pasqyrim i shtresave të tokës, të cilat janë me pyje të rëna dhe të zvarritura mbi të. Greenpeace e quajti vendin një katastrofë ekologjike.

“Lugina e Sadu është një shembull i trishtë se si dokumentet ligjore mund të mbulojnë prerjet shkatërrimtare të bëra pa respekt fare për ligjin dhe ekosistemet”, thotë Valentin Salageanu, kreu i fushatave pyjore në Greenpeace Romania.
Greenpeace pretendon se pemët në Luginën e Sadut duhet të ishin shkurtuar në mënyrë përzgjedhëse, duke hequr më pak pemë në një zonë më të madhe. Ky nuk është aspak një incident i izoluar, por një praktikë e përhapur në pyjet shtetërore dhe private, thotë Salageanu.

Pretendimet e aktivistëve mbështeten nga statistikat zyrtare. Mes viteve 2009 dhe 2015, raportet e prerjeve të paligjshme u rritën nga 30 në 96 në ditë. Një studim i Inventarit Kombëtar të Pyjeve të Rumanisë, një organ shtetëror, vlerësoi se gati gjysma e të gjithë drurit të prerë në vend midis 2008 dhe 2014 u ndërprenë ilegalisht.
Përpjekjet e zbatimit nga qeveria e mëparshme duket se po paguajnë, së bashku me raportet për prerjet e paligjshme të cilat ranë në 26 në ditë në vitin 2016. Por, sipas aktivistëve, këto fitime tani janë në rrezik.
Zemërimi publik ndaj prerjeve ilegale është rritur shumë. Në vitin 2015, mijëra rumunë dolën në rrugë në 14 qytete për të shfaqur zemërimin mbi normën alarmante të shpyllëzimit. Edhe Bashkimi Europian ka shprehur shqetësim në lidhje me këtë situatë.

Në vitin 2015, Komisioni Europian theksoi zbatimin e dobët të rregulloreve të BE-së nga Rumania në lidhje me lëndën e parë të drurit dhe kërcënoi se do ta çonte vendin në gjykatë, nëse vazhdonte të dështonte në përmbushjen e standardeve të kërkuara.
Pa presion të jashtëm, aktivistët mund të jenë ata që të drejtojnë fushatën për mbrojtjen e trashëgimisë natyrore të vendit. Falë përpjekjeve, rreth 10% e pyjeve të virgjëra të Rumanisë fituan statusin e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s në korrik të këtij viti.

“Ne konsiderohemi si një shqetësim për qeverinë, – shprehet Octavian Anghelescu, një aktivist i cili u bashkua me kampin e Holbanit dhe do të kalojë kohën e tij të lirë këtë verë me Agent Green. – Me kalimin e kohës, ne shpresojmë që zëri ynë do të jetë më i fortë dhe do të dëgjohet më shumë dhe të kemi mundësi ta ndryshojmë situatën në favor të natyrës. Pyjet tona janë unike në Europë. Do të jetë një turp i madh nëse ne do t’i humbasim ato”.
Ndërsa dielli del mbi ish-shtëpizën e gjuetisë të shekullit të 18 në Covasna County, disa aktivistë largohen me Holbanin në Jeep-in e tij për në shtëpi. Por pasi të kenë kaluar vetëm disa orë, Holban do të kthehet me më shumë vullnetarë, të etur për të ndihmuar shpëtimin e pyjeve.

Revista monitor,  29.08.2017

Një raport për klimën thotë se Shtetet e Bashkuara tashmë janë duke vërejtur efektet e ndryshimeve klimatike, pasi temperaturat janë rritur në mënyrë drastike gjatë katër dekadave të fundit.

Sipas raportimeve të The New York Times, e cila ka thënë se ka siguruar një kopje të raportit të shkenctarëve nga 13 agjenci federale, thuhet se, valët e të nxehtit janë bërë shumë me të shpeshta në krahasim me valët e të ftohtit që nga vitit 1980.

Në këtë raport, po ashtu thuhet se gazrat serrë do të ndikojnë në rritjen e temperaturës globale, gjë të cilën presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump dheanëtarët e kabientit të tij e kanë hedhur poshtë.

Një shkencëtar i cituar në mënyrë anonime nga Times, ka thënë se ai dhe hulumtesit e tjerë janë të shqetësuar se administrata e presidentit Trump, e cila duhet fillimisht ta miratojë raportin në mënyrë që të publikohet, do ta refuzojë një gjë të tillë.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  09.08.2017

Prej disa vitesh, Shqipëria është përfshirë në zhvillime të vrullshme urbane, gjë që është shoqëruar me një faturë jo të vogël në planin mjedisor.

Statistikat e fundit nga Forumi Ekonomik Botëror e rendisin Shqipërinë në 5 vendet e para që janë më të rrezikuar nga ndotja. Sipas këtyre statistikave, shkalla e vdekshmërisë përsa i përket ndotjes së ajrit për 100 mijë banorë është 171.4, pra afërsisht 5,000 qytetarë shqiptarë në vit rrezikojnë vdekjen nga ky shkak.

Ky Forum liston 10 vendet me risk më të lartë duke nisur nga vendi i dhjetë me Serbinë, e ndjekur më sipër nga Rumania, Ukraina, Sierra Leone, Kina, Shqipëria, Bullgaria, Bosnje Hercegovina, Koreja e Veriut dhe në vend të parë Gjeorgjia me 292.3 vdekje.

Në Shqipëri 44% e emetimeve të gazeve serrë vijnë nga sektori energjetik, sipas të dhënave nga Forumi Ekonomik Botëror.

Edhe pse kontributi i Shqipërisë në shkarkimet e gazrave serrë është rreth katër deri në pesë herë më i ulët se nivelet mesatare ndërkombëtare, me një mesatare të llogaritur prej 9,4 milion ton/vit të gazit karbonik Co2, këtyre të dhënave mund t’u gëzohemi për shumë pak kohë, nëse ne nuk kemi politika të forta për çështjet klimatike, sugjerojnë ekspertët.

Sipas të dhënave më të fundit që Ministria e Mjedisit ka vënë në dispozicion të AgroWeb.org, rezulton se energjia dhe transporti, të ndjekura nga bujqësia dhe sektori i mbetjeve janë kontribuuesit më të rëndësishëm në emetimit e gazit serrë në Shqipëri.

Scan Tv,  15.06.2017

Cilësia e ajrit në Tiranë këto ditë ka njohur një përmirësim të ndjeshëm si pasojë e sheshit “Skënderbej”.

Nga monitorimi i cilësisë së ajrit urban rezulton se vlera mesatare e monitoruar në këtë periudhë është  42.88 µg/m³, nga 40 µg/m³ që është norma vjetore e BE. Krahasuar me periudhën e monitoruar më parë konstatohet qartësisht se ka një ulje të nivelit të PM10.

Ndërsa numri i ditëve që tejkalojnë normën ditore  prej 50 µg/m³ në këtë stacion, është vetëm 3 ditë  nga 16 ditë të monitoruar.

Sheshi “Skënderbej” ka rritur në mënyrë të ndjeshme cilësinë, kjo, si rrjedhojë e disa elementeve pozitive që projekti përmban: si shitimin e sipërfaqes së gjelbra, ndalimin e automjeteve, shatërvanët etj. Sheshi ofron 32 000 metra katrorë oaze e pyll urban me bimësi. Ato janë të mbjella në rreth 11 lulishte, ku janë mbjellë 2,220 pemë, 4,500 shkurre dhe 70,000 lule. Sheshi është i pajisur gjithashtu me rreth 100 shatërvanë të cilat përveç aspektit estetik do të shërbejnë edhe për freskinë gjatë periudhës së nxehtë. Ky shesh është në fakt një risi për vendin tonë edhe në aspektin ekologjik, duke shfrytëzuar ujin e shiut në sistemin e vaditjeve dhe shatërvanëve.

Ora news,  14.06.2017

Ministrat e G7-s publikuan të hënën një deklaratë të përbashkët mbi ndryshimet klimatike dhe planet e tyre për të financuar zhvillimin e qëndrueshëm, ndërsa Shtetet e Bashkuara nuk kanë pranuar ta nënshkruajnë marrëveshjen.

Në fund të samitit ministror dyditor për klimën të zhvilluar në Bolonjë të Italisë, ministrat e vendeve të tjera shprehën keqardhje për vendimin e ShBA-së.

Ministri italian i Mjedisit Gian Luca Calletti tha: “Ne punuam për të ndërtuar ura dhe jo për të ngritur mure. Italia, Franca, Gjermania, Japonia, Kanadaja, Mbretëria e Bashkuar dhe Bashkimi Europian deklaruan fuqimisht se Marrëveshja e Parisit është e pakthyeshme, e panegociueshme dhe i vetmi mjet i mundshëm për të luftuar ndryshimin e klimës. Ne shpresojmë se do të vazhdojmë dialogun konstruktiv mbi këtë bazë me Shtetet e Bashkuara në të ardhmen “.

Shtetet e Bashkuara kanë deklaruar se vendimi i tyre pasqyron njoftimin e fundit për t’u tërhequr nga Marrëveshja e Parisit dhe angazhimet financiare përkatëse.

Këtë muaj, presidenti i ShBA-së Donald Trump njoftoi planet për të braktisur marrëveshjen e ndryshimit të klimës të Parisit, duke thënë se ajo dëmtonte ekonominë amerikane.

Një gjë e tillë vlerësohet si një goditje e madhe ndaj përpjekjeve në mbarë botën për të luftuar ngrohjen globale dhe është kritikuar nga fuqitë kryesore të botës.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  14.06.2017

Shqipëria ka një nivel në shkarkimet e gazrave serë rreth katër deri në pesë herë më të  ulët se nivelet mesatare ndërkombëtare, me një mesatare të llogaritur prej 9,4 milionë ton/vit të gazit karbonik CO2. Edhe pse jo në nivel të lartë  ekspertët e mjedisit theksojnë nevojën e politikave të forta për çështjet klimatike. Ekspertja e mjedisit  Laureta Dibra u shpreh për Televizionin SCAN se ka vijuar bashkëpunimi me donatorë të ndryshëm për hartimin e strategjive në kuadër të Marrëveshjes së Parisit për ndryshimet klimatike.

Sa i takon shitjes së kuotave vendeve më të zhvilluara, që i tejkalojnë limitet e  shkarkimit të gazrave të dëmshëm, Dibra u shpreh se Shqipëria edhe pse është pjesë e kësaj marrëveshje ende nuk është futur në këtë treg. Sipas ekspertes po punohet në këtë drejtim duke krijuar bazën ligjore.

Sipas të dhënave më të fundit që Ministria e Mjedisit ka vënë në dispozicion rezulton se kontribuuesit më të rëndësishëm në emetimit e gazit serrë në Shqipëri janë: Energjia dhe transporti me (57.29%), e ndjekur nga bujqësia me (16.85%), përdorimi i tokës dhe pyjet (8.88 %) dhe në fund mbetjet me (2.31%). Shqipëria  u bë një ndër 178 vendet që mbështesin këtë marrëveshje me miratimin në parlament në korrik të 2016-ës.

Scan Tv,  07.06.2017

Me rastin e 5 Qershorit, Ditës Botërore të Mjedisit, Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor në organizim të përbashkët me Komunën e Prizrenit, FSHMN-në, OJQ-të mjedisore “Pamkos”,“Green Art Center”, “REC”, “Ta Pastrojmë Kosovën”, dhe institucionet tjera relevante, do të shënojnë këtë ditë sipas kalendarit të festave mjedisore.

Aktiviteti i parë për shënimin e 5 Qershorit do të nisë sot me një aksion pastrimi në lagjen “Arbëria” të kryeqytetit, për të vazhduar pastaj me mbjelljen e fidanëve.

Po të sot Let’s Do It Kosova do të organizojë aksion për largimin e mbeturinave në Liqenin e Vermicës.

Aksioni do të mbahet në kuadër të projektit të Zyrës së Bashkimit Evropian në Kosovë “Skema e granteve për nismat e avokimit nga organizatat me bazë në komunitet” – zbatuar nga KCSF (Fondacioni Kosovar për Shoqëri Civile).

Aktivitetet për nder të Ditës Botërore të Mjedisit do të vazhdojnë edhe ditën e martë në Komunën e Shtimes, ku do të krijohet grupi i vullnetarëve të gjelbër, si dhe do të mbahet trajnimi për vullnetarizëm, i cili mbështetet nga Departamenti i Rinisë i Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit.

Po ashtu, përveç datës 5 Qershor, aktivitetet për pastrimin e deponive ilegale do të vazhdojnë edhe më 6 qershor në komunat: Istog, Shtime, Mitrovicë, Fushë Kosovë dhe Pejë.

Përveç largimit të deponive ilegale, në Komunën e Pejës do të organizohen edhe aktivitete të tjera për të shënuar Ditën Botërore të Mjedisit. Në këtë komunë, do të mbahet aktivitet sportiv dhe bashkëbisedim për mjedisin me fëmijët 8 deri në 12 vjeç.

Aktivitetet dhe aksionet e tilla do të vazhdojnë edhe më tej. Let’s Do It Kosova do të vazhdojë të loboj dhe avokoj tek institucionet që çështjet mjedisore të trajtohen me prioritet, ndërsa edhe më tej do të vazhdojmë fushatën vetëdijesuese me qytetarë.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  05.06.2017

Prodhuesi gjerman i automjeteve luksoze “Audi” ka instaluar një program ilegal në automjetet e tij ‘diesel’ për të mashtruar testet për ndotje në Gjermani dhe Evropë, deklaroi të enjten ministri gjerman i Transporteve, Alexander Dobrindt.

“Rreth 24 000 modele A8 dhe A7 të prodhuara mes vitit 2009 dhe 2013 me motorë diesel V6 dhe V8, nga të cilat 12 000 në Gjermani dhe 12 000 në Evropë, kanë përdorur këtë pajisje”, tha Dobrindt.

“Audi” ka qenë për një kohë të gjatë në fokus të një serie ndërkombëtare hetimesh për skandalin e mashtrimit në testet për ndotje, që doli në shtator 2015 kur prodhuesi partner i automjeteve, “Volkswagen” pranoi se ka bërë manipulime të testeve për rreth 11 milionë automjete në të gjithë botën.

Në mars, hetuesit gjermanë filluan një hetim të gjerë në zyrat e “Audi”-t, duke u nisur nga dyshimet për mashtrim të lidhura me skandalin që preku grupin “Volkswagen”.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  02.06.2017