info@energjia.al

Këshilli i Ministrave ka miratuar ligjin e ri për zonat e mbrojtura që sjell një serë risish në aspektin e përcaktimeve ligjore por edhe detajon penalitetet për rastet e dëmtimit të tyre. Por çfarë do të ndodhë me ata që ushtrojnë veprimtari në këto zona?

Ligji i ri përcakton se “personat fizikë e juridikë, që kanë fituar të drejta të ushtrojnë veprimtari të caktuara në zonat e mbrojtura, duke lidhur marrëveshje, kontrata apo janë pajisur me leje mjedisi për to, do të vazhdojnë t’i kryejnë normalisht veprimtaritë, për derisa ato nuk ndalohen shprehimisht nga ky ligj apo nuk vijnë haptas në kundërshtim me të”. Por ligji i ri përcakton gjithashtu edhe raste të “modifikimit” të marrëveshjeve, pavarësisht se subjektet mund të jenë të pajisur me leje mjedisore.

“Kur ky ligj e ndalon shprehimisht një veprimtari të pajisur me leje mjedisi apo kur ajo vjen haptas në kundërshtim me kërkesat e këtij ligji, brenda tre muajsh nga hyrja e tij në fuqi, AKZM-ja njofton zyrtarisht subjektin të mbyllë veprimtarinë për arsye ligjore dhe të rehabilitojë mjedisin ku është ushtruar veprimtaria” shkruhet në projektligj.

Kur vërtetohen raste të tilla, fillimisht subjekti mund t’i paraqesë Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura, brenda tre muajsh nga njoftimi, “propozimet e tij për mundësinë e ndryshimit të vendit ku mund të ushtrohet veprimtaria, për përmirësime të domosdoshme teknologjike, për zvogëlim kapacitetesh, për ndryshim të lëndëve të para apo të energjisë, me qëllim që veprimtaria të bëhet e pranueshme dhe mund të vazhdojë të ushtrohet”.

Kur propozimet e subjektit nuk mund të pranohen, atij i lihet gjashtë muaj deri në një vit kohë për ta hequr veprimtarinë dhe për të bërë rahabilitimet e kërkuara me shkrim nga AKZM-ja. Nëse subjekti nuk kryen ato që i kërkohen dhe nuk respekton afatet, ai kualifikohet dëmtues i zonës së mbrojtur dhe përgjigjet sipas legjislacionit në fuqi, raporton SCAN.

Sa i përket penaliteteve, në rastet kur nuk përbëjnë vepër penale, ligji i ri parashikon se:

-Për ndotjen dhe dëmtimin e zonës së mbrojtur nga shkarkimet mbi normë të veprimtarive që zhvillohen jashtë zonës, por në afërsi të saj, subjekti dënohet me gjobë nga 100 000 deri në 300 000 lekë.

-Për zhvillimin në zonë të veprimtarive që nuk janë pajisur me leje mjedisi, subjekti dënohet me gjobë nga 1 000 000 deri në 2 000 000 lekë;

-Për mospërmbushje dhe mosrespektim të kërkesave, parimeve dhe kushteve të lejes përkatëse të mjedisit sipas parashikimeve të këtij ligji, subjekti dënohet me gjobë nga 500 000 deri në 1 000 000 lekë.

-Për dëmtim të zonave të mbrojtura nga pronarët e pasurive private që ndodhen brenda zonës, subjekti dënohet me gjobë nga 50 000 deri në 80 000 lekë.

-Për dëmtim të zonave të mbrojtura nga përdoruesit e zonës, me gjobë nga 50 000 deri në 80 000 lekë.

Krahas dënimit me gjobë Inspektorati i Policisë Pyjore dhe administrata e zonave të mbrojtura mund t’i propozojnë ministrit heqjen e lejes së mjedisit dhe mbylljen e të gjithë veprimtarisë apo të pjesëve të saj përgjithmonë ose për një kohë të caktuar, referuar ligjislacionit në fuqi për lejet e mjedisit.

Scan Tv,  20.04.2017

Enti Rregullator i Energjisë i është drejtuar Kuvendit me një kërkesë për amendime ligjore që synojnë rritjen e pavarësisë së institucionit dhe rritjen e kapaciteteve profesionale.

“Domosdoshmëria e rishikimit nga Parlamenti për statusin  dhe pavarësinë e ERE-s. Për respektimin e direktivës së BE lidhur me një Ent Rregullator të Pavarur është e nevojshme dhe e domosdoshme miratimi nga Kuvendi i dy amendimeve, të cilat do të ndikonin në punën tonë në mënyrë cilësore”,- cilëson ERE në kërkesën ndaj Kuvendit.

Të dy këto amendime janë paraqitur nga një grup deputetësh të të gjithë krahëve politikë, që në muajin prill të vitit 2015, janë diskutuar në Komisionet Parlamentare, janë diskutuar në seancë parlamentare, dhe mbetet vetëm për t’u votuar në Parlament.

“Këtë e kërkojmë sepse miratimi i këtyre dy amendimeve nga Kuvendi përmbush një nga kushtet kryesore  të implementimit të Paketës së Tretë të Energjisë, “Për një Pavarësi Funksionale dhe Financiare të Entit Rregullator të Energjisë”, argumenton ERE.

Enti Rregullator i Energjisë nuk financohet nga buxheti i shtetit, por nga tarifat e rregullimit që merr nga kompanitë e rregulluara, kjo e bën atë më fleksibël në punën e tij, të veçantë në lidhje me institucionet e tjera të pavarura, si dhe shumë specifik dhe me impakt të drejtpërdrejte në ekonomi.

Mosmiratimi i këtyre amendimeve ka penguar në miratimin e strukturës së këtij institucioni, ai vazhdon të funksionojë me strukturën e para 11 viteve, strukturë që i përkiste vetëm sistemit të energjisë elektrike, duke mos pasur asnjë shtesë për Gazin Natyror, shpjegon më tej Enti në kërkesën për Kuvendin.

“Në kushtet aktuale kemi  shtimin në mënyrë intensive të problemeve të Gazit Natyror. Me projektin TAP dhe IAP, jemi vendosur në vështirësi të mëdha në realizimin e detyrave tona, të cilat kërkojnë një zgjidhje të shpejtë dhe profesionale. E kemi të domosdoshme ngritjen e Departamentit të Gazit, por që kemi pengesën kryesore, atë të miratimit të strukturës së këtij institucioni. Mosmiratimi i këtyre dy amendimeve në këtë legjislaturë do të ishte një pengesë e madhe dhe serioze në punën tonë, e cila sa vjen dhe shtohet me ritme të larta” , përfundon ERE në argumentet e saj për ndryshimet.

Revista Monitor,  18.04.2017

Shqipëria ka arritur të marrë nota pozitive sa i përket hartimit të kuadrit ligjor për nxitjen e përdorimit të burimeve të energjisë së rinovueshme. Në raportin e fundit të hartuar nga Sekretariati i Komitetit të Energjisë mbi masat e marra (Akti i Qëndrueshmërisë) ,vendi ynë është vlerësuar pozitivisht, ndërsa

Serbia ka bërë progresin më të madh. Në këtë dokument thuhet se Serbia tashmë ka avancuar duke miratuar aktet nënligjore, si dhe duke shpallur tenderin për ndërtesat publike dhe ndriçimin e rrugëve.  Sekretariati ka vlerësuar punën e bërë nga Shqipëria dhe Kosova për hartimin e kuadrit ligjor për përdorimin e burimeve të rinovueshme, por theksohet se ka ende shumë punë për të zbatuar të gjitha rekomandimet. Në shkurt të këtij viti, Bashkimi Europian firmosi grantin prej 50 mln euro për programin e Eficencës së Energjisë në rajon (REEP Plus).

Sipas dokumentit, gjashtë qeveritë e vendeve të Ballkanit Perëndimor që janë pjesë e “Procesit të Berlinit”, duhet të angazhohen në zbatimin programit, si dhe në krijimin e instrumenteve për segmentet e caktuara të tregut rajonal energjetik. “Sa u përket masave mbështetëse për zhvillimin e energjisë së rinovueshme, thuhet në raport, progres është bërë nga Shqipëria, që nga periudha e fundit monitoruese. Me miratimin e ligjit, prezantohet për herë të parë procedura për garat me ankand për alokimin e kapaciteteve të ardhshme të energjisë së rinovueshme, si dhe skemat përmes të cilave u lejohet konsumatorëve të energjisë së rinovueshme që të grumbullojnë, shesin dhe blejnë”. Vendet e tjera janë duke analizuar tregjet e tyre për të parë mundësitë e zhvillimit, por asnjëra prej tyre nuk po u mundëson qytetarëve që të jenë aktivë në sistemin energjetik.

Ndërsa në lidhje me ndryshimet klimatike, të gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor janë duke zbatuar detyrimet që lindin nga UNFCCC. Shqipëria dhe Bosnjë – Hercegovina ratifikuan së fundmi Marrëveshjen e Parisit. Vendi ynë gjithashtu ka miratuar edhe projektligjin për masat, për monitorimin e ndryshimeve klimatike. Por, që të gjitha vendet po vuajnë mungesën e marrëveshjeve të qarta ndërinstitucionale dhe përcaktimin e përgjegjësive për secilën në këtë fushë. Pengesë kyçe për zvogëlimin e efekteve serrë dhe reduktimin e emetimeve në ajër të dyoksidit të karbonit vlerësohen edhe kapacitetet e kufizuara të burimeve njerëzore.

Gjithashtu, raporti nënvizon se nuk është bërë progres (përveç Serbisë) në ndërmarrjen e aktiviteteve për rritjen e besimit teK investitorët e huaj për sektorin e energjisë së rinovueshme.

Sa i përket progresit të bërë nga Shqipëria, në raport thuhet se vendi ende nuk ka bërë të mundur nxjerrjen e akteve nënligjore, si dhe duhet të rishikojë (është në proces) Plani Kombëtar për Energjinë e Rinovueshme me qëllim diversifikimin e prodhimit të energjisë.

Revista Monitor,  18.04.2017

Prokuroria e Tiranës ka gjetur një rrugëdalje ligjore për të marrë të pandehur dhe dërguar dosjen në gjykatë ish-drejtorin e “CEZ Shpërndarje” Josef Hejsek.

Ky i fundit sipas prokurorisë ka bëshkëpunuar me shtetasin shqiptar të arrestuar Kastriot Ismailaj dhe ky bashkëpunim ka qënë në fillesat e këtij mega mashtrimi duke përfunduar deri në lëvrimin e pagesës prej 4.6 milion euro nga kompania “CEZ Shpërndarje” në kompaninë “Debt International Advistory”.

Po si do e akuzojë në gjykatë prokuroria e Tiranës Josef Hejsek, në një kohë kur ky i fundit ka pasur mbrojtje ligjore, nga marrëveshja e lidhur mes CEZ Albania dhe shtetit Shqiptar, e cila i garantonte atij mos nisjen e asnjë procedimi penal?

Për këtë,prokuroria shprehet se kanë gjetur dhe rrugën ligjore që rrëzon mburojën për ish-drejtorin Hejsek.Sipas akuzës,marëveshja mes “CEZ Albania” dhe shtetit shqiptar, është miratuar në parlament nëpërmjet një ligji, dhe kjo marëveshje është bërë me ligj, dhe jo me ratifikim.

Nisur nga situatë,duke marrë hierakinë juridike të Shtetit Shqiptar,në këtë rast prevalon më tepër Kodi Penal se sa ligji që ka shërbyer për lidhjen e marrëveshjes mes “CEZ Albania” dhe shtetit. Nisur nga këto kushte sipas burimeve të prokurorisë shtetasi Austriak Josef Hejsek nuk ka asnjë mburojë ligjore, dhe ai do gjykohet në mungesë.

Dërgimi i dosjes në gjykatë
Ish-drejtori i “CEZ Albania” Josef Hejsek është marrë i pandehur në mungesë dhe dosja në ngarkim të tij, i është përcjellë për gjykim të mëtejshëm, gjykatës së kryeqytetit.

Ka qënë prokuroria Antoneta Sevdarasi, e cila ka ngritur akuzën e “Mashtrimit me shuma të mëdha” dhe “Pastrim të produkteve të veprës penale” ndaj shtetasit çek, duke i kërkuar këtij të fundit që për këtë akuzë të vijë dhe të japë llogari në gjykatën e Tiranës.

Sipas akuzës, Hejsek në bashkëpunim me Kastriot Ismailajn që tashmë po gjykohet, kanë mashtruar duke përvetësuar rrerth 4.6 mln euro nga fondi I kompanisë CEZ-shpërndarja.

Kjo shumë, sipas prokurorisë, I ka kaluar Ismailajt nga Hejsek me anë të mashtrimit dhe falsifikimit të dokumenteve, me arsyetimin se kompania DIA ka evidentuar debitoret problematic dhe më pas ka mbledhur borxhet e kompanisë CEZ. Hejsek në asnjë moment nuk ka dhënë shpjegime për këtë akuzë,madje ka refuzuar ti përgjigjet pyetjeve të prokurorisë, të cilat u janë dërguar me letërporosi në Austri.

Madje herë pas herë avokatët mbrojtës të Kastriot Ismailaj, kanë kërkuar në gjykatë që Hejsek të paraqitet në sallën e gjyqit dhe të dëshmojë, por në asnjë seancë ai nuk është paraqitur.

Marëveshja që i jep imunitet
Marëveshja mes CEZ-it dhe Shtetit Shqiptar i ka dhënë “imunitet” ish-drejtorit të parë të CEZ-it në Shqipëri Josef Hejsek. Ky imunitet është krijuar nga ish-qeveria e Sali Berisha, e cila dhe ka ratifikuar në parlament marëveshjen mes CEZ dhe shtetit Shqiptar Shqiptar.

Nisur nga kjo situatë, ish-drejtori ka përfituar nga kjo marëveshje, e cila e zhvishte atë nga përgjegjësia penale. Sipas pikës 9 të kësaj marrveshje, ku parashtrohen pikat për zgjidhjen me pajtim, lirim apo shkarkim.

Në një nga këto pika thuhet se “me zgjidhjen e plotë dhe përfundimtare, palët shqiptare lirojnë dhe shkarkojnë nga përgjegjësia grupin CEZ dhe të punësuarit e tyre. Sipas kësaj marrveshje, deri në momentin e nënshktrimin nuk kishte ndonjë procedim ndaj shtetasve çek dhe çdo hetim i nisur pas kësaj marrveshje nga pala shqiptare është “nul”.

Shqiptarja.com  30.03.2017

Minatorët e minierës së Trepçës në Stantërg, i kanë kërkuar Qeverisë së Kosovës që të fillojë së zbatuari Ligjin për kombinatin dhe të krijojë kushte më të mira të punës për ata.

Isuf Beqiri, minator në minierën e Stantërgut që prej vitit 1978, thotë për Radion Evropa e Lirë, se përveç moszbatimit të Ligjit për Trepçën, ata po përballen edhe me kushte të vështira të punës.

Sipas tij, minatorët e Trepçës janë të harruar nga institucionet e Kosovës dhe se nuk po punohet asgjë në krijimin e kushteve më të mira për ta.

“Nuk është bërë asgjë për neve minatorët. Një ligj që është bërë nuk ka filluar të zbatohet akoma. Gjendja e minatorëve është e vështirë, nuk kemi as sigurime shëndetësore, që nga pas lufta nuk kemi asgjë. Qeveria e Kosovës duhet të marrë masat për përmirësimin e kushteve të minatorëve”, thekson Beqiri.

Lidhur me zbatimin e Ligjit për Trepçën, i cili është miratuar nga Kuvendi i Kosovës në tetorin e vitit të kaluar, minatorët e Trepçës dhe udhëheqësit e këtij kompleksi metalurgjik thanë se autoritetet e vendit kanë treguar neglizhencë.

Më 7 tetor të vitit të kaluar, Kuvendi i Kosovës miratoi Ligjin për Trepçën, me të cilin mëtohet të rimëkëmbet dhe rivitalizohet ndërmarrja.

Por, që nga hyrja në fuqi e Ligjit për Trepçën, Qeveria e Kosovës nuk ka arritur të krijojë ende Bordin mbikëqyrës të Trepçës, në mënyrë që të mund të fillohet me zbatimin e ligjit.

Ministri i Zhvillimit Ekonomik në Qeverinë e Kosovës, Blerand Stavileci, i pati thënë Radios Evropa e Lirë se që nga hyrja në fuqi e Ligjit për Trepçën, ka gjashtë muaj afat për të themeluar Bordin për Trepçën.

“Bëhet fjalë për një ndërmarrje, e cila do të jetë në pronësi të qeverisë, prandaj edhe nuk është gjë e lehtë dhe e thjeshtë zgjedhja e bordit dhe e strukturave të tjera për këtë çështje”, kishte thënë Stavileci.

Ndërkohë, ish drejtori i Trepçës Halil Qela në një prononcim për Radion Evropa e Lirë e quan të pakuptimtë mos zbatimin e Ligjit për Trepçën.

Ai thotë se pavarësisht që Ligji për Trepçën ia ndërron pronësinë kompleksit Trepça, nga Agjencia Kosovare e Privatizimit tek ekzekutivi, Trepça vazhdon ende në disa gjëra të caktuara të menaxhohet nga AKP-ja dhe jo Qeveria e Kosovës.

“Fatkeqësisht sot e festuam 28 vjetorin në një kohë kur Ligji për Trepçën është miratuar, por që nuk është duke u zbatuar. Kjo është absurde. Kemi pritur që këtë përvjetor të grevës ta shënojmë me një bord profesionist siç e parasheh Ligji, me rezultatet e para të ligjit që e kemi kërkuar një kohë shumë të gjatë, por kjo nuk ka ndodhur”, thekson Qela.

Sipas Ligjit, qeverisja për Trepçën bëhet nga Bordi Mbikëqyrës dhe Bordi Menaxhues.

Bordi Mbikëqyrës përbëhet nga nëntë anëtarë, të cilët nuk mund të jenë anëtarë të forumeve politike, por që duhet të jenë ekspertë në fusha të caktuara, që nevojiten për mbikëqyrjen e kombinatit. Ky bord më pas zgjedh edhe anëtarët e Bordit Menaxhues të Trepçës.

Edhe statuti i Trepçës hartohet nga Bordi Mbikëqyrës dhe miratohet nga aksionarët.

Ndërkohë, drejtori i Trepçës, Ahmet Tmava, kërkon nga Qeveria e Kosovës që sa më shpejt të themelohen bordet mbikëqyrëse në mënyrë që të fillohet sa më shpejt me rimëkëmbjen e kombinatit Trepça.

“Jemi në kontakt tëpërhershëm më Qeverinë e Kosovës dhe ata janë zotuar që sa më shpejt që është e mundur të formohen këto organe që do të bëjmë zbatimin e ligjit. Edhe pse më hyrjen në fuqi të Ligjit ne mbikëqyremi nga Qeveria e Kosovës”, thekson Tmava për Radion Evropa e Lirë.

Trepça llogaritej si një prej ndërmarrjeve më të mëdha jo vetëm në Kosovë, por edhe në ish-Jugosllavi. Në vitet e tetëdhjeta, në kombinat punonin mbi 20 mijë punëtorë. Ndërkaq, vitet e fundit, ajo e kaloi fazën e mbijetesës dhe nuk numëronte më shumë se 1,400 punëtorë

Telegrafi,  22.02.2017

Konsorciumi i Organizatave të Shoqërisë Civile për Zhvillim të Qëndrueshëm (KOSID), organizoi konferencë për media ku bëri publike kërkesat e dërguara tek Prokurori i Shtetit dhe Zyrja e EULEX në Kosovë, për fillimin e hetimeve ndaj zhvillimeve për projektin Termocentrali “Kosova e Re.”

Duke pasur parasysh shkeljet e numërta që kanë rrjedhur nga ky proces, në kundërshtim me Ligjin për Prokurim Publik dhe mungesën e analizave bazike, KOSID vlerëson që vazhdimi i këtij projekti do të shkaktoj dëme të mëdha financiare, ekonomike, sociale, dhe mjedisore në Kosovë. Andaj, një hetim i këtij procesi është tejet i rëndësishëm në mënyrë që të mbrohet interesi publik.

Shkeljet dhe parregullsitë e projektit “Kosova e Re”, u evidentuan përmes kronologjisë së publikuar nga KOSID, “Një histori e shkurtër e një dështimi të madh të politikave energjetike në Kosovë.”  Që nga fillimi i idesë së projektit për një termocentral të ri mungojnë referenca të qarta se cilat ligje të Kosovës kanë qenë të aplikueshme.

Sipas kësaj kronologjie, KOSID identifikon se projekti TCKR, që nga koha kur ka qenë si ide, e deri më sot si projekt potencial per ndërtim, ka bartur në vete shkelje të shumta, parregullsi, ndryshime në kapacitetin gjenerues etj. Mbi të gjitha, më alarmante janë shkeljet e ligjeve të Kosovës nga projekti, të cilat fillojnë me Ligjin për Prokurim Publik, Neni 32.4, i cili edhe pse kërkon që gjatë zbatimit të procedurave të prokurimit të jenë dy apo më shume ofertues, në rastin e TCKR, tenderimi ka vazhduar me një ofertues të vetëm – Contour Global.

Për më tepër, Qeveria është duke dhënë informacione jo të vërteta mbi zhvillimet procedurale të projektit dhe se projekti ka qenë i liruar nga gati çdo ligj, si: Ligji për Partneritet Publiko Privat dhe Koncesionet në Infrastrukturë dhe Procedurat për dhënien e tyre (03/L-090), Ligji për Partneritet Publiko Privat (04/L-045) dhe Ligji për Prokurimin Publik (03/L-241). Legjitimimi i një gjëje të tillë, u bë me një Vendim të Qeverisë së Kosovës Nr. 08/17 i cili daton: 01.06.2011.

Vendimi Nr. 08/17 i Qeverisë thekson se: ‘Ligji për Partneritet Publiko Privat (Nr 04/L-045 i publikuar më 25.11.2011) nuk ishte i përshtatshëm për projektin, pasi që dispozitat e këtij ligji nuk zbatohen për projekte ku ofertuesit potencial veç janë para-kualifikuar’. Megjithatë, më 5 prill 2013 në njoftimin për shtyp të Ministrisë së Zhvillimit Ekonomik deklarohet e kundërta, aty thuhet se projekti “Kosova e Re” do të realizohet pikërisht me Partneritet Publiko Privat.

Këto shkelje të ligjeve në fuqi në vend,  Qeveria e Kosovës po i arsyeton duke u mbeshtetur në procedurat e prokurimit në përputhje me praktikat e mira dhe udhëzimet e prokurimit të caktuara nga Asociacioni për Zhvillim Ndërkombëtar i Bankës Botërore. Sipas KOSID, standardet e Bankës Botërore apo të cilësdo organizatë tjetër, nuk mund të mënjanojnë ligjet e Kosovës në fuqi, pasi që ato nuk mund të jenë bazë ligjore për Kosovën, por vetëm një udhëzues për procesin. Për më tepër, këto standarde kërkojnë transparencë të plotë të procesit, gjë që Qeveria nuk ka implementuar me këtë projekt.

Procesi për ndërtimin e termocentralit të propozuar është duke u shtyrë, pa përfundimin e Vlerësimit të Ndikimit në Mjedis (VNM). VNM është proces i cili duhet të përcaktojë nëse projekti është i realizueshëm, të tregojë se në çfarë mase projekti do të dëmtojë mjedisin, dhe të tregojë pasojat e pritshme sociale nga ky projekt dhe se sa do të jetë cmimi i energjisë elektrike pas ndërtimit të këtij termocentrali. Duke e shtyrë procesin përpara pa këtë vlerësim të rëndësishëm paraqet një shkelje të ligjit të Kosovës Nr. 03/L-214 për Vlerësimin e Ndikimit në Mjedis, i cili është i detyrueshëm për termocentralet mbi 50 MW. Banka Botërore gjithashtu dështoi për të përfunduar dhe publikuar Vlerësimin e Ndikimit Mjedisor dhe Social (VNMS), studim i cili do të shërbejë për të informuar Bordin e Drejtorëve të Bankës Botërore nëse do të duhej apo jo të mbështesin dhe të miratojnë Garancinë e Pjesshme të Rrezikut (GPR) për termocentralin e ri të propozuar.

Përveç shkeljes së ligjeve dhe shkeljeve procedurale nga termocentrali i propozuar “Kosova e Re”, minierat të cilat janë të ndërlidhura me Projektet Energjetike të Kosovës do të zhvendosin me forcë, dhe do të rrezikojnë varfërimin e mbi 7,000 kosovarëve. Për më tepër, ka shqetësime të tjera në lidhje me ndotjen e ajrit, si dhe me barrën financiare mbi taksapaguesit. Një raport i vitit 2017 nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë së Ripërtëritshme tregon se ka potencial të energjisë të ripërtëritshme në Kosovë me kosto konkurruese përmes Panelave Fotovoltaike dhe hidrocentraleve të vogla.

Edhe pse projekti TCKR është në zhvillim e sipër për më shumë se 10 vite, pyetjet bazë të tlla si kapaciteti, modeli i biznesit, teknologjia e cila do të përdoret, kostoja financiare etj. për termocentralin, mbeten pa përgjigje. KOSID kërkon që procesi i TCKR të anulohet, duke marrë parasysh shkeljet e shumta përgjatë këtyre 10 viteve. Në qoftëse Kosova vazhdon me këtë trend, për 10 vite të ardhshme vendi do të gjendet në një situatë tejet problematike. Andaj, është më se e domosdoshme që tani të punohet në opsione të energjisë së ripërtëritshme të cilat mund të jetësohen më shpejtë, sigurojnë furnizim të duhur të energjisë për qytetarët, dhe në realitet kanë kosto më të përballueshme sesa një termocentral i ri.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  12.02.2017

Ministria e Energjisë ka tashmë gati projektin përfundimtar të Bursës së Energjisë. Fakti u pohua nga ministri i Energjisë Damian Gjiknuri në aktivitetin “Ekspoforum- Tregu i ditës në avancë si pjesë e politikave liberalizuese dhe integrimit rajonal të tregjeve të energjisë” që mbahet në Tiranë.

Në fjalën e tij, Gjiknuri tha se nisma ligjore është në proces diskutimi me grupet e interesit e shumë shpejt do të depozitohet në Kuvend.

“Ministria e Energjisë ka përgatitur bazën ligjore të nevojshme për krijimin e Bursës. Jemi duke e diskutuar me grupet e interesit dhe me konsulentët ndërkombëtarë”, tha Gjiknuri. Në vijim të fjalës së tij, ai bëri të ditur se brenda mesit të këtij viti baza ligjore për krijimin e tregut të energjisë do të jetë gati ndërsa në vitin e ardhshëm, ai do të jetë funksional.

Ky hap, sipas Gjiknurit, vjen pas rivendosjes së stabilitetit financiar në sektor e pas vijimit të investimeve që i cilësoi si “rekord”.

Në fjalën e tij Gjiknuri u dha përgjigje edhe shqetësimeve të krijuara në radhët e biznesit ku tha se janë marrë parasysh kërkesat dhe se në këtë proces, sipërmarrësit por edhe konsumatorët do të garantohen.

Scan Tv,  31.01.2017

Pas konflikteve mes përfaqësuesve të hidrocentraleve privatë (të përfaqësuar nga Shoqata Shqiptare e Energjisë së Rinovueshme) dhe Ministrisë së Energjisë, lidhur me ligjin e ri të energjisë së rinovueshme, palët duket se po shkojnë drejt konsensusit, me ndihmën edhe të përfaqësuesve të Komunitetit të Energjisë.

Në një deklaratë zyrtare, Shoqata Shqiptare e Energjisë së Rinovueshme (AREA) dhe Shoqata e Investitorëve të Huaj (FIAA) vlerësojnë progresin e bërë në diskutimet për ligjin për “Energjinë e Rinovueshme” me Komisionin Parlamentar për Veprimtaritë Prodhuese, Tregtinë dhe Mjedisin, me praninë e përfaqësuesve të Komunitetit të Energjisë.

AREA përshëndet vendimin e Komisionit Parlamentar përgjegjës për rishikimin e nenit 22 të draftit të Ligjit për Energjinë e Rinovueshme, me ndryshimet e mëposhtme:

  1. HEC–et prodhuese bëhen subjekte disbalancash pas bërjes aktive të tregut ditor të energjisë.
  2. Çmimi i energjisë së prodhuar nga HEC–et e vogla do të përcaktohet nga një metodologji e rënë dakord mes Qeverisë së Shqipërisë dhe Komunitetit të Energjisë.

Në të njëjtën frymë bashkëpunimi dhe AREA dëshiron që të vazhdojnë diskutimet edhe për ndryshimin e çmimit dysheme të energjisë së prodhuar nga HEC–et e vogla i cili në këto momente është larg çmimit optimal që siguron operim normal të Hidrocentraleve.

AREA dëshiron të theksojë se prodhuesit e energjisë së rinovueshme janë të interesuar të gjejnë zgjidhje që do të sjellë stabilitet për investimet e tyre ekzistuese veçanërisht për çmimin që është elementi më jetik i suksesit të projektit, pas momentit të realizimit të investimit, thuhet në deklaratë.

Revista Monitor,  21.12.2016

Gati një vit pas miratimit të ligjit për eficiencën e energjisë, ende aktet nënligjore nuk janë gati, gjithashtu është vonuar ngritja e institucioneve që do të bëjnë të mundur zbatimin e tij. Këto vonesa cilësohen si të dëmshme, nga ekspertë të fushës, duke qenë se edhe për Bashkimin Europian, fjala kyçe është eficienca e energjisë.
Akademia e Studimeve Politike, me mbështetjen e Shoqërisë së Hapur për Shqipërinë (SORIS) ka realizuar një studim ku janë paraqitur fazat në të cilat ndodhet zbatimi i ligjit dhe ku jepen disa rekomandime në lidhje me problematikën që është vërejtur deri tani.

Një nga bashkautorët e këtij studimi, ing. Hysni Laçi, gjatë paraqitjes së këtij raporti, vuri në dukje se vonesat kanë ardhur: për shkak të pamjaftueshmërisë së burimeve njerëzore, mbështetjes së mangët nga donatorët, si me ekspertizë apo financiarisht; një pjesë e akteve duhet të përgatiten nga Agjencia për Eficiencën e Energjisë, pas krijimit të saj; mungesës së vullnetit politik me nivelet e vendimmarrjes.

Sipas Gjergj Simakut, drejtor i Drejtorisë për Burimet Energjetike të Rinovueshme dhe Eficiencës së Energjisë është avancuar me një pjesë të kornizës ligjore që mbështet zbatimin e ligjit. Kjo e fundit, sipas Simakut, është sfida kryesore. Në vitin 2017, tha z. Simaku, në Bashkimin Europian, eficienca e energjisë do të jetë çështje primare, duke u ndjekur më pas nga energjia e rinovueshme.
Eficienca e energjisë pritet të zbatohet në fillim në fushën e transportit, por edhe te ndërtesat me qëllim banimi.
Sipas planit ekzistues kombëtar për eficiencën e energjisë, Shqipëria duhet të kursejë 9% energji të rinovueshme deri në vitin 2018.

Plani i ri, si një nga detyrimet që sjell ligji i miratuar në vitin 2015 nuk ka përfunduar hartimin, ndërsa është në fazën e mbledhjes së komenteve nga ana e institucioneve. Në ligj nuk ka një afat të përcaktuar për miratimin e tij.
Sfidë mbetet edhe krijimi i Agjencisë së Eficiencës së Energjisë, si dhe Fondit të Energjisë.
Sipas rekomandimeve të këtij studimi është e nevojshme që të shtohen burimet njerëzore vendase dhe të nxitet përfshirja e ekspertizës së huaj, që nuk ka qenë në nivelin e duhur dhe shpesh është bërë edhe pengesë për ngritjen e institucioneve të reja.

Një tjetër rekomandim ka të bëjë me mbështetjen financiare, e cila vlerësohet se në buxhetin 2017 është parashikuar në nivele mbijetese, duke lënë jashtë vëmendjes çdo mbështetje tjetër për investime nga subjektet e tjera apo veprimtari në sigurimin e masave të konsumit të energjisë.
Gjithashtu, studimi thekson se mekanizmi i monitorimit të vazhdueshëm të axhendës së eficiencës së energjisë nuk mund të lihet vetëm në dorë të organizmave ndërkombëtare.
Sipas z. Simaku, në vazhdim pritet finalizimi i Fondit të Eficiencës, ku aktualisht janë në dispozicion 10 mln lekë që do të akordohen si fillim nga qeveria shqiptare.
Ai sqaroi se Fondi, së bashku me Agjencinë, do të bëjë të mundur ngritjen e skemave detyruese për konsumatorët e mëdhenj (3 mln kv/orë). Do të jenë audituesit e eficiencës (të licencuar) të cilët do të bëjnë të mundur identifikimin e këtyre konsumatorëve, të cilët do t’u nënshtrohen gjobave nëse nuk zbatojnë detyrimet e dala nga ligji.

Revista Monitor,  20.12.2016

Qeveria forcon kontrollin mbi marrëveshjet hidrokarbure, duke shtuar në ligj mundësinë e refuzimit nga ana e saj të transferimit të kuotave për arsye të sigurisë kombëtare.

Kjo synon të pengojë që kompani spekulante apo me aktivitet të dyshimtë të marrin në zotërim pjesë të pasurisë kombëtare.

“Shteti ka një rol që në raste përjashtimore, shumë të rralla, që janë të drejta të rëndësishme për ekonominë e vendit, të kalojnë në duart e një kompanie me një interes të caktuar. Duke respektuar konceptin e sigurisë kombëtare i jepet mundësia të luajë një rol pengues për transferime të caktuara që na cenojnë ose influencave të caktuara”, deklaroi Sekretar i Përgjithshëm i Ministrisë së Energjisë dhe Industrisë, Koli Bele.

Kompanive që operojnë në këtë sektor po ashtu u garantohet stabilitet fiskal nga pa afat që e kanë aktualisht, në 12 vite nga fillimi i prodhimit. Qeveria thotë se kjo vendos shtetin në pozitë më të favorshme kundrejt kompanive, që deri më tani detyrohej t’i kompensonte përgjatë gjithë jetëgjatësisë së kontratës.

“7 vjet eksplorim plus 3 vjet vlerësim nëse do kërkohet dhe 12 vjet periudha e stabilitetit fiskal”, vijoi Bele.

Ligji i ri parashikon ringritjen e Institutit Shkencor të Hidrokarbureve  për të ndihmuar në rritjen e kompetencës në industrinë hidrokarbure.

Top Channel,  16.12.2016