info@energjia.al

Një konflikt që vijon prej disa vitesh ka degjeneruar këtë të martë me dhunë fizike mes disa personave, ku dy prej tyre kanë mbetur të plagosur.

Policia njoftoi se ngjarja ka ndodhur në një hidrocentral në zonën e Martaneshit, ku 5 punonjës të hidrocentralit të Valikardhit janë qëlluar me mjete të forta nga persona të paidentifikuar. Ata po punonin për hapjen e kanaleve ujëmbledhëse për veprën hidrike, ndërsa dy prej tyre kanë përfudnuar në spitalin e Bulqizës.

Të lënduarit janë shtetasit G.B, rreth 50 vjeç, banues në Elbasan dhe shtetasin K.R, rreth 45 vjeç, banues në Shupenzë. Por korespondeti i Ora News ka kontaktuar me drejtorin e përgjithshëm të hidrocentralit të valiakardhit, Lulzim Lalosha, i cili ka thënë se personat që dhunuan punonjësit ishin fshehur në pyll.

Sipas tij, pasi kanë dalë nga zona ku idhin fshehur, ata kanë qëlluar disa herë në ajër me armë zjarri, dhe më pas kanë dhunuar punëtorët e hidrocentralit. Drojtori thotë se e gjithë ngjarja është regjistruar në Liqenin e Parthës në Tërnovë.

Mësohet se njëri prej të plagosurve është në gjendje më të rënduar. Policia nuk ka emra konkretë dhe persona të dyshuar si autorë të plagosjes.

Situata të tilla konfliktuale vojojnë prej gati pesë vitesh, ku në një rast banorët e zonës i vunë flakën një pjese të tij. Po ashtu, janë zhvilluar edhe protesta kundër kësaj vepre hidrike, me pretendimin se nuk janë respektuar kushtet e kontratës. Ajo që ka ndodhur këtë të martë, është një këmbanë alarmi për të parandaluar përshkallëzimin e situatës, dhe pse jo për të parandaluar që herën tjetër të ketë edhe viktima.

Ora News,  11.10.2017

Konflikti mes Partisë Socialiste dhe asaj Demokratike rrezikon të lerë pa energji gjithë vendin. Burime pranë qeverisë bënë me dije se ka një ngërç lidhur me përballimin e situatës dhe nevojës për importe.

Aktualisht është Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike që po siguron energjinë e nevojshme përmes të ardhurave të saj. Por në lojë mund të hyjë KESH që ka në dispozicion 22.4 milionë euro nga Projekti me Bankën Botërore për Rimëkëmbjen Energjetike, fond i parashikuar specifikisht për raste emergjente dhe kriza si rrjedhojë e thatësiravë. Edhe pse paratë janë ato nuk mund të përdoren për shkak se vendimi për përdorimin e tyre duhet të kalojë në Këshillin e Ministrave.

Të njëjtat burime konfirmuan se ministrat teknikë të Partisë Demokratike s’kanë firmosur asnjë vendim duke lënë pezull autorizimin për KESH që të përdorë paratë e projektit për importin e energjisë. Një vendim i tillë shihet si i nevojshëm për të shmangur situata të vështira në vazhdim. OSHEE nga ana tjetër rrezikon që nëse vijon të përdorë të ardhurat e saj për importe të shkurtojë pjesën e investimeve.

Kompania e shpërndarjes realizoi blerje energjie nga importi në maj në masën e 173 269 Mwh ndërkohe që gjatë përgjatë gjithë muajit qershor kontraktoi vetëm për tre ditët e fundit të Qershorit dhe për muajin Korrik import në masën e 285 600 Mwh. Rrjedhimisht, gjatë gjithë Qershorit, vendi u furnizua me energji elektrike duke përdorur prodhimin e sforcuar të kaskadës së Drinit nga KESH-i çka çoi edhe në uljen e ndjeshme të nivelit në Fierzë.

Aktualisht, niveli i liqenit të Fierzës ka zbritur në 272 m ndërsa prurjet janë tejet të ulëta. KESH-i tashmë prodhon për nevojat e OSHEE-së vetëm duke shfrytëzuar sasinë e prurjeve natyrale, me synim të mos ulë më tej nivelin e kaskadës.  Për shkak të rritjes së konsumit, nisur edhe nga temperaturat e larta atmosferike, OSHEE është detyruar që të shtojë sasinë e importit të energjisë, me synim garantimin e furnizimit të konsumatorëve.

Përtej sasisë së kontraktuar në fund të periudhës së drejtimit nga administratori teknik, OSHEE ka hapur procedurën edhe për një sasi shtesë të energjisë nga importi për muajin Korrik në masën 112 000 Mwh. Kryeja e importeve në kushtet e thatësirës së tejzgjatur dhe nivelit të ulët të kaskadës që pamundëson mbulimin e ngarkesës së pikut, bën që edhe çmimet e importit të jenë të pafavorshme për OSHEE-në.

Revista Monitor,  03.07.2017

Bankers Petroleum Ltd. Ka njoftuar se raporti auditues i palës së tretë mbi mosmarrëveshjen e taksave për vitin 2011 është lëshuar, duke vendosur se Bankers i ka deklaruar të sakta shpenzimet e tij si kosto të rimbursueshme në vitin 2011 bazuar në licencë-marrëveshjen hidrokarbure.

Siç është rënë dakord më parë me Agjencinë Kombëtare të Burimeve Natyre (AKBN), Ministri-n e Energjisë dhe Industrisë dhe Bankers, vendimi është një zgjidhje përfundimtare dhe si e tillë autoritetet e taksave në Shqipëri do të ri-llogarisin detyrimet e taksave për vitin 2011 dhe do të përcaktojnë mekanizmin e duhur për të zgjidhur ose rimbursuar Bankers-in për pagesat e bëra deri më tani. Kompania i ka paguar në total 37 Milionë dollarë deri në 30 Qershor 2016 zyrës së taksave si derdhje për tatimin fitimin e vlerësuar për vitin 2011.

Pala e tretë audituese është përbërë nga një panel i përbashkët me ekspertë të Pricewaterhouse Coopers dhe kompanisë konsultuese Navigant, bazuar në termat e referencës të firmosura dhe deklaruara në 24 Shkurt, 2016. Të gjitha palët janë angazhuar për të përdorur këto rezultate të palës së tretë audituese si bazat për përcaktimin e kostove të rimbursueshme hidrokarbure për vitet në vijim.

Konflikti

Konflikti mes bankers Petroleum dhe tatimeve  ka lindur në mesin e vitit të kaluar, pasi Albpetrol nuk i ka njohur Bankers Petroleum 220 milionë dollarë shpenzime të vitit 2011. Në bazë të raportit të Albpetrol, Tatimet inicuan një pagesë prej 57 milionë dollarësh, që bankers u detyrohej tatimeve, shumë që ka arritur në 75 milionë dollar së bashku me gjobat dhe kamatat.

Ky është një detytrim që shteti shqiptar pretendon se kompania e ka shmangur, duke raportuar shpenzime më të larta se ato reale, për të ulur normën e fitimit dhe rrjedhimsiht duke shmangur pagesën e taksasve, sikundër parashikohet në marrëveshjen konçensionare. Sipas marrëveshjes në fjalë, kompania , në momentin që rekuperon shpenzimet kapitale, duhet të paguajë 50% tatim fitimi.

Konflikti kulmoi në 25 nëntor kur Tatimet bllokuan llogaritë bankare të kësaj kompanie, pasi kishin marrë autorizimin nga gjykatat shqiptare për të mbledhur me forcë 57 milionë dollarë. Llogaritë u zhbllokuan pas ndërhyrjes nga Gjyaka e Arbitrazhi, ndërsa po në dhjetor, bankers njoftoi se kishte arritur marrëveshje me tatimet. Sipas marrëveshjes, “Bankers” ra dakord të paguajë të plotë detyrimin tatimor prej 57 milionë dollarësh, të cilin qeveria pretendon se është shmangur nga kompania. Skema e rënë dakord parashikon që grupi kanadez të paguajë menjëherë 10 për qind të kësaj shume dhe pastaj nga 4.2 milionë dollarë çdo muaj deri në shlyerjen e plotë të detyrimit. Por nëse Arbitrazhi do të vendosë në favor të “Bankers”, atëherë këto para do t’i kthehen mbrapsht kësaj kompanie.

Tashmë që auditori ka vendosur në favor të Bankers, tatimet duhet të kthejnë shumën prej 37 milionë dollar që ka marrë deri tani, ose të bjerë dakord që kjo shumë të kompensohet nga pegesat që Bankers duhet të bëjë në të ardhmen.

Revista Monitor,  29.08.2016

Një makinë në pronësi të biznesmenit të kromit Rexhep Losha, ka shpërthyer gjatë natës së të dielës në qytetin e Bulqizës.

Gjatë momentit të shpërthimit, makina ka qenë e parkuar në oborrin e banesës së pronarit. Nga ngjarja nuk raportohen persona të lënduar, por vetëm dëme materiale.

Policia ka nisur hetimet për ngjarjen dhe ka si piste kryesore hetimi konfliktet ne minieren e kromit. Burime per shqiptarja.com mesojne se biznesmeni po merret ne pyetje për të zbuluar autorët dhe motivet e kësaj ngjarje.

Sipas burimeve paraprake nga vendi i ngjarjes policia ka përfunduar mbikqyrjen e provave ndërkohë që mësohet se biznemeni nuk ka patur konflikte të mëparshëm apo persona ku mund të dyshojë si tritolvënësit.

Gjithashtu vlen të theksohet se janë jo të pakta rastet kur minatorët kanë humbur jetën në minierën e Bulqizës dhe askush nuk ka dalë përgjegjës për këtë.

Shqiptarja.com  25.04.2016

Kompania Bankers kërkon nga qeveria shqiptare të respektojë vendimin e lëshuar nga Gjykata e Arbitrazhit sipas të cilës duhet të ndalojë ezekutimi i vlerësimit tatimor për të hequr bllokimin llogarive bankare shqiptare të kompanisë në të kundërt Bankers do të reduktojë prodhimin e naftës deri në ndalim.

“Qeveria e Shqipërisë ende nuk e ka zbatuar vendimin e lëshuar nga Gjykatës Ndërkombëtare të Arbitrazhit (ICC) për të ndaluar ekzekutimin e vlerësimit tatimor dhe për të hequr bllokimin e llogarive bankare shqiptare të Bankers. Gjykata e Arbitrazhit e lëshoi masën e sigurisë më 21 nëntor, e cila nëse do të zbatohet, do të lejojë Bankers për të operuar si zakonisht ndërkohë që procesi në Gjykatën e Arbitrazhit dhe ai i auditimit për kostot e rikuperueshme nga pala e tretë do të vijojnë. Tani, Bankers është i detyruar të konsiderojë një reduktim deri në ndalim të operacioneve të saj në Shqipëri pasi bllokimi i llogarive bankare do të fillojë të kufizojë aftësinë e saj për të paguar kontraktorët të huaj dhe vendas, mallrat që importon dhe eksportin e naftës.”-shkruan Bankers ne njoftimin e saj.

Javën e kaluar, kompania përfundoi pagesën e tatimit për rentën minerare për një anije eksporti nafte, duke liruar hapësirë në magazinimin në port.
Por ky eksport u kufizua në 85% të kapacitetit, si rezultat i fondeve të kufizuara për të paguar rentën minerare pasi vlera tejkalonte aftësitë paguese të shoqërisë. Me bllokimin e llogarive të saj bankare shqiptare, shoqëria nu ka aftësi financiare për të paguar taksat për eksport, çka mund të detyrojë shoqërinë që të reduktojë prodhimin nga fundi i kësaj jave, pasi magazinimi arrin kapacitetin maksimal.

Nëpërmjet disa komunikimeve me përfaqësues të ndryshëm të Qeverisë, kompania ka marrë garanci se qeveria ka ndërmend të zbatojë urdhrin. Përveç kësaj, Qeveria ka qenë e angazhuar në procesin e zgjidhjes së mosmarrëveshjeve siç tregohet nga komunikimet e saj me Gjykatën e Arbitrazhit. Pritet që Qeveria të zbatojë urdhrin për të vazhduar më pas me pjesëmarrjen në procesin e Gjykatës së Arbitrazhit. Bankers shpreson se mund të arrihet një zgjidhje e kësaj situate para ndonjë reduktimi apo ndalimi të mundshëm të operacioneve.

Bankers ka operuar në Shqipëri në 11 vitet e fundit, duke investuar mbi 1.4 miliardë dollarë në rizhvillimin dhe rehabilitimin mjedisor të fushës së naftës më të madhe të vendit. Gjatë kësaj kohe, kompania u rrit dhe u shndërrua në investitorin e huaj direkt më të madh në Shqipëri, takspaguesin më të madh të taksave, duke përfaqësuar 6% të Prodhimit të Brendshëm Bruto të vendit dhe me mbi 550 Milionë dollarë taksa të paguara në vend. Kompania është një nga punëdhënësit më të mëdhenj, duke punësuar mbi 1,500 persona direkt dhe indirekt. Bankers është krenar për kontributin e tijj në Shqipëri, duke sjellë teknologjinë më të fundit perëndimore në zhvillimin e fushës së naftës dhe praktikat më të mira ndërkombëtare të biznesit në vend. Bankers vazhdon të monitorojë ngushtësisht situatën dhe do të përditësojë tregun me zhvillimet”-vazhdon njoftimin Bankers.

Shqiptarja.com  30.11.2015

Gjykata e Arbitrazhit e ka cilësuar si të paligjshëm vendimin e Drejtorisë së Tatimeve për të bllokuar llogaritë bankare të kompanisë së naftës, “Bankers Petroleum”.

Top Channel mësoi se Gjykata e Dhomës Ndërkombëtare të Tregtisë lëshoi këtë të hënë një urdhër ndalimi, i cili detyron Tatimet të zhbllokojnë menjëherë llogaritë e kompanisë kanadeze.

Po kështu, urdhëri ndalon deri në një vendim të dytë që Tatimet të mbledhin me forcë detyrimin e pretenduar prej 75 milionë dollarë nga “Bankers”.

Zanafilla e konfliktit mes kompanisë kanadeze dhe Drejtorisë së Tatimeve është një raport i Agjencisë Kombëtare të Burimeve Natyrore.

Raporti, i hartruar pak muaj më parë, kishte dalë në përfundimin se “Bankers” kishte raportuar mbi 300 milionë dollarë shpenzime më të larta nga sa kishte bërë realisht, një manovër përmes të cilës, sipas AKBN, kompania ka ulur fitimin dhe taksat që duhet të paguajë ndaj shtetit.

Pas debateve të forta, AKBN dhe “Bankers” ranë dakord që të pajtonin një auditues të pavarur, i cili do të vlerësonte pretendimet e të dy palëve dhe do të dilte në një konkluzion përfundimtar. Por, pa përfunduar auditimi, në konflikt kanë ndërhyrë Tatimet.

Në bazë të raportit të AKBN, Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve ka kryer vlerësim tatimor mbi “Bankers” duke i kërkuar të paguajë 75 milionë dollarë taksa shtesë, të cilat sipas institucionit ishin shmangur përmes rritjes së shpenzimeve.

Çështja kaloi në Gjykatën Administrative e cila i dha të drejtë Tatimeve dhe menjeherë pas kësaj organi i tatim taksave bllokoi llogaritë e “Bankers”.

Por, tre ditë më parë kompania kandeze e paditi Shqipërinë në arbitrazh, duke kërkuar pezullimin e aktit të Tatimeve, çka është gjykuar e drejtë nga Gjykata e Arbitrazhit, deri në një vendim të dytë.

Top Channel, 23.11.2015

Italianët e “Infront Italy”, që ishin ndërmjetësi i Taçi Oil në diskutimet për sponsorizimin e ekipit të Milanit, kërkojnë kthimin e detyrimit dhe shpenzimeve të tjera. Taçi Oil ndërkohë ka pezulluar aktivitetin e saj që nga dhjetori 2014…

Ambiciet e Rezart Taçit për të pasur një vend nderi në futbollin Italian rreth katër vjet më parë, i kanë hapur jo pak telashe atij dhe kompanisë së tij, Taçi Oil, që deri dy vjet më parë ishte një nga aktorët kryesorë të tregut të naftës. Krahas problemeve në tregun e brendshëm, Taçi Oil duhet të përballet dhe me kërkesat për kthimin e milionave euro tek partnerët italinë të dikurshëm.

Shoqëria përmbarimore ” Strati Bailiff`s Service” sh.p.k, ka kërkuar vendosjen e masës së sekuestros konservative mbi aktivet e regjistruara te palës debitore, shoqëria “Taçi Oil International Trading & Supply Company”. Kërkesa është bërë në Gjykatë në 22 prill 2015 dhe është regjistruar në Qendrën Kombëtare të Regjistrimit, pak ditë më parë, në 7 maj.

Sipas shkresës së drejtuar QKR-së dhe për dijeni kompanisë, urdhri për sekuestro konservative është marrë pasi shoqëria “Taçi Oil International Trading & Supply Company”, sipas një vendimi të Gjykatës së Milanos (datë 21.08.2013), i njohur dhe nga Gjykata Shqiptare duhet t’i paguajë shoqërisë “Infront Italy” srl shumën prej 2.3 milionë euro si dhe shpenzime të tjera për procedurë dhe interesa. Kompania Infront Italy, sipas faqes së saj në internet është lider në marketingun ndërkombëtar sportiv.

Ndërkohë, “Taçi Oil International Trading & Supply Company” rezulton në QKR me status të pezulluar, me kërkesë të saj, që nga dhjetori i vitit 2014.

Taci Oil përfaqëson falimentin më të madh të sektorit të naftës. Deri në fund të vitit 2012, kur ofroi 850 milionë euro për blerjen e kompanisë shtetërore të naftës, Albpetrol, Rezart Taçi konsiderohej si një ndër manjatët më të mëdhenj të naftës në vend, me plane të mëdha për të mbyllur ciklin nga prodhimi i naftës e deri te tregtimi me pakicë i saj.

Por, 2013-a solli një kthesë të menjëhershme në aktivitetin e grupit. Grupi u tërhoq nga blerja e Albpetrol në fillim të 2013-s, pasi nuk arriti të derdhë në shtet shumën e ofruar. Pamundësitë për të shlyer në kohë kreditë cuan në një varg sekuestrosh që sollën edhe falimentin e grupit.

Kur Taçi kërkonte të bëhej sponsor i Milan

Emri i Rezart Taçit dhe presidentit të kompanisë Infront, që sot kërkon kthimin e borxhit, shfaqen në mediat italiane pak vjet më parë, në 2011-n, kur A.C. Milan dhe Rezart Taçi, që në atë kohë cilësohej nga mediat italiane si president i kompanisë më të madhe të naftës në Shqipëri, nënshkruan një marrëveshje sponsorizimi me A.C. Milan për sezonin 2011 – 2012, në cilësinë e Premium Sponsor.

Kjo marrëveshje e rëndësishme, sipas mediave italiane, e arritur në sajë të ndërmjetësimit të Infront, këshilltari zyrtar që përkrah skuadrën në kërkimin, seleksonimin dhe administrimin e sponsorve, u zyrtarizua në selinë e Milan në prani të Adriano Galliani, zëvendës president I Klubit, , Rezart Taçi, President i Taçi Oil dhe Marco Bogarelli, President i Infront Italy.

Revista Monitor, 12.05.2015

Prej më shumë se 1 viti, me ndërtimin e ethshëm të HEC-eve të vogla, konfliktet mes tyre dhe fermerëve për përdorimin e ujit janë shtuar. Shumica e HEC-eve të vogla janë me devijim, duke futur ujin në tubacione disa km të gjata e duke bllokuar aksesin e fermerëve ndaj ujit.

Në Polis, Librazhd, fermerët janë në konflikt me HEC Gurshpata 2; në Finiq, Sarandë, fermerët e misrit ankohen për HEC Bistrica 3; në Zerqan, Bulqizë, është HEC Valikardha që rrezikon vaditjen e tokave bujqësore.

Kësaj liste mund ti shtojmë dhe HEC Lena, në komunën Martanesh, kundër të cilit janë ankuar fermerët që vadisin tokat bujqësore nën veprën e marrjes së HEC-it.

Fisi Kënga, pronar i tokave bujqësore nën veprat e marrjes, ankohet se firmat ndërtuese të HEC-it kanë kryer punime në tokat e tyre pa marrë leje, do të nxjerrin jashtë funksionit 3 mullinj të vjetër në pronësi të fisit, si dhe do të marrin ujin që vadit tokat e tyre bujqësore.

Në konfliktet me HEC-et fermerët ndjehen të pafuqishëm, sepse, megjithëse sipas ligjit vaditja gëzon prioritet ndaj energjisë, “çelësin” e ujit e ka HEC-i. Në Finiq të Sarqandës, gjatë verës HEC Bistrica 3 u premtonte fermerëve se do jua lëshonte ujin me sot me nesër. Por pas kalimit të shumë ditëve pa ujë, dëmet në parcelat me misër ishin shumë të larta.

Lejet e përdorimit të ujit lëshohen nga këshilli i basenit ujor, si për HEC-et dhe për organizatat fermere të përdorimit të ujit, por nuk ka asnjë mekanizëm të shpejtë se si të zgjidhen konfliktet mes tyre. Fermerët shpesh janë më keq të organizuar dhe më të paditur rreth të drejtave që u jep ligji, në krahasim me bizneset e HEC-eve.

Fushata e ndërtimit të HEC-eve vazhdon. Konfliktet me fermerët do të shtohen dhe kërkojnë zgjidhje.

Ekolëvizja, 17.12.2014

Kosova ka nisur të vërë në jetë planin e saj për t’i vendosur sanksione Rusisë si shkaktare e krizës në Ukrainë.

E përditshmja kosovare “Koha Ditore”, shkruan në faqen e saj online se qeveria ka përpiluar një listë me emrat e 46 kompanive, entiteteve dhe zyrtarëve rusë që do të përballen me sanksionet.

Disa ministra të qeverisë ruse dhe një ndihmës i presidentit Putin do të përballen gjithashtu me këto penalizime. Nuk do të kursehen edhe korporata ndërkombëtare, si “Gazprom”-i dhe “Kalashnikov Concern”.

Në listë gjenden institucione financiare, shoqëri që operojnë në sektorin e energjisë, shoqëri tregtare që ofrojnë shërbime në kërkime nënujore në fushën e energjisë, shoqëri me veprimtari në fushën e transaksioneve financiare, autoritete të vetëshpallura në Ukrainë, ndërmarrje dhe individë.

Kur qeveria “Thaçi” e bëri publike këtë nismë dy javë më parë, ajo u ironizua nga deputetë të Parlamentit rus.

Ky vendim forcon bindjen se Kosova mbështet Bashkimin Evropian dhe Shtetet e Bashkuara Amerikane, të cilat prej muajsh vazhdojnë të godasin një pjesë të mirë të kapitalit rus.

Gazeta Shekulli, 01.10.2014

Pas marrjes në “tavolinë” të CEZ, qeveria shqiptare do të duhet të nisë sa më shpejt punën për reformimin e sektorit dhe në veçanti për ta bërë shpërndarjen së më efikase

Liberalizimi i tregut të energjisë, i planifikuar për të ndodhur në janar të 2015-s, nuk do të mund të ndodhte nëse nuk zgjidhej çështja e pronësisë së CEZ Shpërndarje, pasi në të kundërt do të rrezikoheshin të gjitha afatet e vendosura nga Traktati i Energjisë.

Edhe më parë, zyrtarët e Ministrisë së Energjisë dhe Industrisë e kishin artikuluar, edhe pse jo zyrtarisht, se ishin duke u përpjekur që kjo çështje të zgjidhej sa më shpejt dhe pa cenuar buxhetin e shtetit, si dhe me synimin që Shpërndarja t’i rikthehej shtetit.

Në këtë mënyrë u arrit shmangia në Gjykatën Ndërkombëtare të Arbitrazhit, si një proces me kosto të lartë e që nuk dihej se në favor të cilit do të shprehej.

Sipas marrëveshjes së arritur edhe me ndërmjetësimin e Sekretariatit të Traktatit të Energjisë, kompania CEZ do të transferojë në favor të shtetit shqiptar 76% të aksioneve të shoqërisë, duke dorëzuar kështu pronësinë e plotë. Nga ana tjetër, pala çeke do të heqë dorë nga kërkimi i vlerës 103 milionë euro, të paguara për blerjen e aksioneve në vitin 2009, si dhe nga çdo pretendim tjetër financiar që lidhet me vlerën e blerjes së aksioneve dhe investimet.

Në këto kushte, shteti shqiptar detyrohet t’u paguajë çekëve vlerën prej 87.1 milionë eurosh, e cila do të paguhet me këste, duke filluar nga muaji shtator i këtij viti. Gjithashtu do të paguhet deri në fund të vitit 2018 një vlerë e përgjithshme interesi në masën 7.9 milionë euro mbi principalin për të cilin është rënë dakord. Ministria e Financave sqaroi se kjo vlerë përfaqëson kreditë e marra dhe shumat e faturuara e të kërkueshme në çdo kohë nga ana e CEZ a.s.

Zyrtarët e qeverisë kanë përjashtuar çdo skenar të mundshëm negativ si pasojë e ndonjë pamundësie financiare të Shpërndarjes. Madje ministri i Zhvillimit Ekonomik, Tregtisë dhe Sipërmarrjes, Arben Ahmetaj, deklaroi se instrumenti financiar është i strukturuar. Paratë do të paguhen në vite nga kontabiliteti i Operatorit të Shpërndarjes, pra të kompanisë së re. “Është i garantuar në formatin e tij, mbrapa pagesës, pra pagesa do të mbështetet me një garanci bankare, e cila drejtpërsëdrejti gjithashtu do të mbështetet nga shteti shqiptar. Në rastin e mospagesës nga operatori, sigurisht që shteti shqiptar, detyrimisht do të garantojë palën çeke por ne jemi të bindur se nuk do të vijë asnjëherë rasti që garancia e shtetit shqiptar të aktivizohet. Për mendimin tonë, struktura financiare e zgjedhur është jashtëzakonisht e favorshme për shtetin shqiptar, për buxhetin e shtetit, që nuk cenohet drejtpërsëdrejti, për kompaninë që do të paguajë më pak se sa ka qenë vlera e privatizimit të 76%. Sigurisht që ka qenë një negociatë shumë e gjatë, një negociatë gjashtëmujore”, tha Ahmetaj.

Ministria parashikon që me kalimin e ligjit të ri në Kuvend, të ndryshojë edhe sistemi i funksionimit të sektorit energjetik shqiptar. Rregullat e reja do të ofrojnë zgjidhje për një sërë problemesh afatgjata.

Në këtë sfidë, qeveria shqiptare do të ndihmohet edhe nga Banka Botërore, e cila së shpejti do të akordojë një kredi në vlerë 150 milionë dollarë, ku 95 milionë dollarë do të investohen në sistemin e Shpërndarjes për ta kthyer kompaninë në likuide.

Po si nisi konflikti (?)

Procesi i privatizimit të OSSH-së u mbyll me sukses në maj të vitit 2009. Ishte një proces i gjatë dhe kompleks, por cilësia e realizimit të tij si dhe transparenca e procesit, bëri që ai të merrte vlerësime të larta nga Banka Botërore, USAID dhe IFC. Viti 2010, në përgjithësi u konsiderua si viti i konsolidimit të shoqërisë, kur kompania CEZ mori drejtimin e OSSH-së niveli i humbjeve ishte 30.75%. Në mesin e vitit 2011, filluan të shfaqen shenjat e para të asaj çfarë nuk shkonte në menaxhimin e CEZ Shpërndarje. Në gusht 2012, sipas raportimeve të paraqitura nga vetë shoqëria, niveli i humbjeve arriti në 45.51%.

Atëherë kur pritej që shoqëria të investonte në mënyrë agresive, të ulte humbjet dhe të rriste arkëtimet, të mundësonte një shërbim cilësor ndaj konsumatorëve duke shmangur praktikat e dënimit kolektiv, të nxiste frymën e qytetarisë për sa u përket pagesës së faturave elektrike, pikërisht në këtë kohë filluan të shfaqen simptomat shqetësuese të menaxhimit të dobët dhe kundërthënës të kompanisë, të konflikteve të brendshme dhe paqëndrueshmërisë së stafit, si dhe të ndryshimeve të shpeshta të strukturës organizative të saj. Pa përmendur këtu faktin se shumë ndër objektivat cilësore dhe sasiore (si p.sh. humbjet dhe arkëtimet), po bëheshin gjithnjë e më të pamundura për t’u arritur.

Këto simptoma reflektoheshin jo vetëm në investimet e parealizuara apo në praktikën shumë të gabuar të mbifaturimeve të konsumatorëve, por edhe në uljen e arkëtimeve (vetëm 70 për qind, kur në maj 2009, në çastin e marrjes në dorëzim të shoqërisë, arkëtimet ishin 87 për qind), në rritjen e ankimimeve të konsumatorëve, si dhe në rënien alarmante të cilësisë së shërbimit.

Veçanërisht në fundin e vitit 2011 dhe fillimin e vitit 2012, këta indikatorë të dobët të performancës tashmë ishin bërë shqetësues, jo vetëm për ERE-n, por edhe për METE-n.

Në fillimin e vitit 2012, nisi një dialog intensiv mes palëve, ku nga ana jonë u kërkua me këmbëngulje përmirësimi i treguesve kryesorë të kompanisë, d.m.th. ulja e humbjeve dhe rritja e arkëtimeve, si dhe përmirësimi i cilësisë së shërbimit të CEZ Shpërndarje.

Takimet për të diskuar për shqetësimet e sipërpërmendura u mbajtën sigurisht në nivelin teknik, por edhe në nivelet e larta politike. Në përgjigje të shqetësimeve të palës shqiptare, drejtori i CEZ Shpërndarje u zëvendësua dhe nga ana e kompanisë mëmë, CEZ a.s., u premtuan investime të shumta (që në fakt ishin detyrime kontraktuale) si dhe heqja dorë nga praktikat e mbifaturimeve dhe ato të dënimit kolektiv.

Por, për fat të keq, gjithçka mbeti në letër: në mesin e vitit 2012, asnjë nga premtimet nuk ishte mbajtur, madje treguesit e performancës vazhdonin të përkeqësoheshin. Humbjet në rrjet ishin rritur, mbifaturimet gjithashtu, arkëtimet kishin rënë dhe investimet në fund të vitit 2012 ishin vetëm 7% ndaj planifikimit.

Pikërisht në këto çaste dhe pasi u kuptua qartë tashmë se kompania mëmë CEZ a.s. kishte braktisur projektin e saj në Shqipëri, ERE, me të drejtën që i njeh ligji, filloi procedurën për heqjen e licencave.

Kjo procedurë që zgjati diçka më shumë se dy muaj, konkludoi në janar të 2013-s me heqjen e licencave, me arsyetimin e mosplotësimit të kushteve thelbësore të Kontratës së Privatizimit të Deklaratës Rregullatore, të thyerjes së Rregullave të Modelit të Tregut, të paaftësisë së kompanisë për të ofruar shërbim cilësor për konsumatorët, si dhe furnizimin pa ndërprerje me energji elektrike.

Arkëtimet

Në maj të vitit 2009, kur CEZ bleu OSSH, sistemi i shpërndarjes regjistronte një nivel arkëtimi prej 87%, kurse në dhjetor 2012 rezultati u përkeqësua në 70%.

Humbjet

Molla e sherrit mes qeverisë shqiptare dhe CEZ-it ishte pikërisht niveli i humbjeve dhe njohja ligjore e borxheve. Për këtë pikë, palët nuk u morën vesh asnjëherë, madje as në gjyq, apo kur në lojë u futën audituesit e pavarur. I gjithë diskutimi lidhej për një “2 përqindësh” më shumë apo më pak, që CEZ dhe ERE nuk ranë dakord. Mbi bazën e nivelit të humbjeve, kompania do të argumentonte rritjen e çmimit dhe të investonte.

Investimet

Shoqëria pranoi se në vitin 2012, niveli i investimeve ishte i ulët, gati 7%, por sqaroi se në negociatat me ERE-n, shkaku i këtij realizimi lidhej me gjobën e Tatimeve në muajin gusht, në rreth 27 milionë euro. Me vizitën e Kryeministrit çek, CEZ rishikoi planet e investimeve, duke aprovuar një realizim prej 150 milionë eurosh në tre vite, ku në 2012-n do të investoheshin rreth 50 milionë euro. Gjoba e vendosur prishi planet, kurse një tjetër gjobë e ERE-s në shtator (3 milionë euro) fundosi çdo shpresë.

Importet

Një ndër arsyet se pse CEZ-it iu hoq licenca lidhej me mungesën e importeve, proces që ndali në muajin shtator dhe më pas, nga tetori e në vazhdim u kryen nga KESH-i, me paratë e shtetit shqiptar.

Revista Monitor, 05.07.2014