info@energjia.al

Ekonomia ka qenë në fokus të premtimeve që sollën në pushtet qeverinë Rama. Energjetika, investimet dhe rritja ekonomike drejt shterimit janë vetëm disa nga problemet që kërkuan ndërhyrje të menjëhershme. 7 muaj me pas, çfarë po bën Task Forca e energjisë, si do te zgjidhet konflikti me CEZ dhe a do të ndryshojë çmimi? Çfarë do të ndodhë me reformën administrative dhe si do të zhvillohen rajonet e vendit? Si do të thithen investimet e huaj dhe çfarë do të ndodhë me privatizimet dhe koncensionet? Për tu dhënë përgjigje këtyre pyetjeve i ftuar në emisionin “Të besh ekonomi”, i ftuar zëvendëskryeministri Niko Peleshi.

Problematika të mëdha në sektorin energjitik, problematika të mbartura. Pse një Task Forcë në sektorin energjitik? A do i zgjidhë kjo Task Forcë të gjitha problemet?

Pikërisht për shkak se problematikat janë të mëdha na detyroi që përveç politikave komplekse për të reformuar në tërësi sektorin mund të krijojmë edhe një instrument I cili ka të bëjë në fakt me zgjidhjen në afat të shkurtër të sa më shumë problemeve që do të mundet. Nuk e kemi pretenduar asnjëherë që task forca do të jetë zgjidhja shteruese e gjithë problemeve që sektori energjitik ka. Task forca do të ketë një mandat përgjatë gjithë vitit 2014. synon nga njëra anë të rritë ndërgjefgjësimin përmes presionit institucional pozitiv. Jo thjesht dhe vetëm të çezit si korporatë por edhe të iinstitucioneve të tjera siç janë Drejtoria e Policisë, prokuroria, gjykatat. Fatura e energjisë elektrike është titull ekzekutiv pra ëhstë e barabartë me një vendim gjykate.

Ju keni bërë ndryshimet në kod sëfundmi duke vendosur edhe …

Ato janë ndryshime të tjera që i japin më tepër forcë, rritin presionin ligjor ndaj abonentëve të cilët do të jenë edhe më të presuar për të paguar faturat. Por dua ta them që në fillim se nuk është thjesht dhe vetëm presioni apo mirmenaxhimi i mbledhjes së faturës së dëtyrimeve apo i masave ndëshkuese ndaj atyre që e vjedhin energjinë elektrike. Raporti që shqiptarët kanë ndaj detyrimeve energjitike dhe me detyrimet shtetërore në përgjithësi është edhe raport I deformuar ehde në planin kulturor. Pagimi i detyrimeve ndaj shteti përveçse ëhstë një detyrim ligjor nuk është një humbje.

A kanë dhënë rezultat këto masa emergjente që keni marrë deri tani?

Task Forca po punon shumë seriozisht madje që në fillim të vitit kur u krijua derivoi në krijimin e disa njësive operative në bazë qarku që drejtohen nga prefektët dhe mblidhen në mënyrë periodike. Pra si proces funksionon, edhe rezultatet deri tani janë të kënaqshme relativisht. Kemi uluer më shumë se 4% humbjet e energjisë elektrike. Arkëtimet për tre muajt e parë janë rritur në total me 22 milionë dollarë. Ne synojmë të shkojmë poshtë nivelit 35% të humbjeve në fund të tremujorit të dytë.

Po në fund të vitit kur të përfundojë puna e Task Forcës ka ndonjë objektiv?

Ka objektiva paraprake, jo një objektiv final. Duam të shkojmë rreth 30% niveli I humbjeve.

Padyshim që në nivelin e ulët të arkëtimeve që janë shënuar gjatë periudhave të mëparshme është një pjesë e kanë fajën edhe institucionet shtetërore me faturat e papaguara. Është marrë masë në këtë drejtim do shlyhen? Ka një shifër qeveria se sa është ky borxh dhe një afat se kur do të shlyet ai?

Së pari të mund të jemi të besueshëm dhe të zgjojmë një ndërgjegje tjetër tek qytetarët ne duhet të japim moral task forcës, cez dhe qeverisjes dhe që të japim moral duhet që fillimisht të parët institucionet shtetërore apo dhe nënpunësit e administratës shtetërore do të duhet të jenë modelet, shembujt, kampionët e pagimit të këtyre detyrimeve.

Së dyti ne nuk mund të pranojmë dot, madje dhe një qytetar i thjeshtë presionin ndaj tij për të paguar faturën ndërkohë që dhjetra qindra biznese e vjedhin energjinë elektrike për qëllim fitimi.

E bëtë këtë diferencim edhe në ndryshimet në kod ku keni vënë dënime të ndryshme, tre vjet për qytetarët dhe 5 vjet për bizneset në rast se vjedhin enerigjinë. Nëse do të riktheheshim tek institucionet, sa ëhstë borxhi, a keni një shifër dhe kur parashikohet që të shlyhet?

Ne kemi punuar edhe në nivel rajonal me të gjitha institucuionet shtetërore, kemi mbledhur jo vetëm e ço institucioni ndaj CEZ por edhe kemi bër skanimin me të drejtë të të gjithë nënpunësve të administratës shtetërore të cilërt paguajnë dhe kush nuk i paguan detyrtimet ndaj shtetit. Numri i debitorëve ishte befasues, madje dhe vet brenda CEZ-it dhjetra e dhjetra punonjës nuk paguanin faturën e energjisë elektrike.

Po përsa i përket institucioneve shtetërore, janë të gjitha ministritë papo kryeministria sipas të dhënave tuaja?

Kemi trashëguar borxhe të mëdha të të gjitha institucioneve shtetërore edhe të niveleve të larta të institucioneve. Ne jemi duke punuar për të bërë një zerim në kuptimin jo të faljes por të shqyerjes të të gjitha detyrimive që institucionet shtetërore kanëndaj CEZ-it. Kemi filluar me njophjen e këtij borxhi sepse ishte një borxh I fshehur. Tani po punojmë me intesitet edhe me ndryshime ligjore të veçanta të qeverisë për të detyruar institucionet shtetërore dhe nënpunësit e administratës shtetërore të paguajnë faturën e energjisë elektrike.

Sa është borxhi?

Nuk mund të them një shifër fundore për borxhin , ai zë një peshë shumë të rëndësishme në totalin e borxhit, e debitorëve ndaj CEZ-it. Ne jemi duke punuar për një paketë masash që do të kondicionojë një pjesë të shërbimeve publike, jo çdo shërbim me pagimin e faturës së energjisë elektrike.

Cilat do të jenë shërbimet të cilat do tu privohen?

Ka një kufizim, nuk mund të them privim. Mund tu them vetëm dy- tre shembuj. Një kompani debitore në CEZ nuk mund të marrë pjesë në një prokurim publik. Nuk mund të lejojmë më që të kryhen trasaksione hipotekore nëZyrën e Rregjistrimit të Pasurive të patundshme të objekteve për të cilat nuk është paguar fatura e energjisë elektrike. Ndryshimi inovativ që do të bëjmë në këtë kontekst ëhstë që do ta lidhim detyrimin e faturës së energjisë elektrike ndaj cezit jo me personi, jo me subjektin por me objektin. Nuk po përgatsim ndonjë paketë masash të tmerrshme që do të bllokojë të gjitha shërbimet.

Kur pritet të kalojë kjo paketë masash në qeveri? Ju thatë që është ende në diskutim e sipër?

Është në diskutim e sipër dhe besoj në pak javët në vijim do të kalojë.

Padyshim që zgjidhja e situatës në sektorin energjitik kërkon zgjidhje e konfliktit të hapur me çekët pasi në fund të fundit edhe ligjërisht ata mbeten pronarët e kompanisë së shpërndarjes së enerigjisë. Ka pasur avancime kohët e fundit në negociatat me çekët e CEZ?

Ne e gjetëm situatëne raporteve të shtetit shqiptar me CEZ-in në kushtete arbitrazhit pasi qeveria e kaluar nuk e kishte konsumuar të drejtën dhe mundësinë e zgjidhjes me negocim dhe në marrëveshje para se çështja të shkonte në arbitrazh. Arbitrazhi nuk ëhstë një zgjidhje e preferuar as për ne as për palën tjetër. Fundin nuk e parashikojmë dot se si mund të jetë plus që e stërzgjat zgjidhjen e problemit në kohë. Ne shfrytëzuam një hapësirë ligjore dhe për hir të së vërtetës edhe vullnetin e palës çeke për të të rihapur negociatat për zgjidhjen me marrëveshje të kësaj mosmarrveshje.

Kur pritet të zgjidhet me marrëveshje?

Nuk dua ta lë flu por gjithësesi për sa kohë nuk ka një marrëveshje të finalizuar nuk mund të them më shumë se kaq por mund të them që janë kryer disa negociata dhe tani jemi në dy propozime njëri nga pala zhqiptare dhe njëri nga pala çeke të cilët nuk është se janë të përputhur ende por nuk janë larg njëri-tjetrit.

200 milionë euro ka kërkuar kompania çeke CEZ si dëmshpërblim për Shqipërinë. Pikërisht te kjo shumë është ajo mospërputhja e dy pretendimeve?

Nuk mund të flas për shifra , madje nuk jam edhe vet pjesë e grupit negociator por mund tu them atë që sapo thash që nuk është se jemi shumë larg në propozimet. Shpresojmë që kjo çështje të zgjidhet pa shkuar në arbitrazh. Ne edhe mund ta fitojmë arbitrazhin por nga ana tjetër kjo do ta zgjaste në kohë dhe do të mbante larg zgjidhje të mundshme me apo pa pjesëmarrjen e investitorëve të tjerë vendas apo të huaj, privatë apo publik të interesuar për sektorin.

Mbetet problematike edhe situata aktuale në sektorin energjitik, ka pasur mungesë reshjesh, diet që situata energjitike vendase ështëe varur nga kushtet e motit. I ka marrë masat qeveria shqiptare për të siguruar të gjitha fonte e nevojshme për të importuar energji nëse do të duhet?

Qeveria shqiptare ka marrë masat që çdo lloj krize në sektor të mos reflektohet te dritat e qytetarëve. Ne kemi marrë masat që energjia elektrike gjatë këtij viti të vështirë edhe për shkak të thatësisrës të mos ndihet nga qytetarët dhe nga biznesi. Pra të sigurojmë furnizim të vazhdueshëm me energji elektrike. Ne nuk jemi duke konsideruar opsionin e rritjes së çmimit të energjisë elektrike për të mbuluar gropat e mëdha që ky sektor ka ku firojnë rreth 200 milionë dollarë në vit për shkak të humbjeve. Ky sektor ishte lënë në rënie të lirë nga qeveria e kaluar.

Do marrim kredi të reja nga Banka Botërore dhe BERZH për investime në rrjetin energjitik?

Jemi duke negociuar me sukses kemi angazhim dhe premtim pozitiv nga Banka Botërore në kushte shumë të favorshme. Duhet tju them se edhe BE është duke diskutuar mundësinë e inovacionit.

Ju thatë pak më parë që ne nuk do të prekim çmimin e energjisë elektrike. ERE eështë shprehur se do të ndryshojë struktura e çmimit dhe tarifës që nënkupton heqje të mundshme të fashës prej 300 kw. A është duke ndodhur kjo dhe nëse po a do ndikojë kjo në rritjen e çmimit për qytetarët që kanë konsumuar deri në 300 kw?

Qytetari nuk ka për ta ndjetrë as të hapur dhe as të fshehur çdo lloj skeme apo opsioni që do të aplikohet në formulen e faturës së energjisxë elektrike. Pra edhe në qoftë se do të ndodhte heqja e fashës për arsye jo që kanë të bëjnë me rritjen e çmimit në mënyrë të fshehur natyrisht që kjo do ti rimbursohej në mënyrë të drejtëpërdrejtë qytetarit si opsion. Nuk mund të them që kjo është ajo që do të ndodhë.

Ka qenë problematike situata në operatorët në sektorin energjitik mes CEZ shpërndarje dhe KESH. Do ketë një zgjidhje dhe për këto? Pasi aktualisht KESH-i ashtu siç kanë deklaruar edhe drejtuesit e qeverisë është në krizë.

Në fakt imponimi i çmimit të KESH-it me të cilin i shitet CEAZ-it energjia elektrike për mendimin tim është fillimi i shkatërrimit të këtij sistemi. Është pikërisht burimi se ku është gjeneruar gjithë kjo situatë pothuajse kolapsi dhe falimenti në Shqipëri. Mos më kërkon I të jap një zgjidhje të veçuar për këtë pyetje por më duhet të them që reforma, politika e re energjitike është shumë komplekse dhe detyrimisht që një pjesë e rëndësishme saj është zgjidhja e këtij nonsensi e korporatës energjitike të KESH-it e cila në të kundërt do të vazhdonte ta groposte sektorin gjithnjë e më thellë.

Task forca ka deklaruar në fillim kur u mblodh se do të kishte raportime çdo muaj përsa i përket ecurisë. Sikur nuk i kemi parë kaq të shpeshta. Do të vazhdoni të jeni më i pranishëm përsa i përket rezultateve edhe në kuadër të këtyre reformave drastike që po merren?

Patjetër që po. Ne rezultatet e tremujorit qoftë dhe të detajuara në përqindje apo kuota apsolute të arkëtimeve i kemi, i vemë në dispozicion të publikut, të medias në çdo kohë.

Balkan Web, 23.04.2014

CEZ Shperndarje sqaron opinionin publik se ne artikullin e gazetes Rilindja Demokratike te dt 18.prill 2014 ku kompania akuzohet per favorizim biznesmenesh qe vjedhin energjine elektrike, ka vetem shpifje dhe te paverteta te qellimshme qe synojne te dezinformojne publikun.

Grupi i kontrollit te humbjeve te njesise elektrike Gjirokaster pas kontrolleve te ushtruara ne ambientin e godines “Alpo” Radio ne dt. 16 prill 2014 konstatoi lidhje te paligjshme direkt ne zbara te tensionit te 6 kontratave te abonenteve Aristotel Petro, Gjergji Petro, Mertir Petro dhe Milo Petro.

Nje dite me pas me 17 prill 2014 Drejtoria Rajonale e Gjirokastres se Kompanise CEZ Shperndarje beri nje kallezim penal per keta persona, te kapur me lidhje te paligjshme te energjise elektrike. Faksimilet e dokumenteve bashkangjitur kesaj deklarate, faktojne çdo veprim te nderrmarre nga punonjesit e CEZ Shperndarjes per kete akt abuziv dhe personat e perfshire ne te.

CEZ Shperndarje deklaron se ne keta 6 muaj te administrimit te ri te kompanise kane marre fund praktikat korruptive te meparshme, kur nje minister mund te nderhynte per te hequr gjoba ne rruge te kundraligjshme. Kompania CEZ Shperndarje eshte e vendosur qe te zbatoje ligjin dhe te coje perpara drejtesise te gjithe abuzuesit apo vjedhesit e energjise elektrike.

energjia.al 18.04.2014

Sistemi elektroenergjetik në vend ka nisur procesin e shlyerjes së detyrimeve të ndërsjellta, duke shuar me kompensim nga ky borxh rreth 4.5 miliardë lekë.

Kompania CEZ Shpërndarje ka rënë dakord që të heqë nga lista e borxheve që i kanë institucionet buxhetore këtë shumë, ndërsa KESH ka rënë dakord që të heqë nga lista e borxheve të tij të njëjtën vlerë borxhi që kompania CEZ i kishte. Po ashtu, edhe Ministria e Financave ka vendosur të shuajë borxhin që Koorporata Elektroenergjetike i kishte kësaj ministrie për shkak të garancive të vendosura për importin e energjisë.

Në këtë mënyrë, qeveria ka ulur ndjeshëm nivelin e borxhit që ka sistemi elektroenergjetik shqiptar, që sipas zyrtarëve të qeverisë, në total arrin në 200 milionë dollarë. Në këtë mënyrë po merr zgjidhje edhe zinxhiri i ngatërrueshëm i borxheve mes institucioneve buxhetore dhe kompanive të shpërndarjes së energjisë elektrike. Shuarja e borxheve me kompensim, i hap rrugë nisjes së një faze tjetër, asaj të shlyerjes së detyrimeve të tjera që janë mbi shumën 4.5 miliardë lekë që është shuar me marrëveshje për faktin se është detyrim i ndërsjelltë.

Scan TV, 18.04.2014

Vidhen 6 kampata te Linjes 35 kv Radhime-Orikum. Specialistet e Kompanise CEZ Shperndarje sapo kane konstatuar grabitjen ne linjat me percjelles bakri kane njoftuar organet e rendit, si dhe kane bere denoncimin. Aktualisht, po punohet per riparimin e linjes, pasi per shkak te grabitjes kane mbetur pa energji elektrike abonentet ne Radhime dhe Orikum. CEZ Shperndarje shpreh indinjate te thelle per keto grabitje te perseritura qe i shkaktojne nje dem ekonomik kompanise, si dhe rendojne direkt mbi konsumatoret e energjise elektrike. CEZ Shperndarje i ben apel organeve te rendit dhe drejtesise, te nderhyjne ne menyre te menjehershme per te ndeshkuar pergjegjesit, te cilet jane bere nje shqetesim i vazhdueshem per punen normale ne kete zone.

energjia.al 17.04.2014

Rreth 500 banorë të fshatit Godolesh në rrethin e Elbasanit prej një jave janë zhytur në errësirë të plotë. Shkak është bërë vjedhja e 2 transformatorëve të energjisë elektrike me qëllim tregtimin e tyre për skrap.

Në këto kushte, banorët kanë protestuar natën e mbrëmshme për të sesibilizuar instancat përkatëse për zgjidhjen e këtij problemi.

Policia e Elbasanit ka nisur hetimet për identifikimin dhe kapjen e autorëve të vjedhjes së transofrmatorëve që kanë lënë në terr të plotë banorët e këtij fshati në Elbasan.

Shqiptarja.com 15.04.2014

Një nga problemet më të mëdha të kompanisë CEZ Shpërndarje është vendosja e ligjshmërisë në pagesat e energjisë për zonat informale. Një nga këto është Paskuqani, një komune, me 13 mijë banorë, vetëm pak KM larg nga Unaza e kryeqytetit, ku rreth 70 % e popullsisë nuk e paguan energjinë. Kompania CEZ në bashkëpunim edhe me Bankën Botërore, për të minimizuar humbjet në rrjet pritet të nisë një projekt në ketë zone duke investuar në përmirësimin e rrjetit të shpërndarjes. I njëjti projekt do të zbatohet edhe në Bathore. Drejtues të kompanisë thonë se janë zgjedhur pikërisht këto zona, pasi niveli i humbjeve është i lartë, ndërsa arkëtimet janë gati të papërfillshme.

Vizion Plus, 14.04.2014

Ministri i Ekonomisë dhe Energjisë, Dragomir Stoynev, informoi se Kompania Elektrike Kombëtare (NEK) nuk është paguar nga shpërndarësit e energjisë.

Komisioni Shtetëror për Energjinë dhe Rregulloren e Ujit (DKEVR) caktoi një afat 7-ditor për të tre shpërndarësit e energjisë që operojnë në vend, në mënyrë që të paguajnë borxhet ndaj NEK. Nga ana e tij, NEK dorëzoi një ankesë për borxhet e shpërndarësve të energjisë që arrinin një vlerë prej 318 milionë BGN.

DKEVR tha për “investor.bg” se afati i fundit për shpërndarësit e energjisë CEZ ka skaduar më 27 mars, ndërsa afati i fundit për të dy shpërndarësit e tjerë të energjisë, “Energo-Pro” dhe EVN, ishte 28 marsi.

Mbikëqyrësi i energjisë specifikoi se datat ndryshonin për shkak se kompanitë janë njoftuar për qëndrimin e DKEVR në ditë të ndryshme.

Tre shpërndarësit e energjisë nuk kanë deklaruar ende zyrtarisht planet e tyre për pagesën.

Në deklaratën e tij të fundit, Stoynev siguroi se ai nuk shqetësohej nga kërcënimi i EVN-së për të paraqitur një kërkesë prej 1 miliard BGN kundër shtetit, duke shtuar se vendimi për çështjen i takonte gjykatës.

Revista Monitor, 13.04.2014

Duke folur për çështjen e krizës energjetike, Kryeministri Rama akuzoi ish-Kryeministrin Berisha se i ka lene Qeverise aktuale dhe ekonomise se vendit lakun ne qafe me privatizimin e deshtuar te sistemit te shperndarjes se energjise dhe kontratat me hidrocentraleve private, per blerjen e energjise se tyre disa here me shtrenjte se tregu.

“Po flasim për energjinë, por si është e mundur që të diskutoni dhe të të thoni që keni patur sukses në politikën energjetike, ndërkohë që i keni lënë shqiptarëve në qafë një situatë që është katastrofike, përtej borxhit 1 miliard dollarë mes kompanive dhe mes kompanive dhe bankave, i keni lënë një kompani shpërndarjeje në faliment, CEZ-in. Kush bëri që të ikte kompania që ju e morët, me një privatizim që iu është thënë në Kuvend nga opozita e atëhershme, që të mos e bënit privatizimin sepse ishte i dështuar. Janë fakte. E bëtë! Kush ka përgjegjësi? E kemi ne, që e gjetëm si minë me sahat kompaninë, apo e keni ju që e latë ashtu? Po përgjegjësine për ato koncesionet, duke marrë përsipër që shteti në vazhdimësi për dhjetëra vite, t’jua blejë energjinë me një çmim fiks që e keni caktuar ju, pavarësisht çmimit të tregut dhe duke bërë që shteti të hyjë në një situatë ku të akumulojë borxhe, deri në pikën që të mos jetë më në gjendje të përgjigjet. Nuk duhet të kishte kompani që kanë ndërtuar hidrocentrale bazuar në ato koncesionet tuaja, që të rrinin sot me lakun e borxheve në fyt dhe t’i kërkonin borxhet një shteti që në sistemin energjetik, ka lakun e borxheve në fyt”, tha Rama.

Top Channel, 10.04.2014

CEZ është duke menduar të shesë njësinë e prodhimit të energjisë nga era që zotëron në Rumani, e vendosur në Fantanele dhe Cogealac.

Kompania mund të shesë të gjithë njësinë e saj nëse merr një “ofertë të mirë”, tha Tomas Pleskac , kreu i Ndarjes Ndërkombëtare të CEZ.

Deri tani , disa investitorë institucionalë ndërkombëtarë kanë shprehur interes, shtoi Pleskac . Nuk ka detaje në lidhje me vlerën e ofertave të marra.

Zyrtari CEZ ka theksuar se kompania e tij nuk është nën presion për të shitur investimet e saj rumune dhe të gjitha bisedimet janë në fazat paraprake.

Revista Monitor, 07.04.2014

CEZ Shperndarje sqaron opinionin publik se kontratat per lidhjet e reja te energjise elektrike behen pas aplikimit te ndertuesve prane kompanise. CEZ Shperndarje hedh poshte si te pavertete deklaraten e bere nga drejtuesit e shoqates se Ndertuesve, duke theksuar se: Jane ndertuesit ata qe se bashku me pronaret e apartamenteve aplikojne per ndryshimin e emrave ne kontratat me CEZ Shperndarje, nga firma e ndertimit ne ate te pronarit te baneses. Kompania nuk mund te nderhyje ne asnje rast pa aplikimin e ndertuesit qe ka kontraten e objektit.

CEZ Shperndarje deklaron se edhe ndertimi i kabinave eshte detyrim ligjor i firmave ndertuese, qe sanksionohet edhe mes detyrimeve per miratimin e lejes se ndertimit. Por gjejme rastin te shprehim nje shqetesim jo vetem per kompanine tone, por per te gjithe qytetaret se ne 80% te rasteve keto kabina jane braktisur nga ndertuesit, pa u plotesuar kushtet teknike, qe percaktohen nga ERE.

CEZ Shperndarje garanton se do te zbatoje ligjin dhe vetem ligjin per kontratat e reja te energjise elektrike, faturimin dhe mbledhjen e detyrimeve nga abonentet e saj. Ndersa theksojme se do te vijojme me aksionet kunder lidhjeve te paligjshme dhe shlyerjes se faturave debitore.

energjia.al 07.04.2014