info@energjia.al

Njoftim Paraprak Përqendrimi
(datë 15 shtator 2014)

Mbi kërkesën për autorizimin e përqëndrimit të kontrollit për rastin:
Ministria e Zhvillimit Ekonomik, Tregtisë dhe Sipërmarrjes – CEZ A.S

Ministria e Industrisë dhe Energjetikës ka njoftuar në datën 15 Shtator 2014 Autoritetin e Konkurrencës për marrjen e procedurave të nevojshme për autorizimin e përqëndrimit nëpërmjet “marrëveshjes për zgjidhje me mirëkuptim” e nënshkruara ndërmjet Republikës së Shqipërisë dhe shoqërisë CEZ a.s, më datë 23 Qershor 2014 dhe e miratuar me ligjin nr114/2014, datë 31.7.2014, me objekt transferimin e aksioneve nga shoqëria CEZ a.s te Ministria e Zhvillimit Ekonomik, Tregtisë dhe Sipërmarrjes”.

Nga shqyrtimi i dokumentacionit, rezulton se transaksioni i njoftuar është në përputhje me nenet 2, 10, pika 1, shkronja b) dhe 12, pika 1 të Ligjit “Per mbrojtjen e konkurrences”.

Autoriteti fton palët e interesuara të shprehin opinionet e tyre për transaksionin e njoftuar. Opinionet duhet të paraqiten jo më vonë se 15 ditë nga publikimi i këtij njoftimi.

Opinionet mund të dërgohen pranë Autoritetit të Konkurrencës me fax (nr 0355 4 2234 497), me postë në adresën: Autoriteti i Konkurrencës, Rr “Sami Frashëri”, Nr 4, Kati IV Tiranë; apo me e-mail në adresën competition@caa.gov.al

energjia.al 15.09.2014

Zgjidhja e konfliktit me palën çeke për CEZ-in, si edhe aksioni i suksesshëm i policisë shqiptare në Lazarat, kanë qenë dy faktorët e rëndësishëm që ndikuan në marrjen e statusit të vendit kandidat për në Bashkimin Evropian prej Shqipërisë. Ky është konstatimi i një analize rreth zhvillimeve politike, ekonomike dhe integrimit evropian, që agjencia prestigjoze britanike “The Economist Intelligence Unit” ka kryer ndaj vendit tonë. “Duke parë këto zhvillime, – thekson ajo, – ministrat e Jashtëm të BE-së i thanë PO statusit të vendit kandidat në 24 qershor”. Duke shtuar se Shqipëria do ta ketë të mundur të nisë negociatat për zgjerim në fund të vitit 2015, e kjo është e arritshme, pasi qeveria ka një mandat të qartë dhe ngjashmëria e politikave me aleatin qeverisës duhet të mundësojë zbatimin e reformave politike dhe administrative të kërkuara nga BE-ja. “Reforma në drejtësi e vështirë, ka ende ndikim opozita në emërimet në drejtësi”, është një tjetër konstatim që jep “The Economist Intelligence Unit” për zhvillimet në Shqipëri. Dhe duke analizuar kërkesat e BE-së e në mënyrë të posaçme ato që lidhen me drejtësinë, analiza thotë se “Shqipërisë i është kërkuar të ndërtojë një regjistër me hetimet dhe çështjet e ndjekura nga Prokuroria ndaj të dyshuarve për përfshirje në korrupsion”. Kjo do të jetë një detyrë e vështirë sipas saj, pasi pavarësia e gjykatave është e limituar. “Ndikim kanë edhe sherret politike mes PS-së në pushtet dhe PD-së në opozitë, por jo vetëm këto, pasi presidenti Bujar Nishani, është një ish-figurë e lartë e PD-së. Kjo do të thotë se opozita ka një kontroll të konsiderueshëm në emërimet në drejtësi”, është një fakt tjetër që bëhet me dije nga kjo analizë. Duke u kushtuar vëmendje edhe marrëdhënieve Shqipëri-Kosovë për të cilat thotë se ato vijojnë të forcohen. Autoritetet shqiptare në përgjithësi e kanë distancuar veten e tyre nga nacionalistët të cilët bëjnë thirrje për “Shqipërinë e Madhe”. Koalicioni socialist qeverisës vlerëson “The Economist Intelligence Unit”, ka të ngjarë të jetë më shumë i vetëkontrolluar në këtë drejtim krahasuar me qeverisjen e shkuar të qendrës së djathtë. Për të përfunduar me analizën në aspektin ekonomik dhe theksuar se teksa u trashëgua një situatë e rënduar, pritet rritje modeste, por e qëndrueshme.

Konkretisht, për këtë vit “The Economist” parashikon që rritja e prodhimit të jetë në nivele modeste rreth 2%, ndërsa vitin tjetër sipas saj, ajo do të përshpejtohet në 3%. Por, siç vëren raporti, ky parashikim ka një rrezik që buron nga ecuria ekonomike e Eurozonës, e cila nëse do të jetë poshtë pritshmërive mund të godasë ringritjen e ekonomisë shqiptare.

Koha Jonë, 11.09.2014

Policia e Elbasanit arrestoi shtetasin Krenar Troka, 51 vjeç, për shkak se, duke mashtruar banorët e qytetit të tij, prezantohej si punonjës i ndërmarrjes elektrike dhe iu bënte presion për gjoba, në mënyrë që të përfitonte nga ryshfetet më pas. 

Ndaj tij ka bërë kallëzim penal një abonent i ish-kompanisë CEZ, që kishte konstatuar se shtetasi Krenar Troka, duke u pezantuar si punonjës i elektrikut, i ka ndërruar vulën e aparatit matës të energjisë elektrike të banesës së tij, duke i bërë presion me gjobë, pasi ai kishte prishur aparatin matës.

Policia mori kallëzimin dhe bëri ndalimin e personit, që rezultoi se nuk ishte punonjës i elektrikut.

Top Channel,  10.09.2014

Padia e ngritur në Bosnje i përket ndërtimit të një centrali të ri të energjisë në qytetin Gacko…

Grupi i energjisë CEZ do të fitojë rreth 210 milionë Kč (7.5 milion euro) nga një projekt në Bosnjë teksa ai ka fituar një gjyq të cilin e filloi në vitin 2009 bazuar në shkeljen e kushteve kontraktuale në një projekt në Gacko, Bosnjë dhe Hercegovinë, referoi sot CEZ gjatë një njoftimi për shtyp sot.

Projekti ka të bëjë me rindërtimin e një centrali të vjetër të energjisë dhe ndërtimin e një termocentrali të ri në qytetin e Gacko. Projekti u ndalua përpara se të përdoreshin shpenzimet më të mëdha kapitale, njoftohet në kumtesën për shtyp.

“Trupi gjykues detyroi kompaninë shtetërore Elektroprivreda Republike Srpske të blejë nga ČEZ pjesën e saj të kapitalit në kompaninë e tyre të përbashkët Nove Elektrane Republike Srpske (NERS) për një çmim prej 2 milion euro plus interesin e përcaktuar në kontratë, ‘ deklaroi sot zëdhënësja e CEZ, Barbora Půlpánová.

Për më tepër, CEZ do të sigurojë të njëjtën shumë (2 milion euro) plus interesin për pagesë të vonuar si dëme të likuiduara. ‘Së bashku me dëmet e siguruara tashmë prej 2.2 milion eurosh, ČEZ do të marrë në total kompensim prej 7.5 milion eurosh,’ shtoi ajo.

Në të njëjtën kohë, trupi gjykues hodhi poshtë të gjitha ankesat e paraqitura nga ana e palës serbe, tha Půlpánová.

‘Strategjia jonë është konservatore; ne gjithmonë përpiqemi të kontrollojmë të gjitha rreziqet e natyrshme në projekte të aplikuara në një mjedis më pak të qëndrueshëm biznesi. Kjo është pikërisht ajo që ne bëmë edhe në këtë rast, dhe unë jam e kënaqur që një panel i pavarur jykatësish ka mbajtur pozicionin tonë, ‘tha kreu i divizionit ndërkombëtar të CEZ , Tomáš Pleskač.

CEZ ka mbajtur në zotërim 51 për qind të aksioneve në kompaninë e përbashkët NERS, ndërsa Elektroprivreda Republike Srpske 49 për qind.

Sipas marrëveshjes në vitin 2007, CEZ e kishte të mundur ti shiste sërish aksionet e tij, por pala tjetër nuk ishte e gatshme ti blinte ato. Prandaj në maj të 2009 CEZ paraqiti një propozim për arbitrazh.

Rezultati i sotëm nuk është rasti i parë në të cilin CEZ ka fituar një padi për arbitrazh. CEZ gjithashtu fitoi arbitrazhin kundër Bullgarisë në janar të vitit 2009.

Revista Monitor, 03.09.2014

CEZ, tashmë do quhet Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike Publikohet marrëveshja për zgjidhjen me mirëkuptim ndërmjet Republikës së Shqipërisë dhe shoqërisë CEZ, a.s. Pas debateve të ashpra që kanë shoqëruar operatorin e shpërndarjes së energjisë elektrike, kjo marrëveshje qetëson ujërat. Situata e krijuar në sektorin energjetik shtroi pikëpyetje dhe pasiguri të mëdha, që nuk preknin vetëm këtë sektor, por gjithë ekonominë. 8 muaj përpara zgjedhjeve parlamentare Qeveria u gjendet përballë një zgjedhje të detyruar, të pranonte dështimin e privatizimit më të rëndësishëm, që kishte kryer apo të ruante statuskuonë në tregun energjetik. Ngërçi ku ngeci qeveria Berisha në kohën kur blinte importet e energjisë përmes KESH, pa arkëtuar mbrapsht pasi CEZ nuk paguante për shkaqe që lidhen nga mungesa e arkëtimeve, deri te vështirësitë financiare rënduan buxhetin duke marrë miliona dollarë nga taksat e qytetarëve. Ndërsa rikthimi i kompanisë çeke në Shqipëri, i kushtoi buxhetit të shtetit rreth 95 milion euro.

Kuvendi ka sqaruar se aksionet e shoqërisë Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike, sh. a., (e njohur më parë si CEZ Shpërndarje, sh. a.), të cilat janë në pronësi të shoqërisë CEZ, a. s., të lira nga çdo barrë kontraktore, është vendosur në administrim të përkohshëm i kalojnë në pronësi shtetit shqiptar, përfaqësuar nga Ministria e Zhvillimit Ekonomik, Tregtisë dhe Sipërmarrjes. Në ligj ngarkohet Këshilli i Ministrave të ndërmarrë masat e nevojshme për ristrukturimin e shoqërisë Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike, sh. a. (e njohur më parë si CEZ Shpërndarje, sh. a.). Ministria e Energjisë dhe Industrisë, do të jetë ajo që miraton një plan masash për rritjen e performancës së shoqërisë Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike. Gjithashtu do të ketë në përgjegjësi edhe treguesit e rinj të detyrueshëm për ushtrimin e aktivitetit të shpërndarjes e të furnizimit dhe mbikëqyr zbatimin e tij. Kjo marrëveshje zgjidhjeje me mirëkuptim (“Marrëveshja”) është bërë dhe nënshkruar mes palëve në datën 23 qershor 2014. Më pas është miratuar në datën 31.7.2014.

Gazeta Shekulli, 29.08.2014

Vendimi

Largohet Marksi i CEZ-it. Enti Rregullator i Energjisë ka vendosur që Ronald Marks, administratori i Operatorit të Shpërndarjes së Energjisë Elektrike sh.a. (ish-CEZ Shpërndarje sh.a.) gjatë kohëzgjatjes së administrimit të përkohshëm, të mos jetë më në këtë detyrë. Në fakt, ai ishte larguar, por nuk ishte hequr me shkresa. Meqenëse më 23 qershor 2014 është nënshkruar Marrëveshja e Mirëkuptimit ndërmjet Republikës së Shqipërisë dhe shoqërisë CEZ a.s. për zgjidhjen e mosmarrëveshjes së krijuar, ERE ka vendosur këtë ndryshim juridik.Me qëllim zgjidhjen e problematikave për përfaqësimin e shoqërisë me palët e treta lind nevoja e saktësimit të të dhënave të shoqërisë në regjistrat tregtare në Shqipëri.

Gazeta Shqip, 21.08.2014

Ndryshimi i emrit të kompanisë së furnizimit me pakicë të energjisë elektrike ka sjellë edhe ndryshime të mënyrës së ofrimit të shërbimeve ndaj klientëve.

Fatura e energjisë elektrike dhe shërbimet e tjera elektronike që ishin të aplikueshme nga adresa e vjetër “cez shpërndarje.al”, tani do të mund të aksesohen duke përdorur adresën në rrjet “oshee.al”.

Tanimë kjo është faqja zyrtare në internet e Operatorit të Shpërndarjes të Energjisë Elektrike dhe përveç ndryshimit të emrit, çdo aplikacion tjetër ka ngelur i njëjtë për të gjithë konsumatorët. Fatura e energjisë elektrike mund të kontrollohet dhe shkarkohet duke klikuar thjesht në adresë dhe ndjekur udhëzimet përkatëse.

Në faqen zyrtare të operatorit të shpërndarjes së energjisë elektrike gjenden edhe të dhenat e kompanisë, lajmet dhe njoftimet e ndryshme, si dhe informacioni i detajuar për qendrat e kujdesit të klientit.

Scan TV, 02.08.2014

Replika në distancë Basha-Gjiknuri. Zbardhet letra e zyrës avokatore për gjyqin në arbitrazh.

Kryetari i PD-së, Lulzim Basha, akuzoi dje qeverinë se ka firmosur me kompaninë çeke CEZ-Group, marrëveshjen që përbën skandalin ekonomik të shekullit, pasi, sipas kreut të PD-së, është pala çeke ajo që i detyrohet Shqipërisë plot 3 miliardë dollarë. Menjëherë është përgjigjur ministri Gjiknuri, i cili ka cituar pjesë të një dokumenti konfidencial të dërguar qeverisë nga zyra avokatore që ndiqte çështjen në arbitrazh.

Letra e zyrës avokatore

Ministri Gjiknuri theksoi se opozita është e prirur të sulmojë gjithçka bën qeveria. Ai përmendi letrën e zyrës avokatore ku renditeshin 25 rekomandime dhe plani i veprimit që duhet të ndiqej nga pala shqiptare në lidhje me konfliktin me CEZ. Gjiknuri u shpreh se qeveria “Berisha” nuk plotësoi asnjë nga pikat. Sipas tij, në vitin 2012, qeveria u bëri favor çekëve, duke u ulur çmimin, ndërkohë që lidhi një kontratë me 300 mijë dollarë me “Patton Boggs”, por duke lënë pa paguar kompaninë e auditimit. “Zyra avokatore, më 30 shtator 2013, thotë: ‘Sipas memorandumit dhjetor 2012, duhet të ndiqeshin disa rekomandime esenciale që Shqipëria të kishte shanse të fitonte çështjen. 1. Përfshirja e ekspertëve për vlerësimin teknik dhe financiar që u bë vetëm në kohën e qeverisjes sonë. Ne e morëm për një arsye, që nëse nuk funksiononte procesi i negocimit do të përballeshim me arbitrazhin; 2. Rekomandimi për ngritjen e një grupi pune për mbledhjen e provave dhe vlerësimin financiar. Nuk u realizua nga qeveria. Në takimin e Tiranës në prill 2012, ku ka qenë prezent zoti Mima, rekomanduam që Shqipëria të padiste e para shoqërinë çeke. Edhe pas ikjes sonë, asnjë gjë nuk u bë, nuk u krye as pagesa për shërbimet juridike. Asnjë nga rekomandimet tona nuk është përmbushur’”, citon Gjiknuri letrën e zyrës avokatore. Letra e zyres avokatore drejtuar qeverise Berisha per konfliktin me CEZMinistri Damian Gjiknuri i cilësoi si spekulime akuzat e kreut të opozitës, Lulzim Basha, lidhur me marrëveshjen e bërë me kompaninë çeke CEZ. Sipas Gjiknurit, marrëveshja u bë me mirëkuptim dhe në prani edhe të partnerëve ndërkombëtarë. Ai u shpreh se marrëveshja ishte zgjidhja më e favorshme për vendin. “Ne kontaktuam me zyrën avokatore, lidhëm kontratat. Para Shqipërisë ishin dy opsione: procesi të vazhdonte me vite i ngrirë ose zgjidhja me mirëkuptim. Zgjodhëm të gjejmë një zgjidhje të shpejtë me kosto të ulëta financiare. Kompania CEZ ka kaluar në një faliment total. E vetmja vlerë që u pranua ka qenë një pjesë e kredive dhe furnizim i energjisë elektrike dhe disa fatura. Nuk kishim asnjë shans për ta fituar atë çështje ose të themi që kishim shanse të pakta. Zyra profesioniste e arbitrazhit tha se Shqipëria humbi shanset. Kush tha që u kemi njohur çekëve investimet. Këto vlera ia kanë njohur organet që kontrollonte qeveria ‘Berisha’ me telekomandë. Duhet të ulin kokën me turp para një megaskandali dhe megamashtrimi. Lanë një kufomë energjetike. Neglizhencë që ka sjellë miliarda dollarë pasoja”, replikoi Gjiknuri në distancë me Bashën. “Sektori i energjisë po zhytej në krizë, për shkak të keqadministrimit dhe mbylljes së syve. Borxhi shkonte një miliard dollarë dhe kërcënohej furnizimi me energji. Iu sugjerua qartë qeverisë që e vetmja rrugë ishte zgjidhja me mirëkuptim, për arsye se sektori kishte nevojë për investime dhe pa këto investime kërcënohej furnizimi me energji”, deklaroi Gjiknuri.

Basha: Qeveria keqpërdor emrin e avokatit

Basha tha se raportet e një kompanie audituese, emrin e të cilës ai nuk e bën publike, nxjerrin në pah se çështja në arbitrazh mes CEZ-Group dhe Shqipërisë, ishte e fituar nga qeveria shqiptare. “Raporte që disponohen nga opozita thuhen me fakte dhe shifra se Shqipërisë CEZ i detyrohet 3 miliardë dollarë. Kompania u shkatërrua me qëllim nga CEZ-Group, se paratë s’ishin marrë për investime. Vlera e kompanisë ishte zeruar. Paratë e investimeve ishin kthyer në parajsa fiskale nga kompanitë fantazmë të kontraktuara prej CEZ-it. Heqja e licencës nga ERE ishte e drejtë. Paditë e CEZ-it ishin të pajustifikuara. Qeveria i mban të fshehura këto raporte dhe keqpërdor emrin e avokatit ndërkombëtar”, tha Basha. Ai u bëri thirrje deputetëve të së majtës të mos e votojnë marrëveshjen me CEZ-in. Dje Kuvendi miratoi marrëveshjen e arritur nga qeveria me CEZ-in, duke mbyllur konfliktin e nisur nga qeveria ‘Berisha’ më 2012-n. Qeveria kishte rënë dakord për t’i paguar palës çeke 95.5 milionë euro (së bashku me interesin), të ndara në këste.

Gazeta Shqip, 01.08.2014

Të dhënat skandaloze të CEZ: Në 2012-n, shpenzimet ishin sa dyfishi i të ardhurave. Shpenzimet për blerje energjie dhe dhe shpenzimet e tjera (gjoba e penalitete, krijimi dhe kthimi i provigjionimeve dhe krijimi i zbritjeve për llogaritë e arkëtueshme) fundosën kompaninë….

Kompania e shpërndarjes CEZ ka publikuar bilancin e saj vjetor për vitin 2013. Të dhënat e bilancit flasin për një aktivitet të përkeqësuar të kompanisë, sidomos në vitin 2012, që përkon me vitin e fundit që kompania ishte në administrim të grupit [ek CEZ. Nga të dhënat rezulton që në dy vite (2012-2013), kompania ka rezultuar me një humbje kolosale prej 450 milionë euro, nga 540 milionë euro të ardhura që ka arritur të sigurojë në periudha përkatëse (2012+2013).

2012, humbjet sa të ardhurat

Sipas bilancit, të ardhurat e kompanisë në vitin 2012 ishin 37.8 miliardë lekë, apo 269.8 milionë euro. Ndërkohë, shpenzimet ishin dyfish më të larta, ku zëri kryesor është ai i blerjes së energjisë me 285 milionë euro (pak më i lartë se të ardhurat që kompania arrin të mbledhë gjithë vitin) dhe shpenzime të tjera prej 165.5 milionë euro, ku përfshihen gjoba e penalitete, krijimi dhe kthimi i provigjionimeve dhe krijimi i zbritjeve për llogaritë e arkëtueshme.

Shpenzimete tjera administrative (ku përfshihet dhe tarifa e transmetimit) ishin më të ulëta në 88 milionë euro.

Si rrjedhojë e këtyre dy zërave të lartë (blerje energjia dhe shpenzime të tjera), shpenzimet në total për vitin 2012 arritën në 539 milionë euro, duke bërë që kompania të rezultojë me një humbje kolosale prej 269 milionë eurosh, po aq sa janë dhe të ardhurat.

CEZ pasqyra e te ardhurave 2012-2013

2013, humbjet në rrjet i kushtojnë kompanisë 67 milionë euro

Në vitin 2013, që përkon me periudhën, kur kompania u mor në administrim nga qeveria Berisha, performanca e kompanisë u përmirësua fare pak, duke u ulur disa zëra të shpenzimeve, ndërkohë që të ardhurat ishin po njësoj.

Sipas të dhënave të bilancit, të ardhurat në vitin 2013 ishin 269.3 milionë euro, të barabarta me një vit më parë.

Shpenzimet për blerje energjie ishin 214 milionë euro, 25% më pak se një vit më parë.

Shpenzimet e tjera (gjoba e penalitete, krijimi dhe kthimi i provigjionimeve dhe krijimi i zbritjeve për llogaritë e arkëtueshme) u reduktuar më pak, me 4.6%, në 158 milionë euro, ku peshën kryesore e zinte zëri “krijimi i zbritjeve për llogaritë e arkëtueshme”, me që nënkupton paratë që kompania nuk arrin t’i arkëtojë nga klientët (humbjet e energjisë).

Shpenzimet e tjera administrative u ulën me 6.2%, në 82.3 milionë euro.

Si rrjedhojë kompania rezultoi me një humbje prej 185.7 milionë euro në 2013-n.

Revista Monitor, 01.08.2014

Fjala e mbajtur nga Ministri Gjiknuri në seancën parlamentare ku u diskutua projektligji “Për miratimin e marrëveshjes për zgjidhen me mirëkuptim, ndërmjet Republikës së Shqipërisë dhe Shoqërisë CEZ,A.S.”. Pas diskutimit Kuvendi e miratoi  projektligjin me 85 vota pro.

Kjo marrëveshje është shumë e rëndësishme për interesat jetikë dhe financiarë të Republikës së Shqipërisë. Në fillim, dua të bëj këtë ekspoze, pastaj dua të ndalem në disa çështje, që së fundmi janë ngritur si akuza, pas edhe një periudhe heshtje të plotë për një gjë që normalisht duhet të heshte opozita e sotme shqiptare. Publiku shqiptar meriton të mësojë disa të vërteta ashtu siç janë dhe bazuar në dokumente.

Së pari, pse hymë në një diskutim për të arritur në një marrëveshje? Kjo është e rëndësishme. Konflikti kishte filluar shumë herët, qeveria shqiptare kishte fiksuar sytë përpara një problemi që sa vinte dhe agravohej. Kjo kompani nga një vlerë pozitive që ka pasur në momentin e privatizimit, kaloi në një vlerë tregtare negative që arrin deri në mbi 300 milion dollar. Gjithçka ndodhi për shkak të neglizhencës dhe mos ushtrimit të duhur të detyrës nga ana e autoriteteve shqiptare, në bashkëpunim me administratorët e asaj kompanie në atë kohë. Mos ushtrim i detyrës dhe mos mbrojtje e interesave të publikut shqiptar. Kjo është e faktuar në të gjitha dokumentet, një pjesë të të cilave do ti bëjmë publike në këtë seancë.

Në vend që qeveria shqiptare mbas heqjes së licencës së operatorit të shpërndarjes, të fillonte çështjen gjyqësore, praktikisht nuk bëri asgjë dhe humbi shanse shumë të mira në favor të Republikës së Shqipërisë. Këto shanse u humbën dhe nuk mund të ripërtëriheshin më. Pse?! U hoq licenca në janar të 2013, u emëruar administratori i ri dhe praktikisht qeveria shqiptare nuk bëri më asgjë!! Megjithëse të sugjeruar për të marrë një sërë masash, nga studio e avokatisë që ata kishin kontraktuar, ato nuk u ndërmorën. Të ndodhur para këtij fakti, çekët, në maj qenë të parët që paditën Republikën e Shqipërisë në Gjykatën e Arbitrazhit, për mbrojtjen e investimeve të huaja. Një traktat i cili i jepte shumë mundësi palës çeke të mbronte interesat e saj, dhe shumë pak mundësi sipas edhe konfirmimit nga zyra avokatore, palës shqiptare që të ngrinte pretendimet e saj. Prapë, një shans i humbur që i dha mundësi palës tjetër.

Ndërkohë, sektori i energjisë elektrike në Shqipëri po zhytej përditë në krizë, me borxhe të akumuluara për shkak të këtij keqadministrimi dhe për shkak të mbylljes së syve të autoriteteve që duhet ta kryenin këtë detyrë. Po shkonte në borxhe që kalonin 1 miliard dollarë dhe kërcënohej seriozisht publiku me furnizimin e energjisë elektrike.

Përpara qeverisë së re shtroheshin dy zgjedhje. E para ishte të rrezikonte dhe të shkonte drejt një arbitrazhi i cili do të donte 6 vjet, një vlerë financiare disa milionë euro për shkak të kostove që përfshin ky proces, dhe një faturë potenciale që shkonte mbi disa qindra milionë euro. Mundësia e dytë, ishte të gjente një zgjidhje, në mënyrë që të vinte dorë në sektorin energjisë elektrike, tashmë të falimentuar. Për shkak të gjithë këtij procesi të dështuar privatizimi, për shkak të gjithë atyre vendimmarrjeve të autoriteteve që ishin ngarkuar të mbronin interesat e publikut shqiptar, dhe në pikën kur ne e morën qeverinë në shtator, gjendja ishte katastrofale. Sipas edhe çdo sugjerimi të institucioneve ndërkombëtare financiare, Bankës Botërore, FMN-së dhe të gjithë institucionet që na mbështesnin në këtë proces, ju sugjerua qartë qeverisë shqiptare se e vetmja rrugë për rimëkëmbjen e sistemit energjitik ishte gjetja e një zgjidhjeje ligjore për konfliktin mbi kompaninë e shpërndarjes. Prandaj, qeveria zgjodhi me plot kurajo politike të gjente zgjidhjen më të favorshme dhe me sa më pak kosto për interesat e Republikës së Shqipërisë, që ishte zgjidhja me mirëkuptim.

U përmend edhe në disa akuza nga lideri i opozitës, letra e 30 shtatorit nga zyra avokatore e kontraktuar nga ish qeveria për procedurat e arbitrazhit. U pretendua se qeveria shqiptare nuk ka thënë tërësisht të vërtetën. Në fakt, letra është këtu, unë do ta bëj edhe publike, nuk e kam bërë deri më tani për shkak të konfidencialitetit, por meqenëse ata zotërinjtë e kanë përmendur dhe e kanë thyer këtë konfidencialitet, unë do të përmend pikat se çfarë thotë zyra avokatore në 30 shtator 2013, pra ditët që ne kemi marrë pushtetin.

Thotë: “sipas memorandumit të 31 dhjetorit 2012, që e kemi bërë së bashku me Avokaturën e Shtetit, duhet që të ndiqeshin disa rekomandime esenciale, disa veprime esenciale, në mënyrë që Shqipëria të kishte shanse të fitonte këtë çështje. Me një rendësi të veçantë janë përmendur përfshirja, angazhimi i ekspertëve për vlerësimin teknik dhe financiar të kompanisë”. Kur u bë kjo do të thoni ju?! U bë vetëm në kohën e qeverisjes sonë. Pra, nga dhjetor 2012 deri në shtator 2013, nuk u bë asgjë për angazhimin e këtyre ekspertëve. Ne i morëm ekspertët për një arsye, nëqoftëse nuk do të funksiononte procesi i negocimit, patjetër do të përgatiteshim për tu përballur edhe me procesin gjyqësor të arbitrazhit.

Gjithashtu, rekomandimi i avokatëve ishte për ngritjen e një grupi pune nga përfaqësues të disa institucioneve shtetërore për të mbledhur dokumentet e duhura, për mbledhjen e provave, vlerësimin financiar si dhe për komunikimin me zyrën avokatore, nuk u realizua.

Pika e tretë e letrës, vazhdon, duke shkruar se “rreziku për të cilin kishim paralajmëruar qeverinë shqiptare në memorandumin për çështjen e arbitrazhit të CEZ-it ndodhi pasi çekët e bënë padinë në bazë të traktateve shumëpalëshe ku qeveria shqiptare është palë. Duke përkeqësuar shumë pozitat tona dhe duke na përjashtuar nga mundësitë për të bërë kundërpadi”.

cez-shperndarjePika e pestë e letrës thotë se në takimin e Tiranës, të prillit 2013, në të cilin kanë qenë prezent z.Mima, Z.Bozdo dhe përfaqësues të tjerë, u diskutua që menjëherë që në prill qeveria të padiste e para shoqërinë çeke në arbitrazh, por fatkeqësisht edhe pas ikjes së avokatëve asgjë nuk u bë. Madje edhe pagesat për shërbimet juridike nuk u kryen. Pika gjashtë është shumë e rëndësishme pasi thotë se “asnjë nga rekomandimet tona nuk është përmbushur, përveç mbledhjes së një pjesë të vogël të dokumenteve, të cilat ne po i përkthejmë sot e kësaj dite”.

Së fundi, avokatët ngrënë shqetësimin për kohën e humbur me përzgjedhjen e kompanive për vlerësimin financiar dhe teknik të situatës. Pastaj, letra flet për mos komunikimin e autoriteteve shqiptare me zyrën avokatore, kjo thotë edhe për shkak të interesave të tjera që ka pasur qeveria, për zgjedhjet dhe të tjera si këto, si dhe nuk janë realizuar konferencat e duhura të telefonatave në lidhje me koordinimin e veprimeve.

Gjithashtu, thotë letra, të gjitha këto e kanë bërë të pamundur që masat tona të përmbushen në kohë, duke rrezikuar thelbësisht interesat e Shqipërisë që mund të shkojnë në miliona e miliona dollarë. Fatkeqësisht, letra ka mbi 25 pika, ku thuhet plani i veprimit që duhet të ndërmerrnin autoritetet shqiptare dhe që fatkeqësisht nuk i bënë, duke dhënë një situatë alarmi për qeverisjen tonë.

Çfarë bëmë me të drejtë ne?! Bëmë takimin direkt me zyrën avokatore, pra morëm kontratat dhe lidhëm kontratat, bëmë dhe pagesat e duhura ndaj zyrës avokatore, ndaj kompanive të konsulencës, në mënyrë që procesi të fillonte të ecte paralelisht. Përpara Shqipërisë, shtroheshin dy opsione. I pari është që procesi të mund të vazhdonte me vite dhe i ngrirë, që do të thotë as regjim rregullator nuk do të ndryshoje, as proces tjetër të administrimit të CEZ-it, po do ta lije me një administrator të përkohshëm dhe pa llogaridhënie për publikun, as investime në këtë sektor. Situata ishte jashtëzakonisht e rëndë.

Ne zgjodhëm rrugën tjetër, të gjenim një zgjidhje të shpejtë me sa më pak kosto financiare. Për shkak se morëm parasysh edhe ato raportet që përmendi lideri i opozitës, që e nxjerrin CEZ-in me vlerësim negativ, dhe kjo dihet pasi ne këtë e kemi thënë që në opozitë, që kompania CEZ ka kaluar në një faliment total. Pikërisht, kjo është arsyeja që ne nuk njohëm asnjë vlerë të asaj kompanie, megjithëse pretendimet çeke qenë mbi 113 milion euro. Nuk i dhamë asnjë para për këtë dhe u quajt vlera zero.

E vetmja vlerë që u pranua dhe u negociua, kanë qenë një pjesë e kredive, kredi dhe furnizim energjie elektrike, disa fatura tashmë të njohura, madje dhe të paguara nga ish qeverisja përpara se sa të vinim ne në pushtet. Vetëm vlera e arritur ka qenë 87.1 milion euro, një marrëveshje që unë them është në dobi të Shqipërisë, shmangu një detyrim financiar shumë më të madh. Potencialisht, po të përballeshim në një gjykatë arbitrazhi dhe me të gjitha shanset, e them me bindje këtë edhe nga konsultat e shumta, me shanse jashtëzakonisht të pakta, për të mos thënë asnjë shans për ta fituar atë çështje.

Edhe gjatë procesit të negocimit, jemi konsultuar përsëri me zyrën avokatore të kontraktuar nga qeveria, që ai e përmend dhe në maj na ka dërguar letër zyrtare ku thotë: “siç jua kam thënë edhe më parë, të gjitha mosveprimet e palës shqiptare, duke filluar nga Dhjetori i vitit 2012, në bazë të këtij memorandumi mirëkuptimi, çuan në dëmtimin e interesave të shtetit shqiptar dhe në një zvogëlim të shanseve për ta fituar këtë çështje”.

Kjo letër mund të bëhet publike, megjithëse kanë qenë komunikime konfidenciale. Për këto arsye thotë letra, risku i vazhdimit të procesit do të thoshte një risk i shtuar në gjykatën ku kishte paraqitur pala çeke kërkesën, dhe nuk mund të garantohet që pretendimet e palës çeke mund të rrëzoheshin apo pretendimet e mundshme të palës shqiptare që akoma nuk kishte bërë padinë, të mund të pranoheshin nga Gjykata Arbitrazhit.

Pra, konkluzioni ishte se qeveria shqiptare ndodhej para një vendimmarrje shumë të rëndësishme. Këto vërtet janë vendimmarrje që mund të spekulohen lehtësisht politikisht. Pse?! Sepse zotërisë që akuzon për mungesë transparence, dua ti përmend disa fakte, që shqiptarët nuk i dinë. Lexova deklaratën e kryetarit të opozitës, tha studio e avokatisë kështu, e studio avokatisë ashtu. Dua ti drejtohem publikut, realiteti është shumë i qartë, zyra profesioniste e arbitrazhit tha “Shqipëria humbi shanset në momentet e para”.

Sekuestroi një kompani, por nuk bëri as vlerësim financiar, as vlerësim teknik, madje as shpronësim se edhe shpronësimin e patën të vështirë ta bënin, pasi duhej një shpronësim i drejtë, që të kënaqte edhe interesat e palës çeke, pra do shkonim tek pika zero.

Së dyti, thonë për aspektet e transparencës së negociatave. Negociatat, jo pa qëllim vendosëm ti zhvillojmë me prani ndërkombëtare, në një zyrë të mirënjohur, që është zyra e Komunitetit të Energjisë, një instrument i Bashkimit Evropian, për reformat në sektorin e energjisë për gjithë Evropën juglindore. Pikërisht, është ky organizëm që mbikëqyr progresin e sektorit energjetik në të gjithë Evropën juglindore apo vendet që janë kandidate të BE-së. Zëvendësdrejtori, një personalitet i fushës, ka qenë ndërmjetës i këtyre negociatave.

Pra, gjithçka e zhvilluar në mënyrë transparente dhe me një mbikëqyrje të fortë ndërkombëtare. Përpos atyre, unë kam një pyetje për zotin Basha, apo të pyesë atë babain e tij të plakur, se ai duhet ti di më mire. Të thotë, ku i zhvilluan takimet në Vjenë, në muajt mars dhe prill, kur tentuan negociatat? Kush kanë qenë dëshmitarë? E vetmja gjë që dihet është se janë mbyllur në një dhomë hoteli privat dhe nuk ka asnjë ndërmjetës ndërkombëtar, madje nuk kemi gjetur asgjë se çfarë kanë biseduar aty.

ministria energjise logo meiSali Berisha me atë diabolizimin e tij ndoqi parimin ‘të lë litarin jashtë’. Ai tha, “po të fitojmë pushtetin, do ta zgjidh vetë çështjen, të gjithë atë gurgule, apo të gjithë atë problematikë të madhe që krijova me një dështim të një privatizimi dhe megjithë ato efekte financiare që do ti vuajnë shqiptarët për shumë vite”. Në rastin e humbjes së zgjedhjeve, ai tha “do tia lë litarin socialistëve dhe le të merren ata me të gjithë poshtërsinë dhe me të gjithë pasojat financiare me të cilat vërtet e përballëm sektorin energjitik”.

Të gjithë ato miliona që pretendon z.Basha në deklaratën e tij, që thotë çfarë u bë me 300-400 milionët që i detyrohen KESH-it, aty janë ato, janë detyrime të akumuluara për shkak të keqadministrimit. Madje, në diskutimet që kanë bërë me palën çeke, zotërinjtë në maj të vitit 2013 për të gjetur mirëkuptim në lidhje me problemet që kishin krijuar, marrin edhe vendimin që të ulin çmimin e energjisë për ta furnizuar CEZ-in me 2.2 lekë. Një lëshim në kurriz të publikut shqiptar, pikërisht për shkak të problemeve që kishin krijuar me vet atë kompani.

Gjithashtu, pranoi që ti rrisin edhe studimin mbi borxhin e keq, pra i bëjnë favore përsëri çekëve, për interesa gjithmonë të tyre. Pranojnë që të njohin edhe detyrime që i ka KESH-i në vlerën 1.9 miliard lekë CEZ-it. Pra, të gjitha këto me qëllimin e vetëm që ti vinin kompanisë çeke në ndihmë, dhe të vazhdonin keqadministrimin e atij sektori që e çuan në gjendjen më të rëndë që ka pasur ndonjëherë Shqipëria. Të gjitha këto janë të dokumentuara, madje të faturuara edhe shqiptarëve në çmimet e energjisë elektrike.

Pse do të thoni ju?!! Kanë pranuar edhe ti rivlerësojnë asetet në favor të çekëve, me një vlerë 1.5 miliard lekë. Pra të shkonin edhe 15 milion dollarë më shumë në favor të çekëve. Çfarë bënë? Nuk paguan kompaninë e auditimit teknik dhe financiar. Çfarë bënë njëkohësisht, se është shumë interesant ky fakt për ta ditur. Paguan Patton Boggs-in për çështjen me CEZ dhe i kërkuan Patton Boggs-it, bënë një kontratë në shkurt të atij viti, që ti bëjë rregulloren për emërimin e Sahit Dollapit, i cili tashmë ishte emëruar.

Dhe kontrata është 300 mijë euro. Pra, nuk paguhej firma avokatore, nuk paguheshin konsulentët financiarë dhe teknik por paguhej Patton Bogs. Ishte llogaria e hapur për lobizmin. Patton Bogsi nuk shoh të ketë dhënë ndonjë shërbim këtu, përveçse një draft rregullore që duket që është përkthyer nga shqipja, dhe ku thotë çfarë detyrash do të ketë administratori i përkohshëm i emëruar nga rregullatori. Pra, ky ishte i vetmi shërbim, ndërkohë që interesat e Shqipërisë nëpërkëmbeshin me muaj të tërë, vetëm e vetëm se paratë duhet të shkonin në favor të Patton Boggsit.

Zoti Basha apo të tjerë opozitarë të sotëm duhet tu thonë shqiptarëve se përse u paguan këto para tek Patton Boggs. Tani ata janë ithtarë për ta sulmuar marrëveshjen pasi çdo gjë që do të bënim ne ata do ta sulmonin.

Flet për pjesën e investimeve. Po është e vërtetë, kush tha që i kemi njohur çekëve investimet? Përkundrazi, një nga pretendimet tona dhe në negociata ka qenë që çekët nuk i kanë realizuar të gjitha detyrat e tyre. Pavarësisht pretendimeve qindra milion euro që kishin ata, ne negociuam vetëm një vlerë që përfshirë interesat shkon në total 95 milionë.

Po çfarë bënë organet shtetërore përkatëse që duhet të mbikqyrnin interesat e publikut? Përmendet raporti i auditit, i cili me të drejtë mund të ketë thënë se Shqipëria mund të kërkojë kaq e aq dëmë, si çdo ekspert që merret për të ngritur vlerën e padisë, vlerat potenciale të padisë. Çfarë thonë dokumentet zyrtare? ERE i ka njohur në vitin 2010, plot 43 milion dollar investime CEZ-it, në vitin 2011 i ka njohur 48 milion dollar. Më vonë, pasi kanë bërë kontrollin, e për të rritur interesat e çështjes sonë karshi çekëve, i kanë nxjerrë se investimet e çekëve të realizuara janë shumë pak.

Ju e dini shumë mirë se në momentin kur ke marrë një kompani, pa bërë vlerësimin teknik e financiar, e ke mbajtur për një vit, e ke çertifikuar investimin, merren dokumentat dhe këto janë vendime të Entit Rregullator të Energjisë. Kush është ajo gjykatë që do ta hajë këtë? Kush do ta hante që një pretendim i bërë pas dy vitesh të mohonte kaq lehtësisht. Pra, ai zotëria që del e thotë, duhet të marrë parasysh se këto vlera ja kanë njohur organet që i kontrollonte Sali Berisha me telekomandë.

Ashtu sikurse bëri edhe procedurat e tjera për uljen e çmimit të KESH-it për CEZ-in, dhe që qe në themel të akumulimit të gjithë këtij borxhi për të cilin flasim. Në fakt, ata duhet të heshtin, ata duhet të ulnin kokën me turp përballë një mega afere, përballë një mega skandali, dhe një mega dështimi. Unë e kam thënë disa herë, ata portretizuan në mënyrë metaforike superfuqinë energjitike, por lanë në të vërtetë një kufomë energjitike që u ndihmua pikërisht nga neglizhenca e autoriteteve shqiptare. Neglizhencë që ka sjellë edhe këto pasoja, miliarda e miliarda që ne i vuajmë.

Çdo njeri mund të thotë, dhe unë si zyrtar mund të thoja po çmë duhet mua kjo, le të rrijë çështja në gjyq. Është pra si ajo familja që do të pretendonte për vite të tëra në gjyq për shtëpinë e pretenduar, por në fund do të merrte një gërmadhë. Kjo është një qeveri që do të përballet me këtë realitet, ëhtë një qeveri që ka marrë vendime të rëndësishme, pikërisht sepse ka vënë interesat e publikut përpara interesave spekulative të një kaosi që e krijoi një ish-kryeministër.

Ai tha, “kaosin që e krijova unë, shkoni tani gjejeni në gjyq me gjithë kostot e gjashtë apo shtatë viteve për të ngrirë sektorin, për të ngrirë investimet, për të ngrirë gjithçka”. Unë e them me bindje, se pa ndërhyrje themelore në sistem, pa investime dhe pa ndryshuar modelin e tregut, rregullat në fuqi, sistemi energjitik do të kalonte në kolaps. Vitin tjetër, do të kalohej në kolaps nëse ne nuk do të bënim këto ndërhyrje të nevojshme për të cilat po flas tani. Pikërisht, kjo marrëveshjeje e mirënegociuar e transparente, ka patur mbështetjen e të gjitha organizmave ndërkombëtare duke nisur nga Banka Botërore. Banka Botërore ka gati një paketë investimesh prej 150 milion dollar, për të vazhduar më pas me BERZH-in dhe kfW-në.

Gjatë gjithë këtij procesi i kemi informuar vazhdimisht për ecurinë dhe të gjithë e kanë thënë, e kanë thënë edhe publikisht se e vetmja mënyrë se si Shqipëria mund të përmirësojë klimën e investimeve e do tu hapë rrugë investime, do të kryejë reformat e thella, ishte gjetja e një zgjidhje juridike me çekët. Çdo sugjerim i atyre të papërgjegjshmëve që e sollën situatën këtu ku e sollën, duke thënë shkoni zgjidheni në gjyq se pisllëkun e bëra, shkoni pastroni ju edhe ciflat që kanë rënë, është pikërisht për ta mbajtur vendin peng, për të rrezikuar mirëqeverisjen e kësaj mazhorance, por mbi të gjitha për të rrezikuar interesat e publikut.

E them me bindje, se kjo është zgjidhja më e mirë që ka bërë Republika e Shqipërisë dhe e kemi shpëtuar kufomën energjitike që fatkeqësisht do të vdiste fare, e vendi do të rrezikonte një krizë shumë të madhe në vitet në vijim.

Ndaj, të nderuar deputetë, mendoj se qeveria sqhiptare ka bërë gjithçka ka patur në dorën e saj, më të mirën për publikun. Disa të vërteta meritojnë përgjigje dhe ne këtë përgjigje do tua japim nëpërmjet punës tonë, duke evidentuar edhe këtë problematikë për të cilën fola, këtë neglizhencë të autoriteteve shtetërore, të gjitha marrëdhëniet në favor të interesave private që e çuan situatën me CEZ-in në këtë gjendje ku është.

Madje, përmendën edhe diçka tjetër në konferencën e shtypit se pse nuk paskeni bërë kallëzime. Kanë bërë në fakt edhe kallëzime penale për administratorët e CEZ-it dhe pikërisht kjo drejtësi që ata e kontrollonin dhe e kontrollojnë, ka bërë të gjitha pushimet e tyre, duke rënë plotësisht të gjitha pretendimet që ne mund të kishim ndaj palës çeke. Nga kjo pikëpamje, gjithçka që u tha sot ishte një spekulim, të vërtetat janë shkruar dhe mbi të gjitha, kemi vënë prioritet interesat e publikut shqiptar, për të zgjidhur një mosmartrëveshje me mirëkuptim e për ti hapur rrugë investimeve. Vetëm reformat e thella dhe investimet do ta kthejnë këtë sektor në likuid e do ta mbyllin njëherë e mirë kapitullin e privatizimit më të dështuar që ka bërë Sali Berishën me sektorin më jetik të Republikës së Shqipërisë.

Ju faleminderit dhe shpresoj të gjejmë mbështetjen për miratimin e kësaj marrëveshjeje.

energjia.al 31.07.2014