info@energjia.al

Oda Ekonomike e Kosovës ka prezantuar sot një raport me titull “Si të fuqizohet sektori privat në Kosovë”. Raporti prezanton problemet kryesore me të cilat përballen bizneset në Kosovë dhe rendit ndër to koston e lartë të çmimit të energjisë, konkurrencën e pandershme, informalitetin në ekonomi dhe mungesën e stabilitetit politik.

Kryetari i OEK Safet Gërxhaliu vlerësoi se rezultatet e gjetura janë më së reale dhe përfaqësojnë situatën e biznesit në Kosovë.

Duhet t’i marrim seriozisht gjetjet e këtij raporti, pasi i tregon qartë barrierat e të bërit biznes dhe definitivisht në këtë hulumtim ka edhe vërejtje e kritika”, tha Gërxhaliu.

Ndërkohë Ministri i Financave Avdullah Hoti tha se e ka analizuar studimin me vëmendje dhe se rezultatet ishin të pritshme për të.

Janë fakte, janë vlerësime, të cilat në masë të madhe konfirmojnë ato sektorë dhe politika ku ka patur më shumë probleme. Edhe rekomandimet në fund të raportit janë të mirë se ardhura”, tha Ministri Hoti.

Ndërkohë, këshilltari strategjik i Odës, Berat Rukiqi, përveç çmimit të lartë të energjisë, edhe ndërprerjet i kanë kushtuar biznesit rreth 290 milionë euro në shpenzime në gjeneratorë.

Problemi i kostos së energjisë elektrike nuk është i ri në Kosovë. I njëjti raport për vitin e kaluar tregon se ai përfaqësonte vetëm 32.5% të problemeve të deklaruara nga bizneset, çka tregon se ky problem është duke u bërë gjithmonë e më shqetësues.

Scan TV,  16.03.2017

Konsumi i energjisë elektrike u ul me 2.3% në vitin 2016 sipas të dhënave të Entit Rregullator të Energjisë. Shifrat mbi bilancin e energjetik tregojnë se në vitin 2016 konsumi vendas i energjisë arriti ne 7,094,576 MW/h, ndërsa më 2015 konsumi ishte 7,265,526.

Por nga të dhënat krahasuese shihet se është ulur në mënyrë të ndjeshme konsumi në konsumatorët e tensionit të lartë. Kjo kategori janë kryesisht biznese, konsumi i të cilave ra me 17% në vitin 2017.

Nga 610,2017 MW/h që konsumoi kjo kategori më 2015, vitin e kaluar ka konsumuar 502,895 MW/h.

Treguesit e tjerë të konsumit nuk kanë pësuar luhatje, pasi ndryshimet janë afër zeros.

Shitjet për institucionet familjare dhe jofamiljare janë rritur me respektivisht 0,02 dhe 0,04%.

Konsumi i energjisë shënoi ulje për të tretin vit radhazi. Arsyetimi më i hershëm i OSHEE-së për këtë çështje lidhet me tendencën për të mos shpërdoruar energjinë elektrike nga konsumatorët. Shtrëngimi i politikave dhe mjeteve për grumbullimin e faturave të energjisë i ka bërë më racionalë konsumatorët. Por të dhënat e vitit të fundit tregojnë së rënia erdhi nga konsumatorët e mëdhenj të energjisë (bizneset e mëdha).

Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike (OSHEE) parashikon që konsumi i energjisë do të ulet me 27% deri më 2018 në krahasim me 2016.

Kjo ulje, sipas përllogaritjeve të OSSHE -se do të vijë për disa arsye që kanë të bëjnë me uljen e popullsisë, me ngrohjen e motit dhe me liberalizimin e tregut.

Metodologjia e përllogaritjes së kërkesës për energji merr për bazë historikun e të dhënave mbi energjinë totale të injektuar në rrjetin e OSHEE gjatë periudhës 2007-2015, informacionin mbi sasitë e shitura të energjisë gjatë periudhës 2007-2015, planin e veprimeve të ndërmarra për reduktimin e humbjeve teknike dhe joteknike.

Në treguesit e konsumit, OSSHE ka marrë në konsideratë edhe ndryshimet klimatike. Nisur nga fakti që konsumatori familjar në Shqipëri zë konsumin më të madh i cili ndikohet drejtpërdrejt nga kushtet e klimatike në vend.

Revista Monitor,  22.02.2017

Çështja e furnizimit me energji elektrike për biznesin, tarifat, ndarja e tarifave verore dhe dimërore, ishin temat e diskutimi në takimin që Këshilli Kombëtar për Zhvillim Ekonomik pati me Zyrën e Rregullatorit të Energjisë, i cili u kryesua nga ministrja e Tregtisë dhe Industrisë, Hykmete Bajrami.

Zëvendëskryeministri Ramiz Kelmendi tha se furnizimi në sasi, cilësi dhe në rregullsi, është obligim dhe përgjegjësi e KEDS-it.

“Të gjitha dëmet që u shkaktohen akterëve ekonomik dhe të tjerëve në këtë çështje, duhet të jenë përgjegjësi e KEDS-it”, tha Kelmendi.

Sipas tij, çmimi tarifor duhet të trajtohet me legjislacionin ekzistues dhe çmimi të jetë ai që e përcakton mirë dhe qartë vlerën, pa marrë parasysh çështjen e tarifës verë-dimër.

Zëvendëskryeministri Kelmendi, tha se Qeveria e Kosovës dëshiron që akterët të kenë prodhim kontinual dhe me çmime të njëtrajtshme, në mënyrë që të jenë konkurrues në tregun vendor dhe tregun e eksportit.

“Ftoj të gjitha ministritë që të nisin iniciativa për ndryshim-plotësimit e ligjeve ekzistuese, që avancojnë zhvillimin ekonomik, e në veçanti sa i përket energjisë elektrike”, ka thënë më tej Kelmendi.

Ndërsa, ministrja e Tregtisë dhe Industrisë, Hykmete Bajrami, tha se gjatë dy viteve të fundit Qeveria ka bërë reforma substanciale, sa i përket përmirësimit të ambientit të biznesit, duke përfshirë përmirësimin e politikave fiskale, me të cilin po vazhdojnë edhe më tutje, eliminimin e burokracisë, qasjen në financa përmes Fondit për Garanci Kreditore, promovimit të produkteve vendore dhe mbështetjes së ndërmarrjeve për ngritje të cilësisë, ndërtimit të zonave ekonomike, thjeshtësim të procedurave për marrjen e lejeve dhe licencave, eliminim të disa taksave dhe zbritje të disa tjerave për të gjitha shërbimet që ofrojnë institucionet e nivelit qendror dhe lokal për gjitha bizneset, me qëllim që të nxisim zhvillimin ekonomik të Kosovës.

”Qeveria ka marrë masa edhe sa i përket edhe furnizimit stabil me energji elektrike. Ne e dimë që energjia elektrike është parakusht për zhvillim ekonomik. Situata me furnizim është më e mirë se e para disa viteve, megjithatë ne kemi konsideruar se me disa masa të shpejta këtu ka hapësirë për përmirësim”, ka bërë të ditur ministrja Bajrami.

Duke folur për çështjen e maksigrafit, ministrja Bajrami tha se Asociacionet e biznesit besojnë se maksigrafi është i panevojshëm dhe duhet të largohet, sepse bënë bizneset që të paguajnë një sasi të energjisë elektrike e cila nuk shpenzohet.

“Çështje tjetër që është ngritur janë çështja e tarifave verë-dimër dhe çështja e diferencës së tarifave në mes të ekonomisë familjare dhe industrisë. Asociacionet e biznesit kanë kërkuar që të shkojmë drejt harmonizimit të këtyre tarifave, në mënyrë që bizneset të paguajnë të njëjtin çmim sikur gjatë sezonit të dimrit edhe gjatë sezonit të verës, për shkak se ato nuk rrisin konsumin gjatë dimrit”, tha ministrja Bajrami.

E ministri i Zhvillimit Ekonomik, Blerim Stavileci, tha se krahasuar me periudhat e kaluara distribuimi dhe furnizimi me energji ka qenë më i mirë.

“Por, natyrisht mbesin edhe disa brenga dhe shqetësime edhe nga komuniteti i bizneseve, por edhe nga qytetarët, ku më shumë ka arsye objektive, sepse nganjëherë ekzistojnë këto probleme dhe këto shqetësime”, tha ministri Stavileci, duke theksuar se po punohet që të zgjidhet problemi më i madh, ai i projektit të Termocentralit “Kosova e Re”.

Revista Monitor,  30.01.2017

Këtë javë që lamë pas, kanë hyrë në fuqi modeli transitor i tregut të energjisë, i cili përcakton rolet që do të kenë pjesëmarrësit në këtë treg.
Sipas modelit që tashmë është në fuqi, personi që dëshiron të marrë pjesë në tregun shqiptar të energjisë elektrike, mund t’ia kërkojë këtë gjë me shkrim OST-së.
Procedurat e regjistrimit përgatiten nga OST sh.a. dhe miratohen nga ERE. Pjesëmarrësit e tregut do t’i dërgojnë Operatorit të Tregut të OST-së me e-mail ose fax, pasuar nga një shkresë zyrtare, të përcaktuar nga operatori i tregut, një formular regjistrimi për pjesëmarrjen në treg. Formulari i regjistrimit duhet plotësuar sipas një modeli të botuar (në Buletinin e OST-së, në faqen e saj në internet) nga OST-ja dhe duhet të përmbajë: emrin e aplikuesit, adresën, kontaktin, pozicionin në tregun e energjisë elektrike, regjistrimin në organet tatimore, numrin dhe serinë e licencës të lëshuar nga ERE, të dhëna bankare, deklarimin e sasive të energjisë elektrike në MWh, listën e personave, të autorizuar për dërgimin dhe konfirmimin e dokumenteve, listën e personave të autorizuar për nënshkrimin e kontratave dhe faturave.
Aplikuesi për pjesëmarrje në tregun shqiptar të energjisë elektrike do t’i bashkëngjisë formularit të regjistrimit informacionin teknik, të miratuar nga OST-ja për palët dhe për vetëprodhuesit të pajisur me matës të energjisë elektrike komerciale (bazuar në Kodin e Matjes), që janë subjekt transaksionesh me çmime të negociuara lirisht. Një kopje të licencës për gjenerimin e energjisë elektrike ose një kopje të licencës për tregtimin ose furnizimin me energjinë elektrike, nëse është e zbatueshme. Dokumentin e lëshuar nga OST-ja dhe OSSH-ja, që jep akses në rrjetin e transmetimit ose shpërndarjes në ato raste që është e nevojshme. Një kopje të bilancit të fundit vjetor të certifikuar nga organet e tatim-taksave dhe përshkrimin e mjeteve të komunikimit.
Çdo palë e licencuar, që dëshiron të bëhet pjesëmarrëse në tregun shqiptar të energjisë elektrike, duhet të depozitojë në OST garancinë financiare për të gjitha shërbimet që sigurohen nga OST-ja, përfshirë tarifën për alokimin e kapaciteteve.
OST-ja do të krijojë dhe mbajë Regjistrin Tregtar. Pjesëmarrësit e tregut shqiptar të energjisë elektrike të pranuar nga OST-ja do të regjistrohen në Regjistrin Tregtar.
Informacioni i Regjistrit Tregtar duhet bërë i disponueshëm për Operatorin e Tregut të OST-së.
Regjistrimi në tregun e energjisë bëhet brenda 10 ditëve punë nga marrja e dokumenteve të regjistrimit, OST-ja do të verifikojë të dhënat e aplikimit dhe dokumentet. OST-ja do të dërgojë njoftim për pranimin e aplikimit për regjistrim në tregun e energjisë elektrike ose jo.
Pas zbatimit të kërkesave të regjistrimit, OST-ja do të regjistrojë pjesëmarrësin në regjistrin e palëve dhe do të nënshkruajë marrëveshjen e pjesëmarrjes në treg.
Pas nënshkrimit të marrëveshjes për pjesëmarrjen në treg nga përfaqësuesi i autorizuar i palës kërkuese, regjistrimi si pjesëmarrës i ri i tregut bëhet efektiv në datën e zbatimit të saj. OST-ja do të publikojë në faqen e vet të internetit një listë të palëve të regjistruara me informacion mbi emrin, numrin e identifikimit, datën e regjistrimit dhe statusin (tregtues, furnizues që furnizojnë me energji elektrike vetëm vendet e konsumit të tyre, datën e tërheqjes, datën e pezullimit, etj.)
Çdo palë është e detyruar t’i dërgojë informacion operatorit mbi ndryshimin e informacionit të dhënë në regjistrim, brenda 6 ditëve punë nga ndodhja e ndryshimit. OST-ja do t’i regjistrojë zyrtarisht të gjithë pjesëmarrësit e tregut në tregun e energjisë elektrike.
Për t’u bërë pjesëmarrës i tregut shqiptar të energjisë elektrike, një aplikues, duhet të jetë regjistruar nga OST-ja dhe duhet të ketë licencë nga ERE.

ERE vendos tarifat e reja të përdorimit të rrjetit

Enti Rregullator i Energjisë ka miratuar tarifat e reja të aksesit të bizneseve në rrjetin e shpërndarjes në mbledhjen e fundit të muajit dhjetor. Përveç çmimit të energjisë elektrike, bizneset që furnizohen në 35 kilovolt do t’i paguajnë edhe 1.5 lekë për kilovat tarifë OSHEE-së për përdorimin e rrjetit dhe bizneset 20 kilovolt do të paguajnë mbi çmimin 11 lekë të energjisë për kilovat edhe 3.9 lekë të tjera si tarifë përdorimi për rrjetin e OSHEE-së.
Me këtë vendim, të 6200 bizneset që furnizohen nga rrjeti 20 kilovolt do të paguajnë për shkak të tarifës së re deri në 35% më shtrenjtë energjinë dhe 82 bizneset që furnizohen nga rrjeti 35 kilovolt do të paguajnë 15% më shumë.
Këto tarifa do të aktivizohen gjatë këtij viti dhe të parët që do të penalizohen nga rritja e çmimit të energjisë janë bizneset në rrjetin 35 kilovolot. Burimet nga OSHEE bëjnë me dije se në muajin shkurt është gati e gjithë infrastruktura teknike e sistemit të matjes për të nxjerrë në treg të lirë këto biznese. Kështu, muajin tjetër, bizneset e këtij grupi do të nisin të paguajnë një tarifë 11 lekë për kilovatorë, nga 9.5 lekë që paguajnë aktualisht, nga e cila 9,5 lekë është tarifë për çmimin e energjisë dhe 1.5 lekë tarifë për përdorimin e rrjetit të OSHEE-së.
Por ekspertët e OSHEE-së shpresojnë se bizneset do të mund të gjejnë furnizues me çmim më të lirë, e cila mund të amortizojë tarifën e re të përdorimit të rrjetit. Por bizneset e kësaj kategorie, më herët gjatë muajit nëntor 2016, pohuan për ‘Monitor’ se kishin dështuar të gjenin një furnizues privat energjie me çmime të logjikshme.
Ndërsa tarifat më të larta pritet t’i paguajnë bizneset e rrjetit 20 kilovolt. Numërohen rreth 6200 subjekte të tilla, të cilat pritet të dalin në tregun e pavarur në gjashtëmujorin e dytë të vitit. Këto biznese do të paguajnë 14.9 lekë për kilovat, nga e cila 11 lekë është çmimi i energjisë për kilovatorë dhe 3.9 lekë për kilovat është tarifa e re që ERE miratoi pak ditë më parë për përdorimin e rrjetit të energjisë. Aktualisht ato paguajnë 11 lekë për kilovat. Me ligjin e ri të energjisë, 6200 biznese që furnizohen në linjën 20 kv duhet të dilnin nga tregu në janar të këtij viti dhe 82 kompani të tjera që marrin energji në tensionin 35 kv duhet të kishin dalë që në korrik 2016.
Por, për shkak se infrastruktura teknike e sistemit të matjes nuk ishte gati, dalja në treg të lirë e konsumatorëve nga 35 kv është shtyrë për muajin që vjen dhe konsumatorët në 20 kv për gjashtëmujorin e dytë të vitit. Tarifat e reja të energjisë në vitin 2017 për 6300 biznese nga OSHEE, nëse nuk arrijnë ta blejnë në treg të lirë.

Revista Monitor,  20.01.2017

Mbi 20 mijë biznese kanë lidhur aktmarrëveshje me OSHEE për t’i paguar detyrimet me këste lehtësuese, nga e cila rreth 25% prej tyre e kanë paguar menjëherë borxhin ndaj kompanisë, duke përfituar reduktim të kamatës me 50%.

Gjithashtu, kompania OSHEE është duke investuar si në rrjetin shpërndarës, ashtu dhe në atë të shërbimeve, duke iu përgjigjur pozitivisht kërkesave të vazhdueshme të abonentëve për rritje të cilësisë së furnizimit dhe ofrimit të produkteve/paketave që lehtësojnë bashkëpunimin dhe shlyerjen në kohë dhe sa më lehtë të detyrimeve.

Administratori i OSHEE-së, z.Adrian Çela zgjidhi qytetin e Elbasanit për të zhvilluar një bashkëbisedim në formë pyetje-përgjigje me abonentët jo familjarë, pra me biznesin.

“Takimin po e zhvillojmë enkas këtu, në ambientet e reja dhe moderne të qendrës së Kujdesit ndaj Klientit në Elbasan, investim ky i OSHEE që synon zbatimin e një sistemi të ri menaxhimi të trajtimit të pagesave dhe kërkesë/ankesave të abonentëve. Janë ndërtuar gjithsej 14 qendra të reja moderne në të gjitha rajonet kryesore të vendit, dhe po punohet për futjen e sistemit të ri menaxhues edhe në 20 qendra të tjera.
OSHEE i ka kushtuar dhe vijon ta ketë në fokus përmirësimin e shërbimit ndaj abonentit”, deklaroi kreu i OSHEE-së.

KNK-të “moderne”
Me anë të këtij sistemi modern elektronik, kompania monitoron me kamera dhe asiston në çdo hap/procedure trajtimin e klienteve, që nga momenti i paraqitjes në sportel, deri në mbyllje të ciklit. Në momentin që paraqitet ne KNK, klienti pajiset me një numër nga kioska e informacionit, me ndihmën e specialistit për përdorimin e pajisjes.

Kioska elektronike ka dy opsione zgjedhjeje për të shtypur butonin e marrjes se shërbimit. Numri që klienti zgjedh përkon me numrin e tavolinës/sportelit ku do të shërbehet. Përmes këtij sistemi bëhet e mundur menaxhimi i radhës së klientëve, shkurtohet koha e pritjes së tyre pasi krijohet një standard kohor për çdo kërkesë/ankesë.

AKM-të, këstet
Duke u ndalur te skemat aktuale, Administratori tha se, aktmarrëveshjet e reja, miratuar në maj për bizneset, kanë trefishuar afatet e shlyerjes se kësteve, dhe kjo ka ndikuar në reduktimin e shumës së këstit.

Mbi 20 mijë kontrata të privatit kanë AKM me OSHEE, deri në gusht 2016, rreth 25% prej tyre e kanë paguar menjëherë detyrimin, duke përfituar 50% reduktim kamate ose 3.2 milionë euro.

KËSTET e rishikuara
Deri në 100 mijë lekë 24 këste (2 vjet)
100,001 – 500,000 lekë 84 këste (7 vjet)
500,001 – 1,000,000 lekë 120 këste (10 vjet)
Mbi 1 milion lekë 144 këste (12 vjet)

*Biznesi që paguan të gjithë detyrimin me një këst, i reduktohet kamata me 50%

Një pjesë e bizneseve të pranishme në takim kishin aktmarrëveshje me OSHEE dhe kryesisht u shprehën të kënaqur për mundësinë e zbatimit të skemës së re, në raport me të parën, pasi shpreheshin ata “kishte afate të shkurtra dhe këste të larta”.

Investimet
Administratori foli pak edhe për investimet në qytetin dhe rajonin e Elbasanit.
“Ka përfunduar në prill 2016 investimi i rikonstruksionit të rrjetit TU të 44 kabinave te tjera të qytetit Elbasan. Vlera investimit rreth 90 milionë lekë. Gjithashtu, kanë nisur në qershor 2016 dy investime të reja, me vlerë 180 milionë lekë në qytetin e Elbasanit”, tha Çela. Sipas tij, në total, investimet për Elbasanin deri në 2016-n arrijnë në 4.7 milionë Euro.

Shqetësim për bizneset ishte trajtimi i çështjes së kabinave private, ku një pjesë e mirë nuk mirëmbahen, duke sjellë pasoja negative në furnizimin me drita për popullatën. Ata kërkuan nga administratori që t’i gjendet një zgjidhje juridike fatit të mbi 12 mijë kabinave në rang vendi, që janë private, për të cilat OSHEE nuk ka asnjë detyrim për t’i menaxhuar.

“Është problem edhe për ne si OSHEE, jo vetëm për ju si biznese. Kemi paraqitur në ERE disa zgjidhje të këtij ngërçi. Megjithatë, shumë biznese kanë pranuar të bashkëpunojnë me OSHEE-në për kabinat private dhe kanë gjetur zgjidhje.

Aplikacioni – OSHEE Mobile
Në fund të takimit, administratori tregoi përmes telefonit të tij, shërbimin më të ri të kompanisë ndaj abonentëve: OSHEE Mobile. Ky aplikacion është i disponueshëm për çdo abonent që ka telefon smart.

energjia.al  21.10.2016

Çmimet progresive të energjisë elektrike për bizneset dhe konsumatorët janë të papranueshme”, tha Suat Berisha, nënkryetar i Aleancës Kosovare të Bizneseve.

Ai shtoi se AKB-ja, për një dekadë e gjysmë, në vazhdimësi ka shprehur shqetësimet rreth problemeve të komunitetit të biznesit me energjinë elektrike, për mungesë dhe furnizim të pamjaftueshëm të bizneseve, por edhe të qytetarëve me energji elektrike, si dhe dëmet e shumta të shkaktuara në pajisje dhe teknologji, për shkak të ndërprerjeve të shpeshta të energjisë elektrike.

Nënkryetari i AKB-së, tha se i kanë parashtruar kërkesë Këshillit Kombëtar për Zhvillim Ekonomik që të shqyrtoj impaktin e tarifave progresive të energjisë elektrike. “Me themelimin e Zyrës së Rregullatorit të Energjisë Elektrike, në vitin 2004, si organ i pavarur për rregullimin e aktiviteteve në sektorin e energjisë, në veçanti energjisë elektrike, komuniteti i biznesitsi është ballafaquar me një situatë edhe më paradoksale, e cila është në kundërshtim me parimet themelore të doktrinës ekonomike dhe ekonomisë së tregut të lirë”, tha Berisha. Sipas tij si rrjedhojë e aplikimit të disa rregullativave, të cilat edhe më tepër kanë vështirësuar aktivitetin biznesor, të bizneseve. Aplikimi i Tarifave progresive, me logjikën e quditëshme, “sa më shumë KW të harxhuar, çmimi më i lartë për 1 KW/h”! Aplikimi i Maxi Grafit – rikyqjes në sistemin energjetik (për shkak të ndërprerjeve të shkaktuara nga ofruesi I Energjisë Elektrike)!!, si dhe parapagimi i energjisë elektrike, për furnizim të rregullt të Energjisë Elektrike!

Që të tri këto rregullativa, janë në kundërshtim me Ligjin mbi Energjin Elektrike dhe me metodologjin e përcaktimit të Tarifave të Energjisë Elektrike, si dhe me vet direktivat e AQUIS Comunitare (Legjislacionit të BE-së për Energjin Elektrike).

“Aplikimi i tarifave progresive ( deri 200kw, deri 400kw, deri 600 kw dhe mbi 600kw), komunitetit të bizneseve, por edhe qytetarëve, iu shkakton rritje të çmimit të energjisë elektrike deri në trefish nga çmimi fillestar, si dhe është në kundërshtim me doktrinën dhe logjikën ekonomike, që do të duhej të ishte: “sa më tepër kw/h. të harxhosh, qmimi për 1kw/h. duhet të jetë më i ulët”, tha Suat Berisha!

Nënkryetari i AKB-së, shtoi se përndryshe logjika ekonomike dhe praktikat e botës së biznesit, kategorizojnë konsumatorët sipas sasisë së konsumuar dhe favorizojnë konsumatorë më të mdhenjë, sipas kategorive, me çmime dhe kushte më të mira.

Andaj, aplikimi i Tarifave Progresive, është në kundërshtim me logjikën ekonomike dhe praktikat e ekonomisë së tregut të lirë dhe të njejtat përqojnë mesazh jo të mirë te investitorët vendor dhe të jashtëm, se: “ mos investoni kapacitete të mëdha prodhuese, sepse sa më tepër të harxhoni energji elektrike, ne ju trefishojmë çmimin për 1kw/h.”!!

Ai shtoi se edhe aplikimi i Maxi Grafit, gjithashtu është ngarkesë e pa drejt ndaj biznese, ngase varsisht nga fuqia instaluese e biznesit, për çdo rikyqëje, ngarkohet me kw/h, të pa harxhuara dhe atë për shkak të ndërprerjeve të shkaktuara nga KEK-u, e jo nga konsumatori.

Andaj, aplikimi i Maxi Grafit, gjithashtu, është i palogjikëshëm dhe jo i drejtë, ngase bizneset nuk janë fajtor për ndërprerjet e energjisë elektrike, ndërprerjet i shkakton Korporata Energjetike e Kosovës.

Edhe aplikimi i Parapagimit, për furnizim të rregullt me energji elektrike, gjithashtu është në kundërshtim me logjikën ekonomike dhe praktikat e ekonomisë së tregut të lirë, si dhe kostos së kapitalit duhet të ketë impakt favorizues për biznese, në furnizim sa më të rregullt, por edhe me çmime më të favorshme, për shkak të parapagimit (kostos së kapitalit), e jo vetem për shkak të furnizimit të rregullt, të cilën edhe ashtu e ka obligim KEK-u, për shkak mardhënieve kontarktuale me bizneset.

“Aleanca Kosovare e Biznesit, kosideron se ZRRE-ja, duhet të rishqyrtoj praktikat e aplikimit të Tarifave të Energjisë Elektrike dhe të njejtat ti harmonizoj me Ligjin mbi Energjin Elektrike, Metodologjiin e Tarifave të Energjisë Elektrike, si dhe me Aquis Comunitare (Legjislacionin e BE-së për Energji Elektrike), gjithashtu Tarifat e Energjisë Elektrike duhet të harmonizohen edhe me logjikën ekonomike dhe praktikat e ekonomisë së tregut të lirë”, tha Suat Berisha.

Sipas tij harmonizimi i Tarifave të Energjisë Elektrike me të gjitha këto rregullativa vendore dhe të BE-së të bazuara në ekonominë e tregut të lirë, do të krijonin kushte më normale për furnizim të bizneseve vendore me energji elektrike, si dhe do të përqonin mesazhë të mirë dhe besueshmëri më të madhe te investitorëet vendor, e posaçërisht ata të jashtëm për investime të reja në Kosovë.

Nënkryetari i AKB-së, tha se Aleanca Kosovare e Bizneseve, inkurajon KKZHE-në dhe anëtarët e saj, për një bashkëveprim dhe bashkërenditje në raport me ZRRE-në për krijimin e një klime më të volitshme edhe në sektorin e Energjisë, e cila do të kishte impakt në nxitje të investimeve vendore dhe të huaja direkte, si dhe impakt në rritje ekonomike të vendit.

Selatin Kaçaniku, kryetar i organizatës Konsumatori, tha se tarifat progresive të energjisë lëre që janë të papërballueshme për biznesin, por edhe për qytetarin konsumatorë. “Stërngarkimi i bizneseve me taksa e tarifa të larta ndikon edhe tek xhepi i konsumatorëve si konsumues të prodhimeve vendore”, tha ai.

Sipas tij, ishte gënjeshtër se nuk do të ketë rritje të çmimeve dhe ndodhi e kundërta. Konsumatorët kosovarë, po i mbulojnë të gjitha humbjet në veri të vendit, ato brenda, “Dostave” e tjera. Konsumatori nuk duron më.

Muharrem Osmani, prodhues i detergjenteve “liquide Euroocomerc”, u ankua për ndërprerje ta energjisë dhe atë pa kurrfar paralajmërimi, e të cila po u shkaktojnë humbje në të gjitha aspektet.

Lumnije Ajdini, menaxhere e AKB-së, tha se në muajin gusht 2016 gjatë takimit edhe me kryetarin e Kuvendit te Kosovës i kemi adresuar problemet dhe sfidat më të shpeshta të cilat raportohen nga prodhuesit vendor që kanë të bëjnë me energjinë elektrike, ku duhet të kemi reforma drastike në strukturën tarifore nga Zyra e Rregullatorit të Energjisë. Meqenëse prodhuesit janë subjekt i tarifave dimërore dhe verore, shumë prodhues ankohen për faktin se ka raste kur faturat e energjisë elektrike gjatë dimrit janë sa dyfishi i atyre të verës, përkundër konsumimit të njëjtë të energjisë.

Prandaj, Zyra e Rregullatorit të Energjisë duhet të rishikojë strukturën tarifore, në mënyrë që tarifat e biznesit të jenë uniforme gjatë gjithë vitit. Nëse prapëseprapë vlerësohet se ka nevojë që të subvencionohet energjia elektrike për një kategori, duhet të shqyrtohen modalitete të tjera se si një gjë e tillë mund të bëhet pa rritur ngarkesën tek sektori privat (p.sh. të ulet tantiema në linjit).

Lumnije Ajdini, përkujtoj se AKB-ja në vitin 2011 ka ngrit si shqetësim që në atë kohë aplikimi i parapagimit në mes bizneseve dhe KEK për kategorinë A+ ka qenë25% dhe me takime të shpeshta me institucionet përgjegjëse kanë arrit që avansin për kategorinë A plus në mes bizneseve dhe KEK të jetë 15% dhe që janë mbi 400 biznese në këtë kategori A+.

Sa i përket Maksigrafi një tjetër sfidë, veçanërisht për prodhues ky mekanizëm duhet të hiqet që të inkurajohen kompanitë që të shtojnë aktivitetet e prodhimit, dhe jo të njëjtit të penalizohen në rast se tejkalojnë shfrytëzimin e energjisë. /Telegrafi/

Kredia e re për bizneset më në fund është kthyer në ritme pozitive të rritjes. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, për gjashtëmujorin e parë të vitit, u lëvruan kredi të reja për biznesin në vlerën e 92.4 miliardë lekëve.

Kjo shifër përfaqëson një rritje të lehtë me rreth 0.6% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Megjithatë, edhe kjo rritje duhet marrë me rezerva, kjo sidomos për një arsye: rritja e kredisë ka ardhur kryesisht falë një kredie afatshkurtër, por në vlerë të madhe, dhënë në muajin prill për një nga koorporatat publike të sektorit energjetik.

Pikërisht sektori i energjisë është i vetmi ndër aktivitete me peshë në ekonomi që paraqitet në rritje. Sipas Bankës së Shqipërisë, kredia për energjinë arriti në 10.2 miliardë lekë, rreth tre herë më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Përtej energjetikës, shumica e sektorëve që kanë një peshë të rëndësishme në kreditimin e ekonomisë paraqiten në rënie edhe këtë vit. Kështu, kredia për tregtinë është në rënie me 6.6%, për industrinë përpunuese me 13.7% dhe për ndërtimin me 13.8%.

Një ecuri pozitive shfaqin sektorët e hoteleri turizmit, transport-telekomunikacionet apo arsimit, por, të marra veçmas, këto degë kanë një peshë relativisht të ulët kundrejt portofolit total të kredisë së re.

Rënia e kredisë së re për shumicën e sektorëve ekonomikë tregon se kreditimi ngelet ende i zbehtë, pavarësisht sinjaleve pozitive të ekonomisë reale.

Scan TV,  23.08.2016

Enti Rregullator i Energjisë (ERE) ka miratuar një tarifë 12.4 lekë për konsumatorët (bizneset) që  furnizohen nga tensioni i mesëm, por që faturohen por tension të ulët. Kjo tarifë është 12.7 për qind më e lartë se çmimi i energjisë për biznese prej 11 lekë për kilovatorë i miratuar me vendimin e dhjetorit 2014 dhe është e vlefshme deri në fund të këtij viti.

Gjithsesi, kjo tarifë është më e ulët se çmimi 14 lekë për kilovat orë që OSHEE ka faturuar deri tani bizneset që furnizohen nga tensioni i mesëm, por që faturohen por tension të ulët. Prej mëse një viti, kjo diferencë në faturim ishte bërë burim konflikti mes bizneseve dhe OSHEE, teksa shumë sipërmarrje kishin hedhur në gjyq OSHEE për faturim më të lartë se tarifa e vendosur nga ERE prej 11 lekë për kilovat orë.

Në vendimin e fundit, ERE ka zgjedhur një çmim të ndërmjetëm për faturimin e kësaj kategorie të biznesit duke dhënë një tarifë 1.6 lekë më të ulët se faturon OSHEE dhe 1.2 lekë më shumë për kilovatorë se sa kishte miratuar ERE me vendimin e fillim vitit 2015.

Por bizneset ( fabrika mielli, linjat e agropërpunimit, fasonët) të cilët kanë energjisë si lëndë të parë për aktivitetin e tyre thonë se edhe tarifa e re e ERE-se prej 12.4 lekësh është sërish  34 % më e lartë krahasuar me çmimin e energjisë që këto biznese paguanin para dy vitesh para se të tarifat e energjisë të rriteshin për të gjitha kategoritë e konsumatorëve.

Alban Zusi një biznesmen në sektorin e agropërpunimit tha se, çmimet e energjisë aktualisht zënë pjesën më të madhe te kostos së aktivitetit të tyre. Para dy vitesh tha ai çmimi i energjisë që paguante ishte 9 lekë për kilovatorë, ndërsa me ndryshimin e vitit 2015 çmimi u vu 11 lekë. Zusi tha se OSHE ka mbifaturuar rregullisht me 14 lekë për kilvatorë pa TVSH ( gjithsej 16 lekë) ato biznese që furnizohen nga tensioni i mesëm, por që faturohen por tension të ulët duke bërë që kosto të rritej për me 27 për një vit.

Zusi tha se pas vendimit të ERE për tarifën 12.4 lekë, OSSHE duhet të kompensojë bizneset që janë faturuar për 1 vit e gjysmë me 14 lekë.

Si lindi mbifaturimi

OSHEE ka kategorizuar në 2015-n shumë biznese si klientë që furnizohen nga Tensioni i Ulët (TU) pika e matjes, ndërkohë që faktikisht furnizohet nga Tensioni i Mesëm (TM) pika e lidhjes.

Nga llogaritjet e Entit Rregullator të Energjisë (ERE), ndërmarrjet kanë paguar tepër si rrjedhojë e mbi faturimit rreth 11 milionë euro në vetëm tre muaj (shkurt prill 2015), si rrjedhojë e krijimit të një grupi të ri konsumatorësh dhe rritjes së çmimit mesatar të shitjes së energjisë (shiko më poshtë detajet e shkresës dhe llogaritjeve të mbifaturimit).

Enti Rregullator i Energjisë (ERE) i ka dhënë të drejtë bizneseve dhe pretendon se operatori OSHEE duhet të bëjë faturimet sipas Tensionit të Mesëm, dhe më pas të kompensohen humbjet që do të rezultojnë nga përllogaritjet përkatëse.

Pas disa seancave dëgjimore ERE ka konstatuar se  konsumatorët e mbifaturuar kanë të përbashkët faktin që janë të lidhur në tension të mesëm, ndërkohë që pika e matjes është pas transformimit, pra në tension të ulët. Për shkak të mospërputhejs së pikës së lidhjes me pikën e matjes, OSHEE i shkaktohet një humbje ekuivalente me humbjet në pikën e transformimit për të cilën është përgjegjës kjo kategori konsumatorësh.

Por ERE thekson se ky fakt nuk përbën argument që OSHEE të faturojë këta konsumatorë me tarifat e TU.

OSHEE nga ana sa pretendon se bazuar në kontratën e furnizimit, Kodi i Matjes përkufizon se pika e lidhjes është vendi fizik ku realizohet lidhja e përdoruesit/konsumatorit me sistemin e shpërndarjes dhe ku është realizuar pika e lidhjes dhe ku sistemi i matjes plotëson të gjitha kushtet teknike dhe të saktësisë sipas këtij Kodi. Operatori i Shpërndarjes së Energjisë i sqaron bizneset se pajisjet e sistemit të matjes duhet të jenë të instaluara në çdo matje (kur matja kryhet në TM) të sigurt dhe të vendosura në ambiente të veçanta apo në vende ku mund të lexohen qartë dhe lehtësisht të kontrollueshëm nga përfaqësues të autorizuar nga Furnizuesi.

Zgjidhja e vetme që jep OSHEE është që biznesi për të kaluar në tarifimin në tensionin e mesëm duhet të realizojë spostimin e sistemit të matjes nga tensioni i ulët në tensionin e mesëm dhe përballimi i masës së investimit do të realizohet nga konsumatorët jofamiljarë, duke zbatuar me rigorozitet kërkesat teknike të OSHEE, kodit të matjes, kodit të shpërndarjes dhe rregullores së pikës së lidhjes.

Revista Monitor,  16.08.2016

Burime zyrtare pranë OSHEE-së në lidhje me çështjen e kostove të rritura të bizneseve, sqarojnë se bëhet fjalë për rreth 5,000 konsumatorë në të gjithë vendin që janë faturuar sipas kësaj skeme.

OSHEE sqaron se është ERE ajo që përcakton mënyrën sesi bëhet faturimi dhe në lidhje me këtë çështje ka një korrespodencë mes dy institucioneve. Nga ana e saj, OSHEE ka ndërmarrë takime të shpeshta me biznesin që ka në pronësi kabinat elektrike, duke i kërkuar që të ndërmarrin investime (që mesatarisht llogariten në 3,000 – 4,000 euro) pasi në të kundërt do të gjenden përballë situatave aspak të kënaqshme.

Nga 25,079 kabina gjithsej në rrjetin elektrik të shpërndarjes më shumë se gjysma e tyre (ose 12,967) janë në pronësi të personave privatë dhe jo të OSHEE-së.

OSHEE pohon se kjo pjesë e klientëve ka kontrata të pikëlidhjes në Tensionin e Mesëm, por matës të energjisë në pjesën pas pajisjeve transformuese dhe transmetuese, të cilat janë në pronësi të tyre, duke mos plotësuar gjatë investimit kushtet e plota për të kryer matje në tensionin sipas pikës së tyre të lidhjes.

Si pasojë e mosplotësimit të investimit, OSHEE ka humbje të energjisë për sasinë që furnizon këta klientë dhe që kalon në pajisje në zotërim të tyre duke pësuar kosto shtesë. Duke filluar nga muaji janar 2015, OSHEE i ka faturuar këta klientë në përputhje me kuadrin ligjor me tarifa të tensionit të ulët (TU).

OSHEE bën të ditur se ka paraqitur pranë Entit Rregullator të Energjisë draft-rregulloren e re, e cila do të përcaktojë se cili do të jetë fati i 12 mijë kabinave që administrohen nga privati, një pjesë e mirë e të cilave nuk mirëmbahen dhe shkaktojnë probleme më pas në rrjetin e OSSHE.

Revista Monitor,  11.07.2016

Shqipëria ka nisur zyrtarisht liberalizimin e tregut të energjisë. Kjo do të thotë se deri në fund të vitit të ardhshëm, mbi 5 mijë biznese nuk do të furnizohen më nga OSHEE, por do e blejnë energjinë në tregun e lirë.

“Në korrik janë klientët e lidhur për 35 kw, që janë dhe më të mëdhenjtë dhe më të paktë në numër. Në janar 2017 janë klientët me 20 kw që përbëjnë pjesën më të madhe të biznesit dhe gjatë pjesës tjetër të vitit janë bizneset me nga 6 deri në 10 kw”, deklaron Entela Çipa nga Ministria e Energjisë.

Bizneset do ta blejnë energjinë nga kompanitë privatë të liçencuara nga Enti Rregullator. Ndërsa për shërbimin e shpërndarjes do t’i paguajnë OSHE-së një tarifë prej 1.5 lekë për kilovat orë.

“Ata lidhin një kontratë të re me një furnizues të liçencuar nga ERE. Janë rreth 80 të liçencuarit. Pra, klienti paguan çmimin e transmetimit, çmimin e shpërndarjes dhe energjinë që blihet nga burime të brendshme ose të jashtme”, sqaron Çipa.

Por a është gati rrjeti i energjisë që të mundësojë furnizimin e pavarur të këtyre bizneseve? “Rrrjeti është i gatshëm dhe aksesi i garantuar. Me konjukturat në tregun e energjisë, që ka një rënie të çmimit në bursa, favorizohen klientët shqiptarë që do të dalin në tregun e parregulluar”, shton Çipa.

Sipas të dhënave të qeverisë, bizneset që do të dalin në tregun e lirë zënë aktualisht 15 për qind të konsumit total.

Top Channel,  06.07.2016