info@energjia.al

Gazi natyror që do të transportohet përmes Trans Adriatic Pipeline (TAP) do të kontribuojë në ‘dekarbonizimin’ e ekonomive, veçanërisht të vendeve të Europës Juglindore dhe Ballkanit Perëndimor, ku sektori i energjisë varet më shumë nga karburanti, qymyrguri dhe linjiti. Kështu u shpreh për agjencinë e lajmeve ‘Trend’, Lisa Givert, drejtore e Komunikimit pranë TAP.

Kërkesa për gaz pritet që të rritet dhe si rrjedhim të zëvendësojë produktet si qymyri dhe druri që përdoren rëndom nga vendet e këtij rajoni.
“TAP, për nga rëndësia, është një projekt strategjik dhe mbështetet nga nivelet më të larta të Komisionit Europian, por edhe të qeverisë së Greqisë, Shqipërisë dhe Italisë. TAP është një projekt i BE-së i Interesit të Përbashkët (PCI), prioritet për Central East South Europe Gas Connectivity High Level Group (CESEC), por edhe një projekt i Interesit të Përbashkët për Energjinë (PECI)”, tha znj. Givert.

Ajo nënvizoi se Europa ka nevojë për burime të reja gazi natyror për të plotësuar kërkesat e tregut në periudha afatgjata, për të rimëkëmbur ekonominë, por edhe për të diversifikuar furnizimin me energji elektrike.

“Sipas strategjisë së Komisionit Europian, çdo shtet anëtar duhet të ketë akses tek të paktën tre burime të ndryshme të energjisë. Në këtë kuptim, burimet nga rajoni i Detit Kaspik janë mundësi e madhe për këtë rajon”, tha znj. Givert.
Sipas saj, lëndët djegëse nga fosilet e pastra do të vazhdojë të luajnë rol kyç sektorin e energjisë për dekadat e ardhshme.

Revista Monitor,  07.07.2017

Shqipëria, Mali i Zi, Serbia dhe Italia do të bëhen pjesë e projekteve pilot të bashkimit të parë të tregut të përbashkët rajonal të energjisë.  Shtetet e dhanë dakordësinë në Forumin e Sekretariatit Europian të  Energjisë që u zhvilluara këto ditë në Athinë.

Krijimi i një tregu të përbashkët ballkanik për energjisë është vendosur parimisht vite me parë, por duket se katër vende ku bën pjesë edhe Shqipëria kanë rënë dakord që të pilotojnë projektet që i hapin udhë kësaj nisme.

Sekretariati Europian i energjisë fton vendet ballkanike të rrisin përpjekjet për të rregulluar në përputhje me rrethanat sistemet e tyre ligjore dhe rregullatorë, duke përfshirë një proces gjithëpërfshirës të vendosjes e tarifave për operatorët e sistemit të shpërndarjes dhe cilësinë e shërbimit.

Forumi  i Athinës e  inkurajoi Sekretariatin e Energjisë të vazhdoje me zhvillimin e konceptit për harmonizimin e regjimeve të licencimit të tregtisë dhe furnizimit me energji në vendet e Rajonit.

Forumi u bën thirrje qeverive kombëtare që të mbështesin mjaftueshëm autoritetet rregullatorë kombëtare me burimet njerëzore dhe financiare të nevojshme për përmbushjen e detyrave për tregun e përbashkët.

Forumi i Athinës e mirëpriti përparimin e bërë në krijimin e një tregu rajonal të energjisë elektrike në Ballkanin Perëndimor. Forumi ftoi qeveritë e Ballkanit Perëndimor të miratojnë vendimet e nevojshme që mundësojnë krijimin jetësimin e rregullave të tregut të energjisë elektrike në përputhje me Paketën e Tretë të Energjisë dhe me objektivat e përcaktuara nga 2015.

Forumi inkurajoi miratimin e udhërrëfyesi për bashkimin e tregut në Ballkanin Perëndimor dhe ftoi të gjithë aktorët që të marrin pjesë aktive në zhvillimin dhe zbatimin e projekteve pilot për tregun e përbashkët.

Për të shmangur një krizë të mundshme energjetike, rajoni i Ballkanit Perëndimor po shikon mundësinë për të funksionuar si një i vetëm. Shqipëria është pjesë e saj. Për zbatimin e tij është krijuar një Task Forcë, ku do të marrin pjesë anëtarët e këtij këshilli, Komisioni Europian, donatorët, ekspertët etj.

Revista Monitor,  06.06.2017

Egjipti është duke parë me kujdes mundësitë që ofron rajoni i Mesdheut për industrinë e gazit, veçanërisht tani që shteti po përgatitet për të reformuar sektorin dhe për të rritur investimet. Strategjia e re u prezantua në Kajro, ku u diskutua edhe pavarësia që duhet të kenë autoritetet rregullatore, si dhe modelet e tregjeve të gazit.

Takimi u bë i mundur nga Egyptian Gas Holding Company EGAS dhe në të morën pjesë përfaqësues të delegacionit të BE-së, por edhe nga Shqipëria (ERE) dhe Turqia (EMRA). Shqipëria prezantoi modelin që po zbaton për të ngritur tregun e gazit, zhvillimin e tarifave për licencimin e operatorëve që po interesohen, si dhe ndryshimet që po ndodhin. Interesimi i institucioneve egjiptiane për tregun e gazit të rajonit të Mesdheut, por edhe të Ballkanit, vjen menjëherë pas zbulimit që u bë në fushën Zohr e që pritet të ketë ndikim të ndjeshëm në këtë rajon.

Edhe Portugalia e Greqia paraqitën modelet e tyre të rregullimit të tregut të gazit, si dhe karakteristikat e veçanta. Së fundmi, Greqia përmes operatorit të saj shtetëror DEFSA, po synon të jetë prezent edhe në Shqipëri. Pas përfundimit të projektit TAP, do të zhvillohet tenderi për mirëmbajtjen e rrjetit të transmetimit. Duket se së bashku me kompaninë shqiptare të sapo krijuar AlbGas, edhe DEFSA do të shfaqë interes, kjo tregohet edhe nga memorandumi i bashkëpunimit që u firmos pak ditë më parë.

Si Shqipëria, ashtu edhe Turqia, Egjipti, Portugalia apo edhe Greqia, janë pjesë e Mediterranean Energy Regulators (MEDREG) në të cilin marrin pjesë në total 25 ente rregullatorë nga 21 shtete (BE-ja, Ballkani dhe Afrika e Veriut).

Revista Monitor,  18.04.2017

Vetëm katër nga vendet e rajonit të Ballkanit do të mund të arrijnë tragetin kombëtar për energjinë e rinovueshme deri në vitin 2020. E ato janë : Bullgaria, Kroacia, Mali i Zi dhe Rumania. Mes tyre nuk është Shqipëria e cila ka si target arritjen e 38% energjisë së rinovueshme ndaj konsumit total. Të dhënat bëhet të ditura nga Eurostat.

Më keq paraqitet Qipro me vetëm 9.4% të konsumit të energjisë së rinovueshme nga 13% që është targeti dhe Maqedonia me rreth 19.9% nga 28% që ka tragetin.

Sipas këtyre të dhënave Rumania është vendi i parë që ka arritur të ketë 24.8% të konsumit final nga energjia e rinovueshme. Targeti i përcaktuar nga BE-ja ishte 24%.

Mali i Zi cilësohet si lider në rajonin e Ballkanit, duke qenë se ka arritur ta çojë këtë shifër në rreth 43.1% nga 33% që e kishte tragetin e përcaktuar nga BE-ja.

Edhe Kroacia e ka arritur të tejkalojë objektivin me 9 pikë përqindje, duke arritur në29%.

Me 18.2%, Bullgaria gjithashtu arriti të kapërcente 16% si nivel të përcaktuar. Por, Eurostat nuk ka të dhëna për  Serbinë dhe Bosnje – Hercegovinën.

Nga vendet e BE-së, ato me rezultatin më të dobët janë Luksemburgu dhe Malta me përkatësisht 5% të konsumit nga burimet e energjisë së rinovueshme. Ndjekin pas Holanda (5.8%), Belgjika (7.9%) dhe Mbretëria e Bashkuar (8.2%).

Revista Monitor,  24.03.2017

Është e vërtetë se hidrocentralet kanë ndikim minimal në mjedis, por shpesh ato janë ndërtuar në zona me vlera të larta të biodiversitetit. Një studim i shoqatës austriake ‘Riverwatch’ ka treguar se 817 ose 48% e të gjitha projekteve për ndërtimin e hec-ve në rajonin e Ballkanit kanë dështuar në mbrojtjen e natyrës. Kërkimet nga Kina dhe Norvegjia tregojnë se dëmet që shkaktohen nga hec-et e vogla janë më të mëdha sesa ato që kanë fuqi më të madhe të instaluar.

Igor Vejnović, specialist i hec-ve në CEE Bankwatch Netëork

shkruan se shumica e vendeve të Ballkanit Perëndimor do të duhet ende të presin për të parë nëse hidrocentralet e vegjël do të prodhojnë aq sa është parashikuar. Shqipëria, ka përparuar më shumë në ndërtimin e tyre.

Sipas të dhënave të vitit 2015 të National Reneëable Energy Action Plan (NREAP) operonin 90 hidrocentrale nga 18 që ishin në vitin 2006. Kapaciteti i instaluar i tyre është 294.32 MW dhe në vitin 2014 ato prodhuan 919 GWh duke gjeneruar 7793 GWh energji.

Vejnović shkruan se ky është një kontribut i arsyeshëm, por vjen me një kosto të lartë mjedisore: “ Ndryshimet serioze  në 90 site ujore nuk janë diçka që mund të kalohet lehtë, veçanërisht në kushtet e ndryshimeve klimaterike. Sipas të dhënave të NREAP, gjatë 9 muajve të vitit 2015 u dhanë 110 koncesione hidrocentralesh të madhësive të ndryshme. Premtimet për prosperitet ekonomik për fat të keq janë të pabazuara. Zhvilluesit e projekteve premtojnë vende pune, por për shkak të automatizimit janë vetëm disa inxhinierë më shumë. Madje këtë e pranojnë edhe disa ithtarë të hidrocentraleve. Edhe BERZH në një nga studimet mbi ndikimin e hidrocentraleve në mjedis shkruan se :”projektet e hidrocentraleve zakonisht … kërkojnë një numër shumë të kufizuar stafi për vënien në funksionimin të tyre.”

Në fund, edhe pse hidrocentralet e vegjël shërbejnë për të tërhequr investimet (bankat ndërkombëtare të zhvillimit kanë miratuar rreth 819 milionë euro kreditime në Ballkan për periudhën 2005-2015) përfitimi nga ana e tyre është i diskutueshëm. Në Mal të Zi, një kompani e quajtur Hidroenergija Montenegro d.o.o ka fituar koncesionin për të zhvilluar 15 projekt, ajo përfaqësohet nga biznesmeni Oleg Obradoviq, i cili është i njohur për lidhjet e afërta me partinë në pushtet. Ndërsa dy projekte të tjera Slatina dhe Vrelo që po realizohen me mbështetjen e Bankës Botërore po zhvillohen nga kompania në pronësi të Blazho Gjukanoviq, djali i ish-Kryeministrit.Q

Hidrocentralet si investim i qëndrueshëm (?)

Hidrocentralet e vegjël mund të jetë një zgjidhje e mirë për zhvillimin e zonave të thella të cilat nuk janë në gjendje të sigurojnë furnizimin e duhur me energji elektrike dhe përdorin forma alternative. Britania e Bashkuar ka zhvilluar skema të tilla Kenia. Hidrocentralet gjenerojnë energji 18 kW  dhe janë në pronësi të komunitetit.

Por, ndryshe nga projekti që u ndoq në Kenia, koncesione në Ballkan iu janë dhënë kryesisht investitorëve privatë. Komunitetet shpesh kanë kundërshtuar këto projekte edhe për faktin se ka pasur raste kur janë përjashtuar nga vendimmarrja, ndërtimi ose funksionimi. Dhe në shumicën e rasteve nuk ka asnjë arsyetim se përse ndodh kjo.

Alternativat: era dhe energjia diellore

Në Planin për Energjinë e Rinovueshme të Ballkanit Perëndimor predominon zhvillimi i hidrocentraleve. Për shembull, në Bosnje-Hercegovinë në vitin 2020, prodhimi i energjisë do të jetë : 89,37%  nga hidrocentralet, 9% nga era, biomasa 1.36% dhe 0.27% nga energjia diellore.

Shqipëria edhe kohët e fundit po i jep prioritet hidrocentraleve të vegjël, ndërsa nuk janë parashikuar vlera për forma të tjera të energjisë së rinovueshme. Megjithatë me miratimin e ligjit të të ri “Për energjinë e rinovueshme” kjo situatë mund të ndryshojë.

Edhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor i kanë dhënë përparësi hidrocentraleve dhe më pak burimeve të tjera.

Serbia ka vetëm dy mullinj me erë në operim: Kula (9.9 MW) dhe Zagajica (La Piccolina) (6.6 MW); Maqedonia ka një: Bogdanc 1 (36.8 MW), Bosnja-Hercegovina, Mali i Zi dhe Shqipëria nuk kanë, ndërsa AEC Kosova-Golesh (1.35 MW) nuk ka operuar për vite me radhë për shkak të një mosmarrëveshje në lidhje me tarifat.

Në Ballkan projektet jo të studiuara mirë të hidrocentraleve po

përballen me rezistencë në rritje. Nëse shkatërrimi i lumenjve për ndërtimin e hidrocentraleve do të vazhdojë, shkruan Vejnović atëherë ka të ngjarë që të pengohen format e tjera të energjisë së rinovueshme. Dhe kjo është gjëja e fundit për të cilën rajoni ka nevojë.

Revista Monitor,  24.02.2017

Punimet për ndërtimin e gazsjellësit adriatiko-jonian mund të fillojnë në harkun e dy-tre viteve të ardhshme, deklaroi ministrja malazeze e ekonomisë, Dragica Sekulic, e cila ndodhet në Baku gjatë punimeve të takimit të tretë ministerial të këshillit  të korridorit jugor të gazit.

Në këtë takim, Shqipëria përfaqësohet nga zëvendës Ministri i Energjisë, Ilir Bejtja.

Gazsjellësi adritiko-jonian ndërkohë është një degëzim i gazsjellësit Trans-Adriatik. Ky i fundit do të çojë gazin azer në Europën perëndimore nëpërmjet Italisë.

Vendet e Ballkanit ndërkohë kërkojnë të përfitojnë, dhe për këtë arsye kanë rënë dakord në ndërtimin e gazsjellësit adriatiko-jonian, që do të transportojë gazin azer nga Shqipëria, më lart në mal të Zi, Split të Kroacisë, e deri në Slloveni.

Gjatë ditëve të fundit janë bërë përpjekje të shumta edhe në nivel të lartë për të përshpejtuar procesin e ndërtimit të këtij gazsjellësi. Në Kroaci ky projekt është në një fazë të avancuar dhe konkrete, ndërkohë që pritet vetëm implementimi.

Në Shqipëri dhe Mal të Zi, projekti është ende në faza përgatitore tha ministrja malazeze në Baku të Azerbajxhanit ku është e pranishme së bashku me zëvendës ministrin shqiptar të energjisë.

“Ne po mbarojmë planifikimin dhe dizejnimin, dhe shpresojmë se në dy ose tre vite të jemi gati për të nisur punimet”, nënvizoi ajo.

“Ky është një ndër projektet me prioritet të lartë për Europën dhe ne do të bëjmë maksimumin”,shtoi ajo. Vendet e Ballkanit perëndimor shpresojnë shumë të ky gazsjellës duke qënë se janë të varfra në burime të gazit natyror dhe aktualisht janë të varura tërësisht nga gazi rus.

Kapaciteti i këtij gazsjellësi do të jetë prej 5 miliardë metër kub gaz në vit. “Tap” ka nënshkruar memorandume bashkëpunimi për ndërtimin e këtij gazsjellësi me disa kompani si dhe me qeverinë shqiptare. Takimi ministerial i Bakut u çel nga presidenti azer, Aliyev.

Scan Tv,  23.02.2017

Diçka po ndryshon në sferën e gjeostrategjike.

Për herë të parë Gazpromi po tregon interes për të përdorur gazsjellësin Trans Adriatic Pipeline si një mënyrë për të transportuar gazin rus për në Itali.

Zëvendëskryeministri rus Alexander Medvedev ka deklaruar se Rusia ka kapacitete të mjaftueshme të instaluara për yë transportuar më shumë se 100 miliardë metër kub gaz shtesë për në Europë, por ka probleme infrastrukturore, për të cilat ne po punojmë me partnerët tanë europiane të NordStream 2 dhe Turkish Stream. Këto kapacitete nuk mund të jenë të mjaftueshme, ndaj ne po shohim mundësinë për të shfrytëzuar projektin Poseidon i cili mund të jetë gati shpejt ose ndoshta TAP”.

Që në vitin 2014, kur presidenti rus Vladimir Putin shfaqi mbështetjen e tij për Turkish Stream, analistët deklaruan se do të ishte më e logjikshme që Gazprom të konsideronte mundësinë për të përdorur 878-km tubacione të TAP për të bërë të mundur transmetimin e një sasie gazi në Euripoë. Kjo do të vlente më shumë në gjysmën e dytë të periudhës së funksionimti të TAP kur do të zgjerohet edhe kapaciteti për të arritur në 20 miliardë metër kub gaz në vit.

Përpara komentit të Medvedev, as Gazprom dhe as TAP nuk ka mohuar kontaktet e mundshme për të përfshirë në bisedime, duke qenë se transporti do të nisë në 2020.

Transportimi i gaz rus për në Itali përmes kësaj rruge do të kërkojë shtrimin e 600 km tuba gazi përgjatë Greqisë nga terminali i planifikuar i Turkish Stream që ndodhet në Ipsala/Kipoi drejt kufirit turko-grek në brigjet e detit Jon, përfshi këtu edhe 207 km tuba nënujore pjesë e gazsjellësit Poseidon.

Në lidhje me këtë ka reaguar edhe vetë projekti TAP.

Lisa Givert, drejtore e Komunikimit pranë projektit TAP tha për median azere ‘Trend’ se gazsjellësi është projektuar për të mbështetur transportin e gazit për një periudhë deri në 15 vjet. “Aksionerët e TAP vazhdojnë të jenë : BP (20%), SOCAR (20%), Snam (20%), Fluxys (19%), Enagas (16%) dhe Axpo (5%)”,shtoi.

Sipas Givert, TAP është plotësisht i angazhuar që të transportojë gaz nga fushat e Shah Deniz, gjatë fazës së dytë, në fillim me një sasi prej 10 miliardë metër kub gaz në vit nga deti Kaspik përmes Greqisë, Shqipërisë dhe Italisë.

“Gazsjellësi ynë është i rëndësishëm për Europën në aspektin strategjik, pasi krijon mundësi për të diversifikuar burimet e gazit në Europësn juglindore”, shtoi ajo.

Më herët Federico Ermoli, zëvendëspresident i kompanisë italiane Snam, që është një nga aksionerët e TAP tha se kapaciteti i gazsjellësit mund të zgjerohet dhe të përdoret për përçimin e gazit rus në Europë.

Edhe, CEO i Fluxys, Pascal De Buck iu tha reporterëve gjatë Konferencës Europiane të gazit se “kjo ishte një ide shumë e mirë”.

Revista Monitor,  27.01.2017

Bashkimi Europian e konsideron si të lartë intensitetin e energjisë në vendet e Ballkanit Perëndimor, ndjeshëm mbi mesataren e BE-së. Përmes anëtarësimit të tyre në Komunitetin e Energjisë, këto vende janë angazhuar për miratimin e rregullave për efikasitetin e energjisë sipas normave të BE-së. Së fundmi, Western Balkans Investment Framework, me mbështetjen e Komisionit Europian, ka hartuar një dokument mbi ecurinë e angazhimeve dhe financimin e realizuar ndër vite për gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor, përfshi këtu edhe Shqipërinë. Në të thuhet se investimet në lidhje me eficencën e energjisë duhet të orientohen nga potencialet.

Kuadri ligjor duhet të përmirësohet për të lehtësuar investimet. Për të tërhequr aktorë të rinj në treg duhet të ndërmerren incentiva. Ato mund të mbështesin projekte që nxisin kursimin e energjisë në banesat private.

Që nga viti 2007, Bashkimi Europian ka kontribuar me rreth 150 milionë euro grante për rritjen e eficencës së energjisë.

Në Samitin e Parisit u aprovuan rreth 50 milionë euro financime për mbështetjen e projekteve të gjelbra. Ndërsa pritet që financimet e reja në këtë sektor të shkojnë në rreth 240 milionë euro.

Genoveva Ruiz Calavera, drejtore për politikat e fqinjësisë dhe zgjerimin për Ballkanin Perëndimor thotë: “BE-ja po luan një rol kyç në mbështetjen e zhvillimit të projekteve të eficencës së energjisë në këtë rajon. Ndikimi është i dukshëm, kryesisht te SME-të për t’i bërë ato më konkurruese, por edhe për të ndihmuar në reduktimin e faturave të energjisë për qytetarët. Ballkani Perëndimor ka një nivel të intensitetit të energjisë që është më i lartë se ai në BE. Kjo do të thotë se për çdo euro energji të prodhuar do të kërkohet dy herë, ndonjëherë edhe tre herë energji më e madhe, kjo ka ndikim negativ te konkurrenca në rajon. Në të njëjtën kohë, kërkesa për energji është në rritje. Për këtë arsye, Ballkani Perëndimor duhet të përqendrohet në reduktimin e kërkesës dhe përmirësimin e efikasitetit të energjisë. Kjo do të duhet të jetë vija e parë e investimeve”.

Kontributi i BE-së 2007-2016

152 milionë euro grante

760 milionë euro kredi e lëvruar

1.6 TWh / vit kursimi i energjisë = 4 muaj konsumi i Shqipërisë për energjinë elektrike

1 milion ton CO2 / vit në kursime të shkarkimeve = më shumë se një vit emisione të gazrave të makinave në Malin e Zi

36 banka të reja të gjelbra në WB6.

Revista Monitor,  16.01.2017

Deri në qershor të këtij viti, Komisioni Europian përmes projektit “ Infrastructure Project Facility 3” do të duhet të përfundojë hartimin e një studimi në lidhje me sektorin e hidrocentraleve në Ballkanin Perëndimor, përfshi këtu edhe Shqipërinë.

Sipas të dhënave paraprake të studimit, rajoni i Ballkanit Perëndimor ka një kapacitet që hidroenergjetik që llogaritet në rreth 8,400 MW, sasi e cila gjenerohet nga 53 hidrocentrale me kapacitet 10 MW ose MW të madh dhe nga 203 Hec-e që kanë fuqi MW të vogël se 10MW.

Në terma gjeografik, kapacitetet variojnë nga 60 MW nëKosovë deri në afërsisht 1,800 – 2,100 MW në Shqipëri dhe Bosnje-Hercegovinë dhe 3,100 MW në Serbi.

Nga analizat është arritur në përfundimin paraprak se kapaciteti aktual hidroenergjetik i Ballkanit Perëndimor mund të rriten nga 60 deri në 90%, duke iu referuar kushteve gjeografike të secilit prej këtyre shteteve.

Me përfundimin e këtij projekti do të mund të sigurohet një pasqyrë mbi potencialin hidroenergjetik, përfshirë këtu edhe rekomandimet mbi mundësitë konkrete sesi këto investime mund të kthehen në burime të qëndrueshme të energjisë, ndikimet që mund të vijnë nga ndryshimi i klimës, por edhe politikat e zhvillimit.

Revista Monitor,  13.01.2017

Shqipëria gjatë këtij viti ka pasur çmimet më të larta të energjisë për konsumatorët familjarë në raport me vendet e tjera të rajonit të Ballkanit.

Eurostat në publikim të statistikave për çmimet e energjisë në Europë, identifikoi se Shqipëria për nga çmimet e larta të energjisë la pas Kosovën, Serbinë, Maqedoninë, Bosnjën dhe ofron çmime të ngjashme me Malin e Zi dhe Bullgarinë.  Krahasimi i çmimit është bërë nga Eurostat në euro për kilovatorë.

Për konsumatorët familjarë  çmimet e energjisë elektrike gjatë gjysmës së parë të vitit 2016 kanë qenë më të larta në Danimarkë (0,309 euro për kwh), Gjermani (0,297 euro për kwh) dhe Belgjikë (0,254 euro për kWh).

Ndërsa çmimet më të ulta të energjisë elektrike i  përfituan konsumatorët familjarë  në vendet anëtarë të BE si Bullgaria me (0,096 euro për kwh), Hungaria (0.111 euro për kwh) dhe Estonia me (0,121 euro për kwh). Çmimi i energjisë elektrike për familjet në Danimarkë ishte 3 herë më e lartë se çmimi në Bullgari.

Në përgjithësi çmimet e energjisë elektrike për familjet në Europë janë rritur në vitin 2008, kanë mbetur e qëndrueshme apo me pak ulje në vitin 2009, u ngjiten përsëri më  2010 dhe kanë pësuar një rënie të lehtë në vitin 2016.

Për konsumatorët familjarë, taksat më të ulëta që paguhen për energjinë janë ne Mbretërinë e Bashkuar (4.7%) dhe Maltë (4.8%), ku për çmimin bazë është aplikuar një normë e ulët e TVSH-së. Taksat më të larta aplikohen në Danimarkë, ku gati 70% të çmimit final përbëhet nga taksat dhe tatimet.

Ndërmjet gjysmës së parë të vitit 2015 dhe të njëjtës periudhë të vitit 2016, rritja më e madhe e çmimeve në mesin e shteteve anëtare të BE-së është vërejtur në Belgjikë (+20%), ndërsa çmimet ulen ndjeshëm në Qipro (-22%) dhe Holandë (-18%) .

Revista Monitor,  24.11.2016