info@energjia.al

Vonesa e shpronësimit të pronarëve në fshatrat në të cilat planifikohet krijimi i minierës së re të thëngjillit, i cili me gjithë angazhimet e Qeverisë nuk ka rezultuar me zgjidhje të qëndrueshme, rrezikon furnizimin stabil me energji nëse kjo çështje nuk zgjidhet në një të ardhme të shpejtë.

Një situatë e tillë e mungesës së thëngjillit mund të cenojë kapacitetet vendore të energjisë elektrike dhe mund të shkaktojë ndërprerje të furnizimit me energji elektrike nga muaji janar a tutje, pikërisht në kohën kur konsumi i energjisë në vend është më i lartë.

Në një tryezë të organizuar nga Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë, Ministri i Zhvillimit Ekonomik Valdrin Lluka tha se termocentralet vendore momentalisht po gjenerojnë rreth 400 MW derisa sasia tjetër prej 400 MW të tjerë po importohet me çmim disa herë më të lartë.

Ai përmendi se për shkak të krizës që kërcënon vendin në aspekt të furnizimit stabil me energji elektrike, Ministria ka mbledhur një këshill emergjent i cili përbëhet nga institucionet dhe organizatat relevante nga fusha e energjisë elektrike, i cili së shpejti do të dal me një raport, i cili pastaj do të diskutohet në qeveri.

Ministri Lluka foli edhe për masat që qeveria planifikon të ndërmarrë në aspekt të rritjes së efiçencës së energjisë, duke theksuar investimet në rritjen e efiçencës në objektet publike, të cilat do të rezultonin me kursime deri në 8%, por edhe planet e ndërtimit të kapaciteteve të reja energjetike duke shpresuar që kontrata për ndërtimin e termocentralit Kosova e Re do të nënshkruhet deri në fund të këtij viti.

Kryesuesja e Komisionit Parlamentar për Zhvillim Ekonomik e Kuvendit të Kosovës Sala Berisha Shala, tha se Kuvendi do të angazhohet për funksionalizimin e shpejtë të Bordit të Zyrës së Rregullatorit të Energjisë. Ajo tha se Kuvendi është institucion ligjvënës de mbikëqyrës i zbatimit të legjislacionit dhe do të sigurohet që vendi të mos përballet me ndonjë krizë të mundshme energjetike.

Në anën tjetër, kryeshefi ekzekutiv i KEDS, George Karagutoff, theksoi se kriza e mundshme energjetike, rrjedhimisht zvogëlimi i sasisë së energjisë të prodhuar nga kapacitetet vendore energjetike, do të ndikojë në importim të energjisë elektrike me çmim dukshëm më të lartë, të cilin KEDS nuk do të mund ta mbulojë, situatë kjo e cila do të kërkojë ndërhyrjen e Qeverisë.

Bizneset e pranishme në tryezë kërkuan nga Qeveria dhe Kuvendi që ta trajtojnë situatën e thëngjillit dhe furnizimit stabil të energjisë me prioritet më të madh, ashtu që ndonjë krizë e mundshme të mos shkaktojë probleme në operimin e bizneseve anembanë vendit.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  06.12.2017

Çmimet e naftës po qëndrojnë në rënie edhe në sesionin e sotëm, për shkak të pritshmërive për rritjen e prodhimit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Këto pritshmëri kanë klipsuar të dhënat që treguan një rënie të rezervave të naftës në SHBA dhe vendimin e OPEC për të shtyrë marrëveshjen për uljen e prodhimit.

Javën e kaluar, OPEC vendosi të shtyjë deri në fund të vitit 2018, marrëveshjen për uljen e prodhimit me 1.8 milionë fuçi në ditë, por prodhimi në SHBA u rrit në 9.5 milionë fuçi në ditë, gjatë shtatorit.

Nafta Brent e Londrës po tregtohet në rreth 62.3 dollarë për fuçi, ndërsa nafta Bruto amerikane tregtohet pranë 57.2 dollarëve për fuçi. Analistët shprehen se prodhimi amerikan do të luajë një rol thelbësor, përsa i përket ofertës, gjatë vitit 2018.

Nëse nafta Bruto rritet mbi 60 dollarë për fuçi, atëherë kompanitë amerikane të energjisë mund të rrisin prodhimin në mbi 10 milionë fuçi në ditë, që mund të zbehë përpjekjet e OPEC dhe vendeve të tjera për të stabilizuar tregun.

Analistët dhe investitorët janë në pritje të të dhënave mbi rezervat të Institutit Amerikan të Naftës dhe të Administratës për Informimin mbi Energjinë. Pritshmëritë janë për një rënie të rezervave me 3.5 milionë fuçi, gjatë javës së kaluar.

Scan Tv,  06.12.2017

Rrjeti europian i operatorëve të sistemeve të transmetimit ka publikuar së fundmi projeksionet për dimrin 2017/2018, sa i përket kapacitetit energjetik. Paçka se, Shqipëria nuk është pjesë e rrjetit, vendi ynë merret në analizë.

Ky lloj publikimi është periodik, dhe bëhet çdo vit në prag të stinës së dimrit. Sa i përket Shqipërisë dhe dimrit që po vjen, raporti arrin në përfundimin se, nuk priten rreziqe të papritura që mund të kërcënojnë mjaftueshmërinë e sistemit.

Gjenerimet hidrike, pra reshjet, si dhe kontratat e importit do ta përmbushin këtë mjaftueshmëri thuhet në raport. Sistemi i ka të gjitha kapacitetet për import, apo edhe eksport në rast se do të ketë nivele të larta hidrike, thuhet më tej.

Sa i përket niveleve të importit, rrjeti europian i operatorëve të sistemeve të transmetimit, nënvizon se do të jenë në rreth 300 deri në 400 MW. Në raport vihet theksi gjithashtu edhe te thatësira e tejzgjatur e muajve të verës, që shkaktoi një situatë të papritur sa i përket mjaftueshmërisë së energjisë.

Nëpërmjet një tjetër ilustrimi ndërkohë, raporti tregon se, Shqipëria është i vetmi vend i marrë në analizë të cilit i nevojiten patjetër importet nga pikëpamja e mjaftueshmërisë.

Ngjyra lejla tregon pikërisht importet dhe në Shqipëri gjatë muajve të dimrit është e vazhdueshme. Këtë e përforcon edhe më tej një tjetër grafik, që tregon se në javën e fundit të Dhjetorit dhe në javët e para të Janarit, situata është më kritike, pasi ka një deficit prej rreth 0.3 GW-në kushte normale moti, dhe deri në 0.6 GW në kushte ekstreme.

Po ta krahasojmë këtë grafik me atë të vitit të kaluar, atëherë arrijmë në përfundimin se, situata është përkeqësuar ndjeshëm sa i përket mjaftueshmërisë. Një vit më parë, Shqipëria nuk ishte e detyruar të importonte çdo javë të muajve të dimrit, gjë që duket edhe nga grafiku, e as nuk ishte e detyruar të importonte sasi aq të mëdha.

Këtë vit ndërkohë, prodhimi vendas duket se nuk do të jetë aspak i mjaftueshëm për të përmbushur kërkesën për energji.

Scan Tv,  05.12.2017

Prodhuesit me përparësi të Energjisë Elektrike kaluan gjatë këtij viti nga marrëdhënia e rregulluar me Korporatën Elektroenergjetike Shqiptare tek ajo me Operatorin e Shpërndarjes së Energjisë Elektrike. Pjesa më e madhe tashmë kanë një kontratë me OSHEE, e cila është nënshkruar pas plotësimit të kushteve të kërkuara.

Por vetë kompania e shpërndarjes ka qartësuar dokumentet dhe kriteret që duhet të plotësojnë prodhuesit e energjisë për të lidhur kontratë. Bëhet fjalë për të gjithë ata prodhues që, pasi kanë përfunduar ndërtimin dhe janë licencuar në prodhim, duan të shesin energjinë e tyre tek OSHEE. Blerja e kësaj energjie bëhet në bazë të formulës së miratuar nga qeveria që ka në themel Bursën e Hungarisë.

Por cilat janë dokumentet dhe të dhënat që duhet të paraqesë çdo prodhues pranë OSHEE?

Së pari, janë ato që kanë të bëjnë me emrin e plotë të shoqërisë prodhuese të energjisë elektrike, adresën e saj, telefoni, email, administratori ose përfaqësuesi ligjor, fotokopje e kartës së identitetit.

Së dyti, janë dokumentet juridike ku përfshihen kërkesë me shkrim e shoqërisë prodhuese për lidhje kontrate shitblerje të energjisë elektrike me shoqërinë OSHEE sh.a, 30 ditë përpara se impianti prodhues të vihet në shfrytëzim të plotë e të fillojë prodhim/livrimin e Energjisë. (Bazuar në kontratën Tip të ndryshuar të Shitblerjes së energjisë, të miratuar nga ERE me vendimin me Nr. 147, datë 30.09.2016, NENI 4 (Dokumentacioni Paraprak, Tensioni, Frekuenca).

Po kështu duhet shkresa e Lejes së miratuar të Lidhjes me rrjetin shpërndarës të OSHEE sh.a ose OST sh.a e lëshuar nga operatori përkatës i rrjetit. Marrëveshja e Lidhjes me operatorin e rrjetit përkatës, kontrata koncesionare ose kontrata privatizimit e nënshkruar me Ministrinëe Infrastrukturës dhe Energjisë.

Ekstrakti i thjeshtë dhe ekstrakti historik në origjinal i QKR së shoqërisë qe ka nënshkruar kontratën e koncesionit ose kontratën e privatizimit me Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjisë. Ekstrakti i thjeshtë dhe ekstrakti historik në origjinal i QKR për shoqërinë e licencuar për prodhimin dhe tregtimin e energjisë elektrike. Njoftimin zyrtar nga ana e shoqërisë prodhuese drejtuar Autoritetit Kontraktues (MIE) dhe AKBN për përfundimin e punimeve dhe vënien në shfrytëzim të impiantit prodhues. Deklaratë Dakordësie për livrimin e energjisë elektrike të prodhuar me tension dhe frekuencë në përputhje me aktet ligjore dhe nënligjore në fuqi.

DOKUMENTA TEKNIKE

1.            Licenca per prodhimin e energjise elektrike te leshuar nga ERE.

2.            Gen-Plani i vendosjes se objektit ne shkalle1; 25.000 (ne format A3).

3.            Planimetria e detajuar e HEC ku tregohet vendodhja e paisjeve dhe e sistemit mates.

4.            Skema e plote principale elektrike e Centralit, Nenstacionit ngrites dhe lidhjes me sistemin elektroenergjitik (single line diagram).

5.            Specifikimet teknike e te gjithe elementeve te Centralit prodhues, Nenstacionit ngrites dhe lidhjes me rrjetin si: tipi i gjeneratorit sinkron/asinkron dhe parametrat e tij, transformatorit rrites te fuqise dhe transformatorit te nevojave vetjake, çelsave, ndaresve, zbarave, te hyrjeve dhe daljeve te linjave, kabllot, izolatore, shkarkues, etj.

6.            Skema principale e mbrojtjes rele. Tipet e releve, funksionet dhe tarimet e tyre.

7.            Skema principale e Kontrollit & Monitorimit, telekomunikacionit dhe arkitektura e SCADA (nese ka).

8.            Skema principale e Sistemit te Matjes duke pasqyruar te gjitha elemente e saj.

9.            Specifikimet teknike e te gjithe elementeve te sistemit te matjes (aparatit mates elektrik, transformatoreve te rrymes dhe tensionit).

10.          Katalogjet dhe manualet e perdorimit te aparatit mates, katalogjet e trasformatoreve te rrymes dhe tensionit.

11.          Certifikata e kalibrimit te matesit, e leshuar nga Drejtoria e Pergjithëshme e Metrologjise/Laboratori i Matjeve Elektrike (perjashtohen matesit e prodhuar sipas MID 16 e me pas).

12.          Ekstrakti i printuar i parametrizimit te matesit, ne rast se matesi eshte i parametrizuar.

13.          Relacioni teknik i mbajtur per testimet e kryera per venien ne pune te HEC-it shoqeruar me protokollet e testimeve te kryera, pasi te pregatiten dhe dorezohen subjektit koncensionar nga AKBN.

14.          Planifikimin mujor/vjetor te prodhimit te energjise.

Pas venies ne shfrytezim te HEC, ky planifikim duhet te paraqitet cdo fillim viti per vitin ne vazhdim.

IV.          KERKESA TEKNIKE QE DUHET TE PLOTESOJE SISTEMI I MATJES

1.            Sistemi i matjes se energjise se prodhuar do te instalohet ne piken e levrimit, ne te cilen Sistemi i Matjes plotëson të gjitha kushtet teknike dhe të saktësisë sipas Kodit të Matjes së Energjisë Elektrike dhe akteve të tjera nënligjore të miratuara nga ERE për këtë qëllim.

2.            Sistemi i matjes se energjise se prodhuar nga centralet prodhuese duhet te lidhet ne dalje sekondare te vecanta te trasformatoreve te rrymes dhe tensionit, qe sherbejne vetem per ushqimin e qarqeve te matjes se energjise se prodhuar dhe nuk mund te sherbejne njekohesisht edhe per ushqimin e qarqeve te mbrojtjes apo te matjes se parametrave te tjere elektrike.

3.            Qarqet sekondare te trasformatoreve te rrymes dhe tensionit nuk duhet te kene pika nderprerje deri tek aparati mates i energjise.

4.            Trasformatoret e rrymes dhe te tensionit duhet te kene mundesi vulosje te kapakeve te morseterive te tyre dhe nese kjo nuk eshte e mundur duhet te vendosen ne nje panel vecante i cili duhet te kete mundesi vulosje.

1.            Aparati mates i energjise elektrike duhet te plotesoje te gjitha standartet nderkombetare IEC si edhe MID.

2.            Aparati mates i energjise elektrike duhet te jete i markuar me simbolin CE

3.            Aparati mates i energjise elektrike per qellime standartizimi, duhet te jete i tipit elektronik multifunksional i afte te realizoje matje dhe monitorim te fuqise dhe energjise elektrike aktive, reaktive, ne te dy drejtimet marrje – dhenie ne kater kuadratet.

4.            Aparati mates duhet te jete i paisur me aksesoret dhe antenen per komunikim, me portat e komunikimit RS 485, RS 232 dhe Ethernet, i afte te transmetoje te dhenat nepermjet modemave GSM/ GPRS/EDGE ne drejtim te qendres se menaxhimit te te dhenave prane OSHEE sha.

5.            Te jete i afte te komunikoje nepemjet disa protokolleve, duke perdorur ato me te avancuarat e kohes si Modbus, DNP, UDP/IP, DLMS/COSEM etj.

6.            Aparati mates i energjise elektrike, transformatoret e rrymes dhe te tensionit duhet te plotesojne klasen e saktesise sipas kodit te Matjes, pika III.5.2.

7.            Libri i leximit ditor te matesit te energjise, duhet te mbahet gjate gjithe kohes ne HEC. Ky liber duhet te jete me flete te numeruara dhe te vulosura.

Revista Monitor,  06.12.2017

Kompania ruse e energjisë, “Gazprom” deklaroi se eksporti i gazit natyror drejt Turqisë për periudhën janar-nëntor është rritur me 20,4% në krahasim me periudhën e njëjtë të një viti më parë.

Në deklaratën e bërë, shkruan TRT, gjithashtu bëhet e ditur se është rritur edhe dërgimi i gazit natyror në vendet e përfshira në projektin e tubacionit të gazsjellësit Rrjedha Turke.

“Në këtë kuadër kompania e jonë ka rritur sasinë e gazit të dërguar në Greqi me 11,6%, në Bullgari me 6,8%, në Hungari me 22,3% dhe në Serbi me 26,1%”, thuhet në një komunikatë të lëshuar nga kompania ruse “Gazprom”.

Revista Monitor,  06.12.2017

Çmimet e naftës shënuan rënie mëngjesin e ditës së sotme.

Treguesit referencë për naftën e papërpunuar amerikane shënuan rënie edhe mëngjesin e kësaj të mërkure. Ata ranë me 22 cent dhe u tregtuan me 57.50 dollarë për fuçi.

Treguesit referencë për naftën e papërpunuar europiane, Brent, ranë me 6 cent dhe u tregtuan me 62.80 dollarë për fuçi.

Revista Monitor,  06.12.2017