info@energjia.al

Shtetet e Bashkuara rikonfirmuan vendimin për t’u tërhequr nga Marrëveshja e Parisit mbi ndryshimet e klimës.

Departamenti i Shtetit deklaroi se ShBA-ja ka ndërmend të tërhiqet nga Marrëveshja e Parisit menjëherë sapo të jetë e përshtatshme. Një vendim i tillë mund të ndryshojë nëse kushtet e marrëveshjes “do të favorizonin” popullin amerikan.

Komentet u bënë gjatë bisedimeve mbi çështjet klimatike të cilat nisën javën e shkuar në Bon të Gjermanisë.

Siria ndërkohë, ka njoftuar se do të nënshkruajë Marrëveshjen e Parisit. Kështu që Shtetet e Bashkuara mbeten i vetmi vend në botë që hedh poshtë paktin global mbi klimën.

Agjensia e lajmeve ekonomia,  14.11.2017

HEC-i i Moglicës, një nga dy hidrocentralet e kaskadës së Devollit, në 2019 do të hedhë në rrjet energjinë e prodhuar, duke përforcuar kapacitetet prodhuese në vend. Punimet janë brenda parashikimeve dhe kjo iu bë e ditur Kryeministrit Edi Rama nga drejtuesit e kompanisë, gjatë inspektimit që Kryeministri, sëbashku me ministrin e Infrastrukturës dhe Energjetikës, Damian Gjiknuri, bëri sot në këtë vepër.​

“Do të fillojmë me mbushjen e digës vitin tjetër, në 2018 dhe do të shkojmë më tej me prodhimin gjatë pranverës së vitit 2019 dhe në fund të vitit 2019 do të përfundojë gjithçka,” – u shpreh një nga drejtuesit e Statkraft.

Me kapacitet të instaluar 256 Më, HEC-i i Moglicës rrit kapacitetet prodhuese të energjisë në vend me 700 Gëh dhe e gjithë kaskada e Devollit do të rrisë me 17% furnizimin me energji. HEC-i i Moglicës është një vepër unikale në projektim e ndërtim. Për herë të parë, diga e Moglicës do të lidhet me centralin e prodhimit nëpërmjet një tuneli 11 km të gjatë, i cili do të ndërtohet brenda në shkëmb.

“11 kilometra tunele nga këtu te centrali i prodhimit, i cili do të jetë nëntokë. Ky do të jetë centrali i parë i ndërtuar në Shqipëria nëntokë,” – u shpjegoi një nga drejtuesit e punimeve.

Po ashtu, me një lartësi prej 160 metrash, diga e Moglicës është një ndër digat më të lartë në botë në llojin e saj.  “Është një ndër më të lartët në llojin e tij. Mendoj se është vetëm një në Kinë që është pak më e lartë, por është thuajse e njëjta. Është një ndërtim unikal dhe shumë i madh,” – theksoi një nga inxhinierët zbatues.

Për ndërtimin e kësaj vepre aktualisht janë angazhuar rreth 1400 punonjës. “Përafërsisht, duke përfshirë edhe rrugët zëvendësuese, janë 1300-1400 njerëz,” – u shpreh një nga inxhinierët zbatues.

Përveç investimit në veprën energjetike, kompania ka investuar 60 milionë euro në infrastrukturën rrugore, duke iu ardhur në ndihmë banorëve të zonës së Devollit.

energjia.al  14.11.2017

Gjatë ditës së sotme, nafta me shumicë në dy portet e vendit shitet me 147.34 lekë për litër, në rënie me 0.72% në krahasim me sesionin e kaluar.

Çmimi i pasqyruar është aktual dhe i referohet vetëm ditës së sotme. Luhatjet në çmimin e shumicës, përveç çmimit me të cilin kuotohet në bursë, vijnë edhe në bazë të kostove të transportit, cilësisë së produktit të zhdoganuar, kursit të këmbimit ndërmjet dollarit dhe lekut, si dhe barrës  shtetërore, që sot fiksohet në rreth 91.4 lekë për litër, ose 62% e çmimit total.

Këto të dhëna i referohen çmimit përfundimtar me të cilin nafta futet në tregun me pakicë, dhe jo çmimit me të cilin shitet në pikat e karburantit.

Scan TV,  14.11.2017

Çmimet e naftës shënuan rënie mëngjesin e ditës së sotme.

Treguesit referencë për naftën e papërpunuar amerikane, WTI, ranë me 21 cent ose me 0.4 për qind dhe u tregtuan me 56.55 dollarë për fuçi.

Treguesit referencë për naftën e papërpunuar europiane, Brent, ranë me 31 cent ose me 0.5 për qind dhe u tregtuan me 62.85 dollarë për fuçi.

Revista Monitor,  14.11.2017

Viti 2018 duket të jetë një vit tejet dinamik për sektorin energjetik parë ky në disa dimensione, së pari vijimi i zbatimit të modelit të ri të tregut të energjisë elektrike, së dyti gazsjellësi TAP dhe gazifikimi dhe së treti rifreskimi i legjislacionit tek hidrokarburet dhe gjetja e një modeli të ri për marrëveshjet dhe përfitimin shtet-investitor.

Këto ishin fokusi i konferencës së vjeshtës mbajtur në Tiranë  Associated European Energy Consultants në Tiranë si dhe Optima Legal& Financial Albania ku merrnin pjesë institucione publike, kompani ndërkombëtare me aktivitet në Shqiperi dhe eksperte te sektorit.

Tregu i energjisë dhe problemi i Kosovës

Ashtu sikurse edhe në raportin e fundit për Shqipërinë, përfaqësuesi i Sekretariati të Komunitetit të Energjisë Dirk Buschle u shpreh se Shqipëria ashtu siç ka bërë përparime ka mbetur pas me disa të tjera. Së pari prodhimi I energjisë nga burimet fosile është ende shumë larg potecialit.

Lidhur me përfitimet që ka Shqipëria nga gazsjellësi TAP ai u shpreh se Shqipëria duhet të shohë me kujdes mundësinë që ka përpara dhe të ketë kapacitetet e nevojshme për të përballuar kërkesën që mund të ketë tregu. Në këtë pikë hyn në lojë Albgaz i cili duhet të plotësoje gjithë kuadrin. Të qenurit një vend transit shfaq mundësi të pafundme për një vend si Shqipëria duke i hapur rrugë projekteve të tjera siç është gazsjellësi IAP apo një lidhje me Kosovën.

“Potenciali është i madh dhe premtues por gjithçka varet nga qeveria. Ajo që ne kemi parë është që asnjë vend s’mund të krijojë kapacitete duke menduar vetëm brenda vetes, duhet që ambicia të jetë rajonale dhe në këtë pjesë edhe përpjekja e qeverive duhet të jetë e bashkërenduar” tha Bushchle. Lidhur me kuadrin ligjor në tregun e energjisë ai u shpreh se në letër ekzistojnë pak a shumë të gjitha. Liberalizmi, organizmi, bursa e energjisë, de rregullimi. Konkretisht një pjesë  emirë e këtyre angazhimeve janë shkelur në afate.

“Bursa e energjisë pritej që të hynte në operim në 1 janar 2018 por duket se nuk do të jetë e mundur. Ne si Sekretariat gjithsesi presim që operimin ta fillojë brenda vitit 2018.procesi aktualisht ka ngecur” tha përfaqsuesi i Sekretariatit. Lidhur me problemin që Kosova ka me Serbinë dhe që ka kufizuar futjen në punë të linjës 400 kv ai u shpreh se ka një mungesë vullneti për të zgjidhur këtë ngërç dhe se negociatat ende nuk kanë dhënë asnjë rezultat.

Debat për ndryshimin e modelit të marrëveshjeve hidrokarbure

Pak ditë më parë Ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë Damian Gjiknuri u shpreh se do të ketë një rinegocim të kontratave konceisonare në sektorin hidrokarbur. Ajo që u kuptua dukej se lidhej me një rinegocim të kontratave ekzistuese por nuk është kështu. Një panel i veçantë ku ishin prezentë përfaqësues të kompanive më të mëdha që kanë sot marrëveshje hidrokarbure me shtetin shqiptar qartësoi edhe orientimin ku po shkohet.

Së pari ishte zëvendësministri i Infrastrukturës dhe Energjisë Enis Aliko i cili qartësoi se çfarë po synon të bëjë sot qeveria.

“Qeveria është duke parë marrëveshjet me investitorët e huaj për të parë shkallën e dobishmërisë së tyre meqë janë dhe kontrata të vjetra në kohë dhe mënyrën sesi ato të përditësohen për sipërmarrësit e rinj që mund të vijnë në Shqipëri për të investuar.

Modeli taksimit nuk është ndryshuar ne, ajo që po shohim ne nëse ky model taksimi është i përshtatshëm dhe nëse do të duhet të ndryshohet. Nëse  shihet e nevojshme që të ndryshohet atëherë do ndryshojnë dhe kontratat e reja që do të nënshkruhen. Aktualisht ka diskutime nëse modeli që kemi me ndarje prodhimi duke future dhe royalty është i përshtatshëm apo duhet parë një balancim më i mirë i këtyre dy komponentëve” tha Aliko.

Administratori i Bankers Petroleum Leonidha Çobo u shpreh se kompania ka investuar më shumë se 1 miliardë dollar që nga fillimi i aktivitetit të saj në Shqipëri dhe tashmë është në një fazë të re. Ajo që duhet të ketë parasysh qeveria sipas tij në vendosjen e një sistemi fiskal të ri për kompanitë që operojnë me marrëveshje hidrokarbure është që të jetë atraktiv për investitorët e rinj. Ai nënvizoi se ka nevojë për rishikim të kuadrit ligjor që është relativisht i vjetër dhe që në shumë raste ka mbivendosje dhe paqartësi.

Përfaqësuesi i Shell Upstream  Albania Rohan D’Souza u shpreh se duhet që në modelin e ri që po synon qeveria të gjendet balanca mes riskut dhe shpërblimit. “Tek risku duhet pasur parasysh që kompania mund të mos gjejë naftë ose gaz dhe kjo është diçka që ndodh, ose risku I mjedisit ku bëhet biznes. Për qeverinë vërtet Tax  Royalty është më e thjeshtë por risku në këtë rast është I kompanisë që duhet të investojë qindra miliona para dhe kjo mund të krijojë stepje. Pra shihni për modele të reja por sigurohuni për balancimin e riskut dhe shpërblimit” tha D’Souza.

Konsulenti Dael Dervishi nga ana tjetër nënvizoi se debatoi mes aktorëve të tregut është gjithmonë frytdhënës për të gjetur zgjidhjen më të mirë për Shqipërinë. “ Ishte një diskutim interesant. Ka disa çështje që kanë mbetur të pazgjidhura vitet e fundit në industrinë e naftës dhe gazit. Diskutimi i sotshëm ishte i nevojshëm sepse u ngritën problematikat qoftë nga ana e kompanive qoftë nga institucionet. Është e rëndësishme të ketë dialog. Sigurisht problemet duhet të fillojnë të zgjidhen me kontratat ekzistuese që janë lidhur para shumë vitesh dhe pastaj për kontratat e reja për blloqet e reja që do jepen nga qeveria shqiptare të bëhen mbi bazë të eksperiencës dhe diskutimeve dhe mosmarrëveshjeve mes palëve të përfshira.

Nuk është deklaruar një model i saktë ende për marrëveshjet e reja hidrokarbure. Diskutohen disa modele. I pari është “royalty” në taksë pra kompanitë të paguajnë përqindje mbi prodhimin e naftës duke evituar që në monitorim të prodhimit të ketë sa ë pak ndërhyrje. Sa më pak qeveri të ketë në marrëveshjet me investitorët aq më mirë do ishte” tha Dervishi.

Revista Monitor,  14.11.2017

Këshilli Kombëtar i Territorit ka miratuar të paktën 16 vendime të reja në takimin e fundit, që sipas rendit të ditës është mbajtur në datë 10 nëntor. Ajo që bie në sy është miratimi i një sërë projekteve të reja në ndërtim, si dhe disa hidrocentrale.

Konkretisht janë miratuar dy leje zhvillimore, për kompaninë Invest Society sh.p.k  ku e para është një godinë Polifunksionale Europiane Blloku, si dhe një godinë Polifunksionale “West Residence”, me vendndodhje në Rrugën “Ibrahim Rugova” në Tiranë.

Përveç këtyre, këshilli ka miratuar një leje ndërtimi për “Godinë polifunksionale 2, 4, 16 dhe 24 kate “Garden Building”, me vendndodhje në Rrugën e Kavajës, me subjekt zhvillues shoqërinë “Tirana 1 Konstruksion” sh.p.k.

Hidrocentrale të reja dhe ekzistues

Në axhendën e Këshillit Kombëtar të Territorit duket se kanë qenë edhe katër hidrocentrale të rinj, për të cilët u dhanë lejet e ndërtimit. Konkretisht u miratua leje Ndërtimi për hidrocentralin “Kalis”, në ujërat e rrjedhës së lumit të Shmilit, degë e lumit Shkumbin”, Bashkia e Librazhdit, Qarku i Elbasanit”, me subjekt zhvillues shoqërinë “Erdy Energy” sh.p.k.

Një leje ndërtimi  u dha për objektin: “Ndërtimi i burimit të ri gjenerues të energjisë, hidrocentralit “Antena”, në lumin e Zallittë Shtamës, Bashkia Mat, Qarku i Dibrës”, me subjekt zhvillues shoqërinë “Derbi – E” sh.p.k. Po kështu ndërtimi për objektin: “Ndërtimi i burimit të ri gjenerues të energjisë, hidrocentralit “Letaj”, në përroin e Thekrës dhe në dy degët e tij, Bashkia e Bulqizës, Qarku i Dibrës”, me subjekt zhvillues shoqërinë “Asi-Tre” sh.p.k si dhe  ndërtimi i hidrocentralit “Kamenica”, në përroin e Kamenicës, degë e lumit Dunavecit, degë e lumit Devoll, Bashkia e Korçës, Qarku i Korçës”, me subjekt zhvillues shoqërinë “Favina 1” sh.p.k.

Për hidrocentralin Sekë dhe Zais në pellgun ujëmbledhës të lumit të Urakës dhe zallit të Melthit, në Bashkinë e Matit, Qarku i Dibrës dhe Bashkinë e Mirditës, Qarku i Lezhës është dhënë leje zhvillimi.

Për hidrocentralin “Dragobia”, Komuna Margegaj, Qarku i Kukësit”, me subjekt zhvillues shoqërinë “Dragobia Energy” sh.p.k është bërë shtyje e lejes ekzistuese.

Revista Monitor,  14.11.2017

Pas vizitës në hidrocentralin e Moglicës, Ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë, Damian Gjiknuri ka publikuar edhe një video ku paraqitet grafikisht projekti i Kaskadës së Devollit.

2 HEC-et që po ndërtohen prej vitit 2015, Moglica dhe Banja, do  të rrisin me 17% furnizimin me energji të vendit. Vetëm për veprën e dytë të këtij projekti, pikërisht hidrocentralin e Moglicës, deri më tani janë investuar 215 milionë euro.

Lartësia e digës do të jetë 160 m, kapaciteti i instaluar 183 MW dhe prodhimi mesatar 450 GWh.

Scan Tv,  13.11.2017