info@energjia.al

Çdo ditë, minatorët e Trepçës lëshohen në një thellësi prej mbi tetëqind metra nën sipërfaqen e tokës për të nxjerrë xehet dhe mineralet. Me punën e tyre ata nxjerrin mbi tokë, pasurinë nëntokësore të Kosovës.

Afër hyrjes së minierës, nga një oxhak del një tym i lehtë që cila tregon se diku në thellësi të tokës po punohet.

Minatorët hyjnë e dalin tek hyrja kryesore e Minierës së Stantërgut, e cila gjendet në Mitrovicë, sipër së cilës është vendosur një shenjë e madhe me mbishkrimin, “Me fat!”.

Para se të lëshohen qindra metra në thellësi të tokës, ata veshin rrobat e punës- çizmet, pantallonat, xhaketat dhe mbi kokë vendosin helmetën me dritë, mjete këto, pa të cilat nuk lejohet hyrja në minierë.

Kur veshin gardërobën e përshtatshme, minatorët janë të gatshëm për të filluar punën nëntokë.

Për të zbritur tek punishtet, mblidhen te “kafazi”, siç e quajnë ata, ashensorin i cili daton që nga viti 1954. Një sinjal tregon që ashensori fillon të ulet poshtë me të cilin zbresin deri në horizontin e 10-të nga 12 nivele sa ka gjithsej.

Thellësia është deri në 800 metra nën sipërfaqen e tokës.

Sapo të zbresësh poshtë në horizontin e 10, për të shkuar më pas në këmbë deri në horizontin e 11, ajri është i nxehtë, në vende- vende temperaturat janë të larta e diku shumë të ulëta. Derisa në disa nga punishtet përveç temperaturave të larta, ajri është i tymosur.

Lagështia e ajrit në disa vende në galerinë e minierës ndihet dukshëm.

Rrahman Beqiri, vozitës i makinave të rënda, tha se mungesa e mirëfilltë e filtrimit të ajrit dhe makineritë e vjetruara e bëjnë më të rrezikshme punën në këtë minierë.

“Një ditë e punës në minierë është me shumë vështirësi të mëdha- zgjimi herët në mëngjes, përgatitja. Vështirësitë, me të cilat përballemi, janë makineri të amortizuara që në disa vende tjera të botës janë edhe jashtë përdorimit. Por, ne punojmë nuk bën të ndalemi”, thotë Beqiri, i cili punon në Trepçë që nga viti 1983.

Kombinati Trepça përbëhet prej 41 njësive të ndryshme, që grupohen kryesisht në tri komplekse të mëdha: në Miniera me Flotacione, në Parkun Industrial në Mitrovicë dhe në Kompleksin e Shkritoreve.

Trepça ishte në mesin e ndërmarrjeve më të mëdha në ish-Jugosllavi. Por, pas luftës e deri në tetor të vitit të kaluar kur Qeveria e Kosovës miratoi Ligjin për Trepçën, nuk dihej se çfarë do të ndodhte me këtë kombinat.

Sipas të dhënave zyrtare nga viti 1945 e deri në periudhën para vitit 1990, miniera prodhonte rreth 600 mijë tonë xehe në vit. Kurse sot, nga aty nxirren 150 mijë tonë xehe.

Edhe kapacitetet e saj humane janë zvogëluar po ashtu përgjatë viteve, duke u reduktuar në 1,400 punëtorë nga mbi 20,000 sa ishin të punësuar në këtë kombinat dikur.

Kosova asnjëherë nuk ka bërë një vlerësim të detajuar për vlerën reale të kombinatit metalurgjik “Trepça”.

I vetmi studim për të gjitha resurset natyrore të Kosovës që është bërë në vitin 1992, ka vlerësuar se potenciali material i Trepçës mund të jetë 85 miliardë dollarë amerikanë.

Shpresat mundin rrezikun

Rrogat aktuale të punëtorëve sillen nga 600 deri në 800 euro, varësisht përvojës dhe përgatitjes profesionale. Por, asnjë nga ata nuk ka sigurim shëndetësor apo jetësor.

Fehmi Hajredini, është mbikëqyrës në horizontin e 11-të. Ai tha se “në çdo hap që sillesh, në minierë është e rrezikshme”.

“Zakonisht në minierë ka vende të rrezikshme sidomos në punishte ku punohet, ka vende ku shkëmbinjtë janë të qarë dhe aty duhet kujdes i madh, por për fat të mirë ndodhin shumë rrallë fatkeqësitë në minierë”, tha Hajredini.

Ai tregoi se ka pasur disa minatorë që janë lënduar gjatë punës, dhe disa të tjerë që kanë vdekur në minierë.

“Para lufte mu në horizontin e 10 në punishten 140 ka pas ndodhur ku dy minatorë kanë vdekur. Dy ndërrime kanë punuar për të thyer shkëmbinjtë për t’i nxjerr trupat e pajetë. Është përjetim i rëndë të shohësh kolegun duke u mbytur”, tha ai.

Mosha mesatare e minatorëve tregon drejtori i minierës së Stantërgut, Qazim Jashari është 55 vjeç.

“Unë kam minator 64 vjet që punon prej tij nuk mund të pritet shumë, pasi që fuqia e ka lëshuar mosha e ka bërë të veten, tërë kohen ka punuar në minierë ai është i dërmuar. Po presim që tani ligji të na ndihmojë, na kanë premtuar që do të bëjmë diçka që të ulemi moshën e pensionimit të minatorit”, thotë Jashari.

Në minierën e Stantërgut ka edhe punëtorë të rinj rreth të 30-tave. Njëri prej tyre është Ramadan Behrami, inxhinier, kryepunëtor i horizontit të 10-të të minierës.

Ndryshe, nga minatorët e vjetër Ramdani është më pak i lodhur nga puna e vështirë në minierë. Ai ka gjashtë vjet që punon në minierë dhe shpresat i ka të mëdha se ky gjigant metalurgjik do të rimëkëmbet dhe do t’i kthehet nami që kishte dikur.

“Kushtet për momentin janë ato që janë. Makineria në përgjithësi është e vjetruar, mjetet që janë duke punuar në horizontin e janë të vjetra 10 vjet. Është investuar shumë pak, me ato mjete është vështirë të kryhet punë. Në kushtet që janë sot prodhimi është i kënaqshëm. Por me një investim nga Qeveria qendrore, ka mundësi të bëhet më shumë prodhim”, thotë ai.

Gjiganti i ndarë në dy pjesë, në veriun e dominuar nga serbët dhe Stantërgun me minatorë shqiptarë, nuk arriti të funksionojë si duhet, për shkak të statusit të pazgjidhur dhe ndarjes, që ngjasonte edhe në vetë qytetin e Mitrovicës.

Tani për afër një vit që nga miratimi i Ligjit për Trepçën, autoritetet në Kosovë kanë filluar procedurat për zbatimit e këtij ligji që si i tillë është thënë se do të mundëson rimëkëmbjen dhe zhvillimin e kombinatit Trepça.

Telegrafi,  12.10.2017

Policia e Bulqizës ka zbardhur brenda 24 orësh dhunimin e punonjësve të një HEC-i në Valikardh, duke vënë në pranga një person dhe shpallur në kërkim tre të tjerë. Ndërkohë një nga punonjësit e dhunuar tregoi nga spitali sulmin ndaj HEC-it. Ilirjan Rusi thotë se agresorët, të maskuar e të armatosur i dhunuan për rreth 2 orë. Përfaqësues të investimit të kundërshtuar, pretendojnë se në sulm janë përfshire rreth 20 persona të cilët kanë dëmtuar HEC-in.

Zbardhet brenda 24 orëve dhunimi i punonjësve të një HEC-i në Valikardhë, të Bulqizës.

44-vjeçari Gëzim Liçi është arrestuar, tre janë shpallur në kërkim ndërsa 8 të tjerë janë shoqëruar për sqarim për ngjarjen e regjistruar mbrëmjen e së martës.

Sipas policisë, gjatë sulmit mbeten të plagosur dy punonjës të HEC-it, por përfaqësuesit e firmës të cilët kanë marrë ndihmë mjekësore në spitalin rajonal.

Nga spitali, Ilirjan Rusi, një prej pesë punonjësve të plagosur rrefeu sulmin dhe dhunën e pësuar.

Ai thotë se agresorët të armatosur dhe të maskuar i goditën me qytë automatiku dhe sende të forta për rreth dy orë.

Rusi: “Kanë ardhur, mund të kenë qenë 6-7 veta me maska dhe armë, na kanë rrahur dhe masakruar për dy orë, na kanë thyer mjetet edhe kërkojnë që mos bëhen më punime aty.”

Pretendimet se pranë HEC-it u qëllua konfirmohen edhe nga policia e cila thotë se në vendngjarje gjeti një gëzhojë ndërsa evidentoi edhe dënimin e makinerive.

Policia e Bulqizës thotë se është e angazhuar për kapjen e personave në kërkim dhe sqarimin e ngjarjes, ndërkohë që kujtojmë se ndërtimi i HEC-it në Valikardh të Bulqizës është kundërshtuar prej vitesh me protesta dhe reagim të fortëe nga banorët e zonës.

Ora News,  12.10.2017

Autoriteti i Konkurrencës vendosi të mbyllë procedurën e hetimit të thelluar në treg për produktin gaz i lëngshëm, për konsumin familjar dhe për bizneset. Bëhet fjalë për të gjitha segmentet e tregut të ngarkim- shkarkimit, importit, depozitimit dhe shitjes me shumicë të produktit gaz i lëngshëm.

Ky vendim me nr. 476, datë 05.10.2017 është marrë nga Komisioni i Konkurrencës, i cili është bërë publik sot me botimin në faqen zyrtare të Autoritetit të Konkurrencës. Vendimi, përveç njoftimit për mbylljen e hetimit, ka në përmbajte edhe rekomandimet për operatorët që do të veprojnë në treg.

Autoriteti i Konkurrencës vendosi që të monitorojë tregun e ngarkim- shkarkimit, importit, depozitimit dhe shitjes me shumicë të produktit gaz i lëngshëm për konsum familjar dhe biznes për një periudhë 1 (një) vjeçare, duke filluar nga data 16 Tetor 2016.

“Komisioni i Konkurrencës, në mbledhjen e datës 5 tetor 2017, me vendimin nr. 476, datë 05.10.2017 vendosi që të mbyllë procedurën e hetimit të thelluar në këtë treg për produktin gaz i lëngshëm për konsum familjar dhe biznes, si dhe të japë rekomandimet e mëposhtme:

  1. Operatorit Shtetëror të Autorizuar, Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë dhe Ministrisë së Financave për të hartuar dhe miratuar një metodologji për rregullimin e tregut, që të përcaktojë në mënyrë të qartë rolin, funksionet dhe mënyrën e funksionimit të çdo operatori që vepron në këtë treg.
  2. Risjelljen në vëmendje të zbatimit të vendimit të Komisionit të Konkurrencës nr. 390, datë 22.12.2015.
  3. Subjektet e mësipërme duhet të njoftojnë pranë Autoritetit të Konkurrencës mbi zbatimin e rekomandimeve brenda 90 ditëve nga hyrja në fuqi e këtij vendimi”, thuhet në vendim.

Scan Tv,  12.10.2017

Kur bëhet fjalë për gjetjen e një strehe , investitorët zakonisht mendojnë për arin ose thesare të ndryshme. Tani, për të gjithë ata që kërkojnë strehim nga rreziqet globale në Singapor ka filluar tregtia e diamanteve me një madhësi sa një kartë krediti .

Ndërsa shufrat e argjilës tregtohen në peshore dhe pastrime standarde, diamantet ndryshojnë në bazë të prerjes, qartësisë, ngjyrës dhe karatit duke i bërë ato në përgjithësi më të vështira për t’u shitur dhe blerë si një investim.

Për të zgjidhur këtë, “Singapore Diamond Investment Exchange” ka renditur një produkt të quajtur Diamond Bullion, ose grupe gurësh të lëmuar në investime të klasifikuara në denominiacione prej rreth 100,000 dollarë deh 200,000 dollarë secila.

“Deri më  tani, nuk kishte asnjë mënyrë që njerëzit të investonin në diamante në një formë e cila është ekuivalente me investimin në ar,” tha Alain Vandenborre, kryetar ekzekutiv dhe themelues i shkëmbimit.

“Një diamant ka lidhje nuk ka absolutisht asnjë lidhje me ndonjë klasë tjetër të aseteve, pavarësisht nëse janë mallra, obligacione apo aksione. Është një dyqan pasurish, është një mbrojtje kundër paqëndrueshmërisë dhe padiskutim që  keni nevojë për të në portofolin tuaj “.

Megjithatë, diamantet janë ulur më shumë se 30 për qind që nga niveli i lartë në të cilin ishte në vitin 2011, tregojnë të dhënat e PolishedPrices.com pasi tregu i butë kinez dhe konsumatorët e rinj shpenzojnë më shumë në smartphone dhe pajisje.

Gjithashtu edhe ari ka humbur pak a shumë të njëjtën sasi nga kulmi i saj në atë vit kur tregjet e aksioneve u rritën dhe ekonomia globale u rikthye.

Bursa e cila thotë se është i vetmi shkëmbim elektronik në botë për tregtinë e diamanteve ka tregtuar rreth 165 milionë dollar gurë të çmuar që nga fillimi i majit të vitit të kaluar.

Scan Tv,  12.10.2017

Gjatë ditës së sotme, nafta me shumicë në dy portet e vendit shitet me 143.14 lekë për litër, nërënie me 0.23% në krahasim me sesionin e kaluar. Çmimi i pasqyruar është aktual dhe i referohet vetëm ditës së sotme.

Luhatjet në çmimin e shumicës, përveç çmimit me të cilin kuotohet në bursë, vijnë edhe në bazë të kostove të transportit, cilësisë së produktit të zhdoganuar, kursit të këmbimit ndërmjet dollarit dhe lekut, si dhe barrës  shtetërore, që sot fiksohet në rreth 90.9 lekë për litër, ose 67% e çmimit total.

Këto të dhëna i referohen çmimit përfundimtar me të cilin nafta futet në tregun me pakicë, dhe jo çmimit me të cilin shitet në pikat e karburantit.

Scan Tv,  12.10.2017

Të paktën 8 incidente janë raportuar që kur Apple lançoi telefonat në 22 shtator.

Në secilën prej këtyre rasteve problemi ka qenë i njëjtë me bateritë e telefonit të cilat fryheshin aq sa hapnin edhe kapakun e telefonit duke e bërë kështu telefonin të papërdorshëm.

Apple konfirmoi se po e heton këtë problem dhe se është në dijeni të të gjitha situatave.

Numri duket i madh, por ende nuk është statistikisht i rëndësishëm duke marrë parasysh se sa milionë njësi iPhone 8 Apple ka shitur deri më tani.

Ekspertët mendojnë se është një gabim në prodhim dhe Apple po përpiqet të identifikojë linjën e prodhimit.

Kur bëhet fjalë për incidente të tilla njerëzit e kanë akoma të freskët rastin vitit të kaluar të  Galaxy Note 7.

Por pavarësisht incidentit me Galaxy Note 7, Samsung dëshmoi me Galaxy S8 dhe Galaxy Note 8 se mësoi shumë nga fatkeqësia e Galaxy Note 7.

Scan Tv,  12.10.2017