info@energjia.al

Është folur gjatë për Bursën e Energjisë si një pjesë e rëndësishme e ligjit për sektorin e energjisë elektrike. Sipas afateve kjo bursë duhet të jetë operacionale në 1 janar 2018.

Por funksionimi i saj kërkon mbi të gjitha transparencë dhe pikërisht këtu ndalet edhe rregullorja më e fundit që Enti Rregullator i Energjisë ka publikuar së fundmi. Në këtë rregullore përcaktohen qartësisht të dhënat që duhet të publikojë Operatori i Sistemit të Transmetimit, që do të jetë edhe menaxhuesi kryesor i bursës, të dhënat që duhet të merren nga aktorët e tjerë të tregut, si dhe rregullimi i disbalancave dhe afatet kohore brenda të cilit duhet të bëhen njoftimet.

Rregullorja përcakton edhe mënyrën sesi do të veprohet me prodhuesit e energjisë diellore dhe asaj nga era. Këto dy kategori po nxiten gjerësisht së fundmi në përmbushje edhe të angazhimeve për burimet e rinovueshme. Të dyja palët do të bëhen pjesë e bursës dhe e raportimit sipas rregullave të transparencës në momentin që prodhimi i tyre do të arrijë sa 5 për qind e prodhimit total të energjisë në vend.

Menjëherë pas arritjes së këtij targeti do të raportohet kapaciteti gjenerues i instaluar si dhe parashikimin e një dite të avancë të gjenerimit si për eolikët dhe për fotovoltaikët. ERE ka publikuar rregulloren e transparencës në bazë të së cilës do të funksionojë Bursa e Energjisë. Në këtë dokument përcaktohet edhe mënyra si do veprohet me burimet e energjisë nga era dhe dielli.

Scan TV,  08.05.2017

One of the sections with positive results in the revenues of the state budget is that of the royalty payments from the mining industry.

The preliminary data published by the Ministry of Finance show that revenues from royalty payments in export have been realized at the value of ALL 585 million, 9.1% or ALL 49 million more compared with the third quarter of 2016 and 33% or ALL 146 million over the plan.

According to an analysis of finance experts, the main impact has been the increase in mineral prices in international markets with about 48% compared with January-March 2016 and the increase of the quantity of exported minerals by 47% compared with January-March 2016.

Royalties are paid by any subject who is licensed and/or operating in the mining industry, according to a contractual relationship with the public entity for natural mineral resources by/on/and subsoil of the Republic of Albania.

The royalty is a tax calculated as a certain percentage on the total value of the wholesale product sales.

In the case of products sold domestically, the tax authority branches are in charge for collecting this rent.

In case of export of mineral products, the rent is paid at the time of the export declaration and the customs offices in the districts are in charge for collecting this rent.

25 percent of revenues from royalty payments go to the local government in whose territory the export activity is situated.

Scan Tv,  08.05.2017

Në Shqipëri, punonjësit e minierave janë punëkërkuesit më të mëdhenj dhe të papunët më afatgjatë. Për vitin 2016, sipas të dhënave të Shërbimit Kombëtar të Punësimit rezultuan 41,488 punëkërkues të papunë që i përkisnin kategorisë së profesioneve elementare e ku përfshihen punëtorët e shërbimit, të bujqësisë, minierave, ndërtimit, transporti, përgatitjes së ushqimeve apo shërbimeve të tjera. Nga këta, rreth 18,000 punëkërkues i përkasin sektorit të ndërtimit dhe minierave, duke u ndjekur nga bujqësia me rreth 6,000.

Kategoria tjetër e të papunëve që kërkojnë një punë janë çuditërisht zanatçinjtë, që edhe pse mungojnë në treg, nuk arrijnë dot të zotërojnë një vend pune. Të dhënat zyrtare flasin për 14,251 zanatçinj të papunë që u regjistruan si të tillë në vitin 2016, kryesisht në ndërtim, prodhime artizanale dhe shtypshkrime, por edhe të elektroteknologjisë. Nga këta, rreth 9,000 rezultojnë punëkërkues afatgjatë, çka tregon se kanë më shumë se një vit që nuk kanë arritur të punësohen.

Numri më i ulët i punëkërkuesve të papunë u përket profilit të menaxherëve, ku gjithsej si të regjistruar për vitin 2016 ishin 53 persona, nga këta vetëm njëri rezulton të ishte i papunë afatgjatë.

Të dhënat e Shërbimit Kombëtar të Punës tregojnë gjithashtu se arsimtarët rezultojnë kategoria me numrin më të madh të të papunëve në rangun e specialistëve me arsim të lartë. Reforma e ndërmarrë nga qeveria në arsim bëri që një pjesë e mësuesve të humbisni vendet e punës për shkak të mos tejkalimit të provimeve. Ata ndiqen pas nga punonjësit e shëndetësisë, të cilët gjithashtu iu nënshtruan testimeve të ndryshme dhe një pjesë e tyre nuk arritën dot të garantonin vendin e punës. Në fund të vitit 2016 numri i punonjësve të këtij sektori që rezultuan të papunë të regjistruar ishte 753.

Grupet kryesore në klasifikimin e profesioneve

  1. Ligjvënës, nëpunës të lartë të administratës shtetërore dhe drejtues ekzekutivë;
  2. Specialistë me arsim të lartë;
  3. Teknikë dhe specialistë në zbatim;
  4. Nëpunës të thjeshtë;
  5. Punonjës të shitjeve dhe shërbimeve;
  6. Punonjës të bujqësisë pyjeve dhe peshkimit;
  7. Zejtarë, zanatçinj dhe profesioneve të lidhura me to;
  8. Punonjës të montimit dhe përdorimit të makinerive dhe pajisjeve;
  9. Punëtorë të ndihmës (profesione elementare);
  10. Forcat e Armatosura.

Revista Monitor,  08.05.2017

Çmimet e naftës së papërpunuar shënuan rritje mëngjesin e ditës së sotme.

Një rritje e tillë erdhi si pasojë e deklaratës së ministrit të Energjetikës së Arabisë Saudite, i cili u shpreh se ndërpreja e prodhimit të naftës e cila parashikohej të përfundonte në qershor të këtij viti do të shtyhet deri në fund të tij dhe mbase do të mbulojë edhe një pjesë të 2018-s.

Treguesit referencë për naftën e papërpunuar europiane, Brent, u rritën me 38 cent ose me 0.75 për qind dhe u tregtuan me 49.48 dollarë për fuçi.

Treguesit referencë për naftën e papërpunuar amerikane, WTI, u rritën me 30 cent ose me 0.7 për qind dhe u tregtuan me 46.52 dollarë për fuçi.

Revista Monitor,  08.05.2017

Zyra e Rregullatorit e Energjisë Elektrike (ZRRE) konfirmon se investimet që është duke i bërë KEDS-i në modernizimin e rrjetit të energjisë elektrike po i paguajnë qytetarët e Kosovës përmes faturave të energjisë elektrike.

Qytetarët e Kosovës krahas pagesës së energjisë elektrike në faturat e tyre mujore po paguajnë edhe investimet që është duke i bërë KEDS-i në modernizimin e rrjetit të shpërndarjes së energjisë elektrike. Gazeta “Zëri” ditë më parë ka raportuar se përpos investimeve qytetarët nëpër faturat e tyre janë duke paguar edhe energjinë elektrike që po shpenzojnë qytetarët serbë në veri të Kosovës e që brenda një viti është rreth 8 milionë euro. Modernizimi i rrjetit dhe ulja e humbjeve të energjisë elektrike ka qenë arsyeja kryesore e privatizimit të distribucionit të Korporatës Energjetike të Kosovës (KEK). Por, ndonëse kanë kaluar më shumë se tre vjet humbjet e energjisë thuajse janë të njëjta, derisa ndryshimet në rrjet që po i bën KEDS-i po u faturohen qytetarëve të Kosovës.

Zyra e Rregullatorit të Energjisë Elektrike (ZRRE) ka konfirmuar për gazetën “Zëri” se të gjitha kostot e investimeve si në gjenerim, transmision dhe në shpërndarje të energjisë elektrike përfshihen në të hyrat e lejuara maksimale që mblidhen nga tarifat e energjisë. Por, në anën tjetër zyrtarë të KEDS-it mohojnë një gjë të tillë. Zëdhënësja e ZRRE-së, Adelina Murtezaj, thotë se rregullimi i sektorit të energjisë është i bazuar në ligjet e energjisë dhe rregullat tjera në fuqi për rregullimin e këtij sektori. Sipas saj, duke u bazuar në parimet ndërkombëtar të rregullimit ekonomik dhe legjislacionin në fuqi në vendin tonë, në çmimet finale të produktit ose shërbimit, që e ofron një entitet, duhet të përfshihen të gjitha kostot e arsyeshme operative dhe kapitale në mënyrë që ai entitet të mundë të funksionojë dhe të jetë i qëndrueshëm financiarisht. “E njëjta ndodh edhe gjatë shqyrtimit të të hyrave të lejuara maksimale të operatorëve të rregulluar në sektorin e energjisë elektrike në vendin tonë. Të gjitha kostot e investimeve si në gjenerim, transmision dhe në shpërndarje të energjisë elektrike përfshihen në të hyrat e lejuara maksimale që mblidhen nga tarifat e energjisë”, ka thënë zëdhënësja e ZRRE-së Adelina Murtezaj. Sipas saj, të gjitha kostot e arsyeshme të sistemit hyjnë në të hyrat e lejuara maksimale të operatorëve dhe mblidhen nga tarifat që paguajnë konsumatorët, të cilët i shfrytëzojnë këto shërbime.

KEDS-i: Qytetarët paguajnë vetëm shpenzimin e energjisë

Por në anën tjetër, zëdhënësi i KEDS-it Viktor Buzhala thotë se të gjitha investimet e ndërmarra deri më tash janë bërë nga KEDS-i. Sipas tij, kjo mund të verifikohet në pasqyrat tona financiare, por edhe në raportet që ne i dërgojmë në ZRRE, si autoriteti mbikëqyrës. “Çdo vit ne paraqesim në ZRRE maksimumin e të hyrave të lejuara, ku përfshihet gjithashtu edhe investimet e planifikuara dhe në bazë të aprovimit të tyre ne ndërmarrim investimet”, ka thënë Buzhala për gazetën “Zëri”. Sipas tij, faturat e qytetarëve përfshijnë vetëm shpenzimin e tyre të energjisë, të ndarë në bllok-tarifa të aprovuara nga ZRRE-ja. “Nuk ka tjetër kosto që është e përfshirë në faturat e qytetarëve”, shtoi Buzhala.

Më pak investime

Murtezaj, nga ZRRE-ja, thotë se me qëllim të përmirësimit të shërbimeve në sektorin e energjisë elektrike, sigurinë e furnizimit me energji elektrike dhe zvogëlimin e humbjeve në rrjet ZRRE-ja ka lejuar planin e investimeve për periudhën 2013-2017 për OSSH-në.

“Në vitin 2012 ZRRE-ja ka përcaktuar caqet të cilat Operatori i Shërbimit të Shpërndarjes (OSSH) duhet t’i arrijë brenda një periudhe të caktuar kohore. Për t’i përmbushur këto caqe ZRRE-ja gjatë shqyrtimit të të hyrave të lejuara maksimale për periudhën 5-vjeçare 2013-2017 ka aprovuar planin e investimeve kapitale për këtë periudhë. Sipas përcaktimit të ZRRE-së, për vitin 2014 KEDS-i është dashur të investojë 21.2 milionë euro, ndërsa ka investuar 18.0 milionë euro, në vitin 2015 është dashur të investojë 21.4 milionë euro dhe ka investuar 20.5 milionë euro, ndërsa në vitin 2016 është dashur të investojë 21.6 milionë euro dhe ka investuar 23.64 milionë euro”, ka thënë ajo.

Po ashtu edhe Buzhala, nga KEDS-i, thotë se në bazë të marrëveshjes kontraktuale KEDS-i duhet të kompletojmë investimin prej 300 milionë eurosh brenda periudhës 15-vjeçare. “Gjatë vitit të kaluar ne kemi përgatitur një masterplan, që ishte produkt i studimeve në të gjithë vendin. Ky plan parasheh investime gjithëpërfshirëse dhe në vitin 2025 ne planifikojmë të rrumbullakojmë shumën e investimeve prej 300 milionë eurosh. Rrjeti distributiv, siç jeni edhe ju në dijeni, është në gjendje shumë të rëndë dhe ne kemi ardhur në përfundim se investime të shpejta janë të nevojshme. Misioni ynë është t’u shërbejmë qytetarëve në mënyrën më të mirë të mundshme dhe kjo ishte arsyeja pse ne e kemi zhvilluar këtë masterplan, kështu që mund të sigurojmë një rrjet modern dhe që ofron besueshmëri në furnizim me energji elektrike”, ka thënë Buzhala.

Gazeta Zeri,  08.05.2017

Në tre vitet e fundit, gjykatat shqiptare kanë dënuar mbi 12 mijë e 200 vetë për vjedhjen e energjisë elektrike dhe drejtimin e parregullt të automjeteve. Shifrat janë bërë publike në raportin vjetor të prokurorisë për gjendjen e kriminalitetit në vend gjatë vitit 2016.

Sipas të dhënave, për veprën e vjedhjes së energjisë, gjatë periudhës 2014-2016, janë dënuar rreth 3860 vetë. Sipas prokurorisë, nga analiza e të dhënave rezulton se faktori kryesor që ndikon në këtë vepër është papunësia, pasi rreth 62.5% e të pandehurve që janë proceduar për vjedhjen e energjisë, rezultojnë të papunë.

Për këtë arsye, prokuroria thotë se është treguar e kujdesshme në politikën e dënimit, duke kërkuar dënimin me burg për 55% të të pandehurve që janë proceduar për këtë shkelje. Megjithatë, sipas organit të akuzës, procedimet për këtë vepër janë përgjysmuar pas vitit 2014, kur qeveria nisi aksionin e gjerë kombëtar kundër vjedhjes së energjisë.

Në lidhje me veprën e dytë, atë të drejtimit të parregullt të automjeve, gjatë tre viteve të fundit janë dënuar 8367 persona. Për këtë vepër, prokuroria vëren se problematik mbetet përfshirja e të miturve, pasi mbi 22% e personave të dënuar, janë nën moshën 18 vjeç.

Por, ashtu si në rastin e vjedhjes së energjisë, edhe për drejtimin e parregullt të automjeteve numri i procedimeve është ulur gjatë dy viteve të fundit.

Top Channel,  07.05.2017

Në tremujorin e parë të 2017-s, mallrat kryesore ushqimore dhe industriale u rritën në tregjet ndërkombëtare

Çmimet e naftës në tregjet ndërkombëtare, sipas indeksit të Bankës Botërore, u rritën 8%. Çmimet e gazit natyror u rritën me 6% për shkak të rritjes së kërkesës dhe disa kufizimeve në furnizim. Çmimet e naftës bruto u rritën me 8% në tremujorin e parë 2017, duke arritur nivelin e 52.9 për fuçi, zhvillime këto në sinkron me marrëveshjen nga OPEC dhe disa prodhues jo-OPEC për të ulur prodhimin në gjysmën e parë të vitit 2017. Çmimet ranë ndjeshëm në gjysmën e dytë të muajit mars, pasi menaxherët kanë likuiduar pozicione të mëdha në tregjet e së ardhmes.

Çmimet në muajin prill ishin 50 dhe 54 dollarë për fuçi, pasi investitorët presin rënie të stoqeve, teksa një kërkesë e qëndrueshme për naftën vazhdon. Rënia e madhe e investimeve erdhi nga reduktimi i çmimeve në vitin 2014, që çoi në një tkurrje të prodhimit nga vendet e jo OPEC-ut vitin e kaluar. Kufijtë e prodhimit të imponuar nga OPEC pritet të kufizojnë më tej furnizimin. Rezervat e naftës bruto në Shtetet e Bashkuara mbetën të mëdha në tremujorin e parë, por ky stok pritet të bjerë në tremujorin e dytë. Çmimet e naftës së papërpunuar parashikohet të arrijnë në një mesatare prej 55 dollarësh për fuçi në vitin 2017. Pritet që stoqet të bien, sidomos në gjysmën e dytë të vitit, duke supozuar vazhdimin e kufizimit të prodhimit OPEC / jo-OPEC. Kërkesa botërore për naftë vazhdon të rritet me një normë relativisht të fuqishme vjetore prej 1.3 milionë fuçi në ditë, megjithëse me një ritëm më të ulët sesa norma e 2015-s, 2 miliardë fuçi në ditë. Ky kërcim i kërkesës ka ndodhur kryesisht në anëtarët e Organizatës për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD), ku kërkesa është rritur me një mesatare prej 0.5 milionë fuçi në ditë për vitet 2015 dhe 2016. Rritja e kërkesës për naftë në vendet jo OECD ka qenë relativisht e qëndrueshme në terma vëllimi, duke u rritur me një ritëm mesatar vjetor prej 1.4 milionë fuçish në ditë që nga viti 2005. Megjithatë, shkalla e rritjes është ulur nga një mesatare prej 3.6% (2005-‘14) në vetëm 3.0% në vitin 2015 dhe në 2.7% të parashikuar në vitin 2017.

Në rritje, edhe produktet bujqësore

Indeksi i Çmimeve Bujqësore të Bankës Botërore u rrit me 1% në tremujorin e parë të vitit 2017. Çmimet e pijeve u ulën më shumë se 6%, për shkak të rënies së çmimeve të kakaos. Gruri u rrit me gati 4%. Vajrat dhe ushqimet u rritën në mënyrë modeste me vetëm 2%. Indeksi i Çmimeve Bujqësore pritet të mbetet i qëndrueshëm në vitin 2017, me ndryshime midis mallrave. Çmimet e drithërave parashikohen të bien 3%. Vajrat dhe mielli pritet të rriten më shumë se 2%, duke shtuar rritjen e vitit të kaluar prej 5%. Çmimet e pijeve parashikohet të bien më shumë se 6%, me një rënie më të madhe se parashikimi me 1% në janar. Por ka rreziqe të larta për parashikimet e vitit 2017 për shkak të ndikimeve që ka ndryshimi i klimës në prodhimin e mallrave. Banka Botërore analizon se çmimet e mallrave të ushqimeve pritet të rriten deri në vitin 2020.

Edhe metalet, me çmime më të larta

Çmimet e metaleve u rritën me 10% në tremujorin e parë të 2017 në rang global. Kjo është rritja e katërt tremujore radhazi. Çmimet u nxitën nga kërkesa e fortë për shkak të investimeve në infrastrukturën e Kinës, në sektorët e tjerë prodhues dhe për shkak të rënies së prodhimit.
Çmimi i hekurit u rrit me 20%, për të dytin tremujor radhazi. Në përgjithësi, furnizimet globale do të zgjerohen këtë vit si rezultat i investimeve të mëparshme në sektor. Për më tepër, shpenzimet kapitale nga kompanitë minerare pritet të rriten për herë të parë që nga viti 2012.
Nga ana e kërkesës, tranzicioni i Kinës, së bashku me reformën industriale dhe shqetësimet mjedisore, pritet të ngadalësojnë kërkesën për metale. Eksportet e hekurit nga Australia dhe Brazili, u rritën në nivele rekord në tremujorin e parë. Por pasiguritë në lidhje me çmimin lidhen me kërkesën nga Kina. Çmimet e bakrit shënuan rritje të lartë për shkak të problemeve që kaluan disa nga minierat më të mëdha në botë nga grevat dhe përmbytjet.
Çmimet e zinkut u rritën me 11%, duke u rritur për të pestin tremujor dhe me mbi 70% gjatë kësaj periudhe. Po ashtu edhe çmimet e aluminit u rritën me 8% për shkak të kërkesës së fortë.

Çmimet e metaleve parashikohet të rriten me 16% më 2017. Rritja më e madhe pritet të jetë për zinkun (32%) dhe plumbin (18%) për shkak të kufizimeve në furnizim. Pritet rritje dyshifrore e çmimeve për aluminin, mineralin e hekurit dhe kallajin.

Revista Monitor,  07.05.2017